HomeRig VedaMandala 7Sukta 104Mantra 15
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 15

Sukta 7.104

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Implicitly Indra/Soma-against-yātus context; verse framed as oath-like self-imprecation
Chandas: Triṣṭubh

अद्या मुरीय यदि यातुधानो अस्मि यदि वायुस्ततप पूरुषस्य । अधा स वीरैर्दशभिर्वि यूया यो मा मोघं यातुधानेत्याह ॥

अ॒द्या मु॑रीय॒ यदि॑ यातु॒धानो॒ अस्मि॒ यदि॒ वायु॑स्त॒तप॒ पूरु॑षस्य । अधा॒ स वी॒रैर्द॒शभि॒र्वि यू॑या॒ यो मा॒ मोघं॒ यातु॑धा॒नेत्याह॑ ॥

adyā́ murīya yádi yātudhā́no asmi yádi vā́yus tatápa pū́ruṣasya | ádhā sá vīráir daśábhir ví yūyā yó mā móghaṃ yātudhā́nety ā́ha ||

আজি মই মৰোঁ—যদি মই যাতুধান হওঁ, যদি মোৰ ভিতৰৰ মানৱত্বত প্ৰাণবায়ুৱে দগ্ধ কৰি থৈছে। তেন্তে যি মিছাকৈ মোৰ বিষয়ে কয়, ‘ই যাতুধান’, সি তাৰ দহজন বীৰসহ বিচ্ছিন্ন হওক, ছিন্নভিন্ন হওক।

अ॒द्य । मु॒री॒य॒ । यदि॑ । या॒तु॒ऽधानः॑ । अस्मि॑ । यदि॑ । वा॒ । आयुः॑ । त॒तप॑ । पुरु॑षस्य । अध॑ । सः । वी॒रैः । द॒शऽभिः॑ । वि । यू॒याः॒ । यः । मा॒ । मोघ॑म् । यातु॑ऽधा॒न । इति॑ । आह॑ ॥अद्य । मुरीय । यदि । यातुधानः । अस्मि । यदि । वा । आयुः । ततप । पुरुषस्य । अध । सः । वीरैः । दशभिः । वि । यूयाः । यः । मा । मोघम् । यातुधान । इति । आह ॥adya | murīya | yadi | yātu-dhānaḥ | asmi | yadi | vā | āyuḥ | tatapa | puruṣasya | adha | saḥ | vīraiḥ | daśa-bhiḥ | vi | yūyāḥ | yaḥ | mā | mogham | yātu-dhāna | iti | āha

अद्यtoday, now
अद्य:
Adhikaraṇa (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
मुरीयmay I die / let me perish
मुरीय:
(अकर्मक) कर्ता = वक्ता (अहम्)
TypeVerb
Rootमृ (धातु)
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
यातुधानःa sorcerer/demon (yātudhāna)
यातुधानः:
Kartā (शर्तवाक्ये)
TypeNoun
Rootयातुधान (प्रातिपदिक)
अस्मिI am
अस्मि:
Kartā = अहम्
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
वायुःWind (Vāyu)
वायुः:
Kartā (शर्तवाक्ये)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
ततपburned, scorched
ततप:
Kartā = वायुः
TypeVerb
Rootतप् (धातु)
पूरुषस्यof a man/person
पूरुषस्य:
सम्बन्ध (genitive: ‘of a man/person’)
TypeNoun
Rootपूरुष (प्रातिपदिक)
अधthen
अध:
TypeIndeclinable
Rootअध (अव्यय)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वीरैःwith heroes/men
वीरैः:
Karaṇa (instrumental: ‘with/by heroes’)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
दशभिःwith ten
दशभिः:
Karaṇa (संख्यासहित-करण)
TypeNumeral
Rootदशन् (संख्या-प्रातिपदिक)
विapart, asunder
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
यूयाःmay you separate/drive away
यूयाः:
(सकर्मक) कर्ता = त्वम् (आह्वान), कर्म = (अभिप्रेतः) यातुधानः/दुष्टः
TypeVerb
Rootयु (धातु)
यःwho
यः:
Kartā (relative clause)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
माme
मा:
Karma
TypePronoun (enclitic)
Rootअहम् (सर्वनाम) / मा (अव्यय-निषेध)
मोघम्in vain, falsely
मोघम्:
Karma/प्रकार (adverbial object of saying)
TypeAdjective (used adverbially)
Rootमोघ (प्रातिपदिक)
यातुधानेति‘(you are) a yātudhāna’—thus
यातुधानेति:
(वाक्यकर्म) उक्तिविषयः
TypeNoun + Indeclinable
Rootयातुधान (प्रातिपदिक) + इति (अव्यय)
आहsaid, has said
आह:
Kartā = यः (who says)
TypeVerb
Rootअह्/ब्रू (धातु; वेदिक परिपाटी ‘आह’)