शिवविहारवर्णनम् (Śivavihāra-varṇana) — “Description of Śiva’s Divine Pastimes/Sojourn”

Verse 1

इति श्रीशिवमहापुराणे रुद्रसंहितायां कुमारखण्डे शिवविहारवर्णनं नाम प्रथमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰীশিৱ মহাপুৰাণৰ ৰুদ্ৰসংহিতাৰ কুমাৰখণ্ডত ‘শিৱবিহাৰ-বৰ্ণন’ নামৰ প্ৰথম অধ্যায় আৰম্ভ হয়।

Verse 2

नारद उवाच । विवाहयित्वा गिरिजां शंकरो लोकशंकरः । गत्वा स्वपर्वतं ब्रह्मन् किमकार्षिद्धि तद्वद

নাৰদে ক’লে—হে ব্ৰাহ্মণ! লোককল্যাণকাৰী শংকৰে গিৰিজাক বিবাহ কৰি নিজৰ পৰ্বত-আবাসলৈ গৈ তাৰ পিছত কি কৰিলে? দয়া কৰি কওক।

Verse 3

कथं हि तनयो जज्ञे शिवस्य परमात्मनः । यदर्थमात्मारामोऽपि समुवाह शिवां प्रभुः

পৰমাত্মা শিৱৰ পুত্ৰ কেনেকৈ জন্মিল? আৰু যি প্ৰভু আত্মাৰাম, স্বয়ংসম্পূৰ্ণ, তেওঁ শিৱা (পাৰ্বতী)ক কিহৰ উদ্দেশ্যে বিবাহ কৰিলে?

Verse 4

तारकस्य कथं ब्रह्मन् वधोऽभूद्देवशंकरः । एतत्सर्वमशेषेण वद कृत्वा दयां मयि

হে পূজ্য ব্ৰাহ্মণ! দেৱশংকৰৰ কৃপা আৰু সামৰ্থ্যৰে তাৰকৰ বধ কেনেকৈ হ’ল? মোৰ ওপৰত দয়া কৰি এই সকলো কথা সম্পূৰ্ণকৈ কওক।

Verse 5

सूत उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य नारदस्य प्रजापतिः । सुप्रसन्नमनाः स्मृत्वा शंकरं प्रत्युवाच ह

সূত ক’লে—নাৰদৰ বাক্য এইদৰে শুনি প্ৰজাপতি ব্ৰহ্মা অতি প্ৰসন্নচিত্ত হ’ল। তেওঁ শংকৰক স্মৰণ কৰি তাৰ পাছত উত্তৰ দিলে।

Verse 6

ब्रह्मोवाच । चरितं शृणु वक्ष्यामि शशिमौलेस्तु नारद । गुहजन्मकथां दिव्यां तारकासुरसद्वधम्

ব্ৰহ্মা ক’লে—হে নাৰদ, শুনা; এতিয়া মই শশিমৌলী শিৱৰ দিব্য চৰিত ক’ম—গুহৰ জন্মৰ পুণ্য কাহিনী আৰু তাৰকাসুৰৰ ধৰ্মসঙ্গত বধ।

Verse 7

श्रूयतां कथयाम्यद्य कथां पापप्रणाशिनीम् । यां श्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते मानवो ध्रुवम्

শুনা—আজি মই পাপনাশিনী পুণ্যকথা ক’ম। সেই কথা শুনিলে মানুহ নিশ্চিতভাৱে সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 8

इदमाख्यानमनघं रहस्यं परमाद्भुतम् । पापसंतापहरणं सर्वविघ्नविनाशनम्

এই আখ্যান নিষ্কলংক, পৰম গূঢ় আৰু অতিশয় অদ্ভুত। ই পাপজনিত সন্তাপ হৰণ কৰি সকলো বিঘ্ন বিনাশ কৰে।

Verse 9

सर्वमंगलदं सारं सर्वश्रुतिमनोहरम् । सुखदं मोक्षबीजं च कर्ममूलनिकृंतनम्

ই সৰ্বমঙ্গলদায়ক সাৰ, সকলো শ্রুতিকে মনোহৰ। ই সুখদায়ক, মোক্ষৰ বীজ আৰু কৰ্মমূলোচ্ছেদক।

Verse 10

कैलासमागत्य शिवां विवाह्य शोभां प्रपेदे नितरां शिवोऽपि । विचारयामास च देवकृत्यं पीडां जनस्यापि च देवकृत्ये

কৈলাসলৈ আহি শিৱা (পাৰ্বতী)ক বিবাহ কৰি স্বয়ং ভগৱান শিৱো অতিশয় শোভা লাভ কৰিলে। তথাপি সেই অৱস্থাতেই তেওঁ দেৱকাৰ্য চিন্তা কৰিলে আৰু দেৱকাৰ্যৰ সৈতে জড়িত জনসাধাৰণৰ পীড়াও বিবেচনা কৰিলে।

Verse 11

शिवस्स भगवान् साक्षात्कैलासमगमद्यदा । सौख्यं च विविधं चक्रुर्गणास्सर्वे सुहर्षिताः

যেতিয়া সাক্ষাৎ ভগৱান শিৱ কৈলাসলৈ আহিল, তেতিয়া মহাহর্ষে পৰিপূৰ্ণ সকলো গণে নানাবিধ সুখ আৰু আনন্দ প্ৰকাশ কৰিলে।

Verse 12

महोत्सवो महानासीच्छिवे कैलासमागते । देवास्स्वविषयं प्राप्ता हर्षनिर्भरमानसाः

শিৱ কৈলাসলৈ আহোঁতেই মহোৎসৱ উঠিল; দেৱসকল নিজ নিজ লোকলৈ উভতি গ’ল, তেওঁলোকৰ মন হর্ষে পৰিপূৰ্ণ আছিল।

Verse 13

अथ शंभुर्महादेवो गृहीत्वा गिरिजां शिवाम् । जगाम निर्जनं स्थानं महादिव्यं मनोहरम्

তেতিয়া শম্ভু মহাদেৱে গিৰিজা-শিৱা (পাৰ্বতী)ক লগত লৈ এক নিৰ্জন, অতি দিৱ্য আৰু মনোহৰ স্থানলৈ গ’ল।

Verse 14

शय्यां रतिकरीं कृत्वा पुष्पचन्दनचर्चिताम् । अद्भुतां तत्र परमां भोगवस्त्वन्वितां शुभाम्

তাত তেওঁ পুষ্পে সজ্জিত আৰু চন্দনলেপিত, ৰতি জগোৱা শয্যা সাজিলে; আৰু ভোগবস্তুৰে যুত, আশ্চৰ্য, শ্ৰেষ্ঠ আৰু শুভ আয়োজন স্থাপন কৰিলে।

Verse 15

स रेमे तत्र भगवाञ्शंभुगिरिजया सह । सहस्रवर्षपर्यन्तं देवमानेन मानदः

তাত ভগৱান শম্ভুৱে গিৰিজাৰ সৈতে ৰমণ-ক্ৰীড়া কৰিলে; দেৱমান অনুসাৰে পূৰ্ণ সহস্ৰ বছৰ পৰ্যন্ত—তেওঁ সকলোকে মান দান কৰে।

Verse 16

दुर्गांगस्पर्शमात्रेण लीलया मूर्च्छितः शिवः । मूर्च्छिता सा शिवस्पर्शाद्बुबुधे न दिवानिशम्

দুৰ্গাৰ দেহস্পৰ্শমাত্ৰতে শিৱ লীলাত যেন মূৰ্ছিত হ’ল; আৰু সেয়াও শিৱস্পৰ্শত মূৰ্ছিতা হৈ দিন-ৰাতি চেতনালৈ নাহিল।

Verse 17

हरे भोगप्रवृत्ते तु लोकधर्म प्रवर्तिनि । महान् कालो व्यतीयाय तयोः क्षण इवानघ

হে অনঘ! যেতিয়া সেই দুয়ো ভোগত প্ৰবৃত্ত হৈ লোকধৰ্ম প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল, তেতিয়া তেওঁলোকৰ বাবে মহান কালো ক্ষণমাত্ৰৰ দৰে পাৰ হৈ গ’ল।

Verse 18

अथ सर्वे सुरास्तात एकत्रीभूय चैकदा । मंत्रयांचक्रुरागत्य मेरौ शक्रपुरोगमाः

তেতিয়া, হে প্ৰিয়, সকলো দেৱতা এক সময়ত একত্ৰ সমবেত হ’ল। ইন্দ্ৰৰ অগ্ৰণীত তেওঁলোকে মেরু পৰ্বতলৈ আহি পৰস্পৰে মন্ত্ৰণা কৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 19

सुरा ऊचुः । विवाहं कृतवाञ्छंभुरस्मत्कार्यार्थमीश्वरः । योगीश्वरो निर्विकारो स्वात्मारामो निरंजनः

দেৱতাসকলে ক’লে—আমাৰ কাৰ্যসিদ্ধিৰ বাবে ঈশ্বৰ শম্ভুৱে বিবাহ কৰিছে। তেওঁ যোগীশ্বৰ, নিৰ্বিকাৰ, স্বাত্মাৰাম আৰু নিৰঞ্জন হৈও আমাৰ উদ্দেশ্যে এই লৌকিক কৰ্ম গ্ৰহণ কৰিছে।

Verse 20

नोत्पन्नस्तनयस्तस्य न जानामोऽत्र कारणम् । विलंबः क्रियते तेन कथं देवेश्वरेण ह

তেওঁৰ পুত্ৰ জন্ম হোৱা নাই; ইয়াৰ কাৰণ আমি ইয়াত নাজানোঁ। তেন্তে দেৱেশ্বৰ শংকৰে কিয় এনেকৈ বিলম্ব কৰিছে?

Verse 21

एतस्मिन्नंतरे देवा नारदाद्देवदर्शनात् । बुबुधुस्तन्मितं भोगं तयोश्च रममाणयोः

ইয়াৰ মাজতে, দেৱদৰ্শন কৰা নাৰদৰ পৰা শুনি দেৱতাসকলে বুজিলে যে সেই দিব্য যুগল ৰমণ কৰিলেও ভোগ আছিল পৰিমিত আৰু সংযত।

Verse 22

चिरं ज्ञात्वा तयोर्भोगं चिंतामापुस्सुराश्च ते । ब्रह्माणं मां पुरस्कृत्य ययुर्नारायणांतिकम्

তেওঁলোক দুয়োৰ ভোগ দীৰ্ঘকাল চলিব বুলি জানি সেই দেৱতাসকল চিন্তিত হ’ল। মোক—ব্ৰহ্মাক—আগত ৰাখি তেওঁলোকে নাৰায়ণৰ সান্নিধ্যলৈ গ’ল।

Verse 23

तं नत्वा कथितं सर्वं मया वृत्तांतमीप्सितम् । सन्तस्थिरे सर्वदेवा चित्रे पुत्तलिका यथा

তাঁক প্ৰণাম কৰি মই অভিপ্ৰেত সকলো বৃত্তান্ত সম্পূৰ্ণকৈ ক’লোঁ। তেতিয়া সকলো দেৱতা চিত্ৰত আঁকা পুতলিৰ দৰে নীৰৱ আৰু নিশ্চল হৈ থিয় হৈ ৰ’ল।

Verse 24

ब्रह्मोवाच । सहस्रवर्ष पर्य्यन्तं देवमानेन शंकरः । रतौ रतश्च निश्चेष्टो योगी विरमते न हि

ব্ৰহ্মাই ক’লে—দেৱমান অনুসাৰে সহস্ৰ বছৰ পৰ্যন্ত শংকৰ ৰতিত ৰত আছিল; তথাপি যোগীস্বৰূপে তেওঁ নিশ্চেষ্ট, অন্তঃসমাধিৰ পৰা কেতিয়াও বিরত নহ’ল।

Verse 25

भगवानुवाच । चिन्ता नास्ति जगद्धातस्सर्वं भद्रं भविष्यति । शरणं व्रज देवेश शंकरस्य महाप्रभोः

ভগৱানে ক’লে—হে জগদ্ধাতা, শোক নকৰিবা; সকলো মঙ্গলময় হ’ব। হে দেবেশ, মহাপ্ৰভু শংকৰৰ শৰণ লোৱা।

Verse 26

महेशशरणापन्ना ये जना मनसा मुदा । तेषां प्रजेशभक्तानां न कुतश्चिद्भयं क्वचित्

যিসকল লোকে আনন্দিত মনেৰে মহেশ্বৰক শৰণ লয়—সেই প্ৰভুভক্তসকলক কোনো দিশৰ পৰা, কোনো সময়তে ভয় স্পৰ্শ নকৰে।

Verse 27

शृंगारभंगस्समये भविता नाधुना विधे । कालप्रयुक्तं कार्यं च सिद्धिं प्राप्नोति नान्यथा

হে বিধাতা! শৃঙ্গাৰভংগ যথাসময়তে হ’ব, এতিয়া নহয়। কালানুগত কৰা কাৰ্যইহে সিদ্ধি পায়; অন্যথা নহয়।

Verse 28

शम्भोस्सम्भोगमिष्टं को भेदं कर्तुमिहेश्वरः । पूर्णे वर्षसहस्रे च स्वेच्छया हि विरंस्यति

শম্ভুৰ যি প্ৰিয়, তাত ভেদ কৰিবলৈ ইয়াত কোন সক্ষম? পূৰ্ণ সহস্ৰ বছৰৰ পাছতো সি কেৱল নিজৰ স্বইচ্ছাৰে তাক ত্যাগ কৰি বৈৰাগ্য লাভ কৰে।

Verse 29

स्त्रीपुंसो रतिविच्छेदमुपायेन करोति यः । तस्य स्त्रीपुत्रयोर्भेदो भवेज्जन्मनि जन्मनि

যি কোনোবাই কৌশলে নাৰী-পুৰুষৰ প্ৰেম-সংযোগত বিচ্ছেদ ঘটায়, তাৰ জন্মে জন্মে পত্নী আৰু পুত্ৰৰ পৰা বিচ্ছেদ হয়।

Verse 30

भ्रष्टज्ञानो नष्टकीर्त्तिरलक्ष्मीको भवेदिह । प्रयात्यंते कालसूत्र वर्षलक्षं स पातकी

সেই পাপী ইয়াত জ্ঞানভ্ৰষ্ট, কীৰ্তিনাশ আৰু দুর্ভাগ্যগ্ৰস্ত হয়। মৃত্যুৰ পাছত তাক কালসূত্ৰ নৰকলৈ নিয়া হয় আৰু লক্ষ বছৰ তাত থাকে।

Verse 31

रंभायुक्तं शक्रमिमं चकार विरतं रतौ । महामुनीन्द्रो दुर्वासास्तत्स्त्रीभेदो बभूव ह

মহামুনি দুৰ্ব্বাসাই ৰম্ভাসহ এই ইন্দ্ৰক ৰতিসুখৰ পৰা বিৰত কৰালে; ফলত সেই দম্পতীৰ মাজত সঁচাকৈয়ে বিচ্ছেদ হ’ল।

Verse 32

पुनरन्यां स संप्राप्य विषेव्य शुभपाणिकाम् । दिव्यं वर्षसहस्रं च विजहौ विरहज्वरम्

পুনৰায় তেওঁ অন্য এক শুভ কন্যাক লাভ কৰি তাইৰ সঙ্গ উপভোগ কৰিলে; আৰু বিৰহ-জ্বৰ ত্যাগ কৰি এক সহস্ৰ দিব্য বৰ্ষ জীৱিত ৰ’ল।

Verse 33

घृताच्या सह संश्लिष्टं कामं वारितवान् गुरुः । षण्मासाभ्यंतरे चन्द्रस्तस्य पत्नीं जहार ह

ঘৃতাচীৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাবে যুক্ত থাকোঁতে যেতিয়া তাত কাম জাগিল, তেতিয়া গুৰুৱে সেই কাম দমন কৰিলে; তথাপি ছয় মাহৰ ভিতৰতে চন্দ্ৰে তাৰ পত্নীক হৰণ কৰিলে।

Verse 34

पुनश्शिवं समाराध्य कृत्वा तारामयं रणम् । तारां सगर्भां संप्राप्य विजहौ विरहज्वरम्

তাৰপিছত তেওঁ পুনৰায় ভগৱান শিৱৰ আৰাধনা কৰিলে; আৰু তাৰাৰ বাবে যুদ্ধ কৰি, গৰ্ভৱতী তাৰাক লাভ কৰি বিৰহ-জ্বৰ ত্যাগ কৰিলে।

Verse 35

मोहिनीसहितं चन्द्रं चकार विरतं रतौ । महर्षिर्गौतमस्तस्य स्त्रीविच्छेदो बभूव ह

মোহিনীৰ সৈতে (প্ৰভুৱে) চন্দ্ৰক ৰতি-ভোগৰ পৰা নিবৃত্ত কৰিলে; আৰু সেই চন্দ্ৰৰ বাবে স্ত্ৰী-বিচ্ছেদ ঘটিল—এনেদৰে মহর্ষি গৌতমে কয়।

Verse 36

हरिश्चन्द्रो हालिकं च वृषल्यासह संयुतम् । चारयामास निश्चेष्टं निर्जनं तत्फलं शृणु

ৰাজা হৰিশ্চন্দ্ৰে হালিককো—তাৰ সৈতে যুক্ত বৃষল্যা সহ—অক্ষম কৰি নিৰ্জন ঠাইলৈ তাড়ি দিলে; এতিয়া সেই কৰ্মৰ ফল শুনা।

Verse 37

भ्रष्टः स्त्रीपुत्रराज्येभ्यो विश्वामित्रेण ताडितः । ततश्शिवं समाराध्य मुक्तो भूतो हि कश्मलात्

স্ত্ৰী, পুত্ৰ আৰু ৰাজ্যৰ পৰা বঞ্চিত হৈ, বিশ্বামিত্ৰৰ তাড়নাত দগ্ধ হৈ, সি পাছত ভক্তিসহ শিৱৰ আৰাধনা কৰিলে; আৰু সি ঘোৰ পাপ-মোহৰ কলুষৰ পৰা মুক্ত হ’ল।

Verse 38

अजामिलं द्विजश्रेष्ठं वृषल्या सह संयुतम् । न भिया वारयामासुस्सुरास्तां चापि केचन

অজামিল নামৰ দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ এজন বৃষলীৰ সৈতে সংযুক্ত হৈছিল; কিন্তু ভয়ৰ কাৰণে দেৱতাসকলৰ মাজৰ কোনোবাইও তাক কোনোভাবে নিবাৰণ কৰিবলৈ সাহস নকৰিলে।

Verse 39

सर्वं निषेकसाध्यं च निषेको बलवान् विधे । निषेकफलदो वै स निषेकः केन वार्य्यते

‘হে বিধাতা! সকলো নিষেক (দীক্ষা/অভিষেক) দ্বাৰাই সিদ্ধ হয়; নিষেক অতি বলৱান। সি নিষেকৰ ফল দান কৰে—তেন্তে এনে নিষেকক কোনে বাধা দিব পাৰে?’

Verse 40

दिव्यं वर्षसहस्रं च शंभोः संभोगकर्म तत् । पूर्णे वर्षसहस्रे च गत्वा तत्र सुरेश्वराः

শম্ভুৰ সেই দিব্য সংযোগকৰ্ম এক সহস্ৰ দিব্য বছৰৰ পৰ্যন্ত চলিল। সহস্ৰ বছৰ পূৰ্ণ হোৱাত দেৱসকলৰ অধীশ্বৰসকলে তাত গৈ প্ৰভুক সমীপ কৰিলে।

Verse 41

येन वीर्यं पतेद्भूमौ तत् करिष्यथ निश्चितम् । तत्र वीर्य्ये च भविता स्कन्दनामा प्रभोस्सुतः

যি কোনো উপায়ে দিব্য বীৰ্য ভূমিত পতিত হ’ব—সেয়া নিশ্চয়কৈ কৰা। সেই বীৰ্যৰ পৰাই প্ৰভুৰ পুত্ৰ জন্মিব, যাৰ নাম স্কন্দ হ’ব।

Verse 42

अधुना स्वगृहं गच्छ विधे सुरगणैस्सह । करोतु शंभुस्संभोगं पार्वत्या सह निर्जने

এতিয়া, হে বিধি (ব্ৰহ্মা), দেৱগণৰ সৈতে নিজ গৃহলৈ উভতি যা; শম্ভুৱে নিৰ্জনত পাৰ্বতীৰ সৈতে দাম্পত্য-সম্ভোগ কৰক।

Verse 43

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा कमलाकान्तः शीघ्रं स्वन्तः पुरं ययौ । स्वालयं प्रययुर्देवा मया सह मुनीश्वर

ব্ৰহ্মাই ক’লে—এইদৰে কৈ কমলাকান্ত (লক্ষ্মীপতি বিষ্ণু) শীঘ্ৰে নিজৰ অন্তঃপুৰ-ধামলৈ গ’ল। হে মুনীশ্বৰ, দেৱসকলেও মোৰ সৈতে নিজ নিজ নিবাসলৈ উভতি গ’ল।

Verse 44

शक्तिशक्तिमतोश्चाऽथ विहारेणाऽति च क्षितिः । भाराक्रांता चकंपे सा सशेषाऽपि सकच्छपा

তেতিয়া শক্তি আৰু শক্তিমান প্ৰভুৰ ক্ৰীড়াৰ সময়ত পৃথিৱী অতিশয় কঁপি উঠিল। তেওঁলোকৰ অপাৰ দিব্য ভাৰে দবাই, শেষ আৰু কচ্ছপৰ আধাৰ থাকিলেও সি থৰথৰাই কঁপিল।

Verse 45

कच्छपस्य हि भारेण सर्वाधारस्समीरणः । स्तंभितोऽथ त्रिलोकाश्च बभूवुर्भयविह्वलाः

কচ্ছপৰ ভাৰে দবাই সৰ্বাধাৰ প্ৰাণবায়ুৰূপ সমীৰণ স্তম্ভিত হ’ল। তেতিয়া ত্ৰিলোক ভয়বিহ্বল হৈ কঁপি উঠিল।

Verse 46

अथ सर्वे मया देवा हरेश्च शरणं ययुः । सर्वं निवेदयांचक्रुस्तद्वृत्तं दीनमानसाः

তাৰ পাছত সকলো দেৱতা মোৰ সৈতে হৰ (শিৱ)ৰ শৰণলৈ গ’ল। দুঃখে দীনচিত্ত হৈ ঘটিত সকলো বৃত্তান্ত তেওঁলৈ নিবেদন কৰিলে।

Verse 47

देवा ऊचुः । देवदेव रमानाथ सर्वाऽवनकर प्रभोः । रक्ष नः शरणापन्नान् भयव्याकुलमानसान्

দেৱসকলে ক’লে—হে দেৱদেৱ, হে ৰমানাথ, সকলোকে ৰক্ষা কৰা প্ৰভু! আমি শৰণাগত; ভয়ত ব্যাকুল আমাৰ মন ৰক্ষা কৰা।

Verse 48

स्तंभितस्त्रिजगत्प्राणो न जाने केन हेतुना । व्याकुलं मुनिभिर्लेखैस्त्रैलोक्यं सचराचरम्

ত্রিজগতৰ প্ৰাণ যেন স্তম্ভিত হৈ পৰিল—কিহেতু সেয়া মই নাজানো। মুনিসকলৰ ঘোষণা আৰু লিখিত বিধানৰ ফলত চল-অচলসহ সমগ্ৰ ত্ৰৈলোক্য ব্যাকুল হৈ উঠিল।

Verse 49

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा सकला देवा मया सह मुनीश्वर । दीनास्तस्थुः पुरो विष्णोर्मौनीभूतास्सु दुःखिताः

ব্ৰহ্মাই ক’লে—হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ! এইদৰে কৈ, মোৰ সৈতে সকলো দেৱতা বিষ্ণুৰ সন্মুখত দীন হৈ থিয় হৈ ৰ’ল; মৌন হৈ, গভীৰ শোকত আচ্ছন্ন হ’ল।

Verse 50

तदाकर्ण्य समादाय सुरान्नः सकलान् हरिः । जगाम पर्वतं शीघ्रं कैलासं शिववल्लभम्

সেয়া শুনি হৰি (বিষ্ণু) এ আমাৰ সৈতে সকলো দেৱতাক একত্ৰ কৰি, শিৱৰ প্ৰিয় ধাম কৈলাস পৰ্বতলৈ শীঘ্ৰে গমন কৰিলে।

Verse 51

तत्र गत्वा हरिर्देवैर्मया च सुरवल्लभः । ययौ शिववरस्थानं शंकरं द्रष्टुकाम्यया

তাত গৈ, দেৱসকলৰ প্ৰিয় হৰি (বিষ্ণু) দেৱগণ আৰু মোৰ সৈতে, শংকৰৰ দৰ্শনৰ আকাঙ্ক্ষাৰে শিৱৰ শ্ৰেষ্ঠ ধামলৈ আগবাঢ়িল।

Verse 52

तत्र दृष्ट्वा शिवं विष्णुर्नसुरैर्विस्मितोऽभवत् । तत्र स्थिताञ् शिवगणान् पप्रच्छ विनयान्वितः

তাত শিৱক দেখি বিষ্ণু অসুৰসকলৰ দৰে নহয়, বৰঞ্চ বিস্মিত হ’ল। তাৰ পাছত তাত থিয় হৈ থকা শিৱগণক তেওঁ বিনয়েৰে প্ৰশ্ন কৰিলে।

Verse 53

विष्णुरुवाच । हे शंकराः शिवः कुत्र गतस्सर्वप्रभुर्गणाः । निवेदयत नः प्रीत्या दुःखितान्वै कृपालवः

বিষ্ণুৱে ক’লে—হে শংকৰগণ! সৰ্বপ্ৰভু শিৱ ক’লৈ গ’ল, আৰু তেওঁৰ গণসকল ক’ত? হে কৃপালুসকল, আমি দুখিত; প্ৰীতিভৰে আমাক জনাও।

Verse 54

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य सामरस्य हरेर्गुणाः । प्रोचुः प्रीत्या गणास्ते हि शंकरस्य रमापतिम्

ব্ৰহ্মাই ক’লে—সেই সমৰস হৰিৰ বাক্য শুনি, শংকৰভক্ত আৰু হৰিৰ গুণগানকাৰী সেই গণসকলে প্ৰীতিভৰে ৰমাপতি (বিষ্ণু)ক ক’লে।

Verse 55

शिवगणा ऊचुः । हरे शृणु शिवप्रीत्या यथार्थं ब्रूमहे वयम् । ब्रह्मणा निर्जरैस्सार्द्धं वृत्तान्तमखिलं च यत्

শিৱগণে ক’লে—হে হৰি! শিৱপ্ৰীতিৰে শুনা; আমি যথাৰ্থ ক’ম। ব্ৰহ্মা আৰু দেৱসকলৰ সৈতে যি সম্পূৰ্ণ বৃত্তান্ত ঘটিছে, সেয়া সকলো আমি জনাম।

Verse 56

सर्वेश्वरो महादेवो जगाम गिरिजालयम् । संस्थाप्य नोऽत्र सुप्रीत्या रानालीलाविशारदः

সৰ্বেশ্বৰ মহাদেৱ গিৰিজাৰ ধামলৈ গ’ল। আমাক ইয়াত অতি প্ৰীতিভৰে স্থাপন কৰি, দিৱ্য লীলাত নিপুণ তেওঁ প্ৰস্থান কৰিলে।

Verse 57

तद्गुहाभ्यन्तरे शंभुः किं करोति महेश्वरः । न जानीमो रमानाथ व्यतीयुर्बहवस्समाः

সেই গুহাৰ ভিতৰত শম্ভু—মহেশ্বৰ—কি কৰি আছে? হে ৰমানাথ, আমি নাজানো; বহু বছৰ পাৰ হৈ গ’ল।

Verse 58

ब्रह्मोवाच । श्रुत्वेति वचनं तेषां स विष्णुस्सामरो मया । विस्मितोऽति मुनिश्रेष्ठ शिवद्वारं जगाम ह

ব্ৰহ্মাই ক’লে—তেওঁলোকৰ কথা শুনি সেই বিষ্ণু দেৱতাসকলৰ সৈতে আৰু মোৰ সৈতে অতি বিস্মিত হ’ল, হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ, আৰু তাৰ পিছত শিৱৰ দ্বাৰলৈ গ’ল।

Verse 59

तत्र गत्वा मया देवैस्स हरिर्देववल्लभः । आर्तवाण्या मुने प्रोचे तारस्वरतया तदा

তাত দেৱতাসকলৰ সৈতে গৈ, দেৱপ্ৰিয় হৰিয়ে, হে মুনি, তেতিয়া ব্যাকুল বাণীৰে উচ্চ আৰু টান ধৰা স্বৰত মোক ক’লে।

Verse 60

शंभुमस्तौन्महाप्रीत्या सामरो हि मया हरिः । तत्र स्थितो मुनिश्रेष्ठ सर्वलोकप्रभुं हरम्

হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ, মই হৰি (বিষ্ণু) সামগানসহ মহাপ্ৰীতিৰে শম্ভুৰ স্তৱ কৰিলোঁ। তাত থিয় হৈ সৰ্বলোকৰ প্ৰভু হৰক বন্দনা কৰিলোঁ।

Verse 61

विष्णुरुवाच । किं करोषि महादेवाऽभ्यन्तरे परमेश्वर । तारकार्तान्सुरान्सर्वान्पाहि नः शरणागतान्

বিষ্ণুৱে ক’লে—হে মহাদেৱ, হে পৰমেশ্বৰ, তুমি অন্তৰত অন্তৰ্হিত হৈ কি কৰিছা? তাৰকদ্বাৰা পীড়িত সকলো দেৱক ৰক্ষা কৰা; আমি শৰণাগত, আমাক ৰক্ষা কৰা।

Verse 62

इत्यादि संस्तुवञ् शंभुं बहुधा सोमरैर्मया । रुरोदाति हरिस्तत्र तारकार्तैर्मुनीश्वर

হে মুনীশ্বৰ! এইদৰে মোৰ ৰচিত দিৱ্য সোম-স্তোত্ৰে শম্ভুক বহু প্ৰকাৰ স্তুতি কৰোঁতে, তাত হৰি (বিষ্ণু) তাৰকৰ পীড়াত আর্ত হৈ কান্দি উঠিল।

Verse 63

दुःखकोलाहलस्तत्र बभूव त्रिदिवौकसाम् । मिश्रितश्शिव संस्तुत्याऽसुरार्त्तानां मुनीश्वर

হে মুনীশ্বৰ! তাত ত্ৰিদিববাসীসকলৰ মাজত দুখৰ কোলাহল উঠিল; সি শিৱ-স্তুতিত মিশ্ৰিত হ’ল, কিয়নো তেওঁলোকে পীড়িত অসুৰসকলৰ দুৰ্দশা দেখিছিল।