दक्षस्य दुहितृविवाहवर्णनम् / The Marriages of Dakṣa’s Daughters (Genealogical Allocation)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । एतस्मिन्नन्तरे देवमुने लोकपितामह । तत्रागममहं प्रीत्या ज्ञात्वा तच्चरितं द्रुतम्

ব্ৰহ্মাই ক’লে—হে দেৱমুনি, হে লোকপিতামহ! এই অন্তৰত সেই চৰিত্ৰ দ্ৰুতকৈ জানি মই আনন্দভৰে তৎক্ষণাৎ তাত উপস্থিত হ’লোঁ।

Verse 2

असांत्वयमहं दक्षं पूर्ववत्सुविचक्षणः । अकार्षं तेन सुस्नेहं तव सुप्रीतिमावहन्

মই আগৰ দৰে বিবেচক হৈ দক্ষক সান্ত্বনা দিলোঁ; আৰু তাৰ দ্বাৰা স্নেহ বৃদ্ধি কৰি তোমাৰ গভীৰ প্ৰসন্নতা আনিলোঁ।

Verse 3

स्वात्मजं मुनिवर्यं त्वां सुप्रीत्या देववल्लभम् । समाश्वास्य समादाय प्रत्यपद्ये स्वधाम ह

হে মুনিবৰ্য, মোৰ আত্মজ, দেৱসকলৰ প্ৰিয়! তোমাক স্নেহে আশ্বস্ত কৰি লগত লৈ মই পুনৰ মোৰ স্বধামলৈ উভতি আহিলোঁ।

Verse 4

ततः प्रजापतिर्दक्षोऽनुनीतो मे निजस्त्रियाम् । जनयामास दुहितॄस्सुभगाः षष्टिसंमिताः

তাৰ পাছত মোৰ দ্বাৰা সমাধান কৰা প্ৰজাপতি দক্ষে নিজৰ পত্নীৰ গৰ্ভে ষাঠিজনী শুভলক্ষণীয়া কন্যাৰ জন্ম দিলে।

Verse 5

तासां विवाहकृतवान्धर्मादिभिरतंद्रितः । तदेव शृणु सुप्रीत्या प्रवदामि मुनीश्वर

তেওঁ ধৰ্ম আদি শাস্ত্ৰবিধি অনুসাৰে অক্লান্ত যত্নে তেওঁলোকৰ বিবাহ সম্পন্ন কৰিলে। হে মুনীশ্বৰ, আনন্দচিত্তে সেই কথাই শুনা; মই বৰ্ণনা কৰোঁ।

Verse 6

ददौ दश सुता दक्षो धर्माय विधिवन्मुने । त्रयोदश कश्यपाय मुनये त्रिनवेंदवे

হে মুনে, দক্ষে বিধিপূৰ্বক দহ কন্যা ধৰ্মমুনিক দিলে; তেৰ কন্যা মুনি কশ্যপক দিলে; আৰু সাতাইশ কন্যা সোম—চন্দ্ৰদেৱক অৰ্পণ কৰিলে।

Verse 7

भूतांगिरः कृशाश्वेभ्यो द्वेद्वे पुत्री प्रदत्तवान् । तार्क्ष्याय चापरः कन्या प्रसूतिप्रसवैर्यतः

ভূতাঙ্গিৰসে কৃশাশ্বসকলক দুটা-দুটা কন্যা দিলে; আৰু প্ৰসূতিৰ বংশধাৰাৰ পৰা জন্ম লোৱা আন এটা কন্যাক তাৰ্ক্ষ্যক বিবাহাৰ্থে দিলে।

Verse 8

त्रिलोकाः पूरितास्तन्नो वर्ण्यते व्यासतो भयात्

সেই (অতি ভয়ংকৰ) ঘটনাই ত্ৰিলোক ভৰাই তুলিলে; সেয়ে তাৰ অপাৰতা আৰু ভীতিজনকতাৰ বাবে ইয়াত বিস্তাৰে বৰ্ণনা কৰা নহয়।

Verse 9

केचिद्वदंति तां ज्येष्ठां मध्यमां चापरे शिवाम् । सर्वानन्तरजां केचित्कल्पभेदात्त्रयं च सत

কিছুমানে সেই মঙ্গলময়ী দেবীক জ্যেষ্ঠা বুলে, কিছুমানে শিৱাক মধ্যমা বুলে; আন কিছুমানে কয় যে তেওঁ সকলোৰে পাছত জন্মিছে। কল্পভেদৰ বাবে তিনিওটা বৰ্ণনা সত্য বুলি মানা হয়।

Verse 10

अनंतरं सुतोत्पत्तेः सपत्नीकः प्रजापतिः । दक्षो दधौ सुप्रीत्मा तां मनसा जगदम्बिकाम्

তাৰ পিছত কন্যাসন্তান জন্ম হোৱাত পত্নীসহ প্ৰজাপতি দক্ষ অতি আনন্দিত হ’ল আৰু মনত প্ৰেমভক্তিৰে সেই জগদম্বিকাক ধাৰণ কৰিলে।

Verse 11

अतः प्रेम्णा च तुष्टाव गिरा गद्गदया हि सः । भूयोभूयो नमस्कृत्य सांजलिर्विनयान्वितः

সেয়ে তেওঁ প্ৰেমেৰে ভৰি গদগদ কণ্ঠে স্তৱ কৰিলে; আৰু বাৰে বাৰে নমস্কাৰ কৰি, হাত জোৰ কৰি, বিনয়সহ থিয় হৈ ৰ’ল।

Verse 12

सन्तुष्टा सा तदा देवी विचारं मनसीति च । चक्रेऽवतारं वीरिण्यां कुर्यां पणविपूर्तये

তেতিয়া দেৱী সম্পূৰ্ণ সন্তুষ্ট হৈ মনতে চিন্তা কৰিলে—‘নিয়ত দিৱ্য উদ্দেশ্য পূৰ্ণ কৰিবলৈ মই বীৰ বংশত অৱতাৰ গ্ৰহণ কৰিম।’

Verse 13

अथ सोवास मनसि दक्षस्य जगदम्बिका । विललास तदातीव स दक्षो मुनिसत्तम

তেতিয়া জগদম্বিকা সতী, দক্ষৰ মনত অধিষ্ঠিত হৈ, তাত অতি লীলাৰে বিহাৰ কৰিলে; হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ, তদ্দ্বাৰা দক্ষৰ অন্তঃকৰণ গভীৰভাৱে আন্দোলিত হ’ল।

Verse 14

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां सती खण्डे सतीजन्म बाललीलावर्णनंनाम चतुर्दशोऽध्यायः

এইদৰে পবিত্ৰ শ্ৰীশিৱমহাপুৰাণৰ দ্বিতীয় ৰুদ্ৰসংহিতাৰ সতীখণ্ডত ‘সতীৰ জন্ম আৰু বাল্যলীলা-বৰ্ণনা’ নামৰ চতুৰ্দশ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।

Verse 15

आविर्बभूवुश्चिह्नानि दोहदस्याखिलानि वै

নিশ্চয়েই দোহদ (গৰ্ভাৱস্থাৰ আকাঙ্ক্ষা) ৰ সকলো লক্ষণ স্পষ্টকৈ প্ৰকাশ পালে।

Verse 17

कुलस्य संपदश्चैव श्रुतेश्चित्तसमुन्नतेः । व्यधत्त सुक्रिया दक्षः प्रीत्या पुंसवनादिकाः

কুলৰ সমৃদ্ধি, শ্ৰুতি-বিধিৰ অনুসৰণ আৰু চিত্তোন্নতিৰ বাবে দক্ষে আনন্দেৰে পুংসবন আদি শুভ সংস্কাৰসমূহ সম্পন্ন কৰালে।

Verse 18

उत्सवोतीव संजातस्तदा तेषु च कर्मसु । वित्तं ददौ द्विजातिभ्यो यथाकामं प्रजापतिः

তেতিয়া সেই কৰ্মানুষ্ঠানত মহোৎসৱৰ দৰে পৰিৱেশ সৃষ্টি হ’ল। প্ৰজাপতি (দক্ষ) এ দ্বিজসকলক ইচ্ছামতে ধন দান কৰিলে॥

Verse 19

अथ तस्मिन्नवसरे सर्वे हर्यादयस्सुराः । ज्ञात्वा गर्भगतां देवीं वीरिण्यास्ते मुदं ययुः

তাৰ পিছত সেই সময়তে হৰি আদি সকলো দেৱতাই জানিলে যে দেৱী বীৰিণীৰ গৰ্ভত প্ৰৱেশ কৰিছে। এই কথা জানি তেওঁলোক পৰমানন্দিত হ’ল—শিৱসঙ্কল্পৰ শুভ প্ৰকাশ দেখি॥

Verse 20

तत्रागत्य च सर्वे ते तुष्टुवुर्जगदम्बिकाम् । लोकोपकारकरिणीं प्रणम्य च मुहुर्मुहुः

তাত আহি সকলোৱে জগদম্বিকা, বিশ্বমাতাৰ স্তৱ কৰিলে। লোককল্যাণকাৰিণী সেই দেৱীক তেওঁলোকে বাৰে বাৰে প্ৰণাম কৰিলে।

Verse 21

कृत्वा ततस्ते बहुधा प्रशंसां हृष्टमानसाः । दक्षप्रजापतेश्चैव वीरिण्यास्स्वगृहं ययुः

তাৰপিছত হৃষ্টচিত্তে তেওঁলোকে বহুধা প্ৰশংসা কৰিলে আৰু তাৰ পাছত দক্ষ প্ৰজাপতিৰ পত্নী বীৰিণীৰ গৃহলৈ গ’ল।

Verse 22

गतेषु नवमासेषु कारयित्वा च लौकिकीम् । गतिं शिवा च पूर्णे सा दशमे मासि नारद

নৱমাস গ’লত শিবা (সতী)য়ে লৌকিক গতি চলাই তাক পূৰ্ণ কৰিলে; আৰু দশম মাসত, হে নাৰদ, তেওঁ নিৰ্ধাৰিত গতি লাভ কৰিলে।

Verse 23

आविर्बभूव पुरतो मातुस्सद्यस्तदा मुने । मुहूर्ते सुखदे चन्द्रग्रहतारानुकूलके

হে মুনি! সেই মুহূৰ্ততেই সি মাতৃৰ সন্মুখত প্ৰত্যক্ষভাৱে আবিৰ্ভূত হ’ল—সুখদ সেই শুভক্ষণত, যেতিয়া চন্দ্ৰ, গ্ৰহ আৰু তৰা অনুকূল আছিল।

Verse 24

तस्यां तु जातमात्रायां सुप्रीतोऽसौ प्रजापतिः । सैव देवीति तां मेने दृष्ट्वा तां तेजसोल्बणाम्

সি জন্ম লোৱাৰ লগে লগে সেই প্ৰজাপতি (দক্ষ) অতি প্ৰসন্ন হ’ল। তাইক তেজে দীপ্ত দেখি তেওঁ তাইক সাক্ষাৎ দেবী বুলিয়েই মানিলে।

Verse 25

तदाभूत्पुष्पसद्वृष्टिर्मेघाश्च ववृषुर्जलम् । दिशश्शांता द्रुतं तस्यां जातायां च मुनीश्वर

তেতিয়া পবিত্ৰ পুষ্পবৃষ্টি হ’ল আৰু মেঘে জল বৰষুণ দিলে। হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ, তাই জন্ম লওঁতেই দিশসমূহ তৎক্ষণাৎ শান্ত হ’ল।

Verse 26

अवादयंत त्रिदशाश्शुभवाद्यानि खे गताः । जज्ज्वलुश्चाग्नयश्शांताः सर्वमासीत्सुमंगलम्

আকাশত বিচৰণ কৰা দেৱসকলে শুভ বাদ্য বজালে। অগ্নিসমূহ শান্ত হৈও দীপ্তভাবে জ্বলিল; সকলোতে পৰম মঙ্গল বিস্তাৰ হ’ল।

Verse 27

वीरिणोसंभवां दृष्ट्वा दक्षस्तां जगदम्बिकाम् । नमस्कृत्य करौ बद्ध्वा बहु तुष्टाव भक्तितः

বীৰিণাৰ পৰা জন্ম লোৱা জগদম্বিকাক দেখি দক্ষে তাঁক প্ৰণাম কৰিলে। কৰযোৰে ভক্তিভাৱে তেওঁ দীঘলীয়া স্তৱ গাইলে।

Verse 28

दक्ष उवाच । महेशानि नमस्तुभ्यं जगदम्बे सनातनि । कृपां कुरु महादेवि सत्ये सत्यस्वरूपिणि

দক্ষে ক’লে—হে মহেশানী, হে জগতম্বৰ সনাতনী, তোমাক নমস্কাৰ। হে মহাদেৱী, হে সত্য, সত্যস্বৰূপিণী, মোৰ ওপৰত কৃপা কৰা।

Verse 29

शिवा शांता महामाया योगनिद्रा जगन्मयी । या प्रोच्यते वेदविद्भिर्नमामि त्वां हितावहाम्

মই তোমাক প্ৰণাম কৰোঁ—হে শিৱা, হে শান্তা, হে মহামায়া, হে যোগনিদ্ৰা, হে জগন্ময়ী। বেদবিদসকলে যাক ঘোষণা কৰে, সকলোৰে হিত সাধনকাৰিণী তোমাক নমো।

Verse 30

यया धाता जगत्सृष्टौ नियुक्तस्तां पुराकरोत् । तां त्वां नमामि परमां जगद्धात्रीं महेश्वरीम्

যাৰ শক্তিৰে আদিতে ধাতা (ব্ৰহ্মা) জগত্‌সৃষ্টিৰ কাৰ্যত নিযুক্ত হৈছিল—সেই পৰম জগদ্ধাত্ৰী মহেশ্বৰীক মই প্ৰণাম কৰোঁ।

Verse 31

यया विष्णुर्जगत्स्थित्यै नियुक्तस्तां सदाकरोत् । तां त्वां नमामि परमां जगद्धात्रीं महेश्वरीम्

যাৰ শক্তিৰে বিষ্ণু জগত্‌স্থিতিৰ বাবে নিযুক্ত হৈ সদায় সেই দায়িত্ব পালন কৰে—সেই পৰম জগদ্ধাত্ৰী মহেশ্বৰীক মই প্ৰণাম কৰোঁ।

Verse 32

यया रुद्रो जगन्नाशे नियुक्तस्तां सदाकरोत् । तां त्वां नमामि परमां जगद्धात्रीं महेश्वरीम्

যাৰ শক্তিৰে ৰুদ্ৰ জগন্নাশৰ বাবে নিযুক্ত হৈ সদায় সেই মহাক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰে—সেই পৰম জগদ্ধাত্ৰী মহেশ্বৰীক মই প্ৰণাম কৰোঁ।

Verse 33

रजस्सत्त्वतमोरूपां सर्वकार्यकरीं सदा । त्रिदेवजननीं देवीं त्वां नमामि च तां शिवाम्

ৰজঃ-সত্ত্ব-তমঃ ৰূপিণী, সদা সৰ্বকাৰ্যসাধিনী, ত্ৰিদেৱজননী দেৱী শিৱাক মই প্ৰণাম কৰোঁ।

Verse 34

यस्त्वां विचिंतयेद्देवीं विद्याविद्यात्मिकां पराम् । तस्य भुक्तिश्च मुक्तिश्च सदा करतले स्थिता

যি ভক্তে তোমাক—বিদ্যা আৰু অবিদ্যা-স্বৰূপা পৰম দেৱীক—নিৰন্তৰ চিন্তন কৰে, তাৰ বাবে ভোগ আৰু মোক্ষ দুয়োটা সদায় যেন কৰতলত থাকে।

Verse 35

यस्त्वां प्रत्यक्षतो देवि शिवां पश्यति पावनीम् । तस्यावश्यं भवेन्मुक्तिर्विद्याविद्याप्रकाशिका

হে দেৱী, যি জনে তোমাক প্ৰত্যক্ষভাবে—পাৱনী শিৱাৰূপিণী—দৰ্শন কৰে, সি নিশ্চয়েই মোক্ষ লাভ কৰে; কিয়নো তুমি বিদ্যা আৰু অবিদ্যা দুয়োটাৰেই প্ৰকাশিকা।

Verse 36

ये स्तुवंति जगन्मातर्भवानीमंबिकेति च । जगन्मयीति दुर्गेति सर्वं तेषां भविष्यति

যিসকলে জগন্মাতাক “ভৱানী”, “অম্বিকা”, “জগন্ময়ী” আৰু “দুৰ্গা” বুলি স্তৱ কৰে, তেওঁলোকৰ সকলো কাম মাতৃৰ কৃপাৰে সিদ্ধ হয়।

Verse 37

ब्रह्मोवाच । इति स्तुता जगन्माता शिवा दक्षेण धीमता । तथोवाच तदा दक्षं यथा माता शृणोति न

ব্ৰহ্মাই ক’লে—এইদৰে ধীমন্ত দক্ষে স্তৱ কৰাত জগন্মাতা শিৱা (সতী) তেতিয়া দক্ষক ক’লে; কিন্তু সি যেন মাতৃবচন অৱজ্ঞা কৰে, তেনেকৈ সঁচাকৈ শুনিল নহয়।

Verse 38

सर्वं मुमोह तथ्यं च तथा दक्षः शृणोतु तत् । नान्यस्तथा शिवा प्राह नानोतिः परमेश्वरी

দক্ষ সম্পূৰ্ণ মোহগ্ৰস্ত আছিল; তথাপি সি সেই সত্য শুনক। পৰমেশ্বৰি শিৱাই ক’লে— “আন কোনো পথ নাই; আন কোনো উপদেশ নাই।”

Verse 39

देव्युवाच । अहमाराधिता पूर्वं सुतार्थं ते प्रजापते । ईप्सितं तव सिद्धं तु तपो धारय संप्रति

দেৱীয়ে ক’লে— হে প্ৰজাপতে! পূৰ্বে পুত্ৰলাভৰ বাবে তুমি মোৰ আৰাধনা কৰিছিলা। তোমাৰ ইপ্সিত লক্ষ্য সিদ্ধ হৈছে; সেয়ে এতিয়া তপস্যা দৃঢ়ভাৱে ধাৰণ কৰা।

Verse 40

ब्रह्मोवाच । एवमुक्त्वा तदा देवी दक्षं च निजमायया । आस्थाय शैशवं भावं जनन्यंते रुरोद सा

ব্ৰহ্মাই ক’লে— এইদৰে কৈ দেৱীয়ে তেতিয়া নিজৰ মায়াৰে দক্ষৰ ওচৰলৈ গৈ, শিশুভাৱ ধাৰণ কৰি, মাতৃৰ কাষতে কান্দিবলৈ ধৰিলে।

Verse 41

अथ तद्रोदनं श्रुत्वा स्त्रियो वाक्यं ससंभ्रमाः । आगतास्तत्र सुप्रीत्या दास्योपि च ससंभ्रमाः

তাৰ পাছত সেই কান্দোন আৰু সেই বাক্য শুনি স্ত্ৰীসকল আতংকিত হৈ, তথাপি স্নেহেৰে, তাত তৎক্ষণাৎ আহিল; দাসীসকলেও একেই আৱেগেৰে দৌৰি আহিল।

Verse 42

दृष्ट्वासिक्नीसुतारूपं ननन्दुस्सर्वयोषितः । सर्वे पौरजनाश्चापि चक्रुर्जयरवं तदा

অসিক্নীৰ কন্যা সতীদেৱীৰ দীপ্তিময় ৰূপ দেখি সকলো নাৰী আনন্দিত হ’ল। তেতিয়া নগৰৰ সকলো লোকেও একেলগে ‘জয় জয়’ ধ্বনি তুলিলে।

Verse 43

उत्सवश्च महानासीद्गानवाद्यपुरस्सरम् । दक्षोसिक्नी मुदं लेभे शुभं दृष्ट्वा सुताननम्

গান আৰু বাদ্যৰ আগভাগে এক মহোৎসৱ অনুষ্ঠিত হ’ল। কন্যাৰ শুভ মুখ দেখি দক্ষ আৰু অসিক্নী আনন্দে ভৰি উঠিল।

Verse 44

दक्षः श्रुतिकुलाचारं चक्रे च विधिवत्तदा । दानं ददौ द्विजातिभ्योन्येभ्यश्च द्रविणं तथा

তেতিয়া দক্ষে বেদসম্মত আৰু কুলাচাৰ অনুসাৰে বিধিপূৰ্বক আচার-কৰ্ম সম্পন্ন কৰিলে। আৰু তেওঁ দ্বিজসকলক আৰু অন্যসকলকো ধন-দান আৰু সামগ্ৰী প্ৰদান কৰিলে।

Verse 45

बभूव सर्वतो गानं नर्तनं च यथोचितम् । नेदुर्वाद्यानि बहुशस्सुमंगलपुरस्सरम्

তেতিয়া চাৰিওফালে যথোচিত গীত আৰু নৃত্য আৰম্ভ হ’ল। বাদ্যযন্ত্ৰবোৰ বাৰে বাৰে ধ্বনিত হৈ সুমঙ্গলৰ অগ্ৰদূত হৈ শিৱভক্তিৰ অন্তৰানন্দ প্ৰকাশ কৰিলে।

Verse 46

अथ हर्यादयो देवास्सर्वे सानुचरास्तदा । मुनिवृन्दैः समागत्योत्सवं चक्रुर्यथाविधि

তাৰ পিছত হৰি আদি সকলো দেৱতা নিজৰ অনুচৰসহ, মুনিবৃন্দৰ সৈতে তাত আহি বিধিমতে উৎসৱ সম্পন্ন কৰিলে।

Verse 47

दृष्ट्वा दक्षसुतामंबां जगतः परमेश्वरीम् । नेमुः सविनयास्सर्वे तुष्टुवुश्च शुभैस्तवैः

দক্ষৰ কন্যা অম্বা—জগতৰ পৰমেশ্বৰী—তাঁক দেখি সকলোৱে বিনয়ে প্ৰণাম কৰিলে আৰু মঙ্গলময় স্তৱেৰে স্তুতি কৰিলে।

Verse 48

ऊचुस्सर्वे प्रमुदिता गिरं जयजयात्मिकाम् । प्रशशंसुर्मुदा दक्षं वीरिणीं च विशेषतः

তেতিয়া সকলোৱে পৰমানন্দে ‘জয় জয়’ বুলি বিজয়ধ্বনি তুলিলে। আনন্দে তেওঁলোকে দক্ষক, আৰু বিশেষকৈ বীৰিণীক, প্ৰশংসা কৰিলে।

Verse 49

तदोमेति नाम चक्रे तस्या दक्षस्तदाज्ञया । प्रशस्तायास्सर्वगुणसत्त्वादपि मुदान्वितः

তেতিয়া তাইৰ আদেশ অনুসাৰে দক্ষই তাইৰ নাম ‘ওমা’ ৰাখিলে। সকলো সদ্গুণেৰে পৰিপূৰ্ণ সেই প্ৰশস্তাৰ সত্ত্বত আনন্দিত হৈ সি হর্ষেৰে তাইক প্ৰশংসা কৰিলে।

Verse 50

नामान्यन्यानि तस्यास्तु पश्चाज्जातानि लोकतः । महामंगलदान्येव दुःखघ्नानि विशेषतः

তাৰ পাছত লোকসমাজত তেখেত্ৰীৰ আন আন নামো প্ৰচলিত হ’ল। সেই নামসমূহ মহামঙ্গল দান কৰে আৰু বিশেষকৈ দুখ‑শোক বিনাশ কৰে।

Verse 51

दक्षस्तदा हरिं नत्वा मां सर्वानमरानपि । मुनीनपि करौ बद्ध्वा स्तुत्वा चानर्च भक्तितः

তেতিয়া দক্ষে হৰিক (বিষ্ণুক) প্ৰণাম কৰিলে, মোকো আৰু সকলো অমৰ দেৱতাকো। কৰযোৰে মুনিসকলকো নমস্কাৰ কৰি, তেওঁলোকক স্তৱ কৰি ভক্তিভাৱে পূজা কৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 52

अथ विष्ण्वादयस्सर्वे सुप्रशस्याजनंदनम् । प्रीत्या ययुस्वधामानि संस्मरन् सशिवं शिवम्

তাৰ পাছত বিষ্ণু আদি সকলো দেৱে আনন্দদায়ক প্ৰভুক উত্তমভাৱে প্ৰশংসা কৰি, প্ৰীতিসহ নিজ নিজ ধামলৈ গ’ল—অন্তৰত শক্তিসহিত মঙ্গলময় শিৱক স্মৰণ কৰি।

Verse 53

अतस्तां च सुतां माता सुसंस्कृत्य यथोचितम् । शिशुपानेन विधिना तस्यै स्तन्यादिकं ददौ

সেয়ে মাতৃয়ে কন্যাক যথোচিত সংস্কাৰ কৰি, শিশুপান-বিধি অনুসাৰে তাক দুধ আদি পোষণ দিলে।

Verse 54

पालिता साथ वीरिण्या दक्षेण च महात्मना । ववृधे शुक्लपक्षस्य यथा शशिकलान्वहम्

বীৰিণী আৰু মহাত্মা দক্ষে স্নেহে পালন কৰাত, সেই কন্যা দিনে দিনে বৃদ্ধি পালে—যেনেকৈ শুক্লপক্ষত চন্দ্ৰকলাসমূহ বাঢ়ে।

Verse 55

तस्यां तु सद्गुणास्सर्वे विविशुर्द्विजसत्तम । शैशवेपि यथा चन्द्रे कलास्सर्वा मनोहराः

হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ, তাইৰ ভিতৰত সকলো সদ্গুণ প্ৰৱেশ কৰিলে—যেনেকৈ চন্দ্ৰ শৈশৱতো নিজৰ সকলো মনোহৰ কলা ধাৰণ কৰে।

Verse 56

आचरन्निजभावेन सखीमध्यगता यदा । तदा लिलेख भर्गस्य प्रतिमामन्वहं मुहुः

যেতিয়া সতী সখীসকলৰ মাজত নিজৰ স্বভাৱমতে আচৰণ কৰিছিল, তেতিয়া তেওঁ দিনেদিনে বাৰে বাৰে ভৰ্গ (ভগৱান শিৱ)ৰ প্ৰতিমা আঁকিছিল।

Verse 57

यदा जगौ सुगीतानि शिवा बाल्योचितानि सा । तदा स्थाणुं हरं रुद्रं सस्मार स्मरशासनम्

যেতিয়া শিৱা (সতী) বাল্যোচিত মধুৰ গীত গাইছিল, তেতিয়াই তেওঁ মনতে স্থাণু—হৰ—ৰুদ্ৰ, স্মৰশাসন (কামদমন)ক স্মৰণ কৰিছিল।

Verse 58

ववृधेतीव दंपत्योः प्रत्यहं करुणातुला । तस्या बाल्येपि भक्तायास्तयोर्नित्यं मुहुर्मुहुः

সেই দম্পতীৰ কৰুণাৰ পৰিমাণ যেন প্ৰতিদিনে বাঢ়ি গৈছিল। শৈশৱৰে পৰা ভক্ত সেই কন্যাৰ প্ৰতি তেওঁলোকে নিত্য, বাৰে বাৰে, স্নেহময় যত্ন দেখুৱাইছিল।

Verse 59

सर्वबालागुणा क्रांतां सदा स्वालयकारिणीम् । तोषयामास पितरौ नित्यंनित्यं मुहुर्मुहुः

উত্তম কন্যাৰ সকলো গুণেৰে সমৃদ্ধ আৰু নিজৰ গৃহধৰ্মৰ কৰ্মত সদা নিয়োজিত সেই কন্যাই, পিতৃ-মাতৃক নিত্যনিত্য, বাৰে বাৰে, সন্তুষ্ট কৰিছিল।