
Sukta 6.75
Bharadvāja (traditional for RV 6.75, the ‘armor/bow’ hymn)
Weapons/Armor (Varman), martial protection (often treated as addressed power rather than a personal god)
Triṣṭubh (common for this sukta; exact scan recommended)
RV 6.75 এটা যুদ্ধ-সুৰক্ষা সূক্ত, য’ত যোদ্ধাৰ সঁজুলি—বৰ্ম (কৱচ), ধনু, বাণ, ৰথৰ সাজ-সঁজুলি—ক পবিত্ৰ কৰি এক প্ৰকাৰ ‘অভিষেক’ কৰা হয়, যাতে যোদ্ধাই অখণ্ডনীয় শক্তিৰ ঢালত আৱৃত হৈ যুদ্ধত প্ৰৱেশ কৰে। সূক্তটো উজ্জ্বল যুদ্ধক্ষেত্ৰৰ চিত্ৰণৰ পৰা আৰম্ভ কৰি বহু দিৱ্য শক্তি/এজেন্সিৰ পৰা আহ্বান কৰা স্তৰ-স্তৰ সুৰক্ষাৰ কথা গঢ়ি তোলে, আৰু শেষত এই ঘোষণা কৰে যে সৰ্বোচ্চ সুৰক্ষা হৈছে ব্ৰহ্মন নিজেই—পবিত্ৰ বাক্য, অন্তৰৰ কৱচ ৰূপে।
Mantra 1
जीमूतस्येव भवति प्रतीकं यद्वर्मी याति समदामुपस्थे । अनाविद्धया तन्वा जय त्वं स त्वा वर्मणो महिमा पिपर्तु ॥
যেনেকৈ মেঘৰ মুখমণ্ডলৰ দৰে ৰূপ দেখা যায়, তেনেকৈ যেতিয়া বর্মধাৰী যোদ্ধা যুদ্ধৰ কোলাত প্ৰৱেশ কৰে তেতিয়া তাৰ প্ৰতীক দীপ্ত হয়। অ-আবিদ্ধ (অভেদ্য) দেহেৰে তুমি জয় কৰা; বর্মৰ মহিমাই তোমাক পূৰ্ণ কৰি সমগ্ৰ কৰি তুলক।
Mantra 2
धन्वना गा धन्वनाजिं जयेम धन्वना तीव्राः समदो जयेम । धनुः शत्रोरपकामं कृणोति धन्वना सर्वाः प्रदिशो जयेम ॥
ধনুৰ দ্বাৰাই গাভী (আলোক-ৰশ্মি) জয় কৰোঁ; ধনুৰ দ্বাৰাই যুদ্ধ জয় কৰোঁ; ধনুৰ দ্বাৰাই তীব্ৰ সংঘাতসমূহ জয় কৰোঁ। ধনুয়ে শত্রুৰ কামনা-ইচ্ছা অপসাৰিত কৰে; ধনুৰ দ্বাৰাই আমি সকলো দিশ, সকলো ক্ষেত্ৰ জয় কৰোঁ।
Mantra 3
वक्ष्यन्तीवेदा गनीगन्ति कर्णं प्रियं सखायं परिषस्वजाना । योषेव शिङ्क्ते वितताधि धन्वञ्ज्या इयं समने पारयन्ती ॥
নাৰীৰ দৰে আকুল হৈ, সি বাৰে বাৰে কাণলৈ আহে, প্ৰিয় সখাক আলিঙ্গন কৰি; পত্নীৰ দৰে সি নিজকে অলংকৃত কৰে—ধনুত টানকৈ প্ৰসাৰিত এই ধনুৰ জ্যা, সংঘাতত পাৰ কৰাই লৈ যায়।
Mantra 4
ते आचरन्ती समनेव योषा मातेव पुत्रं बिभृतामुपस्थे । अप शत्रून्विध्यतां संविदाने आर्त्नी इमे विष्फुरन्ती अमित्रान् ॥
সংঘাতত নাৰীৰ দৰে চলি, আৰু মাতৃয়ে কোলাত পুত্ৰ ধৰি থকাৰ দৰে—একে সুৰত কাৰ্য কৰা এই দুটা ধনুৰ আগা শত্রুসকলক বিদ্ধ কৰি আঁতৰাওক; কঁপনি তোলা এই দুটা বাহু/আগাই বৈৰী শক্তিসমূহ ভাঙি পেলাওক।
Mantra 5
बह्वीनां पिता बहुरस्य पुत्रश्चिश्चा कृणोति समनावगत्य । इषुधिः सङ्काः पृतनाश्च सर्वाः पृष्ठे निनद्धो जयति प्रसूतः ॥
বহুতৰ পিতা, প্ৰাচুৰ্যৰ পুত্ৰ—সংঘাতত প্ৰৱেশ কৰি সি বস্তুসমূহ গঢ়ে আৰু সুশৃঙ্খল কৰে। ইষুধি, সঁজুলি/কৱচ আৰু সকলো যুদ্ধ যেন পিঠিত বান্ধি থোৱা; প্ৰসূত বীৰে বিজয় লাভ কৰে।
Mantra 6
रथे तिष्ठन्नयति वाजिनः पुरो यत्रयत्र कामयते सुषारथिः । अभीशूनां महिमानं पनायत मनः पश्चादनु यच्छन्ति रश्मयः ॥
ৰথত থিয় হৈ সুশাৰথি বাজিক অশ্বসমূহক আগলৈ লৈ যায়—য’তে য’তে সি ইচ্ছা কৰে। ৰশ্মি/অভীশূসমূহৰ মহিমা গাওক; মনৰ পিছফালে ৰশ্মিসমূহ অনুসৰণ কৰি ধৰি ৰাখে।
Mantra 7
तीव्रान्घोषान्कृण्वते वृषपाणयोऽश्वा रथेभिः सह वाजयन्तः । अवक्रामन्तः प्रपदैरमित्रान्क्षिणन्ति शत्रूँरनपव्ययन्तः ॥
তীব্ৰ গর্জন তোলে বলবান-হাত অশ্বসমূহ; ৰথসমূহৰ সৈতে যুক্ত হৈ সিহঁতে শক্তিৰ পূৰ্ণতা আনে। আগবঢ়া পদক্ষেপে সিহঁতে শত্রু-চলন দমন কৰে, বৈৰী শক্তিক ক্ষয় কৰে—যাত্ৰাৰ পৰা কেতিয়াও আঁতৰি নাযায়।
Mantra 8
रथवाहनं हविरस्य नाम यत्रायुधं निहितमस्य वर्म । तत्रा रथमुप शग्मं सदेम विश्वाहा वयं सुमनस्यमानाः ॥
‘ৰথৱাহন’—এই হৱিৰ্-অৰ্পণস্থলৰ নাম; য’ত অস্ত্ৰ আৰু তাৰ বর্ম (কৱচ) থৈ দিয়া আছে। তাতেই আমি বিজয়ী ৰথৰ ওচৰলৈ আগবাঢ়ি, সুশোভন আসনত বহোঁ—সকলো দিন, সু-মনা (সুমনস্য) ধৰি।
Mantra 9
स्वादुषंसदः पितरो वयोधाः कृच्छ्रेश्रितः शक्तीवन्तो गभीराः । चित्रसेना इषुबला अमृध्राः सतोवीरा उरवो व्रातसाहाः ॥
হে পিতৃগণ—মধুৰ সভাসীন, আমাৰ প্ৰাণবৃদ্ধি ধাৰণকাৰী; সংকটত স্থিত, গভীৰ আৰু শক্তিমান। বিচিত্ৰ সেনাযুক্ত, ইষু-বলত বলৱান, অমৃধ্ৰ (অবিশ্বাসঘাতী নহয়); সত্যবীৰ, বিস্তৃত সত্তাসম্পন্ন, বৃত-সাহ (ঘেৰাও কৰা দলসমূহ জয়কাৰী)।
Mantra 10
ब्राह्मणासः पितरः सोम्यासः शिवे नो द्यावापृथिवी अनेहसा । पूषा नः पातु दुरितादृतावृधो रक्षा माकिर्नो अघशंस ईशत ॥
ব্ৰাহ্মণ-পিতৃগণ—সোম্যময় পূৰ্বপুৰুষসকল—আমালৈ শিৱ (অনুকূল) হওক; দ্যাৱা-পৃথিৱী আমাক অনেহসা (অক্লেশ) বিস্তৃতি দিওক। ঋত-বৃদ্ধ পুষণ আমাক দুঃখ-দুৰিতৰ পৰা ৰক্ষা কৰক; ৰক্ষা কৰক—অঘশংস (অপবাদ-বক্তা) কোনোবাই যেন আমাৰ ওপৰত আধিপত্য নকৰে।
Mantra 11
सुपर्णं वस्ते मृगो अस्या दन्तो गोभिः संनद्धा पतति प्रसूता । यत्रा नरः सं च वि च द्रवन्ति तत्रास्मभ्यमिषवः शर्म यंसन् ॥
সু-পৰ্ণ (সুন্দৰ পাখিযুক্ত) ৰূপে তাই ধাৰে; তাইৰ ‘দন্ত’ মৃগ (বন্য পশু) স্বৰূপ; গোভিঃ—গাইসমূহ/ৰশ্মিসমূহেৰে সংনদ্ধ হৈ, মুক্ত হ’লে তাই প্ৰসূতা হৈ উৰি যায়। য’ত নৰসকল একেলগে দৌৰি মিলিত হয় আৰু পুনৰ বিচ্ছিন্ন হৈ দৌৰে, তাত আমাৰ বাবে ইষৱঃ (বাণসমূহ)—নিয়োজিত শক্তিসমূহ—শৰ্ম (আশ্ৰয়, ৰক্ষা) আনক; অনিষ্ট নহয়, ৰক্ষাই হওক।
Mantra 12
ऋजीते परि वृङ्धि नोऽश्मा भवतु नस्तनूः । सोमो अधि ब्रवीतु नोऽदितिः शर्म यच्छतु ॥
হে ঋজীতে (সোজা কৰোঁতা/সিধা কৰোঁতা), আমাক পৰি বৃত্ধি—চাৰিওফালে আৱৰি ৰক্ষা কৰা; অশ্মা (পাথৰ) আমাৰ তনূ (দেহ) হওক। সোম আমাৰ ভিতৰত অধি ব্ৰবীতু—অন্তৰত কথা কওক; অদিতিঃ আমাক শৰ্ম (শান্তি, আশ্ৰয়) দিওক।
Mantra 13
आ जङ्घन्ति सान्वेषां जघनाँ उप जिघ्नते । अश्वाजनि प्रचेतसोऽश्वान्त्समत्सु चोदय ॥
তেওঁলোকে সান্বেষু (পাহাৰৰ কাঁধ/ৰিজ) ওপৰত জঁপিয়াই উঠে; তেওঁলোকৰ জঘন (পিছফাল) ওপৰত আঘাত কৰে। হে অশ্বাজনি (অশ্ব-জনক), হে প্রচেতস্ (স্পষ্ট-জ্ঞানী শক্তি), সমত্সু (যুদ্ধসমূহত) অশ্বান্ চোদয়—অশ্বসমূহক আগবঢ়োৱা; শক্তিসমূহক নিৰ্ণায়ক অগ্ৰগতিৰ দিশে প্ৰেৰণা দিয়া।
Mantra 14
अहिरिव भोगैः पर्येति बाहुं ज्याया हेतिं परिबाधमानः । हस्तघ्नो विश्वा वयुनानि विद्वान्पुमान्पुमांसं परि पातु विश्वतः ॥
সৰ্পে যেন নিজৰ কুণ্ডলীৰে বাহুক চাৰিওফালে ঘূৰি ধৰে, তেনেকৈ সি বাহুক পৰিক্ৰমা কৰি অধিক বলৱান অস্ত্ৰকো প্ৰতিহত কৰে। হাত-ঘাতক, সকলো বিধি-ব্যৱস্থা (ৱয়ুন) জানোতা, পুৰুষ-শক্তিময়—সেই পুমান পুমানক সকলো দিশৰ পৰা ৰক্ষা কৰক।
Mantra 15
आलाक्ता या रुरुशीर्ष्ण्यथो यस्या अयो मुखम् । इदं पर्जन्यरेतस इष्वै देव्यै बृहन्नमः ॥
যি দেৱী বাণ ৰঙা-ৰঞ্জিত (আলাক্তা), দীপ্ত শিৰোভাগযুক্ত, আৰু যাৰ মুখ লোহা—পৰ্জন্যৰ ৰেতসৰ পৰা জন্মা সেই দেৱী ইষ্বৈলৈ এই মহান নমস্কাৰ।
Mantra 16
अवसृष्टा परा पत शरव्ये ब्रह्मसंशिते । गच्छामित्रान्प्र पद्यस्व मामीषां कं चनोच्छिषः ॥
মুক্ত হৈ দূৰলৈ উৰি যা, হে শৰব্যে, ব্ৰহ্মে তীক্ষ্ণ কৰা। শত্রুবিলাকৰ ওচৰলৈ যা, তেওঁলোকৰ ওপৰত পতিত হওঁক—তেওঁলোকৰ কাকো একো নাছাড়িবা; কিন্তু তোমাৰ অৱশিষ্ট আঘাতৰ পৰা মোক ৰক্ষা কৰা।
Mantra 17
यत्र बाणाः सम्पतन्ति कुमारा विशिखा इव । तत्रा नो ब्रह्मणस्पतिरदितिः शर्म यच्छतु विश्वाहा शर्म यच्छतु ॥
য’ত্ৰ বাণসমূহ একেলগে মিলি ঘনকৈ পৰি আহে—শিখাবিহীন কুমাৰসকল একেলগে দৌৰি অহাৰ দৰে—তাত ব্ৰহ্মণস্পতিয়ে আৰু অদিতিয়ে আমাক শান্তি আৰু আশ্ৰয় দিওক; বিশ্বাহা—সদায়, সকলো প্ৰকাৰেই—সেই ৰক্ষা-শৰণ দিওক।
Mantra 18
मर्माणि ते वर्मणा छादयामि सोमस्त्वा राजामृतेनानु वस्ताम् । उरोर्वरीयो वरुणस्ते कृणोतु जयन्तं त्वानु देवा मदन्तु ॥
মই তোমাৰ মর্মস্থানসমূহ বর্মেৰে ঢাকি দিছোঁ; সোম-ৰাজাই তোমাক অমৃতত্বেৰে আৱৃত কৰক। বৰুণে তোমাৰ বাবে অধিক বিস্তৃত আৰু অধিক নিৰাপদ অৱকাশ সৃষ্টি কৰক; বিজয়লৈ আগবঢ়া তোমাত দেবতাসকল আনন্দিত হওক।
Mantra 19
यो नः स्वो अरणो यश्च निष्ट्यो जिघांसति । देवास्तं सर्वे धूर्वन्तु ब्रह्म वर्म ममान्तरम् ॥
যি আমাৰ নিজৰেই হওক বা অচিনাকি—যি আমাক আঘাত কৰি নিধন কৰিব খোজে—সকলো দেবতাই তাক দমন কৰি পিছুৱাই দিওক; কিয়নো মোৰ অন্তৰত ব্ৰহ্মৰ বর্ম—সত্যবাণীৰ ৰক্ষাশক্তি—অৱস্থিত।
It is a protection hymn that empowers a warrior’s armor and weapons through mantra, asking for an unpierced body, safe space, and the turning back of hostility.
The main addressed power is Varman—armor/weaponry as protective force—while the hymn also calls on Ancestors, Heaven-and-Earth, Pūṣan, and All Gods to complete the protection.
Beyond physical armor, the hymn says the strongest shield is brahman—the sacred, truth-charged Word—described as “my inner armor” that guards against enemies and fear.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.