Adhyaya 83
Bhumi KhandaAdhyaya 8383 Verses

Adhyaya 83

Yayāti’s Ascent to Heaven (and Entry into Vaikuṇṭha)

অধ্যায় ৮৩ত ৰজা যযাতিয়ে পুত্ৰ পুৰুক ৰাজসিংহাসনত স্থাপন কৰি বিদায় লয়। ধৰ্মনিষ্ঠা আৰু বিষ্ণুভক্তিৰ টানে চাৰিও বৰ্ণৰ প্ৰজাসকলেও অদ্ভুত সিদ্ধান্ত লয়—তেওঁলোকো ৰজাৰ সৈতে যাত্ৰা কৰিব। এই শোভাযাত্ৰা স্পষ্টভাৱে বৈষ্ণৱ ৰূপে চিহ্নিত: শঙ্খ-চক্ৰৰ চিহ্ন, তুলসী, আৰু শুভ্ৰ পতাকা। পথত প্ৰথমে ইন্দ্ৰে, তাৰপিছত ধাতৃ ব্ৰহ্মাই যযাতিক আদৰণি জনায়। তাৰপিছত উমাসহ শিৱে সন্মান কৰি উপদেশ দিয়ে যে শিৱ-বিষ্ণুৰ মাজত ভেদ নাই, আৰু যযাতিক পৰম বৈষ্ণৱ লোকলৈ আগবাঢ়িবলৈ অনুমতি দিয়ে। তাৰপিছত বৈকুণ্ঠৰ অপাৰ ঐশ্বৰ্য আৰু দিৱ্য শোভাৰ বিস্তৃত বৰ্ণনা আহে। নাৰায়ণৰ সন্মুখত যযাতিয়ে ভোগ-বিলাস নহয়, চিৰন্তন সেৱা (সেৱাভাৱ) বিচাৰে। বিষ্ণুৱে ৰাণীসহ নিজ লোকত বাস দান কৰে, আৰু কাহিনী এই সিদ্ধান্তে শেষ হয় যে যযাতি চিৰকাল পৰম বৈষ্ণৱ ধামত নিবাস কৰে।

Shlokas

Verse 1

सुकर्मोवाच । समाहूय प्रजाः सर्वा द्वीपानां वसुधाधिपः । हर्षेण महताविष्ट इदं वचनमब्रवीत्

সুকৰ্মই ক’লে: দ্বীপসমূহসহ পৃথিৱীৰ অধিপতি ৰজাই সকলো প্ৰজাক আহ্বান কৰি, মহা হর্ষে আৱিষ্ট হৈ এই বাক্য ক’লে।

Verse 2

इंद्रलोकं ब्रह्मलोकं रुद्रलोकमतः परम् । वैष्णवं सर्वपापघ्नं प्राणिनां गतिदायकम्

ইন্দ্ৰলোক, ব্ৰহ্মলোক আৰু ৰুদ্ৰলোকৰো ওপৰে আছে বিষ্ণুৰ ধাম—সকলো পাপ বিনাশক আৰু প্ৰাণীৰ পৰম গতি দানকাৰী।

Verse 3

व्रजाम्यहं न संदेहो ह्यनया सह सत्तमाः । ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः सशूद्रा श्च प्रजा मम

মই নিশ্চয়েই যাম—কোনো সন্দেহ নাই—তাইৰ সৈতে, হে সৎজনশ্ৰেষ্ঠসকল। ব্ৰাহ্মণ, ক্ষত্ৰিয়, বৈশ্য আৰু শূদ্ৰো মোৰ প্ৰজা।

Verse 4

सुखेनापि सकुटुंबैः स्थातव्यं तु महीतले । पूरुरेष महाभागो भवतां पालकस्त्विह

তোমালোকে পৰিয়ালসহ পৃথিৱীত সুখে বাস কৰা উচিত। এই মহাভাগ্যৱান পুৰুৱেই ইয়াত নিশ্চয় তোমালোকৰ পালক হ’ব।

Verse 5

स्थापितोस्ति मया लोका राजा धीरः सदंडकः । एवमुक्तास्तु ताः सर्वाः प्रजा राजानमब्रुवन्

“মই লোকসমাজৰ বিধান স্থাপন কৰিলোঁ: ৰজা ধীৰ আৰু দৃঢ়, সদায় দণ্ড ধাৰণকাৰী।” এইদৰে কোৱা হ’লে সেই সকলো প্ৰজাই ৰজাক ক’লে।

Verse 6

श्रूयते सर्ववेदेषु पुराणेषु नृपोत्तम । धर्म एवं यतो लोके न दृष्टः केन वै पुरा

হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ, সকলো বেদ আৰু পুৰাণত এই কথা শ্ৰৱণ কৰা যায়; কিয়নো এই জগতত এনেকুৱা ধৰ্মৰূপ আগতে কোনেও কেতিয়াও দেখা নাই।

Verse 7

दृष्टोस्माभिरसौ धर्मो दशांगः सत्यवल्लभः । सोमवंशसमुत्पन्नो नहुषस्य महागृहे

আমি সেই ধৰ্মক দেখিলোঁ—দশ অঙ্গবিশিষ্ট, সত্যৰ প্ৰিয়—যি সোমবংশত জন্ম লৈ নহুষৰ মহাগৃহত প্ৰকাশিত হ’ল।

Verse 8

हस्तपादमुखैर्युक्तः सर्वाचारप्रचारकः । ज्ञानविज्ञानसंपन्नः पुण्यानां च महानिधिः

হাত-পা-মুখে যুক্ত হৈ তেওঁ সকলো সদাচাৰৰ প্ৰচাৰক হয়; জ্ঞান আৰু বিবেক-বিজ্ঞানত সমৃদ্ধ, আৰু পুণ্যৰ মহা-নিধি।

Verse 9

गुणानां हि महाराज आकरः सत्यपंडितः । कुर्वंति च महाधर्मं सत्यवंतो महौजसः

হে মহাৰাজ, সত্যবান আৰু পণ্ডিতসকল নিশ্চয় গুণৰ খনি; আৰু যিসকল সত্যবান আৰু মহাশক্তিমান, তেওঁলোকে পৰম ধৰ্ম আচৰণ কৰে।

Verse 10

तं धर्मं दृष्टवंतः स्म भवंतं कामरूपिणम् । भवंतं कामकर्तारमीदृशं सत्यवादिनम्

আমি নিশ্চয় সেই ধৰ্মক দেখিলোঁ—অর্থাৎ আপোনাক—যি ইচ্ছামতে ৰূপ ধাৰণ কৰিব পাৰে, কামনা পূৰণ কৰে, আৰু এনে সত্যবাদী।

Verse 11

कर्मणा त्रिविधेनापि वयं त्यक्तुं न शक्नुमः । यत्र त्वं तत्र गच्छामः सुसुखं पुण्यमेव च

কৰ্মৰ ত্ৰিবিধ উপায়েৰেো আমি আপোনাক ত্যাগ কৰিব নোৱাৰোঁ। আপুনি য’লৈ যায়, আমিো ত’লৈ যাওঁ—মহাসুখ আৰু নিশ্চয় পুণ্যসহ।

Verse 12

नरकेपि भवान्यत्र वयं तत्र न संशयः । किं दारैर्धनभोगैश्च किं जीवैर्जीवितेन च

নরকতেই হওক—য’ত আপুনি আছেন, তাতেই আমিও থাকিম; ইয়াত একো সন্দেহ নাই। তেন্তে পত্নী, ধন আৰু ভোগ-বিলাসৰ কি প্ৰয়োজন? আত্মীয়-স্বজনৰ কি, বা জীৱনটোৰেই বা কি মূল্য?

Verse 13

त्वां विनासुमहाराज तेन नास्त्यत्र कारणम् । त्वयैव सह राजेंद्र वयं यास्याम नान्यथा

হে মহাৰাজ, আপোনাক বাদ দি ইয়াত কোনো উদ্দেশ্য নাই। হে ৰাজেন্দ্ৰ, আমি কেৱল আপোনাৰ সৈতে একেলগে যাম—ইয়াৰ বাহিৰে আন উপায় নাই।

Verse 14

एवं श्रुत्वा वचस्तासां प्रजानां पृथिवीपतिः । हर्षेण महताविष्टः प्रजावाक्यमुवाच ह

সেই প্ৰজাসকলৰ কথা এইদৰে শুনি পৃথিৱীপতি ৰজা মহা আনন্দত আপ্লুত হ’ল আৰু তেতিয়া প্ৰজাক উত্তৰ দি ক’লে।

Verse 15

आगच्छंतु मया सार्द्धं सर्वे लोकाः सुपुण्यकाः । नृपो रथं समारुह्य तया वै कामकन्यया

“সুপুণ্যৰে সমৃদ্ধ সকলো লোক মোৰ সৈতে আহক।” এইদৰে কৈ ৰজাই সেই কাম-কন্যাৰ সৈতে ৰথত আৰোহণ কৰিলে।

Verse 16

रथेन हंसवर्णेन चंद्रबिंबानुकारिणा । चामरैर्व्यजनैश्चापि वीज्यमानो गतव्यथः

হংসবৰ্ণ ৰথেৰে, চন্দ্ৰবিম্বৰ সদৃশ, তেওঁ যাত্ৰা কৰিলে। চামৰ আৰু ব্যজনৰ বতাহে সেবা পায়, সকলো ব্যথা দূৰ কৰি তেওঁ আগবাঢ়িল।

Verse 17

केतुना तेन पुण्येन शुभ्रेणापि महीयसा । शोभमानो यथा देवो देवराजः पुरंदरः

সেই শুভ আৰু পৰম পবিত্ৰ পুণ্য-ধ্বজাৰ বলত তেওঁ দীপ্তিময় হ’ল, যেন দেৱৰাজ ইন্দ্ৰ (পুৰন্দৰ) গৌৰৱে উজ্জ্বল হয়।

Verse 18

ऋषिभिः स्तूयमानस्तु बंदिभिश्चारणैस्तथा । प्रजाभिः स्तूयमानश्च ययातिर्नहुषात्मजः

ঋষিসকলে স্তৱ কৰা, বন্দী আৰু চাৰণসকলেও প্ৰশংসা কৰা, আৰু প্ৰজাসকলেও গুণগান কৰা—নহুষৰ পুত্ৰ যযাতি (তাতে) অৱস্থিত আছিল।

Verse 19

प्रजाः सर्वास्ततो यानैः समायाता नरेश्वरम् । गजैरश्वै रथैश्चान्यैः प्रस्थिताश्च दिवं प्रति

তাৰ পাছত সকলো প্ৰজা নিজৰ নিজৰ যানসহ নৰেশ্বৰলৈ সমবেত হ’ল; আৰু হাতী, ঘোঁৰা, ৰথ আদি বাহনত আৰোহণ কৰি স্বৰ্গৰ দিশে যাত্ৰা কৰিলে।

Verse 20

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्चान्ये पृथग्जनाः । सर्वे च वैष्णवा लोका विष्णुध्यानपरायणाः

ব্ৰাহ্মণ, ক্ষত্ৰিয়, বৈশ্য, শূদ্ৰ আৰু অন্যান্য নানা জন—সকলো লোকেই বৈষ্ণৱ, বিষ্ণুধ্যানত পৰায়ণ আছিল।

Verse 21

तेषां तु केतवः शुक्ला हेमदंडैरलंकृताः । शंखचक्रांकिताः सर्वे सदंडाः सपताकिनः

তেওঁলোকৰ ধ্বজসমূহ শ্বেত আছিল, সোণালী দণ্ডেৰে অলংকৃত; সকলোতে শঙ্খ-চক্ৰৰ চিহ্ন, দণ্ডসহ আৰু পতাকা বহনকাৰী আছিল।

Verse 22

प्रजावृंदेषु भासंते पताका मारुतेरिताः । दिव्यमालाधरास्सर्वे शोभितास्तुलसीदलैः

প্ৰজাসমূহৰ সমবেত ভিৰৰ মাজত বতাহে উৰুৱা পতাকাসমূহ উজ্জ্বলকৈ দীপ্ত হ’ল; আৰু দিৱ্য মালা ধাৰণ কৰা সকলোজন তুলসীৰ পাতৰে সুসজ্জিত আছিল।

Verse 23

दिव्यचंदनदिग्धांगा दिव्यगंधानुलेपनाः । दिव्यवस्त्रकृता शोभा दिव्याभरणभूषिताः

তেওঁলোকৰ অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গ দিৱ্য চন্দনে লেপিত আছিল, দিৱ্য সুগন্ধিৰ অনুলেপনে সুবাসিত আছিল; দিৱ্য বস্ত্ৰে শোভা বৃদ্ধি পাইছিল, আৰু দিৱ্য অলংকাৰৰে ভূষিত আছিল।

Verse 24

सर्वे लोकाः सुरूपास्ते राजानमुपजग्मिरे । प्रजाशतसहस्राणि लक्षकोटिशतानि च

সেই সকলো লোক সুন্দৰ ৰূপধাৰী হৈ ৰজাৰ ওচৰলৈ আগবাঢ়িল; প্ৰজাৰ সংখ্যা শত-সহস্ৰ, আৰু লক্ষ-কোটিৰো শত শত আছিল।

Verse 25

अर्वखर्वसहस्राणि ते जनाः प्रतिजग्मिरे । ते तु राज्ञा समं सर्वे वैष्णवाः पुण्यकारिणः

সেই লোকসকল অগণন সহস্ৰে যাত্ৰা কৰিলে। ৰজাৰ সৈতে তেওঁলোক সকলোৱে একেলগে গ’ল—বৈষ্ণৱ ভক্ত, পুণ্যকৰ্মকাৰী।

Verse 26

विष्णुध्यानपराः सर्वे जपदानपरायणाः । सुकर्मोवाच । एवं ते प्रस्थिताः सर्वे हर्षेण महतान्विताः

সকলোয়ে বিষ্ণুধ্যানত নিমগ্ন আছিল, জপ আৰু দানত সম্পূৰ্ণ পৰায়ণ আছিল। সুকৰ্ম ক’লে: এইদৰে তেওঁলোক সকলোৱে মহা হর্ষেৰে পৰিপূৰ্ণ হৈ যাত্ৰা কৰিলে।

Verse 27

पूरुं पुत्रं महाराज स्वराज्ये परिषिच्य तम् । ऐंद्रं लोकं जगामाथ ययातिः पृथिवीपतिः

হে মহাৰাজ! নিজৰ স্বৰাজ্যত পুত্ৰ পূৰুক অভিষিক্ত কৰি, পৃথিৱীপতি যযাতি তেতিয়া ইন্দ্ৰলোকলৈ গমন কৰিলে।

Verse 28

तेजसा तस्य पुण्येन धर्मेण तपसा तदा । ते जनाः प्रस्थिताः सर्वे वैष्णवं लोकमुत्तमम्

তেতিয়া তেওঁৰ ধৰ্ম আৰু তপস্যাজনিত পুণ্য-তেজৰ দীপ্তিৰে, সেই সকলো লোক উত্তম বৈষ্ণৱ লোকলৈ যাত্ৰা কৰিলে।

Verse 29

ततो देवाः सगंधर्वाः किन्नराश्चारणास्तथा । सहिता देवराजेन आगताः संमुखं तदा

তাৰ পাছত দেৱতাসকল গন্ধৰ্ব, কিন্নৰ আৰু চাৰণসকলসহ, দেৱৰাজ ইন্দ্ৰৰ সৈতে একেলগে তেতিয়া সন্মুখলৈ আহিল।

Verse 30

तस्यैवापि नृपेंद्रस्य पूजयंतो नृपोत्तम । इंद्र उवाच । स्वागतं ते महाराज मम गेहं समाविश

সেই নৃপেন্দ্ৰক পূজা কৰা হৈছিল, হে নৃপোত্তম! তেতিয়া ইন্দ্ৰই ক’লে—“স্বাগতম, হে মহাৰাজ; মোৰ গৃহত প্ৰৱেশ কৰা।”

Verse 31

अत्र भोगान्प्रभुंक्ष्व त्वं दिव्यान्कामान्मनोऽनुगान् । राजोवाच । सहस्राक्ष महाप्राज्ञ तव पादांबुजद्वयम्

“ইয়াত তুমি নিৰ্ভয়ে দিব্য ভোগ উপভোগ কৰা, মনোমত কামনাসমূহ লাভ কৰা।” ৰজাই ক’লে: “হে সহস্ৰাক্ষ, মহাপ্ৰাজ্ঞ! তোমাৰ পদ্মচৰণযুগল…”

Verse 32

नमस्करोम्यहं देव ब्रह्मलोकं व्रजाम्यहम् । देवैः संस्तूयमानश्च ब्रह्मलोकं जगाम ह

হে দেৱ, মই আপোনাক নমস্কাৰ কৰোঁ; মই ব্ৰহ্মলোকলৈ যাম। দেৱসকলৰ স্তৱে প্ৰশংসিত হৈ তেওঁ নিশ্চয় ব্ৰহ্মলোকলৈ গমন কৰিলে।

Verse 33

पद्मयोनिर्महातेजाः सार्धं मुनिवरैस्तदा । आतिथ्यं च चकारास्य पाद्यार्घादि सुविष्टरैः

তেতিয়া পদ্মযোনি মহাতেজস্বী ব্ৰহ্মাই মুনিবৰসকলৰ সৈতে তেওঁৰ আতিথ্য-সৎকাৰ কৰিলে—পাদ্য, অৰ্ঘ্য আদি অতি উত্তম বিধিৰে অৰ্পণ কৰিলে।

Verse 34

उवाच विष्णुलोकं हि प्रयाहि त्वं स्वकर्मणा । एवमाभाषिते धात्रा जगाम शिवमंदिरम्

তেওঁ ক’লে, “নিজ কৰ্মৰ পুণ্যবলে নিশ্চয় বিষ্ণুলোকলৈ যোৱা।” ধাতৃ (স্ৰষ্টা)ৰ এই বাক্য শুনি তেওঁ শিৱমন্দিৰলৈ গমন কৰিলে।

Verse 35

चक्रे आतिथ्यपूजां च उमया सह शंकरः । तस्यै वापि नृपेंद्रस्य राजानमिदमब्रवीत्

উমাৰ সৈতে শংকৰে অতিথি-পূজাৰ বিধি সম্পন্ন কৰিলে। তাৰ পাছত তেওঁ নৃপেন্দ্ৰ, মনুষ্যলোকৰ অধিপতি সেই ৰজাক এই বাক্য ক’লে।

Verse 36

कृष्णभक्तोसि राजेंद्र ममापि सुप्रियो भवान् । ततो ययाते राजेंद्र वस त्वं मम मंदिरम्

হে ৰাজেন্দ্ৰ, তুমি কৃষ্ণভক্ত আৰু তুমিও মোৰ অতি প্ৰিয়। সেয়ে, হে ৰাজা যযাতি, তুমি মোৰ মন্দিৰতে বাস কৰা।

Verse 37

सर्वान्भोगान्प्रभुंक्ष्व त्वं दुःखप्राप्यान्हि मानुषैः । अंतरं नास्ति राजेंद्र मम विष्णोर्न संशयः

হে ৰাজেন্দ্ৰ, মানুহে দুখ ভুগি যি যি ভোগ লাভ কৰে, তুমি সেই সকলো ভোগ উপভোগ কৰা। মোৰ আৰু বিষ্ণুৰ মাজত কোনো ভেদ নাই—ইয়াত একো সন্দেহ নাই।

Verse 38

योसौ विष्णुस्वरूपेण स वै रुद्रो न संशयः । यो रुद्रो विद्यते राजन्स च विष्णुः सनातनः

যি বিষ্ণুৰ স্বৰূপে বিদ্যমান, সেয়াই নিশ্চয় ৰুদ্ৰ—ইয়াত সন্দেহ নাই। আৰু হে ৰাজন, যি ৰুদ্ৰ বিদ্যমান, সেয়াই সেই সনাতন বিষ্ণু।

Verse 39

उभयोरंतरं नास्ति तस्माच्चैव वदाम्यहम् । विष्णुभक्तस्यपुण्यस्यस्थानमेवददाम्यहम्

দুয়োৰ মাজত কোনো অন্তৰ নাই; সেয়ে মই এই কথা কওঁ। বিষ্ণুভক্তৰ পুণ্যৰ স্থানকেই মই পবিত্ৰ ধাম বুলি দান কৰোঁ।

Verse 40

तस्मादत्र महाराज स्थातव्यं हि त्वयानघ । एवमुक्तः शिवेनापि ययातिर्हरिवल्लभः

সেয়ে, হে মহাৰাজ, হে অনঘ, তুমি নিশ্চয় ইয়াতেই থাকিবা। শিৱে এইদৰে কোৱা সত্ত্বেও, হৰিৰ প্ৰিয় যযাতিয়ে সেই উপদেশ গ্ৰহণ কৰিলে।

Verse 41

भक्त्या प्रणम्य देवेशं शंकरं नतकंधरः । एतत्सर्वं महादेव त्वयोक्तमिह सांप्रतम्

ভক্তিৰে দেৱেশ শংকৰক প্ৰণাম কৰি, মূৰ নোৱাই ক’লে: হে মহাদেৱ, এই সকলো কথা এতিয়া ইয়াত আপোনাৰ দ্বাৰাই কোৱা হ’ল।

Verse 42

युवयोरंतरं नास्ति एका मूर्तिर्द्विधाभवत् । वैष्णवं गंतुमिच्छामि पादौ तव नमाम्यहम्

তোমালোক দুয়োৰ মাজত কোনো ভেদ নাই; একেই দিৱ্য মূৰ্তি দুটা ৰূপ ধাৰণ কৰিলে। মই বৈষ্ণৱ লোকলৈ যাব খোজোঁ—সেইবাবে তোমাৰ চৰণত নমস্কাৰ কৰোঁ।

Verse 43

एवमस्तु महाराज गच्छ लोकं तु वैष्णवम् । समादिष्टः शिवेनापि प्रतस्थे वसुधाधिपः

এৱমেই হওক, হে মহাৰাজ; তুমি নিশ্চয় বৈষ্ণৱ লোকলৈ যোৱা। শিৱৰ দ্বাৰাও আদিষ্ট হৈ, পৃথিৱীৰ অধিপতি ৰজাই যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিলে।

Verse 44

पृथ्वीशस्तैर्महापुण्यैर्वैष्णवैर्विष्णुवल्लभैः । नृत्यमानैस्ततस्तैस्तु पुरतस्तस्य भूपतेः

সেই পৃথিৱীৰ অধিপতি ৰজাৰ আগত আগত মহাপুণ্য বৈষ্ণৱসকল—বিষ্ণুৰ প্ৰিয়—ইফালে-সিফালে নৃত্য কৰি চলিছিল।

Verse 45

शंखशब्दैः सुपापघ्नैः सिंहनादैः सुपुष्कलैः । जगाम निःस्वनै राजा पूज्यमानः सुचारणैः

শঙ্খৰ শুভ, পাপঘ্ন নিনাদ আৰু প্ৰচণ্ড গুঞ্জনময় সিংহনাদৰ মাজত, নানা ধ্বনিৰে ৰজাই আগবাঢ়িল; সুশ্ৰেষ্ঠ চাৰণসকলৰ দ্বাৰা পূজিত হ’ল।

Verse 46

सुस्वरैर्गीयमानस्तु पाठकैः शास्त्रकोविदैः । गायंति पुरतस्तस्य गंधर्वा गीततत्पराः

শাস্ত্ৰকোবিদ পাঠকসকলে মধুৰ স্বৰে তেওঁৰ গুণগান গাই আছিল; আৰু গীতত নিমগ্ন গন্ধৰ্বসকলে তেওঁৰ আগত আগত গাই গৈছিল।

Verse 47

ऋषिभिः स्तूयमानश्च देववृंदैः समन्वितैः । अप्सरोभिः सुरूपाभिः सेव्यमानः स नाहुषिः

ঋষিসকলে স্তৱ কৰা আৰু দেৱগণৰ বৃত্তে পৰিবেষ্টিত, সেই নহুষক সুন্দৰ অপ্সৰাসকলে সেবা কৰিছিল।

Verse 48

गंधर्वैः किन्नरैः सिद्धैश्चारणैः पुण्यमंगलैः । साध्यैर्विद्याधरै राजा मरुद्भिर्वसुभिस्तथा

গন্ধৰ্ব, কিন্নৰ, সিদ্ধ আৰু পুণ্যমঙ্গল চাৰণসকলৰ সৈতে, লগতে সাধ্য, বিদ্যাধৰ, মৰুত আৰু বসুসকলেও সেই ৰজাক সংগ দিছিল।

Verse 49

रुद्रैश्चादित्यवर्गैश्च लोकपालैर्दिगीश्वरैः । स्तूयमानो महाराजस्त्रैलोक्येन समंततः

ৰুদ্ৰসকল, আদিত্যবৰ্গ, লোকপাল আৰু দিগীশ্বৰসকলৰ দ্বাৰা চাৰিওফালে স্তৱিত হৈ, সেই মহাৰাজ ত্ৰিলোকত সকলো দিশে খ্যাত হৈছিল।

Verse 50

ददृशे वैष्णवं लोकमनौपम्यमनामयम् । विमानैः कांचनै राजन्सर्वशोभासमाविलैः

হে ৰাজন, তেওঁ বৈষ্ণৱ লোক দেখিলে—অতুলনীয় আৰু সকলো দুঃখ-ক্লেশৰ পৰা মুক্ত—য’ত সৰ্বত্র সোনালী বিমানসমূহে ভৰি আছিল, সকলো শোভাৰে দীপ্ত।

Verse 51

हंसकुंदेंदुधवलैर्विमानैरुपशोभितैः । प्रासादैः शतभौमैश्च मेरुमंदरसंनिभैः

সেই লোক হংস, কুন্দফুল আৰু চন্দ্ৰৰ দৰে ধৱল বিমানৰে শোভিত, আৰু শতভৌম প্ৰাসাদেৰে অলংকৃত, যিবোৰ মেরু আৰু মন্দৰ পৰ্বতৰ সদৃশ।

Verse 52

शिखरैरुल्लिखद्भिश्च स्वर्व्योमहाटकान्वितैः । जाज्वल्यमानैः कलशैः शोभते सुपुरोत्तमम्

সেই সৰ্বোত্তম নগৰী দীপ্তিময়—তাৰ উচ্চ শিখৰসমূহ যেন স্বৰ্গীয় আকাশক আঁচোৰি যায়; দিৱ্য সোনাৰে অলংকৃত আৰু জ্বলজ্বল কলশেৰে শিৰোভূষিত।

Verse 53

तारागणैर्यथाकाशं तेजः श्रिया प्रकाशते । प्रज्वलत्तेजोज्वालाभिर्लोचनैरिव लोकते

যেনেকৈ তৰাগণৰ বহুত্বে আকাশ শ্ৰী-তেজে উজ্জ্বল হয়, তেনেকৈ সেই (ধাম)ো দীপ্তিময় দেখা যায়—যেন তেজৰ জ্বালাৰে গঠিত নয়নেৰে তাক চোৱা হৈছে।

Verse 54

नानारत्नैर्हरेर्लोकः प्रहसद्दशनैरिव । समाह्वयति तान्पुण्यान्वैष्णवान्विष्णुवल्लभान्

বহুবিধ ৰত্নেৰে অলংকৃত হৰিৰ লোক, যেন উজ্জ্বল দাঁতেৰে হাঁহি দিয়া মুখৰ দৰে, সেই পুণ্যবান বৈষ্ণৱসকলক—বিষ্ণুৰ প্ৰিয় ভক্তসকলক—আহ্বান কৰে যেন।

Verse 55

ध्वज व्याजेन राजेंद्र चलिताग्रैः सुपल्लवैः । श्वसनांदोलितैस्तैश्च ध्वजाग्रैश्च मनोहरैः

হে ৰাজেন্দ্ৰ! ধ্বজৰ ব্যাজে, সেই সুন্দৰ কোমল পল্লৱৰ আগভাগ—বতাহত দোলায়মান—মনোহৰ ধ্বজাগ্ৰৰ দৰে দেখা দিছিল।

Verse 56

हेमदंडैश्च घंटाभिः सर्वत्रसमलंकृतम् । सूर्यतेजः प्रकाशैश्च गोपुराट्टालकैस्ततः

সেই স্থান সৰ্বত্ৰ সোনাৰ দণ্ড আৰু ঘণ্টাৰে সুসজ্জিত আছিল; আৰু তাত গোপুৰ-দ্বাৰমিনাৰ আৰু উচ্চ অট্টালিকাৰে, সূৰ্যৰ তেজসম দীপ্তিৰে উজ্জ্বল হৈ উঠিছিল।

Verse 57

गवाक्षैर्जालमालैश्च वातायनमनोहरैः । प्रतोलीनां प्रकाशैश्च प्राकारैर्हेमरूपकैः

জালিযুক্ত গৱাক্ষ আৰু জাল-মালাৰে, মনোহৰ বাতায়নসমূহেৰে; দীপ্তিমান প্ৰতোলী-দ্বাৰ আৰু সুৱৰ্ণ-ৰূপ প্ৰাকাৰেৰে সেই স্থান শোভিত হৈছিল।

Verse 58

तोरणैः सुपताकाभिर्नानाशब्दैः सुमंगलैः । कलशाग्रैश्चक्रबिंबै रविबिंबसमप्रभैः

তোৰণেৰে সজোৱা দ্বাৰমণ্ডপ আৰু সুন্দৰ পতাকাৰে; নানাবিধ সুমঙ্গল ধ্বনিয়েৰে; আৰু পবিত্ৰ কলশৰ শিৰোভাগ আৰু চক্ৰ-চিহ্নেৰে, যিবোৰ সূৰ্যবিম্বৰ সমান দীপ্তিত জ্বলে।

Verse 59

सुभोगैः शतकक्षैश्च निर्जलांबुदसन्निभैः । दंडच्छत्रसमाकीर्णैः कलशैरुपशोभितैः

উত্তম ভোগ-সুবিধা আৰু শতাধিক কক্ষৰে সুশোভিত, জলবিহীন মেঘৰ সদৃশ; দণ্ড আৰু ছত্ৰেৰে ভিৰ কৰা, আৰু কলশ-শিৰোভূষণেৰে অধিক মনোৰম।

Verse 60

प्रावृट्कालांबुदाकारैर्मदिरैरुपशोभितैः । कलशैः शोभमानैस्तैरृक्षैर्द्यौरिव भूतलम्

সেই দীপ্তিমান কলশসমূহ, যিবোৰ প্ৰাৱৃট্‌-কালৰ মেঘৰ দৰে উথলি উঠা আৰু মদিৰাৰে সুশোভিত; তেনে কলশেৰে ভূতল আকাশত নক্ষত্ৰভৰা দৃশ্যৰ দৰে দেখা গ’ল।

Verse 61

दंडजालपताकाभिरृक्षजालसमप्रभैः । तादृशैः स्फाटिकाकारैः कांतिशंखेंदुसन्निभैः

দণ্ডৰ শাৰী আৰু উৰি থকা পতাকাৰে, যিবোৰ তৰাৰ জালৰ দৰে দীপ্ত; আৰু তেনে স্ফাটিক-সদৃশ আকাৰৰে, যিবোৰ শঙ্খ আৰু চন্দ্ৰৰ কান্তিৰ দৰে উজ্জ্বল।

Verse 62

हेमप्रासादसंबाधैर्नानाधातुमयैस्ततः । विमानैरर्बुदसंख्यैः शतकोटिसहस्रकैः

সেই ধামত নানাবিধ ধাতুৰে নিৰ্মিত সুবৰ্ণ প্ৰাসাদে ঘনভাৱে ভৰি আছিল; আৰু অৰ্বুদসংখ্যক, শত-কোটি-সহস্ৰ পৰিমাণৰ বিমানেৰে সৰ্বত্র পৰিপূৰ্ণ আছিল।

Verse 63

सर्वभोगयुतैश्चैव शोभते हरिपत्तनम् । यैः समाराधितो देवः शंखचक्रगदाधरः

হৰিৰ পবিত্ৰ নগৰ সকলো ভোগ-ঐশ্বৰ্যৰে সমৃদ্ধ হৈ দীপ্তিময়; যিসকলে শঙ্খ-চক্ৰ-গদাধাৰী প্ৰভুক যথাবিধি আৰাধনা কৰিছে, তেওঁলোকৰ বাবে ই বিশেষভাৱে শোভিত।

Verse 64

ते प्रसादात्तस्य तेषु निवसंति गृहेषु च । सर्वपुण्येषु दिव्येषु भोगाढ्येषु च मानवाः

তাঁৰ কৃপাৰ ফলত মানুহে সেই গৃহসমূহত বাস কৰে, আৰু সকলো পুণ্যময়, দিব্য আৰু ভোগ-সমৃদ্ধ ঐশ্বৰ্য উপভোগ কৰে।

Verse 65

वैष्णवाः पुण्यकर्माणो निर्धूताशेषकल्मषाः । एवंविधैर्गृहैः पुण्यैः शोभितं विष्णुमंदिरम्

বৈষ্ণৱসকল পুণ্যকর্মী, যাঁহাদের সকলো কল্মষ ধুই গ’ল; এইধৰণৰ পবিত্ৰ গৃহসমূহে বিষ্ণুৰ মন্দিৰ শোভিত কৰে।

Verse 66

नानावृक्षैः समाकीर्णं वनैश्चंदनशोभितैः । सर्वकामफलै राजन्सर्वत्र समलंकृतम्

হে ৰাজন, ই নানাবিধ বৃক্ষৰে পৰিপূৰ্ণ; চন্দনে শোভিত বনসমূহে সুশোভিত, আৰু সৰ্বত্র সকলো কামনা পূৰণকাৰী ফলফুলে অলংকৃত।

Verse 67

वापीकुंडतडागैश्च सारसैरुपशोभितैः । हंसकारंडवाकीर्णैः कल्हारैरुपशोभितैः

সেই স্থান কূপ, কুণ্ড আৰু তড়াগেৰে সুশোভিত; সৰোবৰেৰে অধিক মনোহৰ। হাঁস আৰু কাৰণ্ডৱ পক্ষীৰে পৰিপূৰ্ণ, আৰু ফুলি উঠা কল্হাৰ পদ্মেৰে অধিক শোভাময়।

Verse 68

शतपत्रैर्महापद्मैः पद्मोत्पलविराजितैः । कनकोत्पलवर्णैश्च सरोभिश्च विराजते

সৌ পাঁপৰি থকা মহাপদ্মেৰে ই দীপ্তিমান, পদ্ম আৰু উৎপল ফুলেৰে উজ্জ্বল। আৰু কনকবৰ্ণ পদ্মৰ দৰে সোনালী আভা ছটিয়াই থকা সৰোবৰেৰেো শোভিত।

Verse 69

वैकुंठं सर्वशोभाढ्यं देवोद्यानैरलंकृतम् । दिव्यशोभासमाकीर्णं वैष्णवैरुपशोभितम्

বৈকুণ্ঠ সকলো শোভাৰে পৰিপূৰ্ণ, দেৱোদ্যানসমূহেৰে অলংকৃত। ই দিৱ্য কান্তিৰে পৰিপ্লুত আৰু বৈষ্ণৱ ভক্তসকলৰ উপস্থিতিয়ে অধিক শোভাময়।

Verse 70

वैकुंठं ददृशे राजा मोक्षस्थानमनुत्तमम् । देववृंदैः समाकीर्णं ययातिर्नहुषात्मजः

নহুষৰ পুত্ৰ ৰজা যযাতিয়ে বৈকুণ্ঠ দৰ্শন কৰিলে—মোক্ষৰ অনুত্তম ধাম—যি দেৱবৃন্দেৰে পৰিপূৰ্ণ আছিল।

Verse 71

प्रविवेश पुरं रम्यं सर्वदाहविवर्जितम् । ददृशे सर्वक्लेशघ्नं नारायणमनामयम्

তেওঁ সেই ৰম্য নগৰত প্ৰৱেশ কৰিলে, যি সকলো দাহ-যন্ত্ৰণাৰ পৰা মুক্ত। আৰু তেওঁ নাৰায়ণক দৰ্শন কৰিলে—নিরাময়—যি সকলো দুখ আৰু ক্লেশ বিনাশ কৰে।

Verse 72

विमानैरुपशोभंतं सर्वाभरणशालिनम् । पीतवासं जगन्नाथं श्रीवत्सांकं महाद्युतिम्

দিব্য বিমানসমূহে সুসজ্জিত, সকলো অলংকাৰৰে বিভূষিত; পীত বস্ত্ৰধাৰী জগন্নাথ, শ্ৰীবৎস-চিহ্নধাৰী, মহা দীপ্তিময়।

Verse 73

वैनतेयसमारूढं श्रियायुक्तं परात्परम् । सर्वेषां देवलोकानां यो गतिः परमेश्वरः

ৱৈনতেয় (গৰুড়) ওপৰত আৰূঢ়, শ্ৰী (লক্ষ্মী) সহিত যুক্ত, পৰাত্পৰ; সেই পৰমেশ্বৰেই দেৱলোকসমূহসহ সকলোৰে পৰম গতি আৰু আশ্ৰয়।

Verse 74

परमानंदरूपेण कैवल्येन विराजते । सेव्यमानं महालोकैःसुपुण्यैर्वैष्णवैर्हरिम्

পৰমানন্দ-ৰূপে তেওঁ দীপ্ত, কৈৱল্যৰ শোভাৰে বিরাজমান; হৰিক মহালোকৰ সুপুণ্য, মহাত্মা বৈষ্ণৱসকলে ভক্তিভাৱে সেৱা কৰে।

Verse 75

देववृंदैः समाकीर्णं गंधर्वगणसेवितम् । अप्सरोभिर्महात्मानं दुःखक्लेशापहं हरिम्

দেৱবৃন্দেৰে পৰিপূৰ্ণ, গন্ধৰ্বগণে সেৱিত; অপ্সৰাসকলৰ সৈতে সেই মহাত্মা হৰি—যি দুখ-ক্লেশ অপহৰণ কৰে।

Verse 76

नारायणं ननामाथ स्वपत्न्या सह भूपतिः । प्रणेमुर्मानवाः सर्वे वैष्णवा मधुसूदनम्

তেতিয়া ৰজা স্বপত্নীৰ সৈতে নাৰায়ণক নমস্কাৰ কৰিলে; আৰু সকলো মানুহ—বৈষ্ণৱ ভক্তসকল—মধুসূদনক সাষ্টাঙ্গ প্ৰণাম কৰিলে।

Verse 77

गता ये वैष्णवाः सर्वे सह राज्ञा महामते । पादांबुजद्वयं तस्य नेमुर्भक्त्या महामते

তেতিয়া সকলো বৈষ্ণৱ, ৰজাৰ সৈতে, হে মহামতে, ভক্তিভাৱে তেওঁৰ পদ্মচৰণ-যুগলত প্ৰণাম কৰিলে, হে মহামতে।

Verse 78

प्रणमंतं महात्मानं राजानं दीप्ततेजसम् । तमुवाच हृषीकेशस्तुष्टोऽहं तव सुव्रत

দীপ্ত তেজস্বী মহাত্মা ৰজাই প্ৰণাম কৰোঁতে, হৃষীকেশ সন্তুষ্ট হৈ ক’লে: “হে সুৱ্ৰত, মই তোমাত সন্তুষ্ট।”

Verse 79

वरं वरय राजेंद्र यत्ते मनसि वर्तते । तत्ते ददाम्यसंदेहं मद्भक्तोसि महामते

হে ৰাজেন্দ্ৰ, বৰ বাছি লোৱা—যি তোমাৰ মনত আছে। নিঃসন্দেহে মই তোমাক সেয়া দিম, কিয়নো তুমি মোৰ ভক্ত, হে মহামতে।

Verse 80

राजोवाच । यदि त्वं देवदेवेश तुष्टोसि मधुसूदन । दासत्वं देहि सततमात्मनश्च जगत्पते

ৰজাই ক’লে: “যদি তুমি, হে দেবদেৱেশ, হে মধুসূদন, সন্তুষ্ট হোৱা, তেন্তে মোক সদায় তোমাৰ দাসত্ব-সেৱা দিয়া, হে জগত্পতে।”

Verse 81

विष्णुरुवाच । एवमस्तु महाभाग मम भक्तो न संशयः । लोके मम महाराज स्थातव्यमनया सह

বিষ্ণুৱে ক’লে: “এৱমস্তু, হে মহাভাগ। তুমি নিশ্চয় মোৰ ভক্ত—ইয়াত সন্দেহ নাই। হে মহাৰাজ, মোৰ লোকত তুমি তাইৰ সৈতে বাস কৰিবা।”

Verse 82

एवमुक्तो महाराजो ययातिः पृथिवीपतिः । प्रसादात्तस्य देवस्य विष्णुलोकं प्रसाधितम्

এইদৰে সম্বোধিত হৈ মহাৰাজ যযাতি, পৃথিৱীৰ অধিপতি, সেই দেৱতাৰ কৃপাৰে বিষ্ণুলোকৰ পবিত্ৰ ধাম লাভ কৰিলে।

Verse 83

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने पितृतीर्थवर्णने ययातिचरित्रे ययातेः स्वर्गारोहणं नाम त्र्यशीतितमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী পদ্মপুৰাণৰ ভূমিখণ্ডত—ৱেনোপাখ্যান, পিতৃতীৰ্থবৰ্ণন আৰু ৰজা যযাতিৰ চৰিত্ৰৰ অন্তৰ্গত—“যযাতিৰ স্বৰ্গাৰোহণ” নাম ত্ৰ্যশীতিতম (৮৩তম) অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।