
Sukta 6.75
Bharadvāja (traditional for RV 6.75, the ‘armor/bow’ hymn)
Weapons/Armor (Varman), martial protection (often treated as addressed power rather than a personal god)
Triṣṭubh (common for this sukta; exact scan recommended)
RV 6.75 এটা যুদ্ধ-সুৰক্ষা সূক্ত, য’ত যোদ্ধাৰ সঁজুলি—বৰ্ম (কৱচ), ধনু, বাণ, ৰথৰ সাজ-সঁজুলি—ক পবিত্ৰ কৰি এক প্ৰকাৰ ‘অভিষেক’ কৰা হয়, যাতে যোদ্ধাই অখণ্ডনীয় শক্তিৰ ঢালত আৱৃত হৈ যুদ্ধত প্ৰৱেশ কৰে। সূক্তটো উজ্জ্বল যুদ্ধক্ষেত্ৰৰ চিত্ৰণৰ পৰা আৰম্ভ কৰি বহু দিৱ্য শক্তি/এজেন্সিৰ পৰা আহ্বান কৰা স্তৰ-স্তৰ সুৰক্ষাৰ কথা গঢ়ি তোলে, আৰু শেষত এই ঘোষণা কৰে যে সৰ্বোচ্চ সুৰক্ষা হৈছে ব্ৰহ্মন নিজেই—পবিত্ৰ বাক্য, অন্তৰৰ কৱচ ৰূপে।
Mantra 1
जीमूतस्येव भवति प्रतीकं यद्वर्मी याति समदामुपस्थे । अनाविद्धया तन्वा जय त्वं स त्वा वर्मणो महिमा पिपर्तु ॥
যেনেকৈ মেঘৰ মুখমণ্ডলৰ দৰে ৰূপ দেখা যায়, তেনেকৈ যেতিয়া বর্মধাৰী যোদ্ধা যুদ্ধৰ কোলাত প্ৰৱেশ কৰে তেতিয়া তাৰ প্ৰতীক দীপ্ত হয়। অ-আবিদ্ধ (অভেদ্য) দেহেৰে তুমি জয় কৰা; বর্মৰ মহিমাই তোমাক পূৰ্ণ কৰি সমগ্ৰ কৰি তুলক।
Mantra 2
धन्वना गा धन्वनाजिं जयेम धन्वना तीव्राः समदो जयेम । धनुः शत्रोरपकामं कृणोति धन्वना सर्वाः प्रदिशो जयेम ॥
ধনুৰ দ্বাৰাই গাভী (আলোক-ৰশ্মি) জয় কৰোঁ; ধনুৰ দ্বাৰাই যুদ্ধ জয় কৰোঁ; ধনুৰ দ্বাৰাই তীব্ৰ সংঘাতসমূহ জয় কৰোঁ। ধনুয়ে শত্রুৰ কামনা-ইচ্ছা অপসাৰিত কৰে; ধনুৰ দ্বাৰাই আমি সকলো দিশ, সকলো ক্ষেত্ৰ জয় কৰোঁ।
Mantra 3
वक्ष्यन्तीवेदा गनीगन्ति कर्णं प्रियं सखायं परिषस्वजाना । योषेव शिङ्क्ते वितताधि धन्वञ्ज्या इयं समने पारयन्ती ॥
নাৰীৰ দৰে আকুল হৈ, সি বাৰে বাৰে কাণলৈ আহে, প্ৰিয় সখাক আলিঙ্গন কৰি; পত্নীৰ দৰে সি নিজকে অলংকৃত কৰে—ধনুত টানকৈ প্ৰসাৰিত এই ধনুৰ জ্যা, সংঘাতত পাৰ কৰাই লৈ যায়।
Mantra 4
ते आचरन्ती समनेव योषा मातेव पुत्रं बिभृतामुपस्थे । अप शत्रून्विध्यतां संविदाने आर्त्नी इमे विष्फुरन्ती अमित्रान् ॥
সংঘাতত নাৰীৰ দৰে চলি, আৰু মাতৃয়ে কোলাত পুত্ৰ ধৰি থকাৰ দৰে—একে সুৰত কাৰ্য কৰা এই দুটা ধনুৰ আগা শত্রুসকলক বিদ্ধ কৰি আঁতৰাওক; কঁপনি তোলা এই দুটা বাহু/আগাই বৈৰী শক্তিসমূহ ভাঙি পেলাওক।
Mantra 5
बह्वीनां पिता बहुरस्य पुत्रश्चिश्चा कृणोति समनावगत्य । इषुधिः सङ्काः पृतनाश्च सर्वाः पृष्ठे निनद्धो जयति प्रसूतः ॥
বহুতৰ পিতা, প্ৰাচুৰ্যৰ পুত্ৰ—সংঘাতত প্ৰৱেশ কৰি সি বস্তুসমূহ গঢ়ে আৰু সুশৃঙ্খল কৰে। ইষুধি, সঁজুলি/কৱচ আৰু সকলো যুদ্ধ যেন পিঠিত বান্ধি থোৱা; প্ৰসূত বীৰে বিজয় লাভ কৰে।
Mantra 6
रथे तिष्ठन्नयति वाजिनः पुरो यत्रयत्र कामयते सुषारथिः । अभीशूनां महिमानं पनायत मनः पश्चादनु यच्छन्ति रश्मयः ॥
ৰথত থিয় হৈ সুশাৰথি বাজিক অশ্বসমূহক আগলৈ লৈ যায়—য’তে য’তে সি ইচ্ছা কৰে। ৰশ্মি/অভীশূসমূহৰ মহিমা গাওক; মনৰ পিছফালে ৰশ্মিসমূহ অনুসৰণ কৰি ধৰি ৰাখে।
Mantra 7
तीव्रान्घोषान्कृण्वते वृषपाणयोऽश्वा रथेभिः सह वाजयन्तः । अवक्रामन्तः प्रपदैरमित्रान्क्षिणन्ति शत्रूँरनपव्ययन्तः ॥
তীব্ৰ গর্জন তোলে বলবান-হাত অশ্বসমূহ; ৰথসমূহৰ সৈতে যুক্ত হৈ সিহঁতে শক্তিৰ পূৰ্ণতা আনে। আগবঢ়া পদক্ষেপে সিহঁতে শত্রু-চলন দমন কৰে, বৈৰী শক্তিক ক্ষয় কৰে—যাত্ৰাৰ পৰা কেতিয়াও আঁতৰি নাযায়।
Mantra 8
रथवाहनं हविरस्य नाम यत्रायुधं निहितमस्य वर्म । तत्रा रथमुप शग्मं सदेम विश्वाहा वयं सुमनस्यमानाः ॥
‘ৰথৱাহন’—এই হৱিৰ্-অৰ্পণস্থলৰ নাম; য’ত অস্ত্ৰ আৰু তাৰ বর্ম (কৱচ) থৈ দিয়া আছে। তাতেই আমি বিজয়ী ৰথৰ ওচৰলৈ আগবাঢ়ি, সুশোভন আসনত বহোঁ—সকলো দিন, সু-মনা (সুমনস্য) ধৰি।
Mantra 9
स्वादुषंसदः पितरो वयोधाः कृच्छ्रेश्रितः शक्तीवन्तो गभीराः । चित्रसेना इषुबला अमृध्राः सतोवीरा उरवो व्रातसाहाः ॥
হে পিতৃগণ—মধুৰ সভাসীন, আমাৰ প্ৰাণবৃদ্ধি ধাৰণকাৰী; সংকটত স্থিত, গভীৰ আৰু শক্তিমান। বিচিত্ৰ সেনাযুক্ত, ইষু-বলত বলৱান, অমৃধ্ৰ (অবিশ্বাসঘাতী নহয়); সত্যবীৰ, বিস্তৃত সত্তাসম্পন্ন, বৃত-সাহ (ঘেৰাও কৰা দলসমূহ জয়কাৰী)।
Mantra 10
ब्राह्मणासः पितरः सोम्यासः शिवे नो द्यावापृथिवी अनेहसा । पूषा नः पातु दुरितादृतावृधो रक्षा माकिर्नो अघशंस ईशत ॥
ব্ৰাহ্মণ-পিতৃগণ—সোম্যময় পূৰ্বপুৰুষসকল—আমালৈ শিৱ (অনুকূল) হওক; দ্যাৱা-পৃথিৱী আমাক অনেহসা (অক্লেশ) বিস্তৃতি দিওক। ঋত-বৃদ্ধ পুষণ আমাক দুঃখ-দুৰিতৰ পৰা ৰক্ষা কৰক; ৰক্ষা কৰক—অঘশংস (অপবাদ-বক্তা) কোনোবাই যেন আমাৰ ওপৰত আধিপত্য নকৰে।
Mantra 11
सुपर्णं वस्ते मृगो अस्या दन्तो गोभिः संनद्धा पतति प्रसूता । यत्रा नरः सं च वि च द्रवन्ति तत्रास्मभ्यमिषवः शर्म यंसन् ॥
সু-পৰ্ণ (সুন্দৰ পাখিযুক্ত) ৰূপে তাই ধাৰে; তাইৰ ‘দন্ত’ মৃগ (বন্য পশু) স্বৰূপ; গোভিঃ—গাইসমূহ/ৰশ্মিসমূহেৰে সংনদ্ধ হৈ, মুক্ত হ’লে তাই প্ৰসূতা হৈ উৰি যায়। য’ত নৰসকল একেলগে দৌৰি মিলিত হয় আৰু পুনৰ বিচ্ছিন্ন হৈ দৌৰে, তাত আমাৰ বাবে ইষৱঃ (বাণসমূহ)—নিয়োজিত শক্তিসমূহ—শৰ্ম (আশ্ৰয়, ৰক্ষা) আনক; অনিষ্ট নহয়, ৰক্ষাই হওক।
Mantra 12
ऋजीते परि वृङ्धि नोऽश्मा भवतु नस्तनूः । सोमो अधि ब्रवीतु नोऽदितिः शर्म यच्छतु ॥
হে ঋজীতে (সোজা কৰোঁতা/সিধা কৰোঁতা), আমাক পৰি বৃত্ধি—চাৰিওফালে আৱৰি ৰক্ষা কৰা; অশ্মা (পাথৰ) আমাৰ তনূ (দেহ) হওক। সোম আমাৰ ভিতৰত অধি ব্ৰবীতু—অন্তৰত কথা কওক; অদিতিঃ আমাক শৰ্ম (শান্তি, আশ্ৰয়) দিওক।
Mantra 13
आ जङ्घन्ति सान्वेषां जघनाँ उप जिघ्नते । अश्वाजनि प्रचेतसोऽश्वान्त्समत्सु चोदय ॥
তেওঁলোকে সান্বেষু (পাহাৰৰ কাঁধ/ৰিজ) ওপৰত জঁপিয়াই উঠে; তেওঁলোকৰ জঘন (পিছফাল) ওপৰত আঘাত কৰে। হে অশ্বাজনি (অশ্ব-জনক), হে প্রচেতস্ (স্পষ্ট-জ্ঞানী শক্তি), সমত্সু (যুদ্ধসমূহত) অশ্বান্ চোদয়—অশ্বসমূহক আগবঢ়োৱা; শক্তিসমূহক নিৰ্ণায়ক অগ্ৰগতিৰ দিশে প্ৰেৰণা দিয়া।
Mantra 14
अहिरिव भोगैः पर्येति बाहुं ज्याया हेतिं परिबाधमानः । हस्तघ्नो विश्वा वयुनानि विद्वान्पुमान्पुमांसं परि पातु विश्वतः ॥
সৰ্পে যেন নিজৰ কুণ্ডলীৰে বাহুক চাৰিওফালে ঘূৰি ধৰে, তেনেকৈ সি বাহুক পৰিক্ৰমা কৰি অধিক বলৱান অস্ত্ৰকো প্ৰতিহত কৰে। হাত-ঘাতক, সকলো বিধি-ব্যৱস্থা (ৱয়ুন) জানোতা, পুৰুষ-শক্তিময়—সেই পুমান পুমানক সকলো দিশৰ পৰা ৰক্ষা কৰক।
Mantra 15
आलाक्ता या रुरुशीर्ष्ण्यथो यस्या अयो मुखम् । इदं पर्जन्यरेतस इष्वै देव्यै बृहन्नमः ॥
যি দেৱী বাণ ৰঙা-ৰঞ্জিত (আলাক্তা), দীপ্ত শিৰোভাগযুক্ত, আৰু যাৰ মুখ লোহা—পৰ্জন্যৰ ৰেতসৰ পৰা জন্মা সেই দেৱী ইষ্বৈলৈ এই মহান নমস্কাৰ।
Mantra 16
अवसृष्टा परा पत शरव्ये ब्रह्मसंशिते । गच्छामित्रान्प्र पद्यस्व मामीषां कं चनोच्छिषः ॥
মুক্ত হৈ দূৰলৈ উৰি যা, হে শৰব্যে, ব্ৰহ্মে তীক্ষ্ণ কৰা। শত্রুবিলাকৰ ওচৰলৈ যা, তেওঁলোকৰ ওপৰত পতিত হওঁক—তেওঁলোকৰ কাকো একো নাছাড়িবা; কিন্তু তোমাৰ অৱশিষ্ট আঘাতৰ পৰা মোক ৰক্ষা কৰা।
Mantra 17
यत्र बाणाः सम्पतन्ति कुमारा विशिखा इव । तत्रा नो ब्रह्मणस्पतिरदितिः शर्म यच्छतु विश्वाहा शर्म यच्छतु ॥
য’ত্ৰ বাণসমূহ একেলগে মিলি ঘনকৈ পৰি আহে—শিখাবিহীন কুমাৰসকল একেলগে দৌৰি অহাৰ দৰে—তাত ব্ৰহ্মণস্পতিয়ে আৰু অদিতিয়ে আমাক শান্তি আৰু আশ্ৰয় দিওক; বিশ্বাহা—সদায়, সকলো প্ৰকাৰেই—সেই ৰক্ষা-শৰণ দিওক।
Mantra 18
मर्माणि ते वर्मणा छादयामि सोमस्त्वा राजामृतेनानु वस्ताम् । उरोर्वरीयो वरुणस्ते कृणोतु जयन्तं त्वानु देवा मदन्तु ॥
মই তোমাৰ মর্মস্থানসমূহ বর্মেৰে ঢাকি দিছোঁ; সোম-ৰাজাই তোমাক অমৃতত্বেৰে আৱৃত কৰক। বৰুণে তোমাৰ বাবে অধিক বিস্তৃত আৰু অধিক নিৰাপদ অৱকাশ সৃষ্টি কৰক; বিজয়লৈ আগবঢ়া তোমাত দেবতাসকল আনন্দিত হওক।
Mantra 19
यो नः स्वो अरणो यश्च निष्ट्यो जिघांसति । देवास्तं सर्वे धूर्वन्तु ब्रह्म वर्म ममान्तरम् ॥
যি আমাৰ নিজৰেই হওক বা অচিনাকি—যি আমাক আঘাত কৰি নিধন কৰিব খোজে—সকলো দেবতাই তাক দমন কৰি পিছুৱাই দিওক; কিয়নো মোৰ অন্তৰত ব্ৰহ্মৰ বর্ম—সত্যবাণীৰ ৰক্ষাশক্তি—অৱস্থিত।
It is a protection hymn that empowers a warrior’s armor and weapons through mantra, asking for an unpierced body, safe space, and the turning back of hostility.
The main addressed power is Varman—armor/weaponry as protective force—while the hymn also calls on Ancestors, Heaven-and-Earth, Pūṣan, and All Gods to complete the protection.
Beyond physical armor, the hymn says the strongest shield is brahman—the sacred, truth-charged Word—described as “my inner armor” that guards against enemies and fear.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.