Adhyaya 13
Narmadā Māhātmya with the Praise of Amarakantaka Tīrthas
PP.3.13 অধ্যায়ত প্ৰথমে বশিষ্ঠৰ নর্মদা-স্তৱ স্মৰণ কৰি কোৱা হয় যে নর্মদা পাপ-নাশক তীৰ্থ; তাৰপিছত সেয়া কিয় সৰ্বত্ৰ খ্যাত—এই বিষয়ে অধিক অনুসন্ধান উত্থাপিত হয়। নাৰদে ঘোষণা কৰে, নর্মদা সকলো নদীৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠ, সৰ্বজীৱক তৰাই নিয়া আৰু পাপ বিনাশ কৰা। ইয়াত নদী-তত্ত্বৰ তুলনা দিয়া হৈছে: আন নদীসমূহ কিছুমান নিৰ্দিষ্ট স্থানতহে পবিত্ৰ বা সময়ৰ পিছত শুদ্ধি দিয়ে, কিন্তু নর্মদা সৰ্বস্থানতে পবিত্ৰ আৰু কেৱল দৰ্শনেই শুদ্ধি প্ৰদান কৰে। বৰ্ণনাই পশ্চিম কলিঙ্গ অঞ্চলত অৱস্থিত অমৰকণ্টকক ত্ৰিলোক-পবিত্ৰ পৰ্বত বুলি স্থাপন কৰে, য’ত ঋষিসকলে সিদ্ধি লাভ কৰে। স্নান, এক ৰাতি উপবাস, ব্ৰহ্মচৰ্য, আত্মসংযম, অহিংসা, আৰু জনেশ্বৰ-ৰুদ্ৰকোটী আদি তীৰ্থত শ্ৰাদ্ধ/পিণ্ডদান আদি কৰ্মে পিতৃলোকক অপাৰ তৃপ্তি আৰু স্বৰ্গীয় ফল দিয়ে; শেষত ৰুদ্ৰলোক-প্ৰাপ্তি আৰু মঙ্গলময় পুনর্জন্মৰ কথা কোৱা হৈছে।
Shlokas
Verse 1
युधिष्ठिर उवाच । वसिष्ठेन दिलीपाय कथितं तीर्थमुत्तमम् । नर्मदेति च विख्यातं पापपर्वतदारणम्
যুধিষ্ঠিৰে ক’লে: বসিষ্ঠে দিলীপক যি উত্তম তীৰ্থ ক’ছিল, ‘নৰ্মদা’ নামে খ্যাত, সি পাপৰ পৰ্বতসম গুচ্ছক চিৰি ভাঙি নাশ কৰে।
Verse 2
भूयश्च श्रोतुमिच्छामि तन्मे कथय नारद । नर्मदायाश्च माहात्म्यं वसिष्ठोक्तं द्विजोत्तम
মই আৰু অধিক শুনিব বিচাৰোঁ—হে নাৰদ, সেয়া মোক ক’বা। আৰু হে দ্বিজোত্তম, বসিষ্ঠে কোৱা নৰ্মদাৰ মাহাত্ম্যও বৰ্ণনা কৰা।
Verse 3
कथमेषा महापुण्या नदी सर्वत्र विश्रुता । नर्मदानाम विख्याता तन्मम ब्रूहिनारद
এই মহাপুণ্যা নদী কেনেকৈ সৰ্বত্ৰ বিখ্যাত হ’ল, ‘নর্মদা’ নামে খ্যাত? হে নাৰদ, মোক সেই কথা কোৱা।
Verse 4
नारद उवाच । नर्मदा सरितां श्रेष्ठा सर्वपापप्रणाशिनी । तारयेत्सर्वभूतानि स्थावराणि चराणि च
নাৰদ ক’লে: নর্মদা নদীসমূহৰ শ্ৰেষ্ঠা, সকলো পাপ নাশকাৰিণী; ই স্থাবৰ আৰু চৰ—সকলো ভূতক সংসাৰ-সাগৰৰ পৰা পাৰ কৰায়।
Verse 5
नर्मदायास्तु माहात्म्यं वसिष्ठोक्तं मया श्रुतम् । तदेतद्धि महाराज सर्वं हि कथयामि ते
বসিষ্ঠে কোৱা নর্মদাৰ মাহাত্ম্য মই শুনিছোঁ। সেয়ে, হে মহাৰাজ, সেই সকলো কথা এতিয়া তোমাক ক’ম।
Verse 6
पुण्या कनखले गङ्गा कुरुक्षेत्रे सरस्वती । ग्रामे वा यदि वारण्ये पुण्या सर्वत्र नर्म्मदा
কনখলত গঙ্গা পুণ্য, কুৰুক্ষেত্ৰত সৰস্বতী পুণ্য; কিন্তু গাঁওতেই হওক বা অৰণ্যতেই হওক, নর্মদা সৰ্বত্ৰ পুণ্যময়ী।
Verse 7
त्रिभिः सारस्वतं तोयं सप्ताहेन तु यामुनम् । सद्यः पुनाति गांगेयं दर्शनादेव नार्मदम्
সৰস্বতীৰ জল তিনিদিনে পবিত্ৰ কৰে, যমুনাৰ জল সপ্তাহে; গঙ্গাৰ জল তৎক্ষণাৎ পবিত্ৰ কৰে, আৰু নর্মদা কেৱল দৰ্শনমাত্ৰেই শুদ্ধ কৰে।
Verse 8
कलिंग देशे पश्चार्द्धे पर्वतेऽमरकंटके । पुण्या च त्रिषु लोकेषु रमणीया मनोरमा
কলিঙ্গ দেশৰ পশ্চিম ভাগত অমৰকণ্টক নামৰ পৰ্বতৰ ওপৰত এটা পবিত্ৰ তীৰ্থ আছে—যি ত্ৰিলোকত পুণ্যময়, ৰমণীয় আৰু মনোমোহক।
Verse 9
सदेवासुरगंधर्वा ऋषयश्च तपोधनाः । तपस्तप्त्वा महाराज सिद्धिं च परमां गताः
দেৱ, অসুৰ আৰু গন্ধৰ্বসকলৰ সৈতে তপোধন ঋষিসকলে তপস্যা কৰি, হে মহাৰাজ, পৰম সিদ্ধিও লাভ কৰিলে।
Verse 10
तत्र स्नात्वा महाराज नियमस्थो जितेंद्रियः । उपोष्य रजनीमेकां कुलानां तारयेच्छतम्
হে মহাৰাজ, তাত স্নান কৰি নিয়মস্থ হৈ ইন্দ্ৰিয়-জয়ী হৈ, যদি কোনোবাই এক ৰাতি উপবাস কৰে, তেন্তে নিজৰ কুলৰ এশ পুৰুষক উদ্ধাৰ কৰিব।
Verse 11
जनेश्वरे नरः स्नात्वा पिंडं दत्वा यथाविधि । पितरस्तस्य तृप्यंति यावदाभूतसंप्लवम्
জনেś্বৰ তীৰ্থত স্নান কৰি বিধি অনুসাৰে পিণ্ড দান কৰিলে, তাৰ পিতৃলোক প্ৰলয় পৰ্যন্ত তৃপ্ত হৈ থাকে।
Verse 12
पर्वतस्य समंतात्तु रुद्रकोटिः प्रतिष्ठिता । स्नानं यः कुरुते तत्र गंधमाल्यानुलेपनम्
সেই পৰ্বতৰ চাৰিওফালে ৰুদ্ৰকোটি নামৰ পবিত্ৰ স্থান প্ৰতিষ্ঠিত। যিয়ে তাত স্নান কৰে আৰু গন্ধ, মালা, চন্দনাদি লেপন অৰ্পণ কৰে, সি ধৰ্মপুণ্য লাভ কৰে।
Verse 13
प्रीता तस्य भवेत्सर्वा रुद्रकोटिर्न संशयः । पर्वते पश्चिमस्यांते स्वयं देवो महेश्वरः
নিঃসন্দেহে তেওঁৰ ওপৰত ৰুদ্ৰসকলৰ সমগ্ৰ কোটিও প্ৰসন্ন হয়। আৰু পৰ্বতৰ পশ্চিম প্ৰান্তত স্বয়ং দেৱ মহেশ্বৰ উপস্থিত থাকে।
Verse 14
तत्र स्नात्वा शुचिर्भूत्वा ब्रह्मचारी जितेंद्रियः । पितृकार्यं तु कुर्वीत विधिदृष्टेन कर्मणा
তাত স্নান কৰি শুচি হৈ, ব্ৰহ্মচাৰী আৰু ইন্দ্ৰিয়-সংযমী হৈ, যথাবিধি নিৰ্দেশিত কৰ্ম অনুসাৰে পিতৃকাৰ্য সম্পাদন কৰিব লাগে।
Verse 15
तिलोदकेन तत्रैव तर्पयेत्पितृदेवताः । आसप्तमं कुलं तस्य स्वर्गे तिष्ठति पांडव
তাতেই তিলমিশ্ৰিত জলে পিতৃদেৱতাসকলক তৰ্পণ দিব লাগে। হে পাণ্ডৱ, তেওঁৰ কুলৰ সপ্তম পৰ্যন্ত স্বৰ্গত বাস কৰে।
Verse 16
षष्टिवर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते । अप्सरोगणसंकीर्णो दिव्यस्त्रीपरिवारितः
ষাঠি হাজাৰ বছৰলৈকে তেওঁ স্বৰ্গলোকত মহিমামণ্ডিত হয়; অপ্সৰাগণৰে পৰিপূৰ্ণ, দিব্য নাৰীৰ পৰিচৰ্যাৰে পৰিবেষ্টিত।
Verse 17
दिव्यगंधानुलिप्तश्च दिव्यालंकारभूषितः । ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो जायते विपुले कुले
দিব্য সুগন্ধে লেপিত আৰু স্বৰ্গীয় অলংকাৰে ভূষিত হৈ, পাছত স্বৰ্গৰ পৰা স্খলিত হলে তেওঁ এক বৃহৎ আৰু সমৃদ্ধ কুলত জন্ম লাভ কৰে।
Verse 18
धनवान्दानशीलश्च धार्मिकश्चैव जायते । पुनः स्मरति तत्तीर्थं गमनं तत्र कुर्वते
সেইজন ধনৱান ৰূপে জন্ম লয়, দানশীল আৰু সত্যধাৰ্মিক হয়; পুনৰ সেই তীৰ্থ স্মৰণ কৰি তাত পুনৰ যাত্ৰা কৰে।
Verse 19
तारयित्वा कुलशतं रुद्रलोकं स गच्छति । योजनानां शतं साग्रं श्रूयते सरिदुत्तमा
নিজ বংশৰ শত পুৰুষক তৰাই তেওঁ ৰুদ্ৰলোকলৈ গমন কৰে। সেই সৰ্বোত্তম নদী শত যোজনাতকৈ অলপ অধিক বিস্তৃত বুলি শ্ৰৱণ হয়।
Verse 20
विस्तारेण तु राजेन्द्र योजनद्वयमंतरम् । षष्टितीर्थसहस्राणि षष्टिकोट्यस्तथैव च
হে ৰাজেন্দ্ৰ, বিস্তাৰত ই দুয়ো যোজনাৰ পৰিসৰ জুৰি আছে; আৰু ইয়াত ষাঠি হাজাৰ তীৰ্থ আছে, তদ্ৰূপে ষাঠি কোটিো আছে।
Verse 21
पर्वतस्य समंतात्तु तिष्ठंत्यमरकंटके । ब्रह्मचारी शुचिर्भूत्वा जितक्रोधो जितेंद्रियः
অমৰকণ্টকত পৰ্বতৰ চাৰিওফালে তেওঁ অৱস্থান কৰিব; ব্ৰহ্মচাৰী হৈ, শুচি হৈ, ক্ৰোধ জয় কৰি আৰু ইন্দ্ৰিয়সমূহ দমন কৰি।
Verse 22
सर्वहिंसानिवृत्तश्च सर्वभूतहिते रतः । एवं सर्वसमाचारः क्षेत्रपालान्परिव्रजेत्
সকলো প্ৰকাৰ হিংসাৰ পৰা নিবৃত্ত হৈ আৰু সকলো জীৱৰ হিতত ৰত হৈ; এইদৰে সকলো সদাচাৰে সমন্বিত হৈ ক্ষেত্ৰপালসকলক পৰিভ্ৰমণ কৰি দৰ্শন কৰিব।
Verse 23
तस्य पुण्यफलं राजन्शृणुष्वावहितो हि मे । शतं वर्षसहस्राणां स्वर्गे मोदेत पांडव
হে ৰাজন, মনোযোগে মোৰ কথা শুনা—সেই কৰ্মৰ পুণ্যফল এই যে, হে পাণ্ডৱ, লক্ষ বছৰ ধৰি স্বৰ্গত আনন্দে বিভোৰ হয়।
Verse 24
अप्सरोगणसंकीर्णे दिव्यस्त्रीपरिचारिते । दिव्यगंधानुलिप्तश्च दिव्यालंकारभूषितः
অপ্সৰাগণৰ ভিৰত আবৃত, দিৱ্য নাৰীৰ সেৱাত পৰিচাৰিত; দিৱ্য সুগন্ধে লেপিত আৰু স্বৰ্গীয় অলংকাৰৰে ভূষিত।
Verse 25
क्रीडते देवलोके तु दैवतैः सह मोदते । ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो राजा भवति वीर्यवान्
দেৱলোকত সি ক্ৰীড়া কৰে আৰু দেৱতাসকলৰ সৈতে একেলগে আনন্দ কৰে। তাৰপিছত পুণ্য ক্ষয় হ’লে স্বৰ্গৰ পৰা পতিত হৈ সি বীৰ্যবান ৰজা ৰূপে জন্ম লয়।