Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 99, Shloka 13

चित्रकूटप्राप्तिः

Bharata Reaches Chitrakuta and Beholds Rama

अत्राहं पुरुषव्याघ्रं गुरुसत्कारकारिणम्।आर्यं द्रक्ष्यामि संहृष्टो महर्षिमिव राघवम्।।2.99.13।।

atrāhaṁ puruṣa-vyāghraṁ guru-satkāra-kāriṇam |

āryaṁ drakṣyāmi saṅhṛṣṭo maharṣim iva rāghavam ||2.99.13||

ইয়াত মই হৰ্ষিত হৃদয়ে ৰাঘৱক দৰ্শন কৰিম—পুৰুষব্যাঘ্ৰ, আৰ্য, গুৰুজনৰ সৎকাৰকাৰী; নিজৰ ভাব-ভঙ্গীতেই মহর্ষিৰ দৰে।

अत्रhere
अत्र:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (adverb of place)
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम; प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
पुरुषव्याघ्रम्the tiger among men (best of men)
पुरुषव्याघ्रम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootपुरुष + व्याघ्र (प्रातिपदिक-समास)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘पुरुषाणां व्याघ्रः’ (best among men)
गुरुसत्कारकारिणम्one who honors the elders/teachers
गुरुसत्कारकारिणम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootगुरु + सत्कार + कारिन् (प्रातिपदिक-समास)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘गुरोः सत्कारं करोति’
आर्यम्noble/venerable
आर्यम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootआर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (राघवम्)
द्रक्ष्यामिI shall see
द्रक्ष्यामि:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), उत्तम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
संहृष्टःdelighted
संहृष्टः:
भाव (Bhāva/State of subject)
TypeAdjective
Rootसम् + हृष् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; अहम् इत्यस्य विशेषणम्
महर्षिम्a great sage
महर्षिम्:
उपमान (Upamāna/Standard of comparison)
TypeNoun
Rootमहर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
इवlike
इव:
उपमा (Simile marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-वाचक-अव्ययम् (comparative particle)
राघवम्Rama (Raghava)
राघवम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

I shall see here with a delighted heart the venerable Rama, the best of men, who renders great hospitality (to elders) and who resembles a maharshi.

R
Rāma (Rāghava)
G
guru (elders/teachers)
M
maharṣi (great sage, by simile)

FAQs

Dharma is expressed as honoring elders and teachers (guru-satkāra). Nobility is measured not by power but by reverence, humility, and right conduct.

Bharata anticipates meeting Rāma at Chitrakūṭa and expresses joy at seeing him, praising his noble and sage-like qualities.

Rāma’s virtue of respectful hospitality and veneration toward elders—presented as a hallmark of ārya (noble) conduct.