
The Deeds of Cyavana (in the Context of Guru-tirtha Glorification)
PP.2.90-ত সূত মুনি কুঞ্জলৰ প্ৰতিশ্ৰুতি পুনৰ ক’লে—সন্দেহ-নাশক আৰু পাপ-ক্ষয়কাৰী এক পবিত্ৰ বৃত্তান্ত বৰ্ণনা কৰিব। তাৰ পাছত কাহিনী ইন্দ্ৰৰ স্বৰ্গীয় সভালৈ যায়; নাৰদ মুনি আহে আৰু অৰ্ঘ্য, পাদ্য, আসন আদি বিধিপূৰ্বক সন্মান লাভ কৰে। ইয়াত তীৰ্থসমূহৰ ভিন্ন ভিন্ন শক্তি সম্পৰ্কে প্ৰশ্ন উঠে—ব্ৰহ্মহত্যা, সুৰাপান, গোহত্যা, হিৰণ্যস্তেয় আদি মহাপাতকো কি কোনো মহাতীৰ্থে প্ৰায়শ্চিত্ত নকৰাকৈ নাশ কৰিব পাৰে? ইন্দ্ৰে পৃথিৱীৰ তীৰ্থসমূহক আহ্বান কৰে; সিহঁত দেহধাৰী, দীপ্তিমান আৰু অলংকৃত ৰূপে উপস্থিত হয়, আৰু গঙ্গা, নর্মদা; প্ৰয়াগ, পুষ্কৰ, বাৰাণসী, প্ৰভাস, অৱন্তী, নৈমিষ আদি নদী-ক্ষেত্ৰৰ নাম উল্লেখ হয়। সমবেত তীৰ্থসমূহে সাধাৰণ পাপ-নাশক ফল স্বীকাৰ কৰিলেও অতি ভয়ংকৰ পাপৰ ক্ষেত্ৰত নিজৰ সীমা প্ৰকাশ কৰে, আৰু কিছুমান বিশেষ তীৰ্থ—বিশেষকৈ প্ৰয়াগ, পুষ্কৰ, অৰ্ঘ-তীৰ্থ আৰু বাৰাণসী—ৰ অতুল মহিমা প্ৰকাশ কৰে। অধ্যায়ৰ অন্তত ইন্দ্ৰৰ স্তোত্ৰ আৰু উপসংহাৰত এই প্ৰসঙ্গক বেণ কাহিনী আৰু গুৰুতীৰ্থ-মাহাত্ম্যৰ সৈতে সংযোগ কৰা হয়।
Verse 1
सूतौवाच । एवमाकर्ण्य तत्सर्वं समुज्ज्वलस्य भाषितम् । कुंजलः स हि धर्मात्मा प्रत्युवाच सुतं प्रति
সূত ক’লে: সমুজ্জ্বলৰ কোৱা সকলো কথা এইদৰে শুনি, ধৰ্মাত্মা কুঞ্জলাই পুত্ৰৰ প্ৰতি উত্তৰ দিলে।
Verse 2
कुंजल उवाच । संप्रवक्ष्याम्यहं तात श्रूयतां स्थिरमानसः । सर्वसंदेहविध्वंसं चरित्रं पापनाशनम्
কুঞ্জলাই ক’লে: হে বৎস, এতিয়া মই ক’বলৈ ধৰিছোঁ—স্থিৰ মনেৰে শুনা। ই এক পবিত্ৰ চৰিত্ৰ, যি সকলো সন্দেহ ধ্বংস কৰে আৰু পাপ নাশ কৰে।
Verse 3
इंद्रलोके प्रववृते संवादो देव कौतुकः । सभायां तस्य देवस्य इंद्रस्यापि महात्मनः
ইন্দ্ৰলোকত দেৱ-কৌতুকময় এক সংলাপ আৰম্ভ হ’ল—সেই মহাত্মা দেৱ ইন্দ্ৰৰ সভাতো।
Verse 4
देवं द्रष्टुं सहस्राक्षं नारदस्त्वरितं ययौ । समागतं सहस्राक्षः सूर्यतेजःसमप्रभम्
সহস্ৰাক্ষ (ইন্দ্ৰ) দেৱক দৰ্শন কৰিবলৈ ব্যাকুল হৈ নাৰদ তৎক্ষণাৎ দৌৰি গ’ল। তাত সহস্ৰাক্ষ সূৰ্যৰ তেজসম দীপ্তিৰে প্ৰকাশ পালে।
Verse 5
तं दृष्ट्वा हर्षमायातः समुत्थाय महामतिः । ददावर्घं च पाद्यं च भक्त्या प्रणतमानसः
তেওঁক দেখি মহামতি আনন্দে ভৰি উঠিল; উঠি দাঁড়াই ভক্তিভাৱে নতচিত্ত হৈ অৰ্ঘ্য আৰু পাদ্য জল অৰ্পণ কৰিলে।
Verse 6
बद्धांजलिपुटोभूत्वा प्रणाममकरोत्तदा । आसने कोमले पुण्ये विनिवेश्य द्विजोत्तमम्
তাৰ পাছত হাত জোৰ কৰি তেওঁ প্ৰণাম কৰিলে; আৰু কোমল, পুণ্যময় আসনত দ্বিজোত্তমক বহুৱাই সন্মান জনালে।
Verse 7
पप्रच्छ प्रणतो भूत्वा श्रद्धया परया युतः । कस्माच्चागमनं तेऽद्य कारणं वद सांप्रतम्
নত হৈ, পৰম শ্ৰদ্ধাৰে যুক্ত হৈ, তেওঁ সুধিলে: “আজি তুমি কিহেতু ইয়ালৈ আহিলা? এতিয়াই কাৰণ কোৱা।”
Verse 8
इत्युक्तो देवराजेन प्रत्युवाच महामुनिः । भवंतं द्रष्टुमायातः पृथिव्यास्तु पुरंदरः
দেৱৰাজৰ দ্বাৰা এনেদৰে সম্বোধিত হৈ মহৰ্ষিয়ে উত্তৰ দিলে: "হে পুৰন্দৰ, আপুনি পৃথিৱী দৰ্শন কৰিবলৈ আহিছে।"
Verse 9
स्नात्वा पुण्यप्रदेशेषु तीर्थेषु च सुश्रद्धया । देवान्पितॄन्समभ्यर्च्य दृष्ट्वा तीर्थान्यनेकशः
পৱিত্ৰ স্থান আৰু তীৰ্থসমূহত গভীৰ শ্ৰদ্ধাৰে স্নান কৰি, দেৱতা আৰু পিতৃপুৰুষক যথাবিধি পূজা কৰি, তেওঁ বাৰে বাৰে বহুতো তীৰ্থ দৰ্শন কৰিছে।
Verse 10
एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्त्वया पृच्छितं पुरा । देवेंद्र उवाच । दृष्टानि पुण्यतीर्थानि सुक्षेत्राणि त्वया मुने
"আপুনি পূৰ্বে যি সুধিছিল, সেই সকলোবোৰ আপোনাক সবিস্তাৰে কোৱা হ'ল।" দেৱৰাজ ইন্দ্ৰই ক'লে: "হে মুনি, আপুনি পৱিত্ৰ তীৰ্থস্থান আৰু শুভ ক্ষেত্ৰসমূহ দৰ্শন কৰিছে।"
Verse 11
किं तीर्थं प्राप्य मुच्येत ब्रह्मघ्नो ब्रह्महत्यया । सुरापोमुच्यतेपापाद्गोघ्नोहेमापहारकः
কোন পৱিত্ৰ তীৰ্থত উপস্থিত হৈ ব্ৰাহ্মণ হত্যাকাৰী ব্ৰহ্মহত্যাৰ পাপৰ পৰা মুক্ত হয়? আৰু সুৰapan কৰোঁতা, গৰু হত্যাকাৰী আৰু সোণ চোৰ কেনেকৈ পাপৰ পৰা মুক্ত হয়?
Verse 12
स्वामिद्रोहान्महाभाग नारीहंता कथं सुखी । नारद उवाच । यानि कानि च तीर्थानि गयादीनि सुरेश्वर
হে মহাভাগ, স্বামীদ্ৰোহী বা নাৰী হত্যাকাৰী কেনেকৈ সুখী হ'ব পাৰে? নাৰদে ক'লে: "হে সুৰেশ্বৰ, গয়া আদি কৰি যিবোৰ পৱিত্ৰ তীৰ্থস্থান আছে..."
Verse 13
तेषां नैव प्रजानामि विशेषं पापनाशनम् । सुपुण्यानि सुदिव्यानि पापघ्नानि समानि च
সিহঁতৰ বিষয়ে পাপ-নাশক শক্তিত কোনো বিশেষ ভেদ মই একেবাৰে নাজানো; সকলোয়ে সমানভাৱে অতি পুণ্যময়, সত্যই দিব্য আৰু পাপ-ঘ্ন।
Verse 14
सर्वाण्येव सुतीर्थानि जानाम्यहं पुरंदर । अविशेषं विशेषं वै नैव जानामि सांप्रतम्
হে পুৰন্দৰ! মই সকলো উৎকৃষ্ট তীৰ্থ জানো; কিন্তু বৰ্তমান সিহঁতৰ মাজত ‘সাধাৰণ’ আৰু ‘বিশেষ’ কোনটো, সেয়া মই নাজানো।
Verse 15
प्रत्ययं क्रियतां देव तीर्थानां गतिदायकम् । एवमाकर्ण्य तद्वाक्यं नारदस्य महात्मनः
হে দেৱ! তীৰ্থসমূহলৈ গতি দান কৰা এক নিশ্চিত প্ৰত্যয় দয়া কৰি স্থাপন কৰক। এইদৰে মহাত্মা নাৰদৰ বাক্য শুনি…
Verse 16
समाहूतानि चेंद्रेण तीर्थानि भूगतानि च । मूर्तिवर्तीनि दिव्यानि समायातानि शासनात्
ইন্দ্ৰে আহ্বান কৰাত, পৃথিৱীত অৱস্থিত তীৰ্থসমূহো—দিব্য আৰু মূৰ্তিধাৰী—তাঁৰ আদেশ মানি একেলগে উপস্থিত হ’ল।
Verse 17
बद्धांजलीनि दिव्यानि भूषितानि सुभूषणैः । दिव्यांबराणि स्निग्धानि तेजोवंति च सुव्रत
হাত জোৰ কৰি নমস্কাৰ কৰা, দিব্য আৰু দীপ্তিমান, উত্তম অলংকাৰৰে ভূষিত, স্বৰ্গীয় বস্ত্ৰ পৰিধান কৰা—উজ্জ্বল আৰু তেজস্বী, হে সুৱ্ৰত!
Verse 18
स्त्रीपुंसोश्च स्वरूपाणि कृतानि च विशेषतः । हेमचंदनकाशानि दिव्यरूपधराणि च
আৰু বিশেষকৈ নাৰী-পুৰুষৰ ৰূপসমূহ গঢ়া হ’ল—সোণ আৰু চন্দনৰ দৰে দীপ্তিমান, আৰু দিব্য ৰূপ ধাৰণ কৰা।
Verse 19
मुक्ताफलस्यवर्णेन प्रभासंति नरेश्वर । तप्तकांचनवर्णानि सारुण्यानि च तत्र वै
হে নৰেশ্বৰ, সিহঁতে মুক্তাৰ বৰ্ণৰ দৰে দীপ্তি ছটিয়ায়; আৰু তাত তপ্ত সোণৰ বৰ্ণৰ, ৰক্তিম আভাৰে ৰঞ্জিত ৰূপো দেখা যায়।
Verse 20
कति शुक्ल सुपीतानि प्रभावंति सभांतरे । कानि पद्मनिभान्येव मूर्तिवर्तीनि तानि तु
সভাৰ ভিতৰত কিমান যে—শুক্ল আৰু গাঢ় পীত—দীপ্তিমান হৈ আছে! আৰু সিহঁতৰ মাজত কোনবোৰ পদ্ম-সদৃশ, স্পষ্ট মূৰ্তিধাৰী ৰূপে বিদ্যমান?
Verse 21
सूर्यतेजः प्रकाशानि तडित्तेजः समानि च । पावकाभानि चान्यानि प्रभासंति सभांतरे
সভাৰ ভিতৰত বহু তেজস্বী দীপ্তি প্ৰকাশ পালে—কিছুমান সূৰ্যৰ তেজৰ দৰে, কিছুমান বিজুলীৰ ঝলকৰ সমান, আৰু আন কিছুমান অগ্নিৰ জ্যোতি সদৃশ।
Verse 22
सर्वाभरणशोभाढ्यैः प्रशोभंते नरेश्वर । हारकंकणकेयूरमालाभिस्तु सुचंदनैः
হে নৰেশ্বৰ, সিহঁতে সকলো অলংকাৰৰ শোভাৰে অতি দীপ্তিমান—হাৰ, কঙ্কণ, কেয়ূৰ, মালা পৰিধান কৰি, আৰু সুগন্ধি উত্তম চন্দনে লেপিত।
Verse 23
दिव्यचंदनदिग्धानि सुरभीणि गुरूणि च । कमंडलुकराण्येव आयातानि सभांतरे
দিব্য চন্দনে লেপিত, সুগন্ধি আৰু গম্ভীৰ-ভাৰী কমণ্ডলু-পাত্ৰ আৰু সংশ্লিষ্ট উপকৰণসমূহ সভামণ্ডপৰ মাজলৈ আহি উপস্থিত হ’ল।
Verse 24
गंगा च नर्मदा पुण्या चंद्रभागा सरस्वती । देविका बिंबिका कुब्जा कुंजला मंजुला श्रुता
পবিত্ৰ নদীসমূহ—গঙ্গা, নর্মদা, পুণ্য চন্দ্ৰভাগা আৰু সরস্বতী; তদুপৰি দেবিকা, বিম্বিকা, কুব্জা, কুঞ্জলা, মঞ্জুলা আৰু শ্রুতা।
Verse 25
रंभा भानुमती पुण्या पारा चैव सुघर्घरा । शोणा च सिंधुसौवीरा कावेरी कपिला तथा
ৰম্ভা, ভানুমতী, পুণ্যা, আৰু পাৰা তথা সুঘৰ্ঘৰা; তদুপৰি শোণা, সিন্ধু-সৌবীৰা, কাবেৰী আৰু কপিলা।
Verse 26
कुमुदा वेदनदी पुण्या सुपुण्या च महेश्वरी । चर्मण्वती तथा ख्याता लोपा चान्या सुकौशिकी
কুমুদা, বেদনদী, পুণ্যা, সুপুণ্যা আৰু মহেশ্বৰী; তদুপৰি চর্মণ্বতী নামে খ্যাত নদী; লগতে লোপা, আৰু আন এক যাক সুকৌশিকী বুলি জনা যায়।
Verse 27
सुहंसी हंसपादा च हंसवेगा मनोरथा । सुरुथास्वारुणा वेणा भद्र वेणा सुपद्मिनी
সুহংসী, হংসপাদা, হংসবেগা, মনোৰথা; সুৰুথা, স্বাৰুণা, বেণা, ভদ্ৰা, বেণা আৰু সুপদ্মিনী—এই নামসমূহ ক্ৰমে উল্লেখ কৰা হ’ল।
Verse 28
नाहलीसुमरी चान्या पुण्या चान्या पुलिंदिका । हेमा मनोरथा दिव्या चंद्रिका वेदसंक्रमा
আন এজনী নাহলী-সুমৰী; আন এজনী পুণ্যা; আন এজনী পুলিন্দিকা; আৰু হেমা, মনোৰথা, দিব্যা, চন্দ্ৰিকা আৰু বেদ-সংক্ৰমা—এইসকল নাম।
Verse 29
ज्वालाहुताशनी स्वाहा काला चैव कपिंजला । स्वधा च सुकला लिंगा गंभीरा भीमवाहिनी
জ্বালাহুতাশনী, স্বাহা, কালা আৰু কপিঞ্জলা; স্বধা, সুকলা, লিঙ্গা, গম্ভীরা আৰু ভীমবাহিনী—এই নামসমূহ গণনা কৰা হৈছে।
Verse 30
देवद्रीची वीरवाहा लक्षहोमा अघापहा । पाराशरी हेमगर्भा सुभद्रा वसुपुत्रिका
দেৱদ্ৰীচী, বীৰবাহা, লক্ষহোমা—পাপহৰা; পাৰাশৰী, হেমগৰ্ভা, সুভদ্ৰা আৰু বসুপুত্ৰিকা—এই (তাঁৰ) নাম।
Verse 31
एता नद्यो महापुण्या मूर्तिमत्यो नरेश्वर । सर्वाभरणशोभाढ्याः कुंभहस्ताः सुपूजिताः
হে নৰেশ্বৰ, এই নদীসমূহ মহাপুণ্যময়—দিব্য মূৰ্তিমতী—সকলো অলংকাৰৰ শোভাৰে ভূষিতা, হাতে কুম্ভ ধাৰণ কৰা, আৰু যথাযথভাৱে পূজিতা।
Verse 32
प्रयागः पुष्करश्चैव अर्घदीर्घो मनोरथा । वाराणसी महापुण्या ब्रह्महत्या व्यपोहिनी
প্ৰয়াগ আৰু পুষ্কৰ, লগতে অৰ্ঘদীৰ্ঘ আৰু মনোৰথা; আৰু বাৰাণসী—মহাপুণ্যময়—এনে তীৰ্থ যিয়ে ব্ৰাহ্মণ-হত্যা (ব্ৰহ্মহত্যা)ৰ পাপো দূৰ কৰে।
Verse 33
द्वारावती प्रभासश्च अवंती नैमिषस्तथा । चंडकश्च महारत्नो महेश्वरकलेश्वरौ
দ্বাৰাৱতী, প্ৰভাস, অৱন্তী আৰু নৈমিষ; লগতে চণ্ডক, মহাৰত্ন, আৰু দুটা পবিত্ৰ তীৰ্থ—মহেশ্বৰ আৰু কলেেশ্বৰ।
Verse 34
कलिंजरो ब्रह्मक्षेत्रं माथुरो मानवाहकः । मायाकांती तथान्यानि दिव्यानि विविधानि च
কলিঞ্জৰ, ব্ৰহ্মক্ষেত্ৰ, মথুৰা আৰু মানবাহক; তদুপৰি মায়াকান্তী—আৰু নানা প্ৰকাৰৰ অন্য দিৱ্য তীৰ্থসমূহ।
Verse 35
अष्टषष्टिः सुतीर्थानि नदीनां शतकोटयः । गोदावरीमुखाः सर्वा समायातास्तदाज्ञया
আঠষষ্ঠি উৎকৃষ্ট সুতীৰ্থ আৰু নদীৰ শতকোটি—গোদাৱৰী আদি কৰি—তাঁৰ আজ্ঞাত সকলো ইয়াত সমবেত হ’ল।
Verse 36
द्वीपानां तु समस्तानि सुतीर्थानि महांति च । मूर्तिलिंगधराण्येव सहस्राक्षं सुरेश्वरम्
সমস্ত দ্বীপসমূহত নিশ্চয় সুতীৰ্থ আছে, আৰু মহাতীৰ্থো আছে; লগতে মূৰ্তি আৰু লিঙ্গধাৰী ৰূপসমূহো আছে—যি সহস্ৰাক্ষ, সুৰেশ্বৰক আৰাধনা কৰে।
Verse 37
समाजग्मुः समस्तानि तदादेशकराणि च । प्रणेमुर्देवदेवेशं नतशीर्षाणि सर्वशः
তেতিয়া তেওঁলোক সকলোৱে—যিসকলে তেওঁৰ আদেশ পালন কৰিছিল—একেলগে সমবেত হ’ল; আৰু চাৰিওফালে মূৰ নোৱাই দেৱদেৱেশ, প্ৰভূৰ প্ৰভূক প্ৰণাম কৰিলে।
Verse 38
सूत उवाच । तैः प्रोक्तं तु महातीर्थैर्देवराजं यशस्विनम् । कस्मात्त्वया समाहूता देवदेव वदस्व नः
সূতে ক’লে: তেতিয়া সেই মহাতীৰ্থসমূহে যশস্বী দেৱৰাজ ইন্দ্ৰক ক’লে— “হে দেৱদেৱ! কিয় তুমি আমাক আহ্বান কৰিলা, সেয়া কোৱা।”
Verse 39
ब्रूहि नः कारणं सर्वं नमस्तुभ्यं सुराधिप । एवमाकर्ण्य तद्वाक्यं देवराजोभ्यभाषत
“হে সুৰাধিপ! সকলো কাৰণ আমাক কোৱা; তোমাক নমস্কাৰ।” এই বাক্য শুনি দেৱৰাজ ইন্দ্ৰে উত্তৰ দিলে।
Verse 40
कः समर्थो महातीर्थो ब्रह्महत्यां व्यपोहितुम् । गोवधाख्यं महापापं स्त्रीवधाख्यमनुत्तमम्
কোন মহাতীৰ্থে ব্ৰাহ্মণহত্যাৰ পাপ দূৰ কৰিব পাৰে? আৰু গোৱধ নামে মহাপাপ, লগতে স্ত্ৰীহত্যা নামে অতুল পাপকো?
Verse 41
स्वामिद्रोहाच्च संभूतं सुरापानाच्च दारुणम् । हेमस्तेयात्तथा जातं गुरुनिंदा समुद्भवम्
ই স্বামীৰ প্ৰতি দ্ৰোহৰ পৰা জন্মে, আৰু সুৰাপানৰ বাবে ভয়ংকৰ হয়; সোন চুৰিৰ পৰাো জাগে, আৰু গুৰুনিন্দাৰ পৰা উদ্ভৱ হয়।
Verse 42
भ्रूणहत्यां महाघोरां नाशयेत्कः समर्थवान् । राजद्रोहान्महापापं बहुपीडाप्रदायकम्
ভ্ৰূণহত্যাৰ অতি ভয়ংকৰ পাপ কোনে সমৰ্থ হৈ নাশ কৰিব পাৰে? আৰু ৰজাদ্ৰোহৰ পৰা জন্মা বহু যন্ত্ৰণা দানকাৰী মহাপাপকো কোনে দূৰ কৰিব পাৰে?
Verse 43
मित्रद्रोहात्तथा चान्यदन्यद्विश्वासघातकम् । देवभेदं तथा चान्यं लिंगभेदमतः परम्
তেনেদৰে বন্ধুৰ সৈতে বিশ্বাসঘাতকতা আৰু বিশ্বাস ভংগ কৰা আন যিকোনো কাম; দেৱতাসকলৰ মাজত বিভাজন সৃষ্টি কৰা, আৰু লিংগ বা সম্প্ৰদায়ৰ চিহ্নৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি বিভাজন সৃষ্টি কৰা।
Verse 44
वृत्तिच्छेदं च विप्राणां गोप्रचारप्रणाशनम् । आगारदहनं चान्यद्गृहदीपनकं तथा
ব্ৰাহ্মণসকলৰ জীৱিকা কাঢ়ি লোৱা, গৰুৰ চৰণীয়া পথাৰ ধ্বংস কৰা, ঘৰত জুই লগোৱা, আৰু তেনেদৰে বাসস্থান জ্বলাই দিয়াৰ দৰে অন্যান্য কামবোৰ।
Verse 45
षोडशैते महापापा अगम्यागमनं तथा । स्वामित्यागात्समुद्भूतं रणस्थानात्पलायनात्
এইবোৰেই ষোল্লটা মহাপাপ—যেনে অগম্য বা নিষিদ্ধ ব্যক্তিৰ ওচৰলৈ যোৱা; আৰু নিজৰ প্ৰকৃত গৰাকীক ত্যাগ কৰাৰ পৰা উৎপন্ন হোৱা গুৰুতৰ পাপ, অৰ্থাৎ যুদ্ধক্ষেত্ৰৰ পৰা পলাই যোৱা।
Verse 46
एतानि नाशयेत्को वै समर्थस्तीर्थौत्तमः । समर्थो भवतां मध्ये प्रायश्चित्तं विना ध्रुवम्
হে শ্ৰেষ্ঠ তীৰ্থ, কোনে এই পাপবোৰ ধ্বংস কৰিবলৈ সক্ষম? আপোনালোকৰ মাজত নিশ্চয় এনে এজন আছে যিয়ে কোনো প্ৰায়শ্চিত্ত নোহোৱাকৈও এই কাম কৰিবলৈ সমৰ্থ।
Verse 47
पश्यतां देवतानां च नारदस्य च पश्यतः । ब्रुवंतु सर्वे संचिंत्य विचार्यैवं सुनिश्चितम्
দেৱতাসকল আৰু নাৰদে চাই থকা অৱস্থাত, সকলোৱে চিন্তা-চৰ্চা আৰু বিবেচনা কৰি, এই সিদ্ধান্ত নিশ্চিত কৰি কওক।
Verse 48
एवमुक्ते शुभे वाक्ये देवराज्ञामहात्मना । संमंत्र्य तीर्थराजेन प्रोचुः शक्रं सभागतम्
দেৱৰাজ মহাত্মাই এই শুভ বাক্য ক’লে, তেতিয়া তীৰ্থৰাজৰ সৈতে পৰামৰ্শ কৰি সভালৈ অহা শক্ৰ (ইন্দ্ৰ)ক সম্বোধন কৰিলে।
Verse 49
तीर्थान्यूचुः । श्रूयतामभिधास्यामो देवराज नमोस्तु ते । संति वै सर्वतीर्थानि सर्वपापहराणि च
তীৰ্থসমূহে ক’লে: “শুনা হওক—আমি ক’বলৈ ধৰিছোঁ। হে দেৱৰাজ, তোমাক নমস্কাৰ। নিশ্চয় সকলো তীৰ্থ আছে, আৰু সিহঁতে সকলো পাপ হৰণ কৰে।”
Verse 50
ब्रह्महत्यादिकान्यांश्च त्वया प्रोक्तान्सुरेश्वर । महाघोरान्सुदीप्तांश्च नाशितुं नैव शक्नुमः
হে সুৰেশ্বৰ, তুমি যি ব্ৰহ্মহত্যা আদি আৰু আন মহাঘোৰ, অতি দীপ্ত পাপসমূহ বৰ্ণনা কৰিছা—সিহঁত নাশ কৰিবলৈ আমি সক্ষম নহয়।
Verse 51
प्रयागः पुष्करश्चैव अर्घतीर्थमनुत्तमम् । वाराणसी महाभाग समर्था पापनाशिनी
প্ৰয়াগ আৰু পুষ্কৰ, লগতে অনুত্তম অৰ্ঘতীৰ্থ; আৰু বাৰাণসী, হে মহাভাগ, পাপ নাশ কৰিবলৈ সম্পূৰ্ণ সক্ষম।
Verse 52
महापातकनाशार्थे चत्वारोमितविक्रमाः । उपपातकनाशार्थं चत्वारोमितविक्रमाः
মহাপাতক নাশৰ বাবে চাৰিটা মাপা পদক্ষেপ বিধান কৰা হৈছে; আৰু উপপাতক নাশৰ বাবেও চাৰিটা মাপা পদক্ষেপেই বিধান কৰা হৈছে।
Verse 53
सृष्टा धात्रा च देवेंद्र पुष्कराद्या महाबलाः । एवमाकर्ण्य तद्वाक्यं तीर्थानां सुरराट् ततः
হে দেৱেন্দ্ৰ ইন্দ্ৰ! ধাত্ৰা (সৃষ্টিকৰ্তা) পুষ্কৰ আদি মহাবলী তীৰ্থসমূহ সৃষ্টি কৰিলে। তীৰ্থসম্বন্ধীয় সেই বাক্য শুনি দেৱৰাজ তেতিয়া আগবাঢ়িল।
Verse 54
हर्षेण महताविष्टस्तेषां स्तोत्रं चकार सः
মহান হর্ষে আৱিষ্ট হৈ তেওঁ তেওঁলোকৰ বাবে স্তোত্ৰ ৰচনা কৰিলে।
Verse 90
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये । च्यवनचरित्रे नवतितमोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী পদ্মপুৰাণৰ ভূমিখণ্ডত, ৱেনোপাখ্যান আৰু গুৰু-তীৰ্থ-মাহাত্ম্যৰ অন্তৰ্গত ‘চ্যৱন-চৰিত্ৰ’ নাম নবতিতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।