Sarga 63

Verse 1

तस्यराक्षसराजस्यनिशम्यपरिदेवितम् ।कुम्भकर्णोबभाषेदंवचनंप्रजहास च ।।6.63.1।।

ৰাক্ষসৰাজৰ পৰিদেৱনা শুনি, কুম্ভকৰ্ণে হাঁহি উঠি এই বাক্য ক’লে।

Verse 2

दृष्टोदोषोहियोऽस्माभिःपुरामन्त्रन्वििर्णये ।हितेष्वनभियुक्तेनसोऽयमासादितस्त्वया ।।6.63.2।।

মন্ত্ৰ-বিচাৰ আৰু নিৰ্ণয়ৰ সময়ত মই আগতেই যি দোষ-ৰূপ বিপদ দেখিছিলোঁ—হিতৈষীসকলৰ ওপৰত যথাযথ ভৰসা নকৰাৰ ফলত—সেইটো এতিয়া তোমাৰ ওপৰত আহি পৰিছে।

Verse 3

शीघ्रंखल्वभ्युपेतंत्वांफलंपापस्यकर्मणः ।निरयेष्वेवपतनंयथादुष्कृतकर्मणः ।।6.63.3।।

নিশ্চয়, তোমাৰ পাপকর্মৰ ফল শীঘ্ৰেই তোমাৰ ওপৰত আহি পৰিছে; যেনেকৈ দুষ্কৃত কৰ্মকাৰীসকল নৰক-লোকসমূহত সোজাকৈ পতিত হয়।

Verse 4

प्रथमंवैमहाराजकृत्यमेतदचिन्तितम् ।केवलंवीर्यदर्पेणनानुबन्धोविचिन्तितः ।।6.63.4।।

হে মহাৰাজ, আৰম্ভণিতে এই কাৰ্যৰ বিষয়ে চিন্তা কৰা হোৱা নাছিল; কেৱল শক্তিৰ অহংকাৰত পৰিণামৰ কথা ভবা নহ’ল।

Verse 5

यःपश्चातूर्वकार्याणिकुर्यादैश्वर्यमास्थितः ।पूर्वंचोत्तरकार्याणि न स वेदनयानया ।।6.63.5।।

যি ঐশ্বৰ্য আৰু শক্তিৰ ভৰসাত প্ৰথমে কৰিবলগীয়া কৰ্তব্যবোৰ পিছলৈ ঠেলি দি পাছৰ কামত লাগি যায়—সেইজন এইদৰে নীতি-অনীতি, উচিত-অনুচিত পথৰ ভেদ বুজি নাপায়।

Verse 6

देशकालविहीनानिकर्माणिविपरीतवत् ।क्रियमाणानिदुष्यन्तिहवींष्यप्रयतेष्विव ।।6.63.6।।

দেশ-কাল নেদেখি বিপৰীতভাৱে কৰা কৰ্ম দোষযুক্ত হয়; তেনে কৰিলে সি ফলশূন্য হয়—যেনেকৈ যথাবিধি সংস্কাৰ নোহোৱাকৈ অৰ্পিত হৱিষ্য ব্যৰ্থ হয়।

Verse 7

त्रयाणांपञ्चधायोगंकर्मणांयःप्रपश्यति ।सचिवैस्समयंकृत्वा स सभ्येवर्ततेपथि ।।6.63.7।।

যি নীতিৰ ত্ৰিবিধ উপায় আৰু কৰ্মৰ পঞ্চবিধ বিবেচনা আগতেই অনুধাৱন কৰিব পাৰে, আৰু সচিবসকলৰ সৈতে সময় স্থিৰ কৰি যথাসময়ে কাৰ্য কৰে—সেইজন ৰাজসভাত সন্মাৰ্গে চলি থাকে।

Verse 8

यथागमं च योराजासमयंविचिकीर्षति ।बुध्यतेसचिवान्बध्यासुहृदश्चानुपश्यति ।।6.63.8।।

যি ৰজা আগম-পরম্পৰা অনুসাৰে যথাযথ সময়ত কাৰ্য কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰে, সি বিবেকবুদ্ধিৰে সচিবসকলক বুজে আৰু সুহৃদসকলক দৃষ্টিত ৰাখে—সেইজনেই সত্যই কৰ্তব্য জানে।

Verse 9

धर्ममर्थं च कामं च सर्वान्वारक्षसांपते ।भजतेपुरुषःकालेत्रीणिद्वन्द्वानिवापुनः ।।6.63.9।।

হে ৰাক্ষসাধিপ! মানুহে কালানুসাৰে ধৰ্ম, অৰ্থ আৰু কাম—এই তিনিও একেলগে, অথবা অন্ততঃ সমতুল্য জোৰে-জোৰে—সাধন কৰা উচিত।

Verse 10

त्रिषुचैतेषुयच्छ्रेष्ठंश्रुत्वातन्नावबुध्यते ।राजावाराजमात्रोवाव्यर्थंतस्यबहुश्रुतम् ।।6.63.10।।

এই তিনটাৰ ভিতৰত যি শ্ৰেষ্ঠ, সেয়া শুনিও যদি ৰজা—বা ৰজা বুলিবলৈ যোগ্যজন—তাক বুজি নাপায়, তেন্তে তাৰ বহুশ্ৰুততা ব্যৰ্থ হয়।

Verse 11

उपप्रदानंसान्त्वं च भेदंकाले च विक्रमम् ।योगं च रक्षसांश्रेष्ठतावुभौ च नयानयौ ।।6.63.11।।कालेधर्मार्थकामान्यस्सम्मन्त्ऱ्यसचिवैःसह ।निषेवेतात्मवान्लोके न स व्यसनमाप्नुयात् ।।6.63.12।।

হে ৰাক্ষসশ্ৰেষ্ঠ! উপপ্ৰদান (ৰিয়ায়ত), সান্ত্বনা, ভেদ, আৰু সময় আহিলে পৰাক্ৰমী দণ্ড; লগতে সিহঁতৰ যথোচিত সংযোগ—এই দুয়োটাই নীতি আৰু প্ৰতিনীতিৰ উপায়, যথাযথ বা অযথা ৰূপে প্ৰয়োগ হয়।

Verse 12

उपप्रदानंसान्त्वं च भेदंकाले च विक्रमम् ।योगं च रक्षसांश्रेष्ठतावुभौ च नयानयौ ।।6.63.11।।कालेधर्मार्थकामान्यस्सम्मन्त्ऱ्यसचिवैःसह ।निषेवेतात्मवान्लोके न स व्यसनमाप्नुयात् ।।6.63.12।।

যি আত্মসংযমী পুৰুষে সময়োচিতভাৱে সচিবসকলৰ সৈতে পৰামৰ্শ কৰি ধৰ্ম, অৰ্থ আৰু কামক অনুসৰণ কৰে, তেনে ব্যক্তি এই লোকত কেতিয়াও ব্যসন-আপদত নপৰে।

Verse 13

हितानुबन्धमालोच्यकार्यात्कार्यमिहात्मनः ।राजासहार्थतत्त्वज्ञैस्सचिवैर्बुस्सहिजीवति ।।6.63.13।।

হিতৰ দীঘলীয়া ফল-অনুবন্ধ চিন্তা কৰি, ইয়াত নিজৰ প্ৰতিটো কাৰ্য যথোচিতভাৱে নিৰ্ণয় কৰা ৰজাই—অৰ্থতত্ত্বজ্ঞানী সচিবসকলৰ সৈতে—তেওঁলোকৰ বুদ্ধি আৰু পৰামৰ্শৰ সহায়ত জীৱন ধাৰণ কৰে।

Verse 14

अनभिज्ञायशास्त्रार्थान् पुरुषाःपशुबुद्धयः ।प्रागल्भ्याद्वक्तुमिच्छन्तिमन्त्रेष्वभ्यन्तरीकृताः ।।6.63.14।।

শাস্ত্ৰাৰ্থ নাজানা, পশুবুদ্ধিসম্পন্ন মানুহে সভাত ভিতৰলৈ সোমাবলৈ পালে, কেৱল ধৃষ্টতাৰ বশে মন্ত্ৰ-বিচাৰত কথা ক’বলৈ ইচ্ছা কৰে।

Verse 15

अशास्त्रविदुषांतेषां न कार्यमभिहितंवचः ।अर्थशास्त्रानभिज्ञानांविपुलांश्रियमिच्छताम् ।।6.63.15।।

শাস্ত্ৰবিদ্যা নথকা তেনে লোকৰ কোৱা কথা কাৰ্যৰূপে গ্ৰহণ কৰা উচিত নহয়—বিশেষকৈ অৰ্থশাস্ত্ৰ নাজানি অথচ বিপুল শ্ৰী (সমৃদ্ধি) কামনা কৰা লোকৰ উপদেশ।

Verse 16

अहितं च हिताकारंधार्ष्ट्याज्जल्पन्तियेनराः ।अवेक्ष्यमन्त्रबाह्यास्तेकर्तव्याःकृत्यदूषणा:।। 6.63.16।।

যিসকল মানুহে ধৃষ্টতাৰে অহিতক হিত বুলি সাজি অনৰ্থ কথা জপে, তেওঁলোকক ভালদৰে পৰীক্ষা কৰি মন্ত্ৰসভাৰ বাহিৰত ৰাখিব লাগে; কিয়নো তেওঁলোকে কাৰ্য্যক দোষযুক্ত কৰি নষ্ট কৰে।

Verse 17

विनाशयन्तोभर्तारंसहिताश्शत्रुभिर्बुधैः ।विपरीतानिकृत्यानिकारयन्तीहमन्त्रिणः ।।6.63.17।।

ইয়াত কিছুমান মন্ত্ৰীয়ে স্বামীৰ বিনাশ কামনা কৰি, বুদ্ধিমান শত্রুসকলৰ সৈতে মিলি, তেওঁক সম্পূৰ্ণ বিপৰীত কাৰ্য্য কৰোৱায়।

Verse 18

तान्भर्तामित्रसङ्काशानमित्रान्मन्त्रनिर्णये ।व्यवहारेणजानीयात्सचिवानुपसम्हितान् ।।6.63.18।।

মন্ত্ৰ-বিচাৰ আৰু নিৰ্ণয়ত ৰজাই মিত্ৰসদৃশ দেখালেও প্ৰকৃততে অমিত্ৰ—শত্রুপক্ষত মিলি থকা—এনেকুৱা সচিবসকলক তেওঁলোকৰ ব্যৱহাৰেৰে চিনিব লাগে।

Verse 19

चपलस्येहकृत्यानिसहसानुप्रधावतः ।छिद्रमन्येप्रपद्यन्तेक्रौञ्चस्य ख मिवद्विजाः ।।6.63.19।।

ইয়াত চঞ্চল স্বভাৱৰ ৰজা যেতিয়া অবিবেচনাৰে হঠাতে কাৰ্য্যত ধাৱিত হয়, তেতিয়া আনসকলে তেওঁৰ দুৰ্বলতাৰ ছিদ্ৰ ধৰি লয়—যেনেকৈ ক্রৌঞ্চ পৰ্বতৰ চাৰিওফালে আকাশত পক্ষীয়ে পথৰ ফাঁক বিচাৰি পায়।

Verse 20

योहिशत्रुमवज्ञायनात्मानमभिरक्षति ।अवाप्नोतिहिसोऽनर्थान् स्थानाच्चव्यवरोप्यते ।।6.63.20।।

যি শত্রুক তুচ্ছ জ্ঞান কৰি নিজক ৰক্ষা নকৰে, সি নিশ্চয় অনৰ্থত পৰে আৰু নিজৰ স্থানৰ পৰাও অপসাৰিত হয়।

Verse 21

यदुक्तमिहतेपूर्वंक्रियतामनुजेन च ।तदेवनोहितंवाक्यंयदिच्छसि च तत्कुरु ।।6.63.21।।

ইয়াত তোক আগতে তোৰ অনুজে যি কৈছিল, সেই কথাই কাৰ্যকৰ; সেই বচনেই আমাৰ হিত। তথাপি, তই ইচ্ছা কৰিলে নিজৰ ইচ্ছামতে কৰ।

Verse 22

तत्तुश्रुत्वादशग्रीवःकुम्भकर्णस्यभाषितम् ।भ्रुकुटिंचैवसञ्चक्रेक्रुद्धश्चैनमभाषत ।।6.63.22।।

কুম্ভকৰ্ণৰ বাক্য শুনি দশগ্ৰীৱে ভ্ৰূকুটি কুঁচকাল; ক্ৰুদ্ধ হৈ তাক ক’লে।

Verse 23

मान्योगुरुवारिचार्यःकिमांत्वमनुशाससि ।किमेवंवाक्छ्रमंकृत्वाकालेयुक्तंविधीयताम् ।।6.63.23।।

“তই পিতৃসম আৰু আচার্যসম মান্য; তথাপি মোক এইদৰে কিয় অনুশাসন দিছ? বাক্‌চাতুৰ্য কিয় দেখুৱাইছ? কালে যি যুক্ত, সেয়াই বিধেয় হওক।”

Verse 24

विभ्रमाच्चित्तमोहाद्वाबलवीर्याश्रयेणवा ।नाभिपन्नमिदानींयद्व्यर्थातस्यपुनःकथाः ।।6.63.24।।

“ভ্ৰমৰ পৰা হওক, চিত্তমোহৰ পৰা হওক, বা মোৰ বল-ৱীৰ্যৰ আশ্ৰয়ত হওক—এতিয়া যি হৈ গৈছে তাক পুনৰ উলটাই দিব নোৱাৰি; সেয়ে তাৰ পুনৰ কথা কোৱা ব্যৰ্থ।”

Verse 25

अस्मिन्कालेतुयद्युक्तंतदिदानींविधीयताम् ।गतंतुनानुशोचन्तिगतंतुगतमेवहि ।।6.63.25।।

এই সময়ত যি যুক্ত আৰু উচিত, সেয়া এতিয়াই কৰা হওক। যি অতীত হৈ গ’ল তাৰ বাবে শোক নকৰিবা; কিয়নো যি গ’ল সেয়া সঁচাকৈয়ে গ’লেই।

Verse 26

ममापनयजंदोषंविक्रमेणसमीकुरु ।यदिखल्वस्तिमेस्नेहोविक्रमंवाऽवगच्छसि ।।6.63.26।।यदिवकार्यंमेतत्तेहृदिकार्यतमंमतम् ।

মোৰ বাবে উদ্ভৱ হোৱা দোষটো তুমি তোমাৰ পৰাক্ৰমেৰে সংশোধন কৰা। যদি সঁচাকৈ মোৰ প্ৰতি তোমাৰ স্নেহ আছে—অথবা তুমি তোমাৰ নিজ পৰাক্ৰম চিনাকি—তেন্তে মোৰ কাৰ্যৰ বাবে তোমাৰ হৃদয়ত যিটোক সৰ্বাধিক আৱশ্যক বুলি ভাবা, সেই কামটোৱেই কৰা।

Verse 27

स सुहृद्योविपन्नार्थंदीनमभ्यवपद्यते ।।6.63.27।।स बन्धुर्योऽपनीतेषुसाहाय्यायोपकल्पते ।

যাৰ ভাগ্য ভাঙি পৰিছে আৰু যি দীন হৈ দুখত পৰিছে, তাৰ কাষত থিয় হৈ থকা জনেই সত্য সুহৃদ। আৰু যি উচিত আচৰণৰ পৰা বিচ্যুত হ’লেও সহায়ৰ বাবে আগবাঢ়ি আহে, সেয়াই সত্য বন্ধু।

Verse 28

तमथैवंब्रुवाणंतुवचनंधीरदारुणम् ।।6.63.28।।रुष्टोऽयमितिविज्ञायशनैश्श्लक्षणमुवाच ह ।

তেওঁক এইদৰে গম্ভীৰ আৰু কঠোৰ বাক্য কোৱা দেখি, আৰু তেওঁ ক্ৰুদ্ধ বুলি বুজি, কুম্ভকৰ্ণে ধীৰে ধীৰে মৃদু আৰু স্নিগ্ধ স্বৰত উত্তৰ দিলে।

Verse 29

अतीवहिसमालक्ष्यभ्रातरंक्षुभितेन्द्रियम् ।।6.63.29।।कुम्भकर्णश्शनैर्वाक्यंबभाषेपरिसान्त्वयन् ।

ভ্ৰাতৃৰ ইন্দ্ৰিয়সমূহ অতিশয় ক্ষুব্ধ হোৱা বুলি স্পষ্টকৈ লক্ষ্য কৰি, তেওঁক সান্ত্বনা দিবলৈ ইচ্ছা কৰি, কুম্ভকৰ্ণে তাড়াহুড়া নকৰি মৃদুভাৱে কথা ক’লে।

Verse 30

शृणुराजन्नवहितोममवाक्यमरिन्दम ।।6.63.30।।अलंराक्षसराजेन्द्र सन्तापमुपपद्यते ।रोषं च सम्परित्यज्यस्वस्थोभवितुमर्हसि ।।6.63.31।।

হে ৰাজন, হে অৰিন্দম, মনোযোগে মোৰ কথা শুনা। হে ৰাক্ষস-ৰাজেন্দ্ৰ, এই সন্তাপ যথেষ্ট; ক্ৰোধো পৰিত্যাগ কৰি স্থিৰচিত্তে স্বস্থ হোৱাটো তোমাৰ উচিত।

Verse 31

शृणुराजन्नवहितोममवाक्यमरिन्दम ।।6.63.30।।अलंराक्षसराजेन्द्र सन्तापमुपपद्यते ।रोषं च सम्परित्यज्यस्वस्थोभवितुमर्हसि ।।6.63.31।।

হে পাৰ্থিৱ, মই জীয়াই থকা পৰ্যন্ত এই কথা মনত ভাৰ কৰি নধৰিবা। যাৰ কাৰণে তুমি দুখ পাইছা, তাক মই নিশ্চয় নাশ কৰিম।

Verse 32

नैतन्मनसिकर्तव्यंमयिजीवतिपार्थिव ।तमहंनाशयिष्यामियत्कृतेपरितप्यते ।।6.63.32।।

হে পাৰ্থিৱ, মই জীয়াই থকা পৰ্যন্ত এই কথা মনত ভাৰ কৰি নধৰিবা। যাৰ কাৰণে তুমি দুখ পাইছা, তাক মই নিশ্চয় নাশ কৰিম।

Verse 33

अवश्यंतुहितंवाच्यंसर्वावस्थांतवमया ।बन्धुभावादभिहितंभ्रातृस्नेहाच्छपार्थिव ।।6.63.33।।

হে ৰাজা, সকলো অৱস্থাত তোমাৰ হিতৰ কথা কোৱা মোৰ কৰ্তব্য। বন্ধুভাৱ আৰু ভ্ৰাতৃস্নেহৰ বশে মই এই কথা কৈছোঁ।

Verse 34

सदृशंयत्तुकालेऽस्मिन् कर्तुंस्निग्धेनबन्धुना ।शत्रूणांकदनंपश्यक्रियमाणंमयारणे ।।6.63.34।।

এই সময়ত স্নিগ্ধ বন্ধুৱে যি কৰা উচিত, সেয়া চোৱা; ৰণক্ষেত্ৰত মই শত্রুসকলৰ বিনাশ সাধন কৰা তুমি দেখিবা।

Verse 35

अद्यपश्यमहाबाहो मयासमरमूर्धनि ।हतेरामेसहभ्रात्राद्रवन्तींहरिवाहिनीम् ।।6.63.35।।

হে মহাবাহু! আজি চাওক, মই ৰণক্ষেত্ৰত ৰামক ভ্ৰাতৃসহ বধ কৰাৰ পাছত বানৰ সেনাই কেনেকৈ পলাই ফাট মাৰে।

Verse 36

अद्यरामस्यतद्दृष्टवामयानीतंरणाच्छिरः ।सुखीभवमहाबाहो सीताभवतुदुःखिता ।।6.63.36।।

হে মহাবাহু! আজি যেতিয়া আপুনি মোক ৰণক্ষেত্ৰৰ পৰা ৰামৰ কটা মূৰ লৈ অহা দেখিব, তেতিয়া আপুনি সুখী হ’ব আৰু সীতা দুখত মগ্ন হ’ব।

Verse 37

अद्यरामस्यपश्यन्तुनिधनंसुमहत्प्रियम् ।लङ्कायांराक्षसाःसर्वेयेतेनिहतबान्धवाः ।।6.63.37।।

লংকাৰ যিসকল ৰাক্ষসৰ আত্মীয়-স্বজন নিহত হৈছে, তেওঁলোকে আজি ৰামৰ মৃত্যু প্ৰত্যক্ষ কৰক, যিটো তেওঁলোকৰ বাবে অতি প্ৰিয় দৃশ্য হ’ব।

Verse 38

अद्यशोकपरीतानांस्वबन्धुवधकारणात् ।शत्रोर्युधिविनाशेनकरोम्यस्रप्रमार्जनम् ।।6.63.38।।

আজি যুদ্ধত শত্ৰুক বিনাশ কৰি, মই সেইসকলৰ চকুৰ পানী মচি দিম যিসকল নিজৰ আত্মীয়ৰ মৃত্যুত শোকত মগ্ন হৈ আছে।

Verse 39

अद्यपर्वतसङ्काशंससूर्यमिवतोयदम् ।विकीर्णंपश्यसमरेसुग्रीवंप्लवगोत्तम ।।6.63.39।।

আজি যুদ্ধত বানৰশ্ৰেষ্ঠ সুগ্ৰীৱক চাওক, যি সূৰ্য্যৰ সৈতে পৰ্বতাকাৰ মেঘৰ দৰে সিঁচৰিত হৈ পৰিছে।

Verse 40

कथं च राक्षसैरेभिर्मया च परिरक्षितः ।जिघांसुभिर्दाशरथिं वध्यसे त्वमिहानघ ।।6.63.40।।

হে নিষ্পাপ, যেতিয়া মই আৰু ৰামক মাৰিবলৈ বিচৰা এই ৰাক্ষসসকলে আপোনাক ৰক্ষা কৰি আছো, তেনেস্থলত আপুনি ইয়াত কেনেকৈ নিহত হ’ব পাৰে?

Verse 41

मांनिहत्यकिलत्वांहिनिहनिष्यतिराघवः ।नाहमात्मनिसन्तापंगच्छेयंराक्षसाधिप ।।6.63.41।।

হে ৰাক্ষসৰাজ! ৰাঘৱে মোক হত্যা কৰাৰ পিছতহে আপোনাক হত্যা কৰিব পাৰিব; সেয়েহে মই মোৰ মনত কোনো দুখ অনুভৱ নকৰো।

Verse 42

कामंवतिदानीमपिमांव्यादिशत्वंपरन्तप ।न परःप्रेषणीयस्तेयुद्धायातुलविक्रम ।।6.63.42।।

হে শত্ৰুদমনকাৰী! যদি আপুনি বিচাৰে তেন্তে মোক এতিয়াই আদেশ দিয়ক; আপোনাৰ যুদ্ধৰ বাবে আন কাৰো প্ৰয়োজন নাই, হে অতুলনীয় পৰাক্ৰমী!

Verse 43

अहमुत्सादयिष्यामिशत्रूंस्तवमहाबल: ।यदिशक्रोयदियमोयदिपावकमारुतौ ।।6.63.43।।तानहंयोधयिष्यामिकुबेरवरुणावपि ।

মহাবলৱান মই তোমাৰ শত্ৰুসকলক সংহাৰ কৰিম—সিহঁতে শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) হওক, যম হওক, অগ্নি আৰু বায়ু হওক; কুবেৰ আৰু বৰুণকো মই যুদ্ধত মুখামুখি হ’ম।

Verse 44

गिरिमात्रशरीरस्यशितशूलधरस्यमे ।।6.63.44।।नर्दतस्तीक्षणदंष्ट्रस्यबिभीयाच्चपुरन्दरः ।

পৰ্বতমাত্ৰ দেহধাৰী, তীক্ষ্ণ শূলধাৰী, তীক্ষ্ণ দংষ্ট্ৰাযুক্ত মই গর্জন কৰিলে—পুৰন্দৰ (ইন্দ্ৰ)ও ভয়ত পলাই যাব।

Verse 45

अथवात्यक्तशस्त्रस्यमृद्नतस्तरसारिपून् ।।6.63.45।।न मेप्रतिमुखेस्थातुंकश्चित् शक्तोजिजीविषुः ।

নচেৎ অস্ত্ৰ ত্যাগ কৰিও, কেৱল বলৰ জোৰতে মই শত্ৰুসকলক চূর্ণ কৰিম; যি জীৱিব বিচাৰে, তেনে কোনোবাই মোৰ সন্মুখত থিয় হ’বলৈ সক্ষম নহ’ব।

Verse 46

नैवशक्त्या न गदयानासिनानिशितैश्शरैः ।।6.63.46।।हस्ताभ्यामेवसम्रब्दोहनिष्याम्यपिवज्रिणम् ।

ন শক্তিৰে, ন গদাৰে, ন খড়্গৰে, ন তীক্ষ্ণ শৰৰে; ক্ৰোধে উদ্দীপ্ত মই মোৰ দুয়ো হাতেই মাত্ৰ বজ্ৰধাৰী (ইন্দ্ৰ)কো পৰাস্ত কৰিম।

Verse 47

यदिमेमुष्टिवेगं स राघवोऽद्यसहिष्यते ।।6.63.47।।ततःपाश्यन्तिबाणौघारुधिरंराघवस्यतु ।

যদি ৰাঘৱে আজি মোৰ মুষ্টিবেগ সহিব পাৰে, তেন্তে তাৰ পাছত তোমালোকে বাণৰ ধাৰা—আৰু ৰাঘৱৰ ৰক্তও—দেখিবা।

Verse 48

चिन्तयाबाध्यसेराजन्किमर्थंमयितिष्ठति ।।6.63.48।।सोऽहंशत्रुविनाशाय तव निर्यातुमुद्यतः ।

হে ৰাজন, মই ইয়াত থাকোঁতে আপুনি কিয় চিন্তাত ব্যাকুল? আপোনাৰ শত্ৰু-বিনাশৰ বাবে মই বাহিৰ ওলাই যাবলৈ উদ্‌যত।

Verse 49

मुञ्चरामाद्भयंराज न्हनिष्यामीहसम्युगे ।।6.63.49।।राघवंलक्ष्मणंचैवसुग्रीवं च महाबलम् ।हनूमन्तं च रक्षोघ्नंलङ्कायेनप्रदीपिता ।।6.63.50।।

হে ৰাজা, ৰামৰ ভয় ত্যাগ কৰা; এই সমৰত মই ৰাঘৱ, লক্ষ্মণ, মহাবলী সুগ্ৰীৱ আৰু লংকাক জ্বলাই দিয়া ৰাক্ষসঘ্ন হনুমানকো বধ কৰিম।

Verse 50

मुञ्चरामाद्भयंराज न्हनिष्यामीहसम्युगे ।।6.63.49।।राघवंलक्ष्मणंचैवसुग्रीवं च महाबलम् ।हनूमन्तं च रक्षोघ्नंलङ्कायेनप्रदीपिता ।।6.63.50।।

হে ৰাজা, ৰামৰ ভয় ত্যাগ কৰা; এই সমৰত মই ৰাঘৱ, লক্ষ্মণ, মহাবলী সুগ্ৰীৱ আৰু লংকাক জ্বলাই দিয়া ৰাক্ষসঘ্ন হনুমানকো বধ কৰিম।

Verse 51

हरींश्चापिहनियिष्यामिसंयुगेसमवास्थिवान् ।असाधारणमिच्छामिनदातुंमहद्यशः ।।6.63.51।।

সমৰত দৃঢ়ভাৱে স্থিৰ হৈ মই বানৰ-সেনাবোৰকো সংহাৰ কৰিম; আপোনাক অসাধাৰণ আৰু মহৎ যশৰ পৰা বঞ্চিত কৰি ৰাখিবলৈ মই নাচাওঁ।

Verse 52

तदिचेन्द्राद्भयं राजन्यदि चापिस्वयम्भुवः ।ततोऽहंनाशयिष्यामिनैशंतमइवांशुमान् ।।6.63.52।।अपिदेवाश्शयिष्यन्तेक्रुद्धेमयिमहीतले ।

হে ৰাজন, যদি আপুনি ইন্দ্ৰৰ পৰা বা স্বয়ম্ভূ ব্ৰহ্মাৰ পৰাও ভয় কৰে, তেন্তে সূৰ্য্যই যেনেকৈ ৰাতিৰ অন্ধকাৰ নাশ কৰে, তেনেকৈ মই সেই ভয় নাশ কৰিম; পৃথিৱীত মই ক্ৰুদ্ধ হ’লে দেৱতাসকলেও পতিত হ’ব।

Verse 53

यमं च शमयिष्यामिभक्षयिष्यामिपावकम् ।।6.63.53।।आदित्यंपातयिष्यामिसनक्षत्रंमहीतले ।

মই যমকো শমাই দিম, অগ্নিকো ভক্ষণ কৰিম; আৰু নক্ষত্ৰসহ আদিত্যকো পৃথিৱীত পতিত কৰিম।

Verse 54

शतक्रतुंवधिष्यामिपास्यामिवरुणालयम् ।।6.63.54।।पर्वतांश्चूर्णयिष्यामिदारयिष्यामिमेदिनीम् ।

“মই শতক্ৰতু (ইন্দ্ৰ)ক বধ কৰিম; বৰুণৰ আলয় সাগৰক পান কৰি শোষাই দিম; পৰ্বতসমূহ চূৰ্ণ কৰি ধূলি কৰিম আৰু পৃথিৱীক ফালি দিম।”

Verse 55

दीर्घकालंप्रसुप्तस्यकुम्भकर्णस्यविक्रमम् ।।6.63.55।।अद्यपश्यन्तुभूतानिभक्ष्यमाणानिसर्वशः ।नन्विदंत्रिदिवंसर्वमाहारस्य न पूर्यते ।।6.63.56।।

“দীৰ্ঘকাল শুই থকা কুম্ভকৰ্ণৰ পৰাক্ৰম আজিৰ দিনা সকলো ভূতে দেখক; আজি সৰ্বত্ৰ ভক্ষ্য হোৱা প্ৰাণীসমূহ গিলি খোৱা হ’ব।”

Verse 56

दीर्घकालंप्रसुप्तस्यकुम्भकर्णस्यविक्रमम् ।।6.63.55।।अद्यपश्यन्तुभूतानिभक्ष्यमाणानिसर्वशः ।नन्विदंत्रिदिवंसर्वमाहारस्य न पूर्यते ।।6.63.56।।

“সঁচাকৈ, এই সমগ্ৰ ত্ৰিলোকো মোৰ আহাৰ-ৰূপ ক্ষুধা পূৰণ কৰিবলৈ যথেষ্ট নহয়।”

Verse 57

वधेनतेदाशरथेःसुखार्हंसुखंसमाहर्तुमहंव्रजामि ।निहत्यरामंसहलक्ष्मणेनखादामिन्हरियूथमुख्यान् ।।6.63.57।।

“দাশৰথি ৰামক বধ কৰি, তই যাক যোগ্য সুখ বুলি মানিস সেই সুখ সংগ্ৰহ কৰিবলৈ মই আগবাঢ়িছোঁ। লক্ষ্মণসহ ৰামক নিহতি কৰি, মই বানৰসেনাৰ অগ্ৰণী নায়কসকলক ভক্ষণ কৰিম।”

Verse 58

হে ৰাজন, নিশ্চিন্ত হওক। আজি বাৰুণী মদ্য পান কৰক; জ্বৰৰ দৰে দগ্ধ কৰা শোক ত্যাগ কৰি নিজৰ কাৰ্যত প্ৰবৃত্ত হওক। আজি মোৰ প্ৰেৰিত হৈ ৰাম যমলোকলৈ যাব—আৰু সীতাদেৱী দীৰ্ঘকাল আপোনাৰ অধীনত আহিব।