
Description of Cyavana’s Austerity and Enjoyment
এই অধ্যায়ত সুকন্যাই বৃদ্ধ আৰু অন্ধ ঋষি চ্যৱনৰ দীঘলীয়া তপস্যাময় সেবা বৰ্ণিত হৈছে। অচল পতিব্ৰতা, শুচিতা আৰু যোগিক সংযমেৰে তেওঁ ঋষিৰ দেহ-সেৱা কৰে, আৰু ইয়াক স্থিৰ স্ৰী-ধৰ্মৰ আদৰ্শ ৰূপে দেখুওৱা হৈছে। অশ্বিনী-কুমাৰদ্বয় আগমন কৰে; সুকন্যাই ভক্তিভাৱে সন্মান জনায়। তেওঁলোকে বৰ দিবলৈ ক’লে সুকন্যাই স্বামীৰ দৃষ্টিশক্তি আৰু কল্যাণ প্ৰাৰ্থনা কৰে। যজ্ঞ-তত্ত্বৰ সূত্ৰত চ্যৱনে অশ্বিনদ্বয়ক যজ্ঞ-ভাগ প্ৰদানত সম্মতি দিয়ে, তাতে তেওঁলোকৰ অধিকাৰ বৈধ হয়; তাৰ প্ৰতিদানস্বৰূপে অশ্বিনদ্বয়ে চ্যৱনক ৰূপান্তৰিত সহায় দি নবযৌৱন দান কৰে। তিনিজন সমান সুন্দৰ পুৰুষৰ ঘটনাই সুকন্যাৰ সতীত্ব-পৰীক্ষা ৰূপে প্ৰকাশ পায়। শেষত তপস্যা আৰু দেৱকৃপাৰ ফলস্বৰূপ দিৱ্য সমৃদ্ধিৰ বৰ্ণনা আছে—চ্যৱনে ইচ্ছা-পূৰণকাৰী আকাশযান আৰু ৰত্নময় বিলাসী নিবাস প্ৰকাশ কৰে। এইদৰে তপ, ধৰ্ম আৰু অনুগ্রহে ভোগৰ লগতে নিৰ্ভয়তা আৰু শোকহীন আত্মবিশ্বাসো দান কৰে বুলি অধ্যায়ে প্ৰতিপন্ন কৰে।
Verse 1
सुमतिरुवाच । अथर्षिः स्वाश्रमं गत्वा मानव्या सह भार्यया । मुदं प्राप हताशेष पातको योगयुक्तया
সুমতিয়ে ক’লে: তাৰ পাছত ঋষিয়ে পত্নী মানবীৰ সৈতে নিজৰ আশ্ৰমলৈ গৈ, যোগ-নিষ্ঠাৰ বলত সকলো পাপ নাশ কৰি আনন্দ লাভ কৰিলে।
Verse 2
सा मानवी तं वरमात्मनः पतिं । नेत्रेणहीनं जरसा गतौजसम् । सिषेव एनं हरिमेधसोत्तमं । निजेष्टदात्रीं कुलदेवतां यथा
সেই মানবীয়ে নিজৰ মনোনীত স্বামীক সেবা কৰিলে—যদিও তেওঁ দৃষ্টিহীন আৰু বাৰ্ধক্যত তেজ-শক্তি ক্ষীণ হৈছিল; তেওঁ সেই ধৰ্মমেধা-শ্ৰেষ্ঠক তেনেদৰে সেবা কৰিলে যেন ইষ্ট-দায়িনী কুলদেৱীক ভক্তিভাৱে আৰাধনা কৰা হয়।
Verse 3
शूश्रूषती स्वं पतिमिंगितज्ञा । महानुभावं तपसां निधिं प्रियम् । परां मुदं प्राप सती मनोहरा । शची यथा शक्रनिषेवणोद्यता
নিজ স্বামীক মনোযোগে সেৱা কৰি, তেওঁৰ অনুক্ত ইচ্ছা বুজিবলৈ নিপুণ, মনোহৰা সতী নিজৰ প্ৰিয়—মহানুভাৱ, তপস্যাৰ নিধান—ত পৰম আনন্দ লাভ কৰিলে; যেনেকৈ শচী শক্ৰ (ইন্দ্ৰ)ৰ ভক্তিসেৱাত আনন্দ পায়।
Verse 4
चरणौ सेवते तन्वी सर्वलक्षणलक्षिता । राजपुत्री सुंदरांगी फलमूलोदकाशना
সেই ক্ষীণকায় ৰাজকুমাৰী, সকলো শুভ লক্ষণে লক্ষিতা আৰু সুন্দৰ অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গযুক্তা, (তাঁৰ) চৰণসেৱা কৰিছিল; ফল, মূল আৰু জলেই আছিল তাইৰ আহাৰ।
Verse 5
नित्यं तद्वाक्यकरणे तत्परा पूजने रता । कालक्षेपं प्रकुरुते सर्वभूतहिते रता
তাই সদায় তেওঁৰ বাক্য কাৰ্যত ৰূপায়ণত নিয়োজিত, তাতেই সম্পূৰ্ণ নিবিষ্ট আৰু পূজনত ৰত; সময় কটায় সকলো জীৱৰ হিতত লীন হৈ।
Verse 6
विसृज्य कामं दंभं च द्वेषं लोभमघं मदम् । अप्रमत्तोद्यता नित्यं च्यवनं समतोषयत्
কামনা, দম্ভ, দ্বেষ, লোভ, পাপ আৰু অহংকাৰ ত্যাগ কৰি, সদায় সাৱধান আৰু দৃঢ় হৈ, তেওঁলোকে নিত্য চ্যৱন ঋষিক সন্তুষ্ট কৰি ৰাখিলে।
Verse 7
एवं तस्य प्रकुर्वाणा सेवां वाक्कायकर्मभिः । सहस्राब्दं महाराज सा च कामं मनस्यधात्
এইদৰে বাক্য, দেহ আৰু কৰ্মেৰে তেওঁৰ সেৱা কৰি, হে মহাৰাজ, হাজাৰ বছৰ কটাল; তাৰ পাছত তাই মনত এটা কামনা ধাৰণ কৰিলে।
Verse 8
कदाचिद्देवभिषजावागतावाश्रमे मुनेः । स्वागतेन सुसंभाव्य तयोः पूजां चकार सा
এদিন দুজন দেৱীয় বৈদ্য মুনিৰ আশ্ৰমলৈ আহিল। তেওঁলোকক যথোচিত সন্মানে স্বাগতম জনাই, তাই তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যে পূজা-অৰ্চনা কৰিলে।
Verse 9
शर्यातिकन्याकृतपूजनार्घ । पाद्यादिना तोषितचित्तवृत्ती । तावूचतुः स्नेहवशेन सुंदरौ । वरं वृणुष्वेति मनोहरांगीम्
শৰ্য্যাতি ৰজাৰ কন্যাই অৰ্ঘ্য-পাদ্য আদি আতিথ্য-সেৱাৰে পূজা কৰিলে। চিত্ত-মনে সন্তুষ্ট হৈ সেই দুজন সুন্দৰে স্নেহবশে ক’লে: “হে মনোহৰ অঙ্গী, এটা বৰ বাছি লোৱা।”
Verse 10
तुष्टौ तौ वीक्ष्य भिषजौ देवानां वरयाचने । मतिं चकार नृपतेः पुत्री मतिमतां वरा
দেৱতাৰ বৰ-যাচনাত সন্তুষ্ট হোৱা সেই দুজন বৈদ্যক তুষ্ট দেখি, ৰজাৰ কন্যা—বুদ্ধিমানসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠা—মনত দৃঢ় সিদ্ধান্ত কৰিলে।
Verse 11
पत्यभिप्रायमालक्ष्य वाचमूचे नृपात्मजा । दत्तं मे चक्षुषी पत्युर्यदि तुष्टौ युवां सुरौ
স্বামীৰ অভিপ্ৰায় বুজি ৰজাৰ কন্যাই ক’লে: “যদি আপোনালোক দুজন দেৱ সন্তুষ্ট, তেন্তে মোৰ স্বামীৰ চকুদুটা মোক দান কৰক।”
Verse 12
इत्येतद्वचनं श्रुत्वा सुकन्या या मनोहरम् । सतीत्वं च विलोक्येदमूचतुर्भिषजां वरौ
এই বাক্য শুনি মনোহৰ সুকন্যাৰ সতীত্ব লক্ষ্য কৰি, সেই দুজন শ্ৰেষ্ঠ বৈদ্য এইদৰে ক’লে।
Verse 13
त्वत्पतिर्यदि देवानां भागं यज्ञे दधात्यसौ । आवयोरधुना कुर्वश्चक्षुषोः स्फुटदर्शनम्
যদি তোমাৰ স্বামী যজ্ঞত দেৱতাসকলক তেওঁলোকৰ যোগ্য ভাগ আগবঢ়ায়, তেন্তে এতিয়াই আমাৰ দুয়োৰে চকুত স্পষ্ট দৰ্শন দান কৰা।
Verse 14
च्यवनोऽप्योमिति प्राह भागदाने वरौजसोः । तदा हृष्टावश्विनौ तमूचतुस्तपतां वरम्
ভাগ-বণ্টন মহাবলীৰ বাবে চলি থাকোঁতে চ্যৱনেও ‘ওঁ’ বুলি উচ্চাৰণ কৰিলে। তেতিয়া আনন্দিত অশ্বিনী-যমজে তেওঁক ক’লে— “হে তপস্বীশ্ৰেষ্ঠ, এক বৰ বাছি লওক।”
Verse 15
इति श्रीपद्मपुराणे पातालखंडे शेषवात्स्यायनसंवादे रामाश्वमेधे । च्यवनस्य तपोभोगवर्णनं नाम पंचदशोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী পদ্মপুৰাণৰ পাটালখণ্ডত, শেষ আৰু বাত্স্যায়নৰ সংবাদত, ৰামৰ অশ্বমেধ-প্ৰসঙ্গত— ‘চ্যৱনৰ তপস্যা আৰু ভোগৰ বৰ্ণনা’ নাম পঞ্চদশ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
Verse 16
ह्रदं प्रवेशितोऽश्विभ्यां स्वयं चामज्जतां ह्रदे । पुरुषास्त्रय उत्तस्थुरपीच्या वनिताप्रियाः
অশ্বিনী-যমজে তেওঁলোকক হ্ৰদত প্ৰৱেশ কৰাই দিলে আৰু নিজেও সেই হ্ৰদত ডুব দিলে। তেতিয়া তিনিজন পুৰুষ উঠি আহিল—অতিশয় সুন্দৰ, নাৰীৰ অতি প্ৰিয়।
Verse 17
रुक्मस्रजः कुंडलिनस्तुल्यरूपाः सुवाससः । तान्निरीक्ष्य वरारोहा सुरूपान्सूर्यवर्चसः
তেওঁলোকৰ গলাত সোণালী মালা, কাণত কুণ্ডল; ৰূপত একে ধৰণ, সুন্দৰ বস্ত্ৰে সজ্জিত। সূৰ্যৰ দীপ্তিৰে উজ্জ্বল সেই সুৰুপসকলক দেখি সুশ্ৰোণী নাৰীয়ে চাহি ৰ’ল।
Verse 18
अजानती पतिं साध्वी ह्यश्विनौ शरणं ययौ । दर्शयित्वा पतिं तस्यै पातिव्रत्येन तोषितौ
স্বামীক চিনিব নোৱাৰি সেই সাধ্বী নাৰী অশ্বিনীদ্বয়ৰ শৰণ ল’লে। পতিব্ৰত ধৰ্মত সন্তুষ্ট হৈ তেওঁলোকে তাইক তাইৰ স্বামীক দেখুৱাই দিলে।
Verse 19
ऋषिमामंत्र्य ययतुर्विमानेन त्रिविष्टपम् । यक्ष्यमाणे क्रतौ स्वीयभागकार्याशयायुतौ
ঋষিক বিদায় জনাই তেওঁলোকে দুয়ো বিমানেৰে ত্ৰিৱিষ্টপ (স্বৰ্গ)লৈ গ’ল। যি যজ্ঞ হ’বলৈ আছিল, তাত নিজৰ ন্যায়সঙ্গত ভাগ ল’বলৈ তেওঁলোকে মনস্থিৰ কৰিছিল।
Verse 20
कालेन भूयसा क्षामां कर्शितां व्रतचर्यया । प्रेमगद्गदया वाचा पीडितः कृपयाब्रवीत्
দীৰ্ঘ সময়ত তাই ক্ষীণ হৈ পৰিছিল, ব্ৰতচৰ্যাই তাইক ক্লান্ত কৰিছিল। সেয়া দেখি তেওঁ প্ৰেমে গদগদ কণ্ঠে, দয়াৰে ব্যাকুল হৈ ক’লে।
Verse 21
तुष्टोऽहमद्य तव भामिनि मानदायाः । शुश्रूषया परमया हृदि चैकभक्त्या । यो देहिनामयमतीव सुहृत्स्वदेहो । नावेक्षितः समुचितः क्षपितुं मदर्थे
হে ভামিনী, হে মানদায়িনী! আজি মই তোমাৰ পৰম শুশ্ৰূষা আৰু হৃদয়ৰ একাগ্ৰ ভক্তিত সন্তুষ্ট। দেহধাৰীসকলৰ বাবে অতি প্ৰিয় আৰু উপকাৰী তোমাৰ এই দেহ অৱহেলা কৰা উচিত নহয়; মোৰ কাৰণে ইয়াক ক্ষয় কৰাটো সমুচিত নহয়।
Verse 22
ये मे स्वधर्मनिरतस्य तपः समाधि । विद्यात्मयोगविजिता भगवत्प्रसादाः । तानेव ते मदनुसेवनयाऽविरुद्धान् । दृष्टिं प्रपश्य वितराम्यभयानशोकान्
ভগৱৎপ্ৰসাদে মই যি অনুগ্ৰহ লাভ কৰিছোঁ—নিজ ধৰ্মত অটলতা, তপস্যা, সমাধি, বিদ্যা আৰু আত্মযোগৰ জয়ে—সেই একেই বৰ, তোমাৰ মোৰ প্ৰতি ভক্তিসেৱাৰ সৈতে অবিৰোধী, তুমি নিজ চকুৰে চোৱা। মই তোমাক এনে দৰ্শন দিছোঁ যিয়ে ভয়হীন আৰু শোকমুক্ত কৰে।
Verse 23
अन्ये पुनर्भगवतो भ्रुव उद्विजृंभ । विस्रंसितार्थरचनाः किमुरुक्रमस्य । सिद्धासि भुंक्ष्व विभवान्निजधर्मदोहान् । दिव्यान्नरैर्दुरधिगान्नृपविक्रियाभिः
আন কিছুমান আকৌ ভগৱানৰ ভ্ৰূৰ বিস্তাৰ-মাত্ৰ; সিহঁতৰ অৰ্থ-ৰচনা ভাঙি পৰে—উৰুক্রম বিষ্ণুৰ বাবে সিহঁতে কি কৰিব পাৰে? তুমি সিদ্ধি লাভ কৰিছা; সেয়ে নিজৰ ধৰ্মৰ ফলস্বৰূপে পোৱা বিভৱ ভোগ কৰা—দিব্য বৰ, যি নৰসকলে ৰজাৰ চঞ্চল ব্যৱহাৰেৰে দুষ্প্ৰাপ্য।
Verse 24
एवं ब्रुवाणमबलाखिलयोगमाया । विद्याविचक्षणमवेक्ष्य गताधिरासीत् । संप्रश्रयप्रणयविह्वलया गिरेषद् । व्रीडाविलोकविलसद्धसिताननाह
এনেদৰে কোৱা, বিদ্যাত নিপুণ তেওঁক দেখি সেই নাৰী—যি সমগ্ৰ যোগমায়াৰ মূৰ্তি—অন্তৰে স্থিৰ হ’ল। তাৰ পাছত সন্মানভৰা স্নেহে অলপ কঁপা কণ্ঠে, লাজভৰা দৃষ্টিৰ দীপ্তি আৰু কোমল হাঁহিৰে উজ্জ্বল মুখেৰে তাই ক’লে।
Verse 25
सुकन्योवाच । राद्धं बत द्विजवृषैतदमोघयोग । मायाधिपे त्वयि विभो तदवैमि भर्तः । यस्तेऽभ्यधायि समयः सकृदंगसंगो । भूयाद्गरीयसि गुणः प्रसवः सतीनाम्
সুকন্যা ক’লে: “হে দ্বিজবৃষভ, এই বৰ সত্যই সিদ্ধ হ’ল—এই অমোঘ যোগ-সংযোগ! হে প্ৰভু, এতিয়া বুজিলোঁ: হে বিভো, মায়াৰ অধিপতি, তোমাতেই ই নিশ্চিত। তোমাৰ বাবে যি নিয়ম কোৱা হৈছিল—দেহ-সংগ একেবাৰ মাত্ৰ—সেয়া সৎ পত্নীসকলৰ বাবে অধিক গুণ হওক: সন্তান-প্ৰসৱ।”
Verse 26
तत्रेति कृत्यमुपशिक्ष्य यथोपदेशं । येनैष कर्शिततमोति रिरंसयात्मा । सिध्येत ते कृतमनोभव धर्षिताया । दीनस्तदीशभवनं सदृशं विचक्ष्व
তাত কি কৰিব লাগে, উপদেশ অনুসাৰে সেয়া শিকাই দি তেওঁ ক’লে: “ইয়াৰ দ্বাৰা ঘন অন্ধকাৰত কষ্ট পোৱা এই আত্মা সান্ত্বনা পাওক। হে কামোদ্দীপ্ত, পীড়িতাৰ ক্ষেত্ৰত তোমাৰ উদ্দেশ্য সিদ্ধ হওক। আৰু তুমি, যদিও দীন, প্ৰভুৰ উপযুক্ত নিবাস বিচাৰি চোৱা।”
Verse 27
सुमतिरुवाच । प्रियायाः प्रियमन्विच्छंश्च्यवनो योगमास्थितः । विमानं कामगं राजंस्तर्ह्येवाविरचीकरत्
সুমতিয়ে ক’লে: প্ৰিয়াৰ প্ৰিয় বস্তু বিচাৰি চ্যৱন ঋষিয়ে যোগ-সমাধি অৱলম্বন কৰিলে; আৰু সেই মুহূর্ততে, হে ৰাজন, তেওঁ কামগামী ইচ্ছাপূৰক বিমান প্ৰকাশ কৰিলে।
Verse 28
सर्वकामदुघं रम्यं सर्वरत्नसमन्वितम् । सर्वार्थोपचयोदर्कं मणिस्तंभैरुपस्कृतम्
সেই স্থান অতি ৰমণীয়, সকলো কামনা পূৰণকাৰী, সকলো ৰত্নেৰে সমন্বিত; সকলো ঐশ্বৰ্যৰ বৃদ্ধি আৰু প্ৰাচুৰ্য দানকাৰী, মণিময় স্তম্ভেৰে সুসজ্জিত আছিল।
Verse 29
दिव्योपस्तरणोपेतं सर्वकालसुखावहम् । पट्टिकाभिः पताकाभिर्विचित्राभिरलंकृतम्
সেই স্থান দিব্য আচ্ছাদনে সজ্জিত, সকলো সময়তে সুখ আনয়নকাৰী; আৰু বিচিত্ৰ পট্টিকা আৰু পতাকা-ধ্বজাৰে অলংকৃত আছিল।
Verse 30
स्रग्भिर्विचित्रमालाभिर्मंजुसिंजत्षडंघ्रिभिः । दुकूलक्षौमकौशेयैर्नानावस्त्रैर्विराजितम्
সেই স্থান স্ৰগ্ আৰু বিচিত্ৰ মালাৰে দীপ্তিমান আছিল; মধুৰ গুঞ্জনে ভ্ৰমণ কৰা ষড়ঙ্গ্ৰী জীৱেৰে পৰিপূৰ্ণ; আৰু দুকূল, ক্ষৌম, কৌশেয় আদি নানা বস্ত্ৰেৰে শোভিত আছিল।
Verse 31
उपर्युपरि विन्यस्तनिलयेषु पृथक्पृथक् । कॢप्तैः कशिपुभिः कांतं पर्यंकव्यजनादिभिः
উপৰ উপৰকৈ বিন্যস্ত নিলয়সমূহত, প্ৰত্যেকত পৃথক পৃথকভাৱে; সুসজ্জিত শয্যা-সামগ্ৰীৰে প্ৰিয়জনক স্থাপন কৰা হৈছিল—গদি, পৰ্যঙ্ক, ব্যজন আদি মনোহৰ উপকৰণেৰে।
Verse 32
तत्रतत्र विनिक्षिप्त नानाशिल्पोपशोभितम् । महामरकतस्थल्या जुष्टं विद्रुमवेदिभिः
তাত তাত্ৰ বিনিক্ষিপ্ত বস্তুসমূহ নানা শিল্পকৌশলে শোভিত আছিল; মহামৰকত-বিছানো ভূমিতলযুক্ত, আৰু বিদ্ৰুম (প্ৰবাল) বেদীৰে সমৃদ্ধ আছিল।
Verse 33
द्वाःसु विद्रुमदेहल्या भातं वज्रकपाटकम् । शिखरेष्विंद्रनीलेषु हेमकुंभैरधिश्रितम्
দ্বাৰত বিদ্ৰুম (মুগা) গাঁথনিৰ মাজত স্থাপিত বজ্ৰ-সদৃশ কপাট উজ্জ্বল হৈ উঠিছিল; আৰু ইন্দ্ৰনীল (নীলম) শিখৰৰ ওপৰত সুৱৰ্ণ কুম্ভ-সদৃশ শিৰোভূষণেৰে শোভিত আছিল।
Verse 34
चक्षुष्मत्पद्मरागाग्र्यैर्वज्रभित्तिषु निर्मितैः । जुष्टं विचित्रवैतानैर्मुक्ताहारावलंबितैः
বজ্ৰ-সদৃশ দেৱালত জড়োৱা দীপ্তিমান উৎকৃষ্ট পদ্মৰাগ (ৰুবী) ৰত্নেৰে ই শোভিত আছিল; বিচিত্ৰ বৈতান (ছাউনি)ৰে অলংকৃত, আৰু মুক্তাৰ হাৰ-শাৰী ঝুলিছিল।
Verse 35
हंसपारावतव्रातैस्तत्र तत्र निकूजितम् । कृत्रिमान्मन्यमानैस्तानधिरुह्याधिरुह्य च
তাত তাত হংস আৰু পাৰাৱতৰ দলে দলে কূজন ধ্বনিৰে ঠাই ঠাই গুঞ্জৰিত হৈছিল; লোকসকলে সিহঁতক কৃত্ৰিম বুলি ভাবি বাৰে বাৰে উঠি চঢ়ি চাই থাকিছিল।
Verse 36
विहारस्थानविश्राम संवेश प्रांगणाजिरैः । यथोपजोषं रचितैर्विस्मापनमिवात्मनः
বিহাৰ-উদ্যান, বিশ্ৰামস্থান, শয়নকক্ষ, প্ৰাঙ্গণ আৰু খোলা আঙণ—যেনেকৈ মন যায় তেনেকৈ সজোৱা—সেই স্থান যেন নিজৰ মনক আনন্দিত আৰু বিস্মিত কৰিবলৈ গঢ়া হৈছিল।
Verse 37
एवं गृहं प्रपश्यंतीं नातिप्रीतेन चेतसा । सर्वभूताशयाभिज्ञः स्वयं प्रोवाच तां प्रति
এইদৰে তাই গৃহখন চাই আছিল যদিও মন বিশেষ প্ৰসন্ন নাছিল; তেতিয়া সকলো ভূতৰ অন্তৰাশয় জনা প্ৰভুৱে নিজে আগবাঢ়ি তাইৰ প্ৰতি কথা ক’লে।
Verse 38
निमज्ज्यास्मिन्ह्रदे भीरु विमानमिदमारुह । सुभ्रूर्भर्तुः समादाय वचः कुवलयेक्षणा
“হে ভীৰু নাৰী, এই হ্ৰদত নিমজ্জিত হৈ এই বিমানত আৰোহণ কৰা। কুৱলয়-নয়না কন্যাই স্বামীৰ বাক্য গ্ৰহণ কৰি সুভ্ৰূ নাৰীক সম্বোধন কৰিলে।”
Verse 39
सरजो बिभ्रती वासो वेणीभूतांश्च मूर्द्धजान् । अंगं च मलपंकेन संछन्नं शबलस्तनम्
ধূলিধূসৰ বস্ত্ৰ পৰিধান কৰি, চুলিক বেণীত গাঁথি, আৰু দেহ মল-পংকে লেপি ঢাকি—স্তনদ্বয়ো শবল দেখাই—সেই নাৰী মলিন আৰু এলোমেলো ৰূপে দেখা দিল।
Verse 40
आविवेश सरस्तत्र मुदा शिवजलाशयम् । सांतःसरसि वेश्मस्थाः शतानि दशकन्यकाः
সেই ঠাইত তেওঁ আনন্দেৰে সৰোবৰলৈ প্ৰৱেশ কৰিলে—শিৱৰ পবিত্ৰ জলাশয়। সেই অন্তঃসৰসিত গৃহ আছিল, আৰু তাত প্ৰায় দহ বছৰ বয়সীয়া শত শত কন্যা বাস কৰিছিল।
Verse 41
सर्वाः किशोरवयसो ददर्शोत्पलगंधयः । तां दृष्ट्वा शीघ्रमुत्थाय प्रोचुः प्रांजलयः स्त्रियः
সকল কিশোৰী, পদ্মগন্ধময়ী, তাইক দেখিলে; তাইক দেখি সিহঁতে শীঘ্ৰে উঠি প্ৰাঞ্জলি হৈ সন্মানেৰে ক’লে।
Verse 42
वयं कर्मकरीस्तुभ्यं शाधि नः करवाम किम् । स्नानेन ता महार्हेण स्नापयित्वा मनस्विनीम्
“আমি সকলোৱে তোমাৰ দাসী; আমাক আদেশ দিয়া। আমি কি কৰিম? সেই মহাৰ্হা, দৃঢ়চিত্তা নাৰীক অতি মূল্যবান স্নান-বিধি আৰু সুগন্ধি জলেৰে স্নান কৰাই…”
Verse 43
दुकूले निर्मले नूत्ने ददुरस्यै च मानद । भूषणानि परार्घ्यानि वरीयांसि द्युमंति च
হে মানদাতা, তেওঁলোকে তাইক দুটা নতুন, নিৰ্মল দু-কূল বস্ত্ৰ দিলে; লগতে অতি উৎকৃষ্ট, দ্যুতিময় আৰু পৰম মূল্যবান অলংকাৰো অৰ্পণ কৰিলে।
Verse 44
अन्नं सर्वगुणोपेतं पानं चैवामृतासवम् । अथादर्शे स्वमात्मानं स्रग्विणं विरजोंबरम्
তেওঁ তেতিয়া সকলো উৎকৃষ্ট গুণেৰে সমৃদ্ধ অন্ন লাভ কৰিলে, আৰু অমৃতসম আসৱৰ দৰে পানীয়ো পালে। তাৰ পাছত দৰ্পণত তেওঁ নিজৰ ৰূপ দেখিলে—মালা-ধাৰী আৰু নিৰ্মল বস্ত্ৰে আৱৃত।
Verse 45
ताभिः कृतस्वस्त्ययनं कन्याभिर्बहुमानितम् । हारेण च महार्हेण रुचकेन च भूषितम्
সেই কন্যাসকলে তেওঁৰ বাবে মঙ্গলাচৰণ কৰি বহুত সন্মান জনালে; আৰু তেওঁ অতি মূল্যবান হাৰ আৰু দীপ্তিমান ৰুচক অলংকাৰে ভূষিত হ’ল।
Verse 46
निष्कग्रीवं वलयिनं क्वणत्कांचननूपुरम् । श्रोण्योरध्यस्तया कांच्या कांचन्या बहुरत्नया
সোনাৰ নিষ্কে গ্ৰীৱা শোভিত, বলয়ৰে অলংকৃত, আৰু ক্বণিত সোনালী নূপুৰ পৰিধান কৰা; তাইৰ শ্ৰোণীত বহু ৰত্নখচিত সোনাৰ কাঁচী বদ্ধ আছিল।
Verse 47
सुभ्रुवा सुदता शुक्लस्निग्धापांगेन चक्षुषा । पद्मकोशस्पृधा नीलैरलकैश्च लसन्मुखम्
তাইৰ ভ্ৰূ সুন্দৰ, দাঁত মনোহৰ; চকুৰ শ্বেত, স্নিগ্ধ কোণ মৃদু দৃষ্টিৰে চমকিছিল। নীলাভ কেশ-অলকেৰে বেষ্টিত তাইৰ দীপ্ত মুখ পদ্মকোষৰ সৌন্দৰ্যকো স্পৰ্ধা কৰিছিল।
Verse 48
यदा सस्मार दयितमृषीणां वल्लभं पतिम् । तत्र चास्ते सहस्त्रीभिर्यत्रास्ते स मुनीश्वरः
যেতিয়া তাই ঋষিসকলৰ প্ৰিয়, স্নেহাস্পদ স্বামীক স্মৰণ কৰিলে, তেতিয়া তাই ঠিক সেই স্থানতেই উপস্থিত হ’ল, য’ত সেই মুনীশ্বৰ হাজাৰ নাৰীৰ সৈতে অৱস্থিত আছিল।
Verse 49
भर्तुः पुरस्तादात्मानं स्त्रीसहस्रवृतं तदा । निशाम्य तद्योगगतिं संशयं प्रत्यपद्यत
তাৰ পাছত তাই স্বামীৰ সন্মুখত নিজকে দেখিলে—হাজাৰ নাৰীৰে ঘেৰাও কৰা—আৰু তেওঁৰ সেই আশ্চৰ্য যোগাৱস্থাৰ গতি লক্ষ্য কৰি তাই সন্দেহত পৰিল।
Verse 50
सतां कृत मलस्नानां विभ्राजंतीमपूर्ववत् । आत्मनो बिभ्रतीं रूपं संवीतरुचिरस्तनीम्
সজ্জনসকলৰ প্ৰস্তুত কৰা পবিত্ৰ মলস্নানে স্নাত হৈ তাই আগতে কেতিয়াও নেদেখা দীপ্তিৰে উজ্জ্বল হ’ল; নিজৰ ৰূপ ধাৰণ কৰি, সুন্দৰ স্তনদ্বয় লাজেৰে আৱৃত কৰি ৰাখিলে।
Verse 51
विद्याधरी सहस्रेण सेव्यमानां सुवाससम् । जातभावो विमानं तदारोहयदमित्रहन्
হাজাৰ বিদ্যাধৰী কন্যাৰ সেৱাৰে পৰিবেষ্টিত আৰু উত্তম বস্ত্ৰে সুসজ্জিত হৈ, শত্রুনাশক বীৰে জাগ্ৰত সংকল্পেৰে তাইক সেই দিব্য বিমানত আৰোহণ কৰালে।
Verse 52
तस्मिन्नलुप्तमहिमा प्रिययानुषक्तो । विद्याधरीभिरुपचीर्णवपुर्विमाने । बभ्राज उत्कचकुमुद्गणवानपीच्य । स्ताराभिरावृत इवोडुपतिर्नभःस्थः
তাত তেওঁৰ মহিমা অক্ষুণ্ণ থাকিল; প্ৰিয়াত অনুৰক্ত হৈ, বিদ্যাধৰীসকলে অলংকৃত কৰা দেহেৰে সেই আকাশবিমানে তেওঁ দীপ্ত হ’ল—যেন নভোমণ্ডলে তৰাসমূহে আৱৃত চন্দ্ৰ, ফুটি উঠা শুভ্ৰ কুমুদগুচ্ছৰ মাজত।
Verse 53
तेनाष्टलोकपविहारकुलाचलेंद्र । द्रोणीष्वनंगसखमारुतसौभगासु । सिद्धैर्नुतोद्युधुनिपातशिवस्वनासु । रेमे चिरं धनदवल्ललनावरूथी
তেওঁৰ সৈতে অষ্টলোকৰ বিহাৰভূমি বুলি খ্যাত সেই মহাকুলাচলেন্দ্ৰে কামদেৱৰ সখা সুগন্ধ বতাহে মনোহৰ কৰা উপত্যকাসমূহত দীৰ্ঘকাল ক্ৰীড়া কৰিলে। ঝৰ্ণাধাৰাৰ মঙ্গলময় শিৱধ্বনিৰে গুঞ্জৰিত স্থানত, সিদ্ধসকলৰ স্তুতিত, আৰু কুবেৰ-প্ৰিয়াৰ দীপ্তিমান পৰিবাৰৰ মাজত তেওঁ আনন্দেৰে ৰমণ কৰিলে।
Verse 54
वैश्रंभके सुरवने नंदने पुष्पभद्रके । मानसे चैत्ररथ्ये च सरे मे रामया रतः
বৈশ্ৰম্ভক নামৰ দেৱবনত, নন্দনত, পুষ্পভদ্ৰকত, মানসসৰোবৰতে আৰু চৈত্রৰথতো—এই সকলো সৰোবৰত মই মোৰ ৰামাৰ সঙ্গতিত আনন্দেৰে ৰত থাকোঁ।