Sarga 122

Verse 1

एतच्छ्रुत्वाशुभंवाक्यंराघवेणानुभाषितम् ।ततश्शुभतरंवाक्यंव्याजहारमहेश्वरः ।।।।

ৰাঘৱৰ দ্বাৰা কোৱা শুভ আৰু মঙ্গলময় উত্তৰ শুনি, তাৰ পিছত মহেশ্বৰে তাতকৈও অধিক শুভ বচন উচ্চাৰণ কৰিলে।

Verse 2

पुष्कराक्ष महाबाहो महावक्ष परन्तप ।दिष्ट्याकृतमिदंकर्मत्वयाधर्मभृतांवर ।।।।

হে পুষ্কৰাক্ষ, মহাবাহো, মহাৱক্ষ, পৰন্তপ—ধৰ্মভৃতাং বৰ! দিষ্টিবশত এই কৰ্ম তোমাৰ দ্বাৰাই সিদ্ধ হ’ল।

Verse 3

दिष्ट्यासर्वस्यलोकस्यप्रवृद्धंदारुणंतमः ।अपावृत्तंत्वयासङ्ख्येरामरावणजंभयम् ।।।।

সকলো লোকৰ ওপৰত বাঢ়ি উঠা ভয়ংকৰ অন্ধকাৰ—ৰাৱণজনিত ভয়, ৰাম-ৰাৱণ সংঘৰ্ষৰ পৰা উদ্ভূত—তুমি যুদ্ধত আঁতৰাই দিলে; ই মহাভাগ্য।

Verse 4

आश्वास्यभरतंदीनंकौसल्यां च यशस्विनीम् ।कैकेयीं च सुमित्रां च दृष्टवालक्ष्मणमातरम् ।।।।प्राप्यराज्यमयोध्यायांनन्दयित्वासुहृज्जनम् ।इक्ष्वाकूणांकुलेवंशंस्थापयित्वामहाबल ।।।।इष्टवातुरगमेधेनप्राप्यचानुत्तमंयशः ।ब्राह्मणेभ्योधनंदत्त्वात्रिदिवंगन्तुमर्हसि ।।।।

দীন ভৰতক আৰু যশস্বিনী কৌসল্যাক আশ্বাস দি, লগতে কৈকেয়ী আৰু লক্ষ্মণৰ মাতৃ সুমিত্ৰাকো দেখি—

Verse 5

आश्वास्यभरतंदीनंकौसल्यां च यशस्विनीम् ।कैकेयीं च सुमित्रां च दृष्टवालक्ष्मणमातरम् ।।6.122.4।।प्राप्यराज्यमयोध्यायांनन्दयित्वासुहृज्जनम् ।इक्ष्वाकूणांकुलेवंशंस्थापयित्वामहाबल ।।6.122.5।।इष्टवातुरगमेधेनप्राप्यचानुत्तमंयशः ।ब्राह्मणेभ्योधनंदत्त्वात्रिदिवंगन्तुमर्हसि ।।6.122.6।।

অযোধ্যাত ৰাজ্য লাভ কৰি, সুহৃদ আৰু হিতৈষীজনক আনন্দিত কৰি, হে মহাবল, ইক্ষ্বাকুকুলৰ ৰাজবংশীয় পৰম্পৰা দৃঢ়ভাৱে স্থাপন কৰি—

Verse 6

आश्वास्यभरतंदीनंकौसल्यां च यशस्विनीम् ।कैकेयीं च सुमित्रां च दृष्टवालक्ष्मणमातरम् ।।6.122.4।।प्राप्यराज्यमयोध्यायांनन्दयित्वासुहृज्जनम् ।इक्ष्वाकूणांकुलेवंशंस्थापयित्वामहाबल ।।6.122.5।।इष्टवातुरगमेधेनप्राप्यचानुत्तमंयशः ।ब्राह्मणेभ्योधनंदत्त्वात्रिदिवंगन्तुमर्हसि ।।6.122.6।।

আৰু ৰগমেধ যজ্ঞ সম্পন্ন কৰি, অনুত্তম যশ লাভ কৰি, ব্ৰাহ্মণসকলক ধন দান কৰি, তুমি ত্ৰিদিৱলৈ গমন কৰিবলৈ যোগ্য হ’বা।

Verse 7

एषराजादशरथोविमानस्थःपितातव ।काकुत्स्थमानुषेलोकेगुरुस्तवमहायशाः ।।।।

হে কাকুত্স্থ, এইয়া তোমাৰ পিতা ৰাজা দশৰথ—বিমানস্থ; মানৱলোকে তেওঁ তোমাৰ গুৰু, মহাযশস্বী আছিল।

Verse 8

इन्द्रलोकंगतःश्रीमांस्त्वयापुत्रेणतारितः ।लक्ष्मणेनसहभ्रात्रात्वमेममभिवादय ।।।।

তোমাৰ পুত্ৰত্বৰ দ্বাৰা তাৰিত হোৱা সেই শ্ৰীমান ৰজাই ইন্দ্ৰলোক প্ৰাপ্ত কৰিছে; ভ্ৰাতা লক্ষ্মণৰ সৈতে তুমি তেওঁক অভিবাদন কৰা।

Verse 9

महदेववच्श्रुत्वाराघवःसहलक्ष्मणः ।लक्ष्मणेनसहभ्रात्राददर्शपितरंप्रभुः ।।।।

মহাদেৱৰ বচন শুনি, লক্ষ্মণসহ ৰাঘৱ প্ৰভুৱে ভ্ৰাতাৰ সৈতে নিজৰ পিতৃক দৰ্শন কৰিলে।

Verse 10

दीप्यमानंस्वयालक्ष्मविरजोऽम्भरधारिणम् ।लक्ष्मणेनसहभ्रात्राददर्शपितरंप्रभुः ।।।।

তাৰ পিছত প্ৰভু ৰামে ভ্ৰাতা লক্ষ্মণসহ নিজৰ পিতৃক দৰ্শন কৰিলে—নিজ তেজে দীপ্তিমান আৰু নিৰ্মল শুভ্ৰ বস্ত্ৰধাৰী।

Verse 11

हर्षेणमहताविष्टोविमनस्थोमहीपतिः ।प्राणैःप्रियतरंदृष्टवापुत्रंदशरथस्तदा ।।।।आरोप्याङ्केमहबाहुर्वरासनगतःप्रभुः ।बाहुभ्यांसम्परिष्वज्यततोवाक्यंसमाददे ।।।।

সেই সময় বিমানে আসনস্থ মহীপতি দশৰথে, প্ৰাণতকৈও প্ৰিয় পুত্ৰক দেখি মহা হর্ষে আৱিষ্ট হ’ল। মহাবাহু ৰামক নিজৰ অংকত বহুৱাই, দুয়ো বাহুৰে আলিঙ্গন কৰি, তাৰ পিছত বচন ক’বলৈ আৰম্ভ কৰিলে।

Verse 12

हर्षेणमहताविष्टोविमनस्थोमहीपतिः ।प्राणैःप्रियतरंदृष्टवापुत्रंदशरथस्तदा ।।6.122.11।।आरोप्याङ्केमहबाहुर्वरासनगतःप्रभुः ।बाहुभ्यांसम्परिष्वज्यततोवाक्यंसमाददे ।।6.122.12।।

তেতিয়া মহা হৰ্ষে আৱিষ্ট আৰু মনত প্ৰসন্ন মহীপতি দশৰথে, প্ৰাণতকৈও প্ৰিয় পুত্ৰ ৰামক দেখি, প্ৰভু মহাবাহু ৰামক নিজৰ অংকত উঠাই, শ্ৰেষ্ঠ আসনত আসীন হৈ, দুয়ো বাহুৰে পৰিষ্বজ্য কৰি তাৰ পাছত বাক্য আৰম্ভ কৰিলে।

Verse 13

न मेस्वर्गोबहुमतस्सम्मानश्चसुरर्षभैः ।त्वयारामविहीनस्यसत्यंप्रतिशृणोमिते ।।।।

হে ৰাম, তোমাৰ পৰা বঞ্চিত হৈ থকা মোৰ বাবে স্বৰ্গো বহুমূল্য নাছিল; দেৱশ্ৰেষ্ঠসকলৰ সন্মানো মনোহৰ নাছিল। এইটো সত্য—মই তোমাক প্ৰতিজ্ঞাৰে কৈছোঁ।

Verse 14

अद्यत्वांनिहतामित्रंदृष्टवासम्पूर्णमानसम् ।निस्तीर्णवनवासं च प्रीतिरासीत्परामम ।।।।

আজি তোমাক শত্রুসকলক নিধন কৰা, মনত সম্পূৰ্ণতা লাভ কৰা আৰু বনবাস অতিক্ৰম কৰা দেখি, মোৰ হৃদয়ত পৰম প্ৰীতি আৰু মহা আনন্দ জাগিল।

Verse 15

कैकेय्यायानिचोक्तानिवाक्यानिवदतांवर ।तवप्रव्राजनार्थानिस्थितानिहृदयेमम ।।।।

হে বক্তাসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ, কেকেয়ীয়ে তোমাক প্ৰব্ৰাজন (বনবাস)লৈ পঠিয়াবলৈ যি বাক্য কৈছিল, সেয়া আজিও মোৰ হৃদয়ত অটলভাৱে গাঁথ খাই আছে।

Verse 16

त्वांतुदृष्टवाकुशलिनंपरिष्वज्यसलक्ष्मणम् ।अद्यदुःखाद्विमुक्तोऽस्मिनीहारादिवभास्करः ।।।।

কিন্তু আজি তোমাক কুশল আৰু নিৰাপদ দেখি, লক্ষ্মণসহ তোমাক পৰিষ্বজ্য কৰি, মই দুখৰ পৰা মুক্ত হ’লোঁ—যেন মেঘলা কুহেলিৰ আৱৰণৰ পৰা মুক্ত সূৰ্য।

Verse 17

तारितोऽहंत्वयापुत्र सुपुत्रेणमहात्मना ।अष्टावक्रेणधर्मात्माकहोलोब्राह्मणोयथा ।।।।

পুত্ৰ, মহাত্মা সুপুত্ৰ তোমাৰ দ্বাৰাই মই উদ্ধাৰ পালোঁ; যেনেকৈ ধৰ্মাত্মা ব্ৰাহ্মণ কহোল অষ্টাৱক্ৰৰ দ্বাৰা তৰিত হৈছিল।

Verse 18

इदानीं च विजानामियथासौम्य सुरेश्वरैः ।वधार्थंरावणस्येहविहितंपुरुषोत्तम ।।।।

হে সৌম্য পুৰুষোত্তম, এতিয়াহে মই বুজিলোঁ—দেৱেশ্বৰসকলে ৰাৱণবধাৰ্থে তোমাক ইয়াত নিয়োজিত কৰিছিল।

Verse 19

सिद्धार्थाखलुकौसल्यायात्वांराम गृहंगतम् ।वनान्निवृत्तंसंहृष्टाद्रक्ष्यतेशत्रुसूदनम् ।।।।

হে শত্রুসূদন ৰাম, বনবাসৰ পৰা উভতি আহি কৃতাৰ্থ হৈ তুমি ঘৰলৈ গ’লে কৌসল্যা মহা হৰ্ষেৰে তোমাক দৰ্শন কৰিব।

Verse 20

सिद्धार्थाःखलुतेराम नरायेत्वांपुरींगतम् ।राज्येचावाभिषिक्तं च द्रक्ष्यन्तेवसुधाधिपम् ।।।।

হে ৰাম, যেতিয়া লোকসকলে তোমাক নগৰীত প্ৰৱেশ কৰা আৰু ৰাজ্যাভিষেক লাভ কৰি বসুধাধিপ ৰূপে দৰ্শন কৰিব, তেতিয়া নিশ্চয়েই তোমাৰ উদ্দেশ্য সিদ্ধ হ’ল বুলি গণ্য কৰিব।

Verse 21

अनुरक्तेनबलिनाशुचिनाधर्मचारिणा ।इच्छेयंत्वामहंद्रष्टुंभरतेनसमागतम् ।।।।

অনুৰক্ত, বলৱান, শুচি আৰু ধৰ্মাচৰণত অটল ভৰতৰ সৈতে তুমি পুনৰ মিলিত হোৱা দৃশ্য মই দেখিবলৈ ব্যাকুল।

Verse 22

चतुर्दशसमास्सौम्यवनेनिर्यातितास्त्वया ।वसतासीतयासार्धंलक्ष्मणेन च धीमता ।।।।

হে সৌম্য, সীতাৰ সৈতে আৰু ধীমন্ত লক্ষ্মণৰ সৈতে বনত বাস কৰি তুমি চৌদ্দ বছৰ অতিবাহিত কৰিছা।

Verse 23

निवृत्तवनवासोऽसिप्रतिज्ञापूरितात्वया ।रावणं च रणेहत्वादेवताःपरितोषिताः ।।।।

তোমাৰ বনবাস শেষ হৈছে; তুমি তোমাৰ প্ৰতিজ্ঞা পূৰ্ণ কৰিছা। ৰণত ৰাৱণক বধ কৰি তুমি দেৱতাসকলকো সন্তুষ্ট কৰিছা।

Verse 24

कृतंकर्मयशश्श्लाघ्यंप्राप्तंतेशत्रुसूदन ।भ्रातृभिःसहराज्यस्थोदीर्घमायुरवाप्नुहि ।।6.122.24।।

হে শত্ৰুসূদন, যশস্য শ্লাঘ্য কৰ্ম তুমি সম্পন্ন কৰিছা। ভ্ৰাতৃসকলৰ সৈতে ৰাজ্যত স্থিৰ হৈ দীঘলীয়া আয়ু লাভ কৰা।

Verse 25

इतिब्रुवाणंराजानंरामःप्राञ्जलिरब्रवीत् ।कुरुप्रसादंधर्मज्ञकैकेय्याभरतस्य च ।।।।

ৰাজাই এইদৰে ক’বলৈ ধৰোঁতেই ৰামে অঞ্জলি বঁধি ক’লে: “হে ধৰ্মজ্ঞ, কৈকেয়ী আৰু ভৰতৰ প্ৰতিও কৃপা কৰা।”

Verse 26

सपुत्रांत्वांत्यजामीतियदुक्ताकेकयीत्वया ।स शापःकेकयींघोरस्सपुत्रां न स्पृशेत्प्रभो ।।।।

হে প্ৰভো! তুমি একবাৰ কৈকেয়ীক কৈছিলা—“পুত্ৰসহ তোমাক মই ত্যাগ কৰোঁ”; সেই ঘোৰ শাপ যেন কৈকেয়ী বা তাৰ পুত্ৰক স্পৰ্শ নকৰে।

Verse 27

तथेति स महाराजोराममुक्त्वाकृताञ्जलिम् ।लक्ष्मणं च परिष्वज्यपुनर्वाक्यमुवाच ह ।।।।

“তথাস্তূ,” বুলি সেই মহাৰাজে অঞ্জলিবদ্ধ ৰামক সম্বোধন কৰি, লক্ষ্মণক আলিঙ্গন কৰি পুনৰ বাক্য ক’লে।

Verse 28

रामंशुश्रूषताभक्त्यावैदेह्यासहसीतया ।कृतमममहाप्रीतिःप्राप्तंधर्मफलं च ते ।।।।

বৈদেহী সীতাৰ সৈতে ভক্তিভাৱে ৰামক শুশ্ৰূষা কৰি তুমি মোক মহা প্ৰীতি দিছা; আৰু সেই সেৱাৰ দ্বাৰাই তুমি ধৰ্মফল—যথোচিত পুণ্য—লাভ কৰিছা।

Verse 29

धर्मंप्राप्स्यसिधर्मज्ञ यशश्चविपुलंभुवि ।रामेप्रसन्नेस्वर्गं च महिमानंतथोत्तमाम् ।।।।

হে ধৰ্মজ্ঞ! তুমি ধৰ্ম লাভ কৰিবা আৰু পৃথিৱীত বিপুল যশ পাবা; ৰাম প্ৰসন্ন হ’লে তুমি স্বৰ্গ আৰু সৰ্বোত্তম মহিমাও লাভ কৰিবা।

Verse 30

रामंशुश्रूषभद्रंतेसुमित्रानन्दवर्धन ।रामस्सर्वस्यलोकस्यसुभेष्वभिरतःसदा ।।।।

হে সুমিত্ৰাৰ আনন্দবর্ধন! তোমাৰ মঙ্গল হওক; শ্ৰীৰামৰ শুশ্ৰূষা কৰা। ৰাম সদা সমগ্ৰ লোকৰ শুভ-মঙ্গলকাৰ্যত নিৰত থাকে।

Verse 31

एतेसेन्द्रास्त्रयोलोकास्सिद्धाश्चपरमर्षयः ।अभिगम्यमहात्मानमर्चन्तिपुरुषोत्तमम् ।।।।

ইন্দ্ৰসহ এই তিনিও লোক, আৰু সিদ্ধসকল তথা পৰম ঋষিসকল—মহাত্মা পুৰুষোত্তমৰ ওচৰলৈ গৈ—তাঁক অর্চনা-পূজা কৰে।

Verse 32

एतत्तदुक्तमव्यक्तमक्षरंब्रह्मनिर्मितम् ।देवानांहृदयंसौम्य गुह्यंरामःपरन्तप ।।।।

হে সৌম্য, হে পৰন্তপ! এইয়েই সেই কোৱা তত্ত্ব—অব্যক্ত, অক্ষৰ, ব্ৰহ্মাই নিৰ্মিত। শ্ৰীৰাম দেৱসকলৰ গুহ্য ৰহস্য আৰু তেওঁলোকৰ হৃদয়স্বৰূপ।

Verse 33

अवाप्तंधर्मचरणंयशश्चविपुलंत्वया ।एनंशुश्रूषताभक्त्यावैदेह्यासहसीतया ।।।।

বৈদেহী সীতাৰ সৈতে ভক্তিভাৱে তেওঁৰ শুশ্ৰূষা কৰি তুমি ধৰ্মাচৰণৰ সিদ্ধি আৰু বিপুল যশ লাভ কৰিছা।

Verse 34

इत्युक्त्वालक्ष्मणंराजास्नुषांबद्धाञ्जलिंस्थिताम् ।पुत्रीत्याभाष्यमधुरंशनैरेनामुवाच ह ।।।।

এইদৰে লক্ষ্মণক কৈ, ৰজাই পাছত হাতজোৰ কৰি থিয় হৈ থকা পুত্ৰবধূক ‘জীয়াৰী’ বুলি সম্বোধন কৰি, মধুৰভাৱে ধীৰে ধীৰে কথা ক’লে।

Verse 35

कर्तव्यो न तुवैदेहीमन्युस्त्यागमिमंप्रति ।रामेणेत्वद्विशुध्यर्थंकृतमेतद्धितैषिणा ।।।।

হে বৈদেহী, এই ত্যাগৰ বিষয়ত মনত ক্ৰোধ বা অভিমান নধৰিবা; তোমাৰ হিত কামনা কৰা ৰামে তোমাৰ বিশুদ্ধতা প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈহে এই কাৰ্য কৰিলে।

Verse 36

सुदुष्करमिदंपुत्रितवचारित्रलक्षणम् ।कृतंयत्तेऽन्यनारीणांयशोह्यभिभविष्यति ।।।।

হে কন্যা, তুমি যি কৰিলা সেয়া তোমাৰ চাৰিত্ৰ্যৰ লক্ষণ স্বৰূপ অতি দুৰ্লভ আৰু দুষ্কৰ; নিশ্চয় আগন্তুক কালত তোমাৰ যশ অন্য নাৰীৰ যশকো অতিক্ৰম কৰিব।

Verse 37

न त्वंकामंसमाधेयाभर्तृशुश्रूषणंप्रति ।अवश्यंतुमयावाच्यमेषतेदैवतंपरम् ।।।।

স্বামীৰ শুশ্ৰূষা-সেৱাৰ বিষয়ে তোমাক প্ৰেৰণা দিবলগীয়া নহয়; তথাপি মই অৱশ্য কওঁ—তোমাৰ বাবে সেয়াই (ৰাম) পৰম দেৱতা।

Verse 38

इतिप्रतिसमादिश्यपुत्रौसीतां च राघवः ।इन्द्रलोकंविमानेनययौदशरथोज्वलन् ।।।।

এইদৰে দুয়ো পুত্ৰ আৰু সীতাক উপদেশ দি, দীপ্তিমান দশৰথে বিমানে আৰোহণ কৰি ইন্দ্ৰলোকলৈ গমন কৰিলে।

Verse 39

विमानमास्थायमहानुभावःश्रिया च सम्हृष्टतन्नुर्नृपोत्तमः ।आमन्त्यपुत्रौसहसीतया च जगामदेवप्रवरस्यलोकम् ।।।।

মহানুভাৱ, শ্ৰীসমৃদ্ধ আৰু হৰ্ষে উল্লসিত শ্ৰেষ্ঠ নৃপতিয়ে বিমানে আৰোহণ কৰিলে; সীতাসহ দুয়ো পুত্ৰক আমন্ত্ৰণ কৰি বিদায় লৈ, দেৱপ্ৰৱৰজনৰ লোকলৈ গমন কৰিলে।