Adhyaya 56

Verse 1

श्रीभगवानुवाच । पुरा शर्वः स्त्रियो दृष्ट्वा युवती रूपशालिनीः । गंधर्वकिन्नराणां च मनुष्याणां च सर्वतः

শ্ৰীভগৱানে ক’লে: প্ৰাচীন কালত শৰ্ব (শিৱ) গন্ধৰ্ব- কিন্নৰসকলৰ মাজত আৰু মানুহসকলৰ মাজতো চাৰিওফালে, যৌৱনময়ী ৰূপশালিনী নাৰীসকলক দেখি।

Verse 2

मंत्रेण ताः समाकृष्य त्वतिदूरे विहायसि । तपोव्याजपरो देवस्तासु संगतमानसः

মন্ত্ৰৰ বলত তেওঁলোকক তোমাৰ ওচৰলৈ টানি আনি, তুমি পুনৰ আকাশত অতি দূৰত এৰি দিয়া। তপস্যাক কেৱল অজুহাত কৰি থকা সেই দেৱৰ মন সেই নাৰীবোৰতেই আসক্ত হৈ থাকে।

Verse 3

अतिरम्यां कुटीं कृत्वा ताभिः सह महेश्वरः । क्रीडां चकार सहसा मनोभव पराभवः

অতি মনোৰম কুটীৰ সাজি, মহেশ্বৰ—যিয়ে মনোভৱ (কাম)ক দমন কৰিছিল—তেওঁলোকৰ সৈতে হঠাতে তাত ক্ৰীড়া কৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 4

एतस्मिन्नंतरे गौर्याश्चित्तमुद्भ्रांततां गतम् । अपश्यद्ध्यानयोगेन क्रीडंतं जगदीश्वरम्

এই সময়তে গৌৰীৰ চিত্ত বিভ্ৰান্ত হৈ উঠিল; আৰু ধ্যান-যোগৰ বলত তেওঁ জগদীশ্বৰক ক্ৰীড়া কৰি থকা দেখিলে।

Verse 5

स्त्रीभिरंतर्गतं ज्ञात्वा रोषस्य वशगाभवत् । ततः क्षेमंकरी रूपा भूत्वा च प्रविवेश सा

তেওঁ নাৰীবোৰৰ মাজত ভিতৰলৈ প্ৰৱেশ কৰা বুলি জানি, তেওঁ ক্ৰোধৰ বশীভূত হ’ল। তাৰপিছত ক্ষেমংকৰী ৰূপ ধৰি, তেওঁও ভিতৰলৈ প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 6

व्योमैकांतेतिदूरे च कामदेव समप्रभम् । वामातिमध्यगं शुभ्रं पुरुषं पुरुषोत्तमम्

আকাশৰ একান্ত বিস্তাৰত, অতি দূৰত, তেওঁ পুৰুষোত্তমক দেখিলে—কামদেৱ সদৃশ দীপ্তিমান, শুদ্ধ আৰু উজ্জ্বল—যি মধ্যৰ পৰা অলপ বাওঁফালে অৱস্থিত আছিল।

Verse 7

स्त्रीभिः सह समालिग्य प्रक्रीडंतं मुहुर्मुहुः । चुंबंतं निर्भरं देवं हरं रागप्रपीडितम्

স্ত্ৰীসকলৰ সৈতে তেওঁক আলিঙ্গন কৰি সিহঁতে বাৰে বাৰে ক্ৰীড়া কৰিলে; কামৰাগে পীড়িত দেৱ হৰ (শিৱ)ক গভীৰ স্নেহে চুম্বন কৰিলে।

Verse 8

वृत्तं क्षेमंकरी दृष्ट्वा निपपाताग्रतस्तदा । तासां केशेषु चाकृष्य चकार चरणाहतिम्

তেতিয়া বৃত্তা আৰু ক্ষেমংকৰীক দেখি তেওঁ আগফালৰ পৰা সিহঁতৰ ওপৰত ঝাঁপ দিলে; সিহঁতৰ কেশ টানি ধৰি পায়েৰে আঘাত কৰিলে।

Verse 9

त्रपया पीडितश्शर्वः पराङ्मुखमवस्थितः । केशेष्वाकृष्य रोषात्ताः पातयामास भूतले

লাজত পীড়িত শৰ্ব (শিৱ) মুখ ঘূৰাই থিয় হৈ থাকিল; তাৰপিছত ক্ৰোধত সিহঁতৰ কেশ ধৰি টানি মাটিত পেলাই দিলে।

Verse 10

स्त्रियः सर्वाधरां प्राप्य सहसा विकृताननाः । उमाशापप्रदग्धांगा म्लेच्छानां वशमागताः

সৰ্বাধৰালৈ গৈ পোৱাৰ পাছত সেই স্ত্ৰীসকল হঠাতে বিকৃত মুখৰ হৈ পৰিল; উমাৰ শাপে দগ্ধ অঙ্গ লৈ সিহঁতে ম্লেচ্ছসকলৰ অধীনত পৰিল।

Verse 11

ताश्चांडालस्त्रियः ख्याता अधवा धवसंयुताः । अद्याप्युमाकृतं शापं सर्वास्ताश्च समश्नुयुः

সিহঁত চাণ্ডালসকলৰ স্ত্ৰী বুলি খ্যাত, অথবা স্বামীৰ সৈতে যুক্তা বুলিও কোৱা হয়; আৰু আজিও সিহঁত সকলোৱে উমাই উচ্চাৰিত শাপ ভোগ কৰে।

Verse 12

अथोमा शतधा रूपं कृत्वेशं संगता तदा । एवं प्रभावं जानीहि कामस्य सततं द्विज

তেতিয়া উমাই শত ৰূপ ধাৰণ কৰি প্ৰভু ঈশ্বৰক সমীপলৈ গ’ল। হে দ্বিজ, এইদৰে কাম (ইচ্ছা)-ৰ চিৰন্তন প্ৰভাৱ-শক্তি জানিবা।

Verse 13

ततश्चिरात्तया सार्द्धं गतः कैलासमंदिरं । अतः क्षेमंकरीं दृष्ट्वा येभिनंदंति मानवाः

তাৰ পাছত বহুদিনৰ পিছত তেওঁ তাইৰ সৈতে একেলগে কৈলাস-মন্দিৰলৈ গ’ল। সেয়ে ক্ষেমংকৰী দৰ্শন কৰি মানুহ আনন্দিত হয়।

Verse 14

तेषां वित्तर्द्धि विभवा भवंतीह परत्र च । कुंकुमारक्तसर्वांगि कुंदेन्दुधवलानने

তেওঁলোকৰ বাবে ধন-সমৃদ্ধি, বৃদ্ধি আৰু বিভৱ এই লোকতো আৰু পৰলোকতো জন্মে। হে কুঙ্কুমৰঙা সৰ্বাঙ্গী, হে কুন্দফুল আৰু চন্দ্ৰসম ধৱল দীপ্ত মুখাৱয়ৱে!

Verse 15

सर्वमंगलदे देवि क्षेमंकरि नमोस्तु ते । योगिनीसाम्यं तेनैव संमुखा विमुखापि वा

হে দেবী, সৰ্বমঙ্গলদায়িনী, হে ক্ষেমংকৰী, তোমাক নমস্কাৰ। সেই একে শক্তিৰ দ্বাৰাই মানুহে যোগিনীৰ সম অৱস্থা লাভ কৰে—সন্মুখে থাকিলেও বা বিমুখ হৈ থাকিলেও।

Verse 16

दृष्ट्वा तां नाभिवंदेद्यस्तस्य युद्धे पराजयः । राजगृहेषु विद्यायां नमस्काराज्जयो भवेत्

যি কোনোবাই তাইক দেখি প্ৰণাম নকৰে, তাৰ যুদ্ধত পৰাজয় হয়। কিন্তু ৰাজদৰবাৰত আৰু বিদ্যাৰ সাধনাত, নমস্কাৰ কৰাত জয় জন্মে।

Verse 17

एवं कामस्य माहात्म्यं भवो मोहवशं गतः । अयं देवासुराणां च क्षमया प्रभुतां गतः

এইদৰে কামৰ (ইচ্ছাৰ) অপূৰ্ব মাহাত্ম্য—ভৱ (শিৱ)ও মোহৰ বশত পৰিল। আৰু এইজনেই ক্ষমা-সহিষ্ণুতাৰ দ্বাৰা দেৱ-অসুৰ উভয়ৰ ওপৰত প্ৰভুত্ব লাভ কৰিলে।

Verse 18

अस्यैव सदृशो लोके न भूतो न भविष्यति । रामामङ्कस्थितां रम्यां क्षमातल्पगतेन च

এই জগতত তাইৰ সদৃশ নাছিল, আগতেও নহ’ব। সি মনোহৰ—ৰামাৰ কোলত আসীন, আৰু পৃথিৱীৰ শয্যাতো বিশ্ৰাম লয়।

Verse 19

त्यक्त्वैव साधिता लोकास्सुरासुरसुदुर्लभाः । एवं वैष्णवमुख्यश्च सुरासुरगणार्चितः

ত্যাগৰ দ্বাৰাই সেই লোকসমূহ সিদ্ধ হয়, যিবোৰ দেৱ-অসুৰৰ বাবেও অতি দুৰ্লভ। এইদৰে বৈষ্ণৱৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠজনক দেৱ-অসুৰৰ গণে আৰাধনা কৰে।

Verse 20

यो नो ददाति भुक्त्यग्र्यं शेषं च स्वयमश्नुते । एवमभ्यासधैर्येण दीर्घकाले सुखंगते

যি আমাক ভোজনৰ সৰ্বোত্তম অংশ নেদিয়ে, আৰু নিজে অৱশিষ্টখিনি খায়—এনে ধৰণৰ অবিৰত অভ্যাস আৰু ধৈৰ্য্যৰে, দীঘল সময়ত সি সুখাৱস্থালৈ গতি পায়।

Verse 21

प्राक्संगमात्स्वभार्यां च दृष्ट्वा मां प्रददौ मुदा । द्वादशाब्दं प्रसंकल्प्य प्राग्भोगो मयि वेशितः

আমাৰ মিলনৰ আগতেই, সি আনন্দে মোক নিজৰেই পত্নীৰ হাতত সঁপিলে। বাৰ বছৰ ধৰি থাকিব বুলি সংকল্প কৰি, আগতে যি ভোগ প্ৰাপ্য আছিল সেয়া মোৰ ওপৰত আৰোপ কৰা হ’ল।

Verse 22

तेन तस्य गृहे नित्यं तिष्ठामि गृहरक्षणात् । तथा धात्रीफलस्यापि सदा स्वर समीहते

সেয়ে মই তেওঁৰ গৃহৰ ৰক্ষণৰ বাবে সদায় তেওঁৰ ঘৰতেই অৱস্থিত থাকোঁ; আৰু ধাত্ৰী (আমলকী) ফলটিও সদায় স্বৰ্গলোকলৈ গমন কামনা কৰে।

Verse 23

तस्मादुक्तो मयान्येषां वैष्णवानां च वैष्णवः । पुरा ये विप्र मे भक्तास्सुरा मत्पथगामिनः

সেয়ে মই তেওঁক অন্য বৈষ্ণৱসকলৰ মাজতো বৈষ্ণৱ বুলি ঘোষণা কৰিলোঁ। হে ব্ৰাহ্মণ, পূৰ্বকালে যিসকল দেৱতা মোৰ ভক্ত আছিল, তেওঁলোকে মোৰ পথ অনুসৰণ কৰিছিল।

Verse 24

तैरेव न कृतं यच्च तदनेन कृतं परम् । तस्माद्वैष्णवसर्वस्वं नाम रम्यं मया कृतम्

তেওঁলোকে যি সম্পন্ন কৰিব নোৱাৰিলে, সেয়া এইজনে পৰমভাবে সম্পন্ন কৰিলে। সেয়ে মই “বৈষ্ণৱ-সৰ্বস্ব” নামৰ এই মনোৰম গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিলোঁ, যি বৈষ্ণৱধৰ্মৰ সাৰ।

Verse 25

अस्य वेश्मनि तिष्ठामि मुहूर्तं न चलाम्यहम् । अतो ये चैवमद्भक्तास्तेष्वहं सुलभो द्विज

মই এই ভক্তৰ গৃহত স্থিত থাকোঁ, এক মুহূৰ্তও সৰি নাযাওঁ। সেয়ে, হে দ্বিজ, যিসকল এনেদৰে মোৰ ভক্ত, তেওঁলোকৰ বাবে মই সহজে লাভ্য।

Verse 26

अस्माकं पदवीं तेभ्यो ह्यद्य दद्मि स्वकारणम् । आवयोर्विप्रसौजन्यं स्वप्नभोज्यादिकं समम्

আজি মই তেওঁলোকক আমাৰ অৱস্থাৰ কাৰণ নিজেই প্ৰকাশ কৰিম। হে ব্ৰাহ্মণ, আমাৰ দুয়োৰ মাজত ব্ৰাহ্মণোচিত সৌজন্য আৰু সপোনত ভোগ কৰা আহাৰ আদি একে—অৰ্থাৎ একে ধৰণে অস্থায়ী।

Verse 27

सायुज्यं च सखित्वं च पश्य भूदेवनांतरम् । ततो मूकादयः सर्वे स्वागता हरिमीश्वरम्

হে ভূদেৱসকল, পৃথিৱীৰ দেৱসমূহৰ মাজত পাৰ্থক্য চোৱা—কিছুমানে প্ৰভুৰ সৈতে সাযুজ্য (ঐক্য) লাভ কৰে, কিছুমানে সখ্য (মিত্ৰতা) লাভ কৰে। তেতিয়া মূক আদি সকলোয়ে হৰি পৰমেশ্বৰক স্বাগতম জনালে।

Verse 28

गंतुकामा दिवं पुण्यास्सदाराः सपरिच्छदाः । ये च तेषां गृहाभ्याशेप्यात्मनो गृहगोधिकाः

সেই পুণ্যৱানসকল স্বৰ্গলৈ যাবলৈ ইচ্ছা কৰি, পত্নীসহ আৰু সকলো সামগ্ৰীসহ গ’ল; আৰু ঘৰৰ ওচৰত বাস কৰা ঘৰ-গোধিকা (টিকটিকি)সকলেও, যেন নিজৰ গৃহৰেই অংশ, তেওঁলোকৰ সৈতে গ’ল।

Verse 29

नाना कीटादयो ये च तेषामनुययुः सुराः । व्यास उवाच । एतस्मिन्नंतरे देवाः सिद्धाश्च परमर्षयः

সেখানে থকা নানা প্ৰকাৰৰ কীট-পতঙ্গ আদি জীৱসমূহো তেওঁলোকৰ পিছে পিছে গ’ল; আৰু দেৱতাসকলেও অনুসৰণ কৰিলে। ব্যাসে ক’লে: সেই একে অন্তৰালতে দেৱতা, সিদ্ধসকল আৰু পৰম ঋষিসকল উপস্থিত হ’ল।

Verse 30

प्रचक्रुः पुष्पवर्षाणि साधुसाध्वित्यनादयन् । देवदुंदुभयो नेदुर्विमानेषु वनेषु च

তেওঁলোকে ‘সাধু! সাধু!’ বুলি ধ্বনি দি ফুলৰ বৰষুণ বৰ্ষালে; আৰু দেৱ-দুন্দুভিসমূহ গুঞ্জৰি উঠিল—বিমানসমূহতেও আৰু বনসমূহতো।

Verse 31

समारुह्य रथं स्वं स्वं हरिवीथीपुरं ययुः । तदद्भुतं समालोक्य विप्रोऽवोचज्जनार्दनम्

নিজ নিজ ৰথত আৰোহণ কৰি তেওঁলোকে হৰিবীথীপুৰলৈ যাত্ৰা কৰিলে। সেই আশ্চৰ্য দৃশ্য দেখি বিপ্ৰজনে জনাৰ্দনক ক’লে।

Verse 32

उपदेशं च देवेश ब्रूहि मे मधुसूदन । श्रीभगवानुवाच । गच्छ स्वपितरौ तात शोकविक्लवमानसौ

“হে দেৱেশ, মধুসূদন, মোক উপদেশ দিয়া।” শ্ৰীভগৱানে ক’লে: “বৎস, নিজৰ পিতৃ-মাতৃৰ ওচৰলৈ যা; শোকে তেওঁলোকৰ মন ব্যাকুল।”

Verse 33

समाराध्य प्रयत्नेन मद्गृहं प्राप्स्यसेऽचिरात् । पितृमातृसमा देवा न तिष्ठंति सुरालये

যদি তুমি প্ৰচেষ্টাৰে আৰাধনা কৰা, তেন্তে অচিৰেই মোৰ ধাম লাভ কৰিবা। পিতৃ-মাতৃ সদৃশ দেৱতাসকল কেৱল সুৰালয়ত আবদ্ধ হৈ নাথাকে।

Verse 34

याभ्यां सुगर्हितं देहं शिशुत्वे पालितं सदा । अज्ञानदोषसहितं प्रपुष्टं चापि वर्धितम्

সেই দুজনৰ দ্বাৰাই—যাৰ বাবে এই দেহ যদিও নিন্দনীয়—শৈশৱত সদায় লালন-পালন কৰা হৈছিল; অজ্ঞানজনিত দোষসহো ই পুষ্ট হৈ বৃদ্ধি পাইছিল।

Verse 35

याभ्यां तयोस्समं नास्ति त्रैलोक्ये सचराचरे । ततो देवगणास्सर्वे पंचभिस्तैर्मुदान्विताः

চৰাচৰসহ ত্ৰিলোকত সেই দুজনৰ সমান একো নাই। সেয়ে সকলো দেৱগণ প্ৰসন্নচিত্তে, সেই পাঁচজনৰ দ্বাৰা আনন্দে পৰিপূৰ্ণ হ’ল।

Verse 36

माधवं संस्तुवंतश्च गतास्ते हरिमंदिरम् । खचितां च पुरीं रम्यां विश्वकर्मविनिर्मिताम्

মাধৱৰ স্তৱ কৰি তেওঁলোকে হৰিৰ মন্দিৰলৈ গ’ল—সেই মনোৰম নগৰীলৈ, যি বিশ্বকৰ্মাই নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু ৰত্নখচিত আছিল।

Verse 37

रत्नाढ्यामिष्टसंपूर्णां कल्पवृक्षादिभिर्युताम् । शातकुम्भमयैर्गेहैस्सर्वरत्नैस्सकर्बुराम्

সেই নগৰী ৰত্নেৰে সমৃদ্ধ, সুস্বাদু ভোজন-সামগ্ৰীৰে পৰিপূৰ্ণ, কল্পবৃক্ষ আদি অলংকাৰে বিভূষিত আছিল; শুদ্ধ সোনাৰে নিৰ্মিত গৃহসমূহেৰে ভৰা আৰু সকলো প্ৰকাৰ ৰত্নৰ বৰ্ণিল দীপ্তিৰে উজ্জ্বল আছিল।

Verse 38

वज्रवैडूर्यसोपानां स्वर्णदीतोयसंयुताम् । गीतवाद्यादिसंपूर्णां सर्वदुर्गसमाकुलाम्

তাত হীৰা আৰু বৈডূৰ্য-মণিৰ সোপান আছিল, সোনালী জলেৰে বোৱা ধাৰাসমূহেৰে সংযুক্ত; গীত-বাদ্য আদি কলাৰে পৰিপূৰ্ণ আৰু সকলো ধৰণৰ দুৰ্গ তথা দুৰ্গম পথৰ বেষ্টনীত আৱৃত আছিল।

Verse 39

कोकिलालापबहुलां सिद्धगंधर्वसेविताम् । रूपाढ्यैः सुजनैः पूर्णां प्रयांतीमिव खे पुरीम्

সেই নগৰী কোকিলাৰ মধুৰ কূজনৰে ভৰপূৰ, সিদ্ধ আৰু গন্ধৰ্বসকলৰ সেৱাৰে শোভিত, আৰু ৰূপৱান সুজন লোকেৰে পৰিপূৰ্ণ আছিল; যেন আকাশত গতি কৰা এক দিৱ্য পুৰী।

Verse 40

ततः स्थित्वाऽच्युताः सर्वे सर्वलोकोर्ध्वतो भृशम् । द्विजोपि पितरौ गत्वा समाराध्य प्रयत्नतः

তাৰ পাছত অচ্যুত-ভক্ত সকলোৱে দৃঢ়ভাৱে স্থিত হৈ সকলো লোকৰ ওপৰত বহুদূৰলৈ উঠি গ’ল। তেনেদৰে সেই দ্বিজ ব্ৰাহ্মণো পিতৃলোকলৈ গৈ আন্তৰিক প্ৰয়াসেৰে পিতৃসকলক বিধিপূৰ্বক আৰাধনা কৰিলে।

Verse 41

अचिरेणैव कालेन सकुटुंबो हरिं ययौ । पंचाख्यानमिदं पुण्यं मया ते समुदाहृतम्

অতি অল্প সময়ৰ ভিতৰতে তেওঁ পৰিয়ালসহ হৰিক প্ৰাপ্ত হ’ল। এই পুণ্যময় পঞ্চাখ্যান মই তোমাক এইদৰে বৰ্ণনা কৰি ক’লোঁ।

Verse 42

यः पठेच्छृणुयाद्वापि तस्य नास्तीह दुर्गतिः । ब्रह्महत्यादिभिः पापैर्न लिप्येत कदाचन

যিয়ে এই পাঠ কৰে বা শুনে, সি এই সংসাৰত কেতিয়াও দুৰ্গতি নাপায়; ব্ৰাহ্মণ-হত্যা আদি পাপেও তাক কেতিয়াও লিপ্ত কৰিব নোৱাৰে।

Verse 43

गवां कोटिप्रदानेन यत्फलं लभते नरः । तत्फलं समवाप्नोति पंचाख्यानावगाहनात्

কোটি গাভী দান কৰিলে যি পুণ্য মানুহে পায়, পঞ্চ-আখ্যানে নিমগ্ন হ’লে সি একেই ফল সম্পূৰ্ণৰূপে লাভ কৰে।

Verse 44

स्नानेन पुष्करे नित्यं भागीरथ्यां च सर्वदा । यत्फलं तदवाप्नोति सकृच्छ्रवणगोचरात्

পুষ্কৰত নিত্য স্নান আৰু ভাগীৰথী (গঙ্গা)ত সদা স্নান কৰিলে যি ফল লাভ হয়, এই পবিত্ৰ কাহিনী একবাৰ শুনিলেই সেই একেই ফল পোৱা যায়।

Verse 45

दुःस्वप्नं नाशयेत्क्षिप्रं तथारोग्यं प्रयच्छति । लक्ष्म्यारोग्यकरं चैव तस्माच्छ्रोतव्यमेव हि

ই দুঃস্বপ্ন শীঘ্ৰে নাশ কৰে আৰু আৰোগ্য দান কৰে। লক্ষ্মী আৰু স্বাস্থ্য প্ৰদায়কো বটে; সেয়ে নিশ্চয়েই ইয়াক শুনিব লাগে।

Verse 56

इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे पंचाख्यानंनाम षट्पंचाशत्तमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী পদ্মপুৰাণৰ প্ৰথম সৃষ্টিখণ্ডত “পঞ্চাখ্যান” নামৰ ছাপ্পন্নতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।