Rig Veda 2.11.13: Mandala 2, Sukta 11, Mantra 13

Sukta 2.11

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

स्याम ते त इन्द्र ये त ऊती अवस्यव ऊर्जं वर्धयन्तः । शुष्मिन्तमं यं चाकनाम देवास्मे रयिं रासि वीरवन्तम् ॥

Transliteration

syā́ma te ta indra yé ta ūtī́ avasyáva ūrjáṃ vardháyantaḥ | śuṣmíntamaṃ yáṃ cā́kanāma devā́smé rayíṃ rāsi vīrávantam ||

Translation

হে ইন্দ্ৰ, আমি তোমাৰেই হওঁ—যিসকলে তোমাৰ ঊতি (সহায়) কামনা কৰি আমাৰ ভিতৰত ঊর্জা বৃদ্ধি কৰে। হে দেব, যাক আমি সৰ্বাধিক শুষ্মিন্ত (প্ৰবল) ৰূপে সন্তুষ্ট কৰিব খোজোঁ—আমালৈ বীৰবলসমৃদ্ধ ৰয়ি (ধন-সমৃদ্ধি) দান কৰা।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• स्याम: may we be
• स्याम: Kartā
• Type: Verb
• Root: अस् (भू) धातु → स्या- (विधिलिङ्-आदेश)

• ते: of you; your
• ते: Sambandha (genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• तव: of you
• तव: Sambandha (genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• ये: who
• ये: Kartā (of subordinate clause)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• तव: your
• तव: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: त्वद्

• ऊती: in (your) help; under (your) protection
• ऊती: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: ऊति (प्रातिपदिक)

• अवस्यवः: seeking help; desirous of favour
• अवस्यवः: Kartā
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: अवस्यु (प्रातिपदिक; ‘desirous of aid/favour’)

• ऊर्जम्: strength; nourishment
• ऊर्जम्: Karma
• Type: Noun
• Root: ऊर्ज्/ऊर्जा (प्रातिपदिक)

• वर्धयन्तः: increasing; causing to grow
• वर्धयन्तः: Kartā (agreeing with ‘ये/अवस्यवः’)
• Type: Verb (participle)
• Root: वृध् (धातु)

• शुष्मिन्तमम्: the most mighty; most vigorous
• शुष्मिन्तमम्: Karma (of ‘चाकनाम’ = ‘we desire’)
• Type: Adjective
• Root: शुष्मिन् (प्रातिपदिक) → शुष्मिन्-तम (superlative)

• यम्: whom
• यम्: Karma (relative object)
• Type: Pronoun
• Root: यद्

• चाकनाम: we desire; we long for
• चाकनाम: Kartā
• Type: Verb
• Root: कन्/काङ्क्ष् (Vedic desiderative/iterative sense ‘to desire, to long for’)

• देवास्मे: the gods (to) us
• देवास्मे: Kartā (देवाः) + Sampradāna (अस्मे)
• Type: Noun + Pronoun
• Root: देव + अस्मे (अस्मद्)

• रयिम्: wealth
• रयिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: रयि (प्रातिपदिक)

• रासि: grant; give
• रासि: Kriyā (main verb); implied Kartā = इन्द्र
• Type: Verb
• Root: रा (धातु ‘to give, grant’)

• वीरवन्तम्: abounding in heroes; with brave sons/men
• वीरवन्तम्: Viśeṣaṇa of ‘रयिम्’ (Karma)
• Type: Adjective
• Root: वीरवत् (प्रातिपदिक)