Rig Veda 8.1.8 — Mandala 8, Sukta 1, Mantra 8

Sukta 8.1

Rishi: Kāṇva (Kāṇva lineage)

Devata: Indra

Chandas: Gāyatrī (likely; verse-length and explicit gāyatram)

Samhita Patha (Devanagari)

प्रास्मै गायत्रमर्चत वावातुर्यः पुरंदरः । याभिः काण्वस्योप बर्हिरासदं यासद्वज्री भिनत्पुरः ॥

Transliteration

prā́smai gāyatram arcata vāvāturyáḥ puraṃdaráḥ | yā́bhiḥ kāṇvasyópa barhír āsádam yā́sad vajrī́ bhínat púraḥ ||

Translation

তাঁক গায়ত্ৰী-স্তোত্ৰেৰে অৰ্চনা কৰা—দ্ৰুতবেগী, দুৰ্গ-ভাঙোতা পুরন্দর। যাৰ শক্তিসমূহে তেওঁ কাণ্বৰ পবিত্ৰ বৰ্হিত ওচৰলৈ আহি বহে; বজ্ৰধাৰী আহি বন্ধ দুৰ্গসমূহ চিৰি পেলায়।

Word by Word

• प्र: forth, forward (preverb)
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (upasarga)

• अस्मै: to him
• अस्मै: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• गायत्रम्: the Gāyatra (hymn/chant in gāyatrī-metre)
• गायत्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: गायत्र (prātipadika)

• अर्चत: praise! sing!
• अर्चत: —
• Type: Verb
• Root: अर्च्

• वावातुः: has blown/roared (mightily)
• वावातुः: —
• Type: Verb
• Root: वा (वाति) / √वा (to blow)

• यः: who
• यः: कर्तृ
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद्

• पुरंदरः: the fort-destroyer (Indra)
• पुरंदरः: कर्तृ
• Type: Noun (epithet)
• Root: पुरंदर (prātipadika)

• याभिः: with which (ones)
• याभिः: करण
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद्

• काण्वस्य: of the Kāṇva (seer/lineage)
• काण्वस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun/Adjective
• Root: काण्व (patronymic prātipadika)

• उप: near, towards
• उप: —
• Type: Indeclinable
• Root: उप (upasarga/avyaya)

• बर्हिः: the sacrificial grass (barhis)
• बर्हिः: कर्म
• Type: Noun
• Root: बर्हिस्

• आ: unto, hither (preverb)
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (upasarga)

• सदं: sat down; took seat
• सदं: —
• Type: Verb
• Root: सद्

• यासद्: came and sat; approached to sit
• यासद्: —
• Type: Verb
• Root: या + सद्

• वज्री: the wielder of the vajra (Indra)
• वज्री: कर्तृ
• Type: Noun (epithet)
• Root: वज्रिन् (prātipadika)

• भिनत्: split; broke
• भिनत्: —
• Type: Verb
• Root: भिद्

• पुरः: forts, strongholds
• पुरः: कर्म
• Type: Noun
• Root: पुर् / पुरस्