Shloka 3

जामदग्न्य

रामसंवादः — Parashurama Confronts Rama with the Vaishnava Bow

Devanagari script

तदिदं घोरसङ्काशं जामदग्न्यं महद्धनु:।पूरयस्व शरेणैव स्वबलं दर्शयस्व च।।।।

Transliteration

tad idaṃ ghorasaṅkāśaṃ jāmadagnyaṃ mahad dhanuḥ | pūrayasva śareṇaiva svabalaṃ darśayasva ca ||

Translation

এইয়া জামদগ্ন্য বংশৰ সেই মহাধনু—ঘোৰ দৰ্শনৰ দৰে ভয়ংকৰ; কেৱল এটা শৰেৰে ইয়াক সজ্জ কৰি, নিজৰ বল প্ৰদৰ্শন কৰা।

Word by Word

• तत्: that
• तत्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘इदम्’ इत्यनेन सह निर्देशः

• इदम्: this
• इदम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• घोरसङ्काशम्: dreadful-looking
• घोरसङ्काशम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: घोर + सङ्काश (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘धनुः’ इत्यस्य विशेषणम्; तत्पुरुषः (घोरस्य सङ्काशम्)

• जामदग्न्यम्: (the) Jāmadagnya (of Jamadagni)
• जामदग्न्यम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: जामदग्न्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘धनुः’ इत्यस्य विशेषणम्

• महत्: great
• महत्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘धनुः’ इत्यस्य विशेषणम्

• धनुः: bow
• धनुः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: धनुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• पूरयस्व: string/fill (draw)
• पूरयस्व: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूर् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• शरेण: with an arrow
• शरेण: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: शर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• एव: indeed/just
• एव: Avadharana (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्यय

• स्वबलम्: your own strength
• स्वबलम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्व + बल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (स्वं बलम्)

• दर्शयस्व: show
• दर्शयस्व: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद (causative sense: ‘make (it) seen’)

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

Context

This mighty, dreadful bow was obtained through Jamadagni. You may display your prowess by fixing on it an arrow.

Characters & Entities

• Paraśurāma (Jāmadagnya)
• Rāma
• Bow (dhanus)
• Arrow (śara)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Power must be proven responsibly: dharma demands that claims of strength be tested through skill and restraint, not mere assertion.

What is the narrative situation?

Paraśurāma presents his formidable bow and demands that Rāma ready it with an arrow to demonstrate capability.

Which character virtue is emphasized?

Śaurya (heroic valor) expressed as controlled competence.