Rig Veda 9.23.5: Mandala 9, Sukta 23, Mantra 5

Sukta 9.23

Rishi: Uncertain/Traditional: Soma Pavamāna seers

Devata: Soma Pavamāna (bearing Indra-power)

Chandas: Not determinable with certainty from provided verse alone

Samhita Patha (Devanagari)

सोमो अर्षति धर्णसिर्दधान इन्द्रियं रसम् । सुवीरो अभिशस्तिपाः ॥

Transliteration

sómo arṣati dharṇasír dádhāna indríyaṃ rásam | suvī́ro abhiśastipā́ḥ ||

Translation

সোম বয় যায়—ধাৰণ-শক্তিৰ আধাৰ (ধৰ্ণসিঃ) হৈ, ইন্দ্ৰীয় ৰস বহন কৰি—ইন্দ্ৰৰ বল-সাৰ। সি সু-বীৰ্য্য দান কৰে, আৰু অভিশস্তি-পাঃ—শত্ৰুৰ নিন্দা-বাক্য আৰু আঘাতৰ পৰা ৰক্ষা কৰে।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सोमः: Soma (the pressed/flowing Soma)
• सोमः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• अर्षति: flows, rushes
• अर्षति: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ऋष् (धातु) ‘गत्यर्थ/स्रवण’

• धर्णसिः: the supporter/sustainer (bearing one)
• धर्णसिः: कर्तृ (सोमस्य विशेषणम्/समनाधिकरण)
• Type: Noun (Vedic) / epithet
• Root: धर्णसि (प्रातिपदिक) < धृ/धरण ‘धारण/आधार’

• दधानः: bearing, placing, bestowing
• दधानः: कर्तृ (सोमस्य विशेषणम्)
• Type: Participle
• Root: धा (धातु) + शतृ (वर्तमान कृदन्त)

• इन्द्रियम्: Indra-like power; vigor, strength
• इन्द्रियम्: कर्म
• Type: Adjective/Noun
• Root: इन्द्रिय (प्रातिपदिक)

• रसम्: sap, juice, essence
• रसम्: कर्म (इन्द्रियं रसम् = ‘बलदं रस’)
• Type: Noun
• Root: रस (प्रातिपदिक)

• सुवीरः: having good heroes/men; very manly/valiant
• सुवीरः: कर्तृ (सोमस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सु- + वीर (प्रातिपदिक)

• अभिशस्तिपाः: protector from accusation/curse; warder-off of reproach
• अभिशस्तिपाः: कर्तृ (सोमस्य विशेषणम्)
• Type: Compound Noun (agent)
• Root: अभिशस्ति (प्रातिपदिक ‘निन्दा/अभियोग/दोषारोप’) + पा (धातु ‘पा रक्षणे/पाने’) → -पाः (रक्षकः)