दुन्दुभिनिर्ह्रादनिर्णयः / Dundubhinirhrāda’s Stratagem: Targeting the Brāhmaṇas

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । शृणु व्यास प्रवक्ष्यामि चरितं शशिमौलिनः । यथा दुंदुभिनिर्ह्रादमवधीद्दितिजं हरः

সনৎকুমাৰে ক’লে—হে ব্যাস, শুনা; মই শশিমৌলিন প্ৰভুৰ চৰিত ক’ম—হৰে দিতিজ দানৱ দুন্দুভিনিৰ্হ্ৰাদক কেনেকৈ বধ কৰিলে।

Verse 2

हिरण्याक्षे हते दैत्ये दितिपुत्रे महाबले । विष्णुदेवेन कालेन प्राप दुखं पहद्दितिः

যেতিয়া মহাবলী দিতিপুত্ৰ দানৱ হিৰণ্যাক্ষ কালক্ৰমে বিষ্ণুদেৱৰ দ্বাৰা নিহত হ’ল, তেতিয়া দিতিৰ ওপৰত গভীৰ দুখ নামি আহিল।

Verse 3

दैत्यो दुंदुभिनिर्ह्रादो दुष्टः प्रह्लादमातुलः । सांत्वयामास तां वाग्भिर्दुःखितां देवदुःखदः

তেতিয়া দুষ্ট দানৱ দুন্দুভিনিৰ্হ্ৰাদ—প্ৰহ্লাদৰ মাতুল আৰু দেৱদুঃখদ—শোকাকুল দিতিক বাক্যৰে সান্ত্বনা দিবলৈ ধৰিলে।

Verse 4

अथ दैत्यस्स मायावी दितिमाश्वास्य दैत्यराट् । देवाः कथं सुजेयाः स्युरित्युपायमर्चितयत्

তাৰ পিছত সেই মায়াবী দৈত্যৰাজে দিতিক আশ্বস্ত কৰি উপায় ভাবিবলৈ ধৰিলে—“দেৱতাসকলক সহজে কেনেকৈ জয় কৰিব?”

Verse 5

देवैश्च घातितो वीरो हिरण्याक्षो महासुरः । विष्णुना च सह भ्रात्रा सच्छलैर्देत्यवैरिभिः

সেই বীৰ মহাসুৰ হিৰণ্যাক্ষ দেৱসকলৰ দ্বাৰা নিহত হ’ল; বিষ্ণুৱেও নিজৰ ভ্ৰাতাসহ, দৈত্যসকলৰ শত্রু হৈ, কৌশলী ছলনীতিয়ে তাক বধ কৰিলে।

Verse 6

किंबलाश्च किमाहारा किमाधारा हि निर्जराः । मया कथं सुजेयास्स्युरित्युपायमचिंतयत्

সেই অমৰসকলৰ শক্তি কি, তেওঁলোকৰ আহাৰ কি, আৰু তেওঁলোক কোন আধাৰত স্থিত? মই তেওঁলোকক নিশ্চিতভাৱে কেনেকৈ জয় কৰিম—এই উপায় সি চিন্তা কৰিলে।

Verse 7

विचार्य बहुशो दैत्यस्तत्त्वं विज्ञाय निश्चितम् । अवश्यमग्रजन्मानो हेतवोऽत्र विचारतः

বাৰে বাৰে চিন্তা কৰি সেই দৈত্যে তত্ত্ব বুজি দৃঢ় সিদ্ধান্ত কৰিলে—ইয়াত কাৰণসমূহ অৱশ্যম্ভাৱীভাৱে অগ্ৰজন্মা, অৰ্থাৎ পূৰ্বজ আৰু প্রধান জ্যেষ্ঠসকলৰ মাজতেই নিহিত।

Verse 8

ब्राह्मणान्हंतुमसकृदन्वधावत वै ततः । दैत्यो दुन्दुभिनिर्ह्रादो देववैरी महाखलः

তেতিয়া দেৱবৈৰী মহাখল দৈত্য দুন্দুভি—যাৰ গর্জন যুদ্ধ-ঢোলৰ দৰে—ব্ৰাহ্মণসকলক বধ কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰি বাৰে বাৰে আগবাঢ়ি আহিল।

Verse 9

यतः क्रतुभुजो देवाः क्रतवो वेदसंभवाः । ते वेदा ब्राह्मणाधारास्ततो देवबलं द्विजाः

কাৰণ দেৱতাসকল যজ্ঞভাগৰ ভোক্তা, আৰু যজ্ঞসমূহ বেদৰ পৰা উৎপন্ন। সেই বেদ ব্ৰাহ্মণসকলৰ আধাৰত স্থিত; সেয়ে, হে দ্বিজসকল, দেৱবল ব্ৰাহ্মণসকলৰ ওপৰতে নিৰ্ভৰশীল।

Verse 10

निश्चितं ब्राह्मणाधारास्सर्वे वेदास्सवासवाः । गीर्वाणा ब्राह्मणबला नात्र कार्या विचारणा

নিশ্চিত যে সকলো বেদ ইন্দ্ৰাদি দেৱসহ ব্ৰাহ্মণসকলৰ আধাৰত স্থিত। দেৱগণো ব্ৰাহ্মণবলেৰে বলৱান—ইয়াত সন্দেহ বা বিচাৰ অপ্রয়োজন।

Verse 11

ब्राह्मणा यदि नष्टास्स्युर्वेदा नष्टास्ततस्त्वयम् । अतस्तेषु प्रणष्टेषु विनष्टाः सततं सुराः

যদি ব্ৰাহ্মণসকল নষ্ট হয়, তেন্তে বেদো নষ্ট হয়, আৰু তেতিয়া তোমালোকো বিনষ্ট। সেয়ে তেওঁলোক সম্পূৰ্ণ নষ্ট হলে সুৰসকলো অনিবার্যভাৱে সদায় বিনষ্ট হয়।

Verse 12

यज्ञेषु नाशं गच्छत्सु हताहारास्ततस्सुराः । निर्बलास्सुखजय्याः स्युर्निर्जितेषु सुरेष्वथ

যজ্ঞসমূহ নাশলৈ গ’লে দেৱতাসকলৰ আহাৰ (যজ্ঞভাগ) নষ্ট হ’ল। তেওঁলোক দুৰ্বল হৈ সহজে জয়যোগ্য হ’ল; তাৰ পিছত দেৱগণ যুদ্ধত পৰাজিত হ’ল।

Verse 13

अहमेव भविष्यामि मान्यस्त्रिजगतीपतिः । अहरिष्यामि देवा नामक्षयास्सर्वसंपदः

মই একাই ত্ৰিলোকৰ মান্য অধিপতি হ’ম। দেৱসকলৰ সকলো অক্ষয় সম্পদ মই হৰণ কৰিম।

Verse 14

निर्वेक्ष्यामि सुखान्येव राज्ये निहतकंटके । इति निश्चित्य दुर्बुद्धिः पुनश्चिंतितवान्खलः

“এতিয়া কণ্টক (শত্ৰু-বাধা) নাশ হোৱা ৰাজ্যত মই নিশ্চয় সুখ ভোগ কৰিম।” এনেদৰে স্থিৰ কৰি সেই দুর্বুদ্ধি দুষ্টে পুনৰ চিন্তা কৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 15

द्विजाः क्व संति भूयांसो ब्रह्मतेजोतिबृंहिता । श्रुत्यध्यनसंपन्नास्तपोबलसमन्विताः

ব্ৰহ্ম-তেজে বঢ়োৱা সেই বহু দ্বিজ ঋষি ক’ত আছে? যিসকল শ্ৰুতি-অধ্যয়নত সিদ্ধ আৰু তপোবলে সমন্বিত।

Verse 16

भूयसां ब्राह्मणानां तु स्थानं वाराणसी खलु । तामादावुपसंहृत्य यायां तीर्थांतरं ततः

বহু ব্ৰাহ্মণৰ প্ৰধান নিবাস নিঃসন্দেহে বাৰাণসী। প্ৰথমে তাত গৈ বিধিমতে ব্ৰত-নিয়ম সমাপ্ত কৰি, তাৰ পাছত অন্য তীৰ্থলৈ যোৱা উচিত।

Verse 17

यत्र यत्र हि तीर्थेषु यत्र यत्राश्रमेषु च । संति सर्वेऽग्रजन्मानस्ते मयाद्यास्समंततः

য’তে য’তে তীৰ্থ আছে আৰু য’তে য’তে আশ্ৰম আছে, তাত সেই সকলো অগ্ৰজন্মা পূজ্যজন বিদ্যমান—আৰু আদ্য মই তেওঁলোকক চাৰিওফালে আৱৰি ৰাখোঁ।

Verse 18

इति दुंदुभिनिर्ह्रादो मतिं कृत्वा कुलोचिताम् । प्राप्यापि काशीं दुर्वृत्तो मायावी न्यवधीद्द्विजान्

এইদৰে কুলোচিত মতি স্থিৰ কৰি দুন্দুভিনিৰ্হ্ৰাদ কাশীলৈ আহিল। তথাপি সেই দুৰ্বৃত্ত মায়াবীয়ে দ্বিজ ঋষিসকলক বধ কৰিলে।

Verse 19

समित्कुशान्समादातुं यत्र यांति द्विजोत्तमाः । अरण्ये तत्र तान्सर्वान्स भक्षयति दुर्मतिः

য’ত য’ত শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজসকলে সমিধা আৰু কুশ সংগ্ৰহ কৰিবলৈ অৰণ্যলৈ যায়, ত’ত সেই দুৰ্মতি গৈ তেওঁলোক সকলোকে গ্ৰাস কৰে।

Verse 20

यथा कोऽपि न वेत्त्येवं तथाऽच्छन्नोऽभवत्पुनः । वने वनेचरो भूत्वा यादोरूपो जलाशये

যেন কোনোেও তাক একেবাৰে চিনিব নোৱাৰে, সি পুনৰ গোপন হ’ল। বনত বনচৰ হৈ থাকিল আৰু জলাশয়ত মাছসদৃশ জলচৰৰ ৰূপ ধৰিলে।

Verse 21

अदृश्यरूपी मायावी देवानामप्यगोचरः । दिवा ध्यानपरस्तिष्ठेन्मुनिवन्मुनिमध्यगः

সি অদৃশ্যৰূপী মায়াবী, দেৱতাসকলৰো অগোচৰ। দিনে সি ধ্যানত নিমগ্ন হৈ, মুনিসকলৰ মাজত মুনিৰ দৰে স্থিত থাকিল।

Verse 22

प्रवेशमुटजानां च निर्गमं हि विलोकयन् । यामिन्यां व्याघ्ररूपेणाभक्षयद्ब्राह्मणान्बहून्

ঋষিসকলৰ কুটীৰলৈ প্ৰৱেশ-নিৰ্গমন লক্ষ্য কৰি, সি ৰাতিত ব্যাঘ্ৰৰূপ ধৰি বহু ব্ৰাহ্মণক ভক্ষণ কৰিছিল।

Verse 23

निश्शंकम्भक्षयत्येवं न त्यजत्यपि कीकशम् । इत्थं निपातितास्तेन विप्रा दुष्टेन भूरिशः

এইদৰে সি নিৰ্ভয়ে ভক্ষণ কৰি থাকিল আৰু হাড়ো নাছাড়িলে। এইভাৱে সেই দুষ্টে বহু সংখ্যক বিপ্ৰক অধিক পৰিমাণে নিপাত কৰিলে।

Verse 24

एकदा शिवरात्रौ तु भक्तस्त्वेको निजोटजे । सपर्यां देवदेवस्य कृत्वा ध्यानस्थितोऽभवत्

এবাৰ পবিত্ৰ শিৱৰাত্ৰিৰ নিশা, এজন একাকী ভক্তে নিজৰ কুটীৰত দেৱদেৱ মহাদেৱ শিৱৰ পূজা কৰি ধ্যানত স্থিৰ হ’ল।

Verse 25

स च दुंदुभिनिर्ह्रादो दैत्येन्द्रो बलदर्पितः । व्याघ्ररूपं समास्थाय तमादातुं मतिं दधे

আৰু সেই দৈত্যেন্দ্ৰ দুন্দুভিনিৰ্হ্ৰাদ, বলৰ দৰ্পত মত্ত হৈ, বাঘৰ ৰূপ ধৰি তেওঁক ধৰিবলৈ মনত সংকল্প কৰিলে।

Verse 26

तं भक्तं ध्यानमापन्नं दृढचित्तं शिवेक्षणे । कृतास्त्रमन्त्रविन्यासं तं क्रांतुमशकन्न सः

কিন্তু সেই দৈত্যে সেই ভক্তক দমন কৰিব নোৱাৰিলে—যিজন ধ্যানত লীন, চিত্তে দৃঢ়, শিৱত দৃষ্টি স্থিৰ, আৰু অস্ত্ৰ-মন্ত্ৰৰ বিন্যাস সম্পন্ন কৰিছিল।

Verse 27

अथ सर्वं गतश्शम्भुर्ज्ञात्वा तस्याशयं हरः । दैत्यस्य दुष्टरूपस्य वधाय विदधे धियम्

তেতিয়া সৰ্বজ্ঞ শম্ভুৱে তাৰ অন্তৰৰ অভিপ্ৰায় জানিলে; আৰু সেই দুষ্টৰূপ দৈত্যক বধ কৰিবলৈ হৰে উপায় স্থিৰ কৰিলে।

Verse 28

यावदादित्सति व्याघ्रस्तावदाविरभूद्धरः । जगद्रक्षामणिस्त्र्यक्षो भक्तरक्षणदक्षधीः

বাঘে আঘাত হানিবলৈ উদ্যত হোৱাৰ ঠিক সেই মুহূর্ততে হৰ তাতেই আবিৰ্ভূত হ’লেন—ত্রিনয়ন প্ৰভু, জগত-ৰক্ষাৰ মণি, আৰু ভক্তৰক্ষাত পৰম দক্ষ সংকল্পবান।

Verse 29

रुद्रमायांतमालोक्य तद्भक्तार्चितलिंगतः । दैत्यस्तेनैव रूपेण ववृधे भूधरोपमः

ভক্তসকলে অৰ্চনা কৰা সেই লিঙ্গৰ পৰা প্ৰকাশিত ৰুদ্ৰমায়া দেখি, দৈত্যটোৱে সেই একে ৰূপ ধৰি পৰ্বতৰ দৰে বিশাল হৈ উঠিল।

Verse 30

सावज्ञमथ सर्वज्ञं यावत्पश्यति दानवः । तावदायातमादाय कक्षायंत्रे न्यपीडयत्

দানৱে সৰ্বজ্ঞ প্ৰভুক অৱজ্ঞাৰে চাই থাকোঁতেই, ওচৰলৈ অহাজনক ধৰি কাষত বাঁধি থোৱা নিয়ন্ত্ৰণ-যন্ত্ৰত চেপি ধৰিলে।

Verse 31

पंचास्यस्त्वथ पंचास्यं मुष्ट्या मूर्द्धन्यताडयत । भक्तवत्सलनामासौ वज्रादपि कठोरया

তাৰ পাছত পঞ্চাস্যই পঞ্চাস্যৰ মূৰ্ধাত মুষ্টিঘাত কৰিলে; ‘ভক্তৱৎসল’ নামে খ্যাত হলেও, তেওঁৰ ঘুষি বজ্ৰতকৈও অধিক কঠোৰ আছিল।

Verse 32

स तेन मुष्टिघातेन कक्षानिष्पेषणेन च । अत्यार्तमारटद्व्याघ्रो रोदसीं पूरयन्मृतः

সেই প্ৰচণ্ড মুষ্টিঘাতত আৰু কাষ-ফাল চূৰ্ণ হোৱাত, বাঘটো অতিশয় যন্ত্ৰণাত ভয়ংকৰ গর্জন কৰিলে; তাৰ নাদে পৃথিৱী আৰু আকাশ ভৰি উঠিল, আৰু শেষত সি মৰিল।

Verse 33

तेन नादेन महता संप्रवेपितमानसाः । तपोधनास्समाजग्मुर्निशि शब्दानुसारतः

সেই মহা নাদে যিসকলৰ মন কঁপি উঠিছিল, তপোধন ঋষিসকল ৰাতিৰ সময়ত সেই শব্দৰ অনুসৰণ কৰি তাত সমবেত হ’ল।

Verse 34

अत्रेश्वरं समालोक्य कक्षीकृतमृगेश्वरम् । तुष्टुवुः प्रणतास्सर्वे शर्वं जयजयाक्षरैः

কক্ষত মৃগেশ্বৰক ধৰি থকা অত্রেশ্বৰ—শৰ্বক দেখি, সকলোৱে প্ৰণাম কৰি “জয় জয়” ধ্বনিত শিৱৰ স্তৱ কৰিলে।

Verse 35

ब्राह्मणा ऊचुः । परित्राताः परित्राताः प्रत्यूहाद्दारुणादितः । अनुग्रहं कुरुष्वेश तिष्ठात्रैव जगद्गुरो

ব্ৰাহ্মণসকলে ক’লে—আমি ৰক্ষা পালোঁ, নিশ্চয় ৰক্ষা পালোঁ, এই ভয়ংকৰ বিপদৰ পৰা। হে ঈশ! অনুগ্ৰহ কৰা; হে জগতগুৰু! ইয়াতেই থাকক।

Verse 36

अनेनैव स्वरूपेण व्याघ्रेश इति नामतः । कुरु रक्षां महादेव ज्येष्ठस्थानस्य सर्वदा

হে মহাদেৱ! এই একে স্বৰূপে “ব্যাঘ্ৰেশ” নামে অৱস্থিত হৈ, এই পবিত্ৰ জ্যেষ্ঠস্থানক সদায় ৰক্ষা কৰা।

Verse 37

अन्येभ्यो ह्युपसर्गेभ्यो रक्ष नस्तीर्थवासिनः । दुष्टानष्टास्य गौरीश भक्तेभ्यो देहि चाभयम्

হে গৌৰীশ! এই পবিত্ৰ তীৰ্থত বাস কৰা আমাক অন্য সকলো উপদ্ৰৱ আৰু বিপদৰ পৰা ৰক্ষা কৰা। হে অষ্টবদন প্ৰভু! দুষ্টসকলক দমন কৰি তোমাৰ ভক্তসকলক অভয় দিয়া।

Verse 38

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तेषां भक्तानां चन्द्रशेखरः । तथेत्युक्त्वा पुनः प्राह स भक्तान्भक्तवत्सलः

সনৎকুমাৰে ক’লে—সেই ভক্তসকলৰ কথা শুনি ভক্তৱৎসল চন্দ্ৰশেখৰ (শিৱ) ‘তথাস্তु’ বুলি কৈ, পুনৰ ভক্তসকলৰ প্ৰতি আকৌ ক’লে।

Verse 39

महेश्वर उवाच । यो मामनेन रूपेण द्रक्ष्यति श्रद्धयात्र वै । तस्योपसर्गसंधानं पातयिष्याम्यसंशयम्

মহেশ্বৰ ক’লে—যি ইয়াত শ্ৰদ্ধাৰে মোক এই ৰূপতেই দৰ্শন কৰিব, তাৰ ওপৰত অহা উপসৰ্গ আৰু বিঘ্নৰ আঘাত মই নিঃসন্দেহে পতাৰি নাশ কৰিম।

Verse 40

मच्चरित्रमिदं श्रुत्वा स्मृत्वा लिंगमिदं हृदि । संग्रामे प्रविशन्मर्त्यो जयमाप्नोत्यसंशयम्

মোৰ এই চৰিত্ৰ শুনি, এই লিঙ্গক হৃদয়ত সোঁৱৰণে ধৰি, যি মর্ত্য যুদ্ধক্ষেত্ৰত প্ৰৱেশ কৰে, সি নিঃসন্দেহে জয় লাভ কৰে।

Verse 41

एतस्मिन्नंतरे देवास्समाजग्मुस्सवासवाः । जयेति शब्दं कुर्वंतो महोत्सवपुरस्सरम्

এই সময়তে ইন্দ্ৰসহ সকলো দেৱতা তাত সমবেত হ’ল; ‘জয়!’ বুলি ধ্বনি কৰি, যেন মহোৎসৱৰ অগ্ৰভাগত আগবাঢ়ি আহিল।

Verse 42

प्रणम्य शंकरं प्रेम्णा सर्वे सांजलयस्सुराः । नतस्कंधाः सुवाग्भिस्ते तुष्टुवुर्भक्तवत्सलम्

প্ৰেমভক্তিৰে শংকৰক প্ৰণাম কৰি, সকলো দেৱতাই কৰযোৰে আৰু নতস্কন্ধে, সুভাষিত বাক্যৰে ভক্তৱৎসল প্ৰভুক স্তৱ কৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 43

देवा ऊचुः । जय शंकर देवेश प्रणतार्तिहर प्रभो । एतद्दुंदुभिनिर्ह्रादवधात्त्राता वयं सुराः

দেৱসকলে ক’লে— জয় শংকৰ দেৱেশ! প্ৰণতজনৰ আৰ্তি হৰণ কৰা প্ৰভো! এই ভয়ংকৰ যুদ্ধ-দুন্দুভিৰ গর্জনৰ পৰা আমাক ৰক্ষা কৰা; আমি দেৱসকল তোমাৰ শৰণাগত।

Verse 44

सदा रक्षा प्रकर्तव्या भक्तानां भक्तवत्सल । वध्याः खलाश्च देवेश त्वया सर्वेश्वर प्रभो

হে ভক্তৱৎসল! হে দেবেশ, সৰ্বেশ্বৰ প্ৰভু—ভক্তসকলক সদা ৰক্ষা কৰা আপোনাৰ কৰ্তব্য; আৰু খলসকলৰ বধো আপোনাৰ দ্বাৰাই হওক।

Verse 45

इत्याकर्ण्य वचस्तेषां सुराणां परमेश्वरः । तथेत्युक्त्वा प्रसन्नात्मा तस्मिंल्लिंगे लयं ययौ

দেৱতাসকলৰ সেই বাক্য শুনি পৰমেশ্বৰ “তথাস্তु” বুলি ক’লে। প্ৰসন্ন আৰু শান্তচিত্তে তেওঁ সেই লিঙ্গতেই লীন হ’ল।

Verse 46

सविस्मयास्ततो देवास्स्वंस्वं धाम ययुर्मुदा । तेऽपि विप्रा महाहर्षात्पुनर्याता यथागतम्

তাৰ পিছত দেৱতাসকল বিস্ময়ে ভৰি আনন্দে নিজৰ নিজৰ ধামলৈ গ’ল। সেই ব্ৰাহ্মণ ঋষিসকলেও মহাহর্ষে যিদৰে আহিছিল তেনেদৰেই উভতি গ’ল।

Verse 47

इदं चरित्रं परम व्याघ्रेश्वरसमुद्भवम् । शृणुयाच्छ्रावयेद्वापि पठेद्वा पाठयेत्तथा

ব্যাঘ্ৰেশ্বৰ-মহিমাৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা এই পৰম চৰিত্ৰ শুনিব লাগে, আনক শুনাব লাগে, পঢ়িব লাগে বা পঢ়ুৱাবও লাগে।

Verse 48

सर्वान्कामानवाप्नोति नरस्स्वमनसेसितान् । परत्र लभते मोक्षं सर्वदुःखविवर्जितः

সেই ব্যক্তি মনত ইচ্ছিত সকলো কামনা লাভ কৰে; আৰু পৰলোকে সকলো দুখৰ পৰা মুক্ত হৈ মোক্ষ প্ৰাপ্ত কৰে।

Verse 49

इदमाख्यानमतुलं शिवलीला मृताक्षरम् । स्वर्ग्यं यशस्यमायुष्यं पुत्रपौत्रप्रवर्द्धनम्

এই অতুল্য আখ্যান শিৱলীলাৰ অমৃতময়, অক্ষৰে অক্ষৰে অবিনাশী। ই স্বৰ্গীয় পুণ্য, যশ, দীঘলীয়া আয়ু আৰু পুত্ৰ-পৌত্ৰবৃদ্ধি দান কৰে।

Verse 50

परं भक्तिप्रदं धन्यं शिवप्रीतिकरं शिवम् । परमज्ञानदं रम्यं विकारहरणं परम्

সেই পৰম শিৱ ধন্য—পৰম ভক্তিদাতা, শিৱপ্ৰীতিকৰ। তেওঁ পৰম জ্ঞান দান কৰে, অতি ৰমণীয়, আৰু অন্তৰৰ বিকাৰ-মলিনতা পৰমভাবে হৰণ কৰে।

Verse 58

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वि रुद्रसंहितायां पञ्च युद्धखण्डे दुंदुभिनिर्ह्राददैत्यवधवर्णनं नामाष्टपञ्चाशत्तमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰীশিৱ মহাপুৰাণৰ দ্বিতীয় অংশ ৰুদ্ৰসংহিতাৰ পঞ্চম বিভাগ যুদ্ধখণ্ডত ‘দুন্দুভিনিৰ্হ্ৰাদ দৈত্যবধ-বৰ্ণন’ নামৰ অষ্টপঞ্চাশত্তম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।