
Sukta 6.25
Bharadvāja Bārhaspatya
Indra
Triṣṭubh
এই সূক্তটি ভাৰদ্বাজৰ ইন্দ্ৰ-প্ৰশস্তি আৰু আহ্বান; অতুলনীয় বৃত্ৰ-বধক ইন্দ্ৰক স্তুতি কৰি, তেওঁৰ সহায়ৰ প্ৰতিটো স্তৰ—নিকট বা দূৰ, উচ্চ বা নিম্ন—যেন উপাসকসকলক সংঘাতৰ মাজেৰে পাৰ কৰাই নিয়ে, সেই প্ৰাৰ্থনা কৰে। ইয়াত ইন্দ্ৰৰ অজেয়তা আৰু সকলো সত্তাৰ ওপৰত তেওঁৰ সর্বোচ্চতা গীত হয়, আৰু বৈৰী ‘অদেৱসদৃশ’ শক্তিসমূহক দমন কৰিবলৈ তেওঁক অনুৰোধ কৰা হয়, যাতে গায়কসকলে নিৰাপদ, বিস্তৃত প্ৰভাত আৰু স্থায়ী সমৃদ্ধি লাভ কৰিব পাৰে।
Mantra 1
या त ऊतिरवमा या परमा या मध्यमेन्द्र शुष्मिन्नस्ति । ताभिरू षु वृत्रहत्येऽवीर्न एभिश्च वाजैर्महान्न उग्र ॥
হে শুষ্মিন্ ইন্দ্ৰ, তোমাৰ যি সহায়—অধম, পৰম বা মধ্যম—আছে, সেই সহায়সমূহেৰে তুমি আমাক বৃত্র-হত্যাৰ (অৱৰোধকৰ বধৰ) মাজেৰে পাৰ কৰাই দিয়া; আৰু এই বাজসমূহেৰে (বলৰ পূৰ্ণতাৰে) হে উগ্ৰ, আমাক মহান কৰা।
Mantra 2
आभिः स्पृधो मिथतीररिषण्यन्नमित्रस्य व्यथया मन्युमिन्द्र । आभिर्विश्वा अभियुजो विषूचीरार्याय विशोऽव तारीर्दासीः ॥
এই শক্তিসমূহে সংঘৰ্ষময় বৈৰিতা দূৰ কৰ, হে অজেয় ইন্দ্ৰ; শত্রুৰ ক্ৰোধ চূর্ণ-বিচূর্ণ কৰ। এই শক্তিসমূহে চাৰিওফালৰ পৰা ধাৱমান সকলো বৈৰী আক্রমণ জয় কৰ; আৰ্যৰ হিতত দাস-শক্তিসমূহক অধঃপতিত কৰ।
Mantra 3
इन्द्र जामय उत येऽजामयोऽर्वाचीनासो वनुषो युयुज्रे । त्वमेषां विथुरा शवांसि जहि वृष्ण्यानि कृणुही पराचः ॥
হে ইন্দ্ৰ, আত্মীয় হওক বা অনাত্মীয়—যিসকলে আমাৰ বিপক্ষে জোঁত খাই ওচৰৰ পৰা চাপ দি আহে, তেঁওলোকৰ বিঘ্নকাৰী শক্তিসমূহক তুমি বধ কৰ; তেঁওলোকৰ হিংস্ৰ বলসমূহক পৰামুখ কৰ।
Mantra 4
शूरो वा शूरं वनते शरीरैस्तनूरुचा तरुषि यत्कृण्वैते । तोके वा गोषु तनये यदप्सु वि क्रन्दसी उर्वरासु ब्रवैते ॥
বীৰে বীৰক দেহগত শক্তিসমূহে জয় কৰে—যেতিয়া তুমি নিজৰ তনুৰ জ্যোতিৰে বিজয়কৰ কৰ্ম সম্পন্ন কৰ। শিশুতে হওক, গোষু (গো-সমূহত) হওক, সন্তানত হওক, বা জলত—তোমাৰ ধ্বনি ফুটি উঠে; বিস্তৃত ক্ষেত্ৰসমূহত তুমি তোমাৰ ঘোষণা উচ্চাৰণ কৰ।
Mantra 5
नहि त्वा शूरो न तुरो न धृष्णुर्न त्वा योधो मन्यमानो युयोध । इन्द्र नकिष्ट्वा प्रत्यस्त्येषां विश्वा जातान्यभ्यसि तानि ॥
হে ইন্দ্ৰ, তোমাক কোনো শূৰ বীৰে, কোনো তুৰ (দ্ৰুতগামী) জনে, কোনো ধৃষ্ট যোদ্ধাই—নিজকে যোদ্ধা বুলি মানি অহংকাৰ কৰা কোনো জনেও—কেতিয়াও পৰাভূত কৰিব নোৱাৰে। ইন্দ্ৰ, তেওঁলোকৰ মাজত কোনো জনেই তোমাৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বী নহয়; জন্ম লোৱা সকলো সত্তাক তুমি অতিক্ৰম কৰি ওপৰত অৱস্থিত।
Mantra 6
स पत्यत उभयोर्नृम्णमयोर्यदी वेधसः समिथे हवन्ते । वृत्रे वा महो नृवति क्षये वा व्यचस्वन्ता यदि वितन्तसैते ॥
যুদ্ধক্ষেত্ৰত বেদস্ (জ্ঞানী আহ্বানকাৰী) সকলে যেতিয়া তেওঁক আহ্বান কৰে, তেতিয়া তেওঁ উভয় পক্ষৰ নৃম্ণ—মানৱ-শক্তিৰ—স্বামী হয়। বৃত্ৰৰ বিৰুদ্ধে হওক বা নৃবতী গৃহৰ মহৎ বৃদ্ধি-সমৃদ্ধিৰ বাবে হওক—যেতিয়া বিস্তাৰশীল সকলে নিজকে বিস্তৃত কৰে, তেতিয়া তেওঁ বিজয়ী হয়।
Mantra 7
अध स्मा ते चर्षणयो यदेजानिन्द्र त्रातोत भवा वरूता । अस्माकासो ये नृतमासो अर्य इन्द्र सूरयो दधिरे पुरो नः ॥
তেতিয়া, হে ইন্দ্ৰ, তোমাৰ চর্ষণয়ঃ (জনসমূহ) যেতিয়া গতি-চলনত থাকে, তুমি আমাৰ ত্ৰাতা হওক আৰু আমাৰ চাৰিওফালে ৰক্ষাকৱচ-সদৃশ বৰূতা হওক। কিয়নো আমাৰ যিসকল—সৰ্বাধিক নৃতম, আৰ্য, হে ইন্দ্ৰ—সেই সূৰ (দৰ্শী-বীৰ) সকলে তোমাক আমাৰ আগত স্থাপন কৰিছে, যেন তুমি আমাৰ দুৰ্গ।
Mantra 8
अनु ते दायि मह इन्द्रियाय सत्रा ते विश्वमनु वृत्रहत्ये । अनु क्षत्रमनु सहो यजत्रेन्द्र देवेभिरनु ते नृषह्ये ॥
তোমাৰ দানৰ পিছে পিছে মহৎ ইন্দ্ৰীয় শক্তি আগবাঢ়ে; তোমাৰ অবিচ্ছিন্ন কৰ্মত বৃত্ৰ-বধত সকলো বস্তু তোমাক অনুসৰণ কৰে। তোমাৰ পিছে পিছে সত্য ক্ষত্ৰত্ব (ৰাজত্ব) আহে, তোমাৰ পিছে পিছে বল—হে যজ্ঞাৰ্হ ইন্দ্ৰ; দেৱসকলৰ সৈতে তোমাৰ নৃ-সহ্য, নৰ-বিজয়ী আধিপত্যত সকলোৱে তোমাক অনুসৰণ কৰে।
Mantra 9
एवा नः स्पृधः समजा समत्स्विन्द्र रारन्धि मिथतीरदेवीः । विद्याम वस्तोरवसा गृणन्तो भरद्वाजा उत त इन्द्र नूनम् ॥
এইদৰে, হে ইন্দ্ৰ, সমৰত আমাৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বী শক্তিসকলক একেলগ কৰি দমন কৰা—যি মিথ্যাবাদী, অদেৱীয়, বিভ্ৰান্তিকাৰী। তোমাৰ আশ্ৰয়ত গীত গাই আমি ভাৰদ্বাজসকলে উষাৰ বিস্তাৰ (প্ৰভাতৰ প্ৰসাৰ) জানিব পাৰোঁ—হে ইন্দ্ৰ, এতিয়াই।
The hymn asks Indra to support the worshippers with every form of help and to carry them through conflicts by defeating obstructing and hostile forces.
It emphasizes that no warrior or rival power can overcome Indra, because he surpasses all beings and embodies the decisive force that breaks obstruction.
It refers to deceptive or disorderly powers that confuse and oppose right action; the hymn asks Indra to restrain them so life becomes safe, clear, and expansive like the coming dawn.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.