HomeRig VedaMandala 4Sukta 46Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Rig Veda 4.46.4: Mandala 4, Sukta 46, Mantra 4

Sukta 4.46

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional attribution for Maṇḍala 4)
Devata: Indra-Vāyu
Chandas: Gāyatrī (probable; verify in critical edition)

रथं हिरण्यवन्धुरमिन्द्रवायू स्वध्वरम् । आ हि स्थाथो दिविस्पृशम् ॥

ratháṃ híraṇya-vandhuram índra-vāyū svadhvarám | ā́ hí sthā́tho divi-spṛ́śam ||

হে ইন্দ্ৰ-ৱায়ু, হিৰণ্যবন্ধুৰ (সুৱৰ্ণ-বন্ধনীযুক্ত) সু-ধ্বৰ (সু-নিয়োজিত যজ্ঞগতি) ৰথত আৰূঢ় হওক; কিয়নো তোমালোক দিৱিস্পৃশ (স্বৰ্গ-স্পৰ্শী) ৰথত স্থিত। তোমালোকৰ দেৱীয় গতি আমাৰ কৰ্ম-যজ্ঞত অৱতৰি তাক দীপ্ত লোকসমূহৰ দিশে উত্তোলিত কৰক।

रथम्chariot
रथम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
हिरण्यवन्धुरम्having golden fittings/fastenings (golden-bonded)
हिरण्यवन्धुरम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootहिरण्य-वन्धुर (समास; वन्धुर = रथस्य युगबन्धन/धुरा-सम्बन्धः)
इन्द्रवायूO Indra and Vāyu
इन्द्रवायू:
सम्प्रदान (आह्वान/सम्बोधन)
TypeNoun (vocative of dual deity-name)
Rootइन्द्र-वायु (द्वन्द्व-समास; देवताद्वयम्)
स्वध्वरम्well-ordered for the rite / good for the sacrifice
स्वध्वरम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसु-अध्वर (उपपद-तत्पुरुष/कर्मधारय; अध्वर = यज्ञ)
hither; towards
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
हिindeed; for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
स्थाथःyou two have stood / you two stand
स्थाथः:
कर्तृ (युवयोः क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
दिविin heaven
दिवि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदिव् (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक: द्यौ/दिव् ‘heaven’)
स्पृशम्touching; reaching
स्पृशम्:
कर्म
TypeAdjective (participial) / Kṛdanta
Rootस्पृश् (धातु) → स्पृश (कृदन्त-प्रातिपदिक; वर्तमानकृदन्त/विशेषणार्थ)

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App