Adhyaya 58

Verse 1

विष्णुरुवाच । क्रीडाप्रयुक्तासु वनं प्रविष्टा वैश्यस्य भार्या सुकला सुतन्वी । ददर्श सर्वं गहनं मनोरमं तामेव पप्रच्छ सखीं सती सा

বিষ্ণুয়ে ক’লে: ক্ৰীড়াৰ বশৱৰ্তী হৈ বৈশ্যৰ পত্নী সুতন্দ্ৰী সুকলাই অৰণ্যত প্ৰৱেশ কৰিলে। সেই গহন আৰু মনোৰম অৰণ্য দেখি সতীয়ে তেওঁৰ সখীক সুধিলে।

Verse 2

अरण्यमेतत्प्रवरं सुपुण्यं दिव्यं सखे कस्य मनोभिरामम् । सिद्धंसुकामैः प्रवरैः समस्तैः पप्रच्छ हर्षात्सुकला सखीं ताम्

হে সখী, এই অৰণ্য সৰ্বোত্তম, পৰম পবিত্ৰ আৰু দিব্য; এই মনোৰম বননি কাৰ? আনন্দমনে সুকলাই সখীক সুধিলে, যি ঠাই সিদ্ধসকলৰ দ্বাৰা সেৱিত।

Verse 3

क्रीडोवाच । एतद्वनं दिव्यगुणैः प्रयुक्तं सिद्धस्वभावैः परिभावनेन । पुष्पाकुलं कामफलोपयुक्तं विपश्य सर्वं मकरध्वजस्य

ক্ৰীড়াই ক’লে: এই অৰণ্যলৈ চোৱা, ই দিব্য গুণসম্পন্ন আৰু সিদ্ধসকলৰ প্ৰভাৱেৰে পৰিপূৰ্ণ। ই পুষ্পৰে ভৰা আৰু কামফল প্ৰদানকাৰী; এই সকলোবোৰ মকৰধ্বজৰ (কামদেৱৰ) বুলি জানিবা।

Verse 4

एवं वाक्यं ततः श्रुत्वा हर्षेण महतान्विता । समालोक्य महद्वृत्तं कामस्य च दुरात्मनः

সেই বাক্য শুনি তাই তেওঁ মহা হর্ষে পৰিপূৰ্ণ হ’ল; আৰু দুষ্ট-স্বভাৱ কামৰ কাৰণে উদ্ভৱ হোৱা গম্ভীৰ ঘটনাক্ৰম লক্ষ্য কৰি, যি ঘটিল তাক বুজি ল’লে।

Verse 5

वायुना नीयमानं तं समाघ्राति न सौरभम् । वाति वायुः स्वभावेन सौरभेण समन्वितः

বায়ুৰে বহাই নিয়া হলেও সি নিজে সৌৰভ নাশোঁকে। বায়ু স্বভাৱবশত বয়, যদিও সি সুগন্ধে পৰিপূৰ্ণ।

Verse 6

तद्बाणो विशतेनासां यथा तथा सुलीलया । सा गंधं नैव गृह्णाति पुष्पाणां च वरानना

তাৰ বাণ নাসাৰন্ধ্ৰত কেতিয়াবা এইদৰে কেতিয়াবা সেইদৰে ক্ৰীড়াভাৱে প্ৰৱেশ কৰে; তথাপি সুন্দৰ-মুখী সেই নাৰী ফুলৰ সুগন্ধ একেবাৰে গ্ৰহণ নকৰে।

Verse 7

न चास्वादयते सा तु सुरसान्सा महासती । स सखा कामदेवस्य रममाणो विनिर्जितः

কিন্তু মহাসতী সুৰসাঁসাই তাক আস্বাদন নকৰিলে। আৰু সি—কামদেৱৰ সখা—আনন্দত ৰমি থাকিলেও পৰাভূত হ’ল।

Verse 8

लज्जितः पराङ्मुखो भूत्वा भूं पपात लवच्छदैः । फलेभ्यो हि सुपक्वेभ्यः पुष्पमंजरिसंस्कृतः

লজ্জিত হৈ সি মুখ ঘূৰাই পৃথিৱীত পৰি গ’ল, কোমল পাতৰে আচ্ছাদিত দেহে; ফুলৰ থোপাৰে সুশোভিত আৰু সম্পূৰ্ণ পকা ফলৰে ভৰপূৰ।

Verse 9

लवरूपोपतद्भूमौ रसस्त्वेष तया जितः । मकरंदः सुदीनात्मा फलाद्भूमिं ततः पुनः

যেতিয়া ৰসটো বিন্দুৰ ৰূপে ভূমিত পৰিল, তেতিয়া তাই তাক জয় কৰিলে। তাৰ পাছত মকৰন্দ মনত বিষণ্ণ হৈ ফলৰ পৰা পুনৰ ভূমিলৈ পৰিল।

Verse 10

भक्ष्यते मक्षिकाभिश्च यथामृतो रणे तथा । मक्षिकाभक्ष्यमाणस्तु प्रवाहेन प्रयाति सः

তাক মাখিবোৰে ভক্ষণ কৰে, যেন যুদ্ধত নিহত মানুহক তেনেদৰে (ভক্ষণ কৰা হয়)। মাখিৰে খাই থাকোঁতেই সি সোঁতৰ প্ৰৱাহত বোৱাই লৈ যায়।

Verse 11

मंदंमंदं प्रयात्येव तं हसंति च पक्षिणः । नानारुतैः प्रचलंति सुखमानंदनिर्भरैः

সি অতি ধীৰে ধীৰে আগবাঢ়িছিল; পখীবোৰে তাক হাঁহিছিল। নানা ধ্বনিত সিহঁতে উৰি-ফুৰি চলিছিল—সুখত, আনন্দে পৰিপূৰ্ণ।

Verse 12

प्रीत्या शकुनयस्तत्र वनमध्यनगस्थिताः । सुकलया जितो ह्येष निम्नं पंथानमाश्रितः

তাত বনমধ্যৰ পৰ্বতত বাস কৰা পখীবোৰ প্ৰীতিত ভৰি উঠিল। সঁচাকৈ সুকলাৰ দ্বাৰা জয়প্ৰাপ্ত হৈ সি নিম্ন পথ আশ্ৰয় কৰিলে।

Verse 13

प्रीत्या समेता रतिः कामभार्या गत्वाब्रवीत्सा सुकलां विहस्य । स्वस्त्यस्तु ते स्वागतमेव भद्रे रमस्व प्रीत्या नयनाभिरामम्

কামদেৱৰ প্ৰিয়া পত্নী ৰতি প্ৰীতিসহ তাত গৈ সুকলাক হাঁহি ক’লে— “ভদ্ৰে, তোমাৰ মঙ্গল হওক; সঁচাকৈ স্বাগতম! এই নয়ন-মনোহৰ স্থানে প্ৰীতিতে ৰমণ কৰা।”

Verse 14

ते रूपमिष्टममलमिंद्रस्यापि महात्मनः । यदेष्टं ते तदा ब्रूहि समानेष्ये न संशयः

তোমাৰ সেই নিৰ্মল আৰু ইষ্ট ৰূপ মহাত্মা ইন্দ্ৰৰো প্ৰিয়। এতিয়া তুমি যি ইচ্ছা কৰ, কোৱা; মই নিশ্চয়েই সেয়া তোমালৈ আনিম, সন্দেহ নাই।

Verse 15

सूत उवाच । वदंत्यौ ते स्त्रियौ दृष्ट्वा श्रुत्वोवाच सुभाषितम् । रतिं प्रतिगृहीत्वा मे गतो भर्त्ता महामतिः

সূতে ক’লে: সেই দুজনী নাৰী কথা কোৱা দেখি তেওঁ শুনিলে আৰু তাৰ পাছত সুভাষিত বাক্যে উত্তৰ দিলে। মোৰ প্ৰেম গ্ৰহণ কৰি মোৰ স্বামী—মহামতি—প্ৰস্থান কৰিলে।

Verse 16

यत्र मे तिष्ठते भर्त्ता तत्राहं पतिसंयुता । तत्र कामश्च मे प्रीतिरयं कायो निराश्रयः

য’ত মোৰ স্বামী থাকে, তাতেই মই পতি-সংযুক্তা। তাতেই মোৰ কামনা আৰু আনন্দ; নতুবা এই দেহ আশ্ৰয়হীন।

Verse 17

द्वे अप्युक्तं समाकर्ण्य रतिप्रीती विलज्जिते । व्रीडमाने गते ते द्वे यत्र कामो महाबलः

এই কথা শুনি ৰতি আৰু প্ৰীতি দুয়ো লাজত নত হ’ল। লাজেৰে কঁপোঁতে কঁপোঁতে তেওঁলোকে দুয়ো মহাবলী কাম য’ত আছিল তাত গ’ল।

Verse 18

ऊचतुस्तं महावीरमिंद्रकाय समाश्रितम् । चापमाकर्षमाणं तं नेत्रलक्ष्यं महाबलम्

তেওঁলোকে সেই মহাবীৰক ক’লে—যি ইন্দ্ৰৰ ৰূপ আশ্ৰয় কৰিছিল। সেই মহাবলী ধনু টানি ধৰি আছিল, দৃষ্টিৰে লক্ষ্য স্থিৰ কৰি অচল।

Verse 19

दुर्जयेयं महाप्राज्ञ त्यज पौरुषमात्मनः । पतिकामा महाभागा पतिव्रता सदैव सा

হে মহাপ্ৰাজ্ঞ মুনি, এই নাৰী অজেয়—নিজ পুৰুষকাৰ-অহং ত্যাগ কৰা। সেই মহাভাগ্যা সদায় পতিব্ৰতা, পতিকে কামনা কৰা, কেৱল স্বামীৰেই আকাঙ্ক্ষা কৰে।

Verse 20

काम उवाच । अनया लोक्यते रूपमिंद्रस्यास्य महात्मनः । यदि देवि तदा चाहं हनिष्यामि न संशयः

কাম ক’লে: এই নাৰীয়েই এই মহাত্মা ইন্দ্ৰৰ ৰূপ দেখিছে। হে দেবী, যদি তুমি অনুমতি দিয়া, তেন্তে মই নিশ্চয়েই তাক বাণে আঘাত কৰিম—ইয়াত সন্দেহ নাই।

Verse 21

अथ वेषधरो देवो महारूपः सुराधिपः । स तयानुगतस्तूर्णं परया लीलया तदा

তেতিয়া দেৱগণৰ অধিপতি, মহাৰূপধাৰী প্ৰভু, বেষ ধৰি, সেই মুহূর্ততে পৰম লীলাৰে তৎক্ষণাৎ তাইৰ পিছে পিছে গ’ল।

Verse 22

सर्वभोगसमाकीर्णः सर्वाभरणशोभितः । दिव्यमाल्यांबरधरो दिव्यगंधानुलेपनः

সকলো ভোগে পৰিপূৰ্ণ, সকলো অলংকাৰৰে শোভিত; দিৱ্য মালা আৰু বস্ত্ৰ ধাৰণ কৰি, স্বৰ্গীয় সুগন্ধিৰ অনুলেপনে সুশোভিত আছিল।

Verse 23

तया रत्या समायातो यत्रास्ते पतिदेवता । प्रत्युवाच महाभागां सुकलां सत्यचारिणीम्

ৰত্যাৰ সৈতে আহি সি তাত উপস্থিত হ’ল য’ত পতিদেৱতা-নিষ্ঠা নাৰী আছিল। তেতিয়া সত্যাচাৰিণী, গুণৱতী সুকলায় সেই মহাভাগ্যা নাৰীক উত্তৰ দিলে।

Verse 24

पूर्वं दूती समक्षं ते प्रीत्या च प्रहिता मया । कस्मान्न मन्यसे भद्रे भजंतं त्वामिहागतम्

পূৰ্বে, স্নেহবশত, তোমাৰ সন্মুখতেই মই এজনী দূতী পঠাইছিলোঁ। কিয় হে ভদ্ৰে, ভক্তিভাৱে তোমাক ভজিবলৈ ইয়ালৈ অহা মোক তুমি গ্ৰহণ নকৰা?

Verse 25

सुकलोवाच । रक्षायुक्तास्मि भद्रं ते भर्तुः पुत्रैर्महात्मभिः । एकाकिनीसहायैश्च नैव कस्य भयं मम

সুকলাই ক’লে: তোমাৰ মঙ্গল হওক; মই মোৰ স্বামীৰ মহাত্মা পুত্ৰসকল আৰু সংগীসকলৰ ৰক্ষাত আছোঁ। সেয়ে মোৰ কাৰো ভয় নাই।

Verse 26

शूरैश्च पुरुषाकारैः सर्वत्र परिरक्षिता । नाति प्रस्तावये वक्तुं व्यग्रा कर्मणि तस्य च

সেইজনী সকলো ঠাইতে শূৰ, পুৰুষাকাৰ যোদ্ধাসকলে পৰিৰক্ষিত আছিল। কথা ক’বলৈ উপযুক্ত সুযোগ নাপালোঁ, আৰু সেয়াও নিজৰ কৰ্মত ব্যস্ত আছিল।

Verse 27

यावत्प्रस्यंदते नेत्रं तावत्कालं महामते । भवान्न लज्जते कस्माद्रममाणो मया सह

যেতিয়ালৈকে তোমাৰ চকুৰ পৰা অশ্ৰু ঝৰে, হে মহামতে, সেই সমগ্ৰ সময়ত—মোৰ সৈতে ক্ৰীড়া কৰোঁতে তুমি কিয় লজ্জা নকৰা?

Verse 28

भवान्को हि समायातो निर्भयो मरणादपि । इंद्र उवाच । त्वामेवं हि प्रपश्यामि वनमध्ये समागताम्

“তুমি কোন, যি ইয়ালৈ আহিছা—মৃত্যুৰো ভয় নকৰাকৈ?” ইন্দ্ৰই ক’লে: “মই তোমাক এইদৰে দেখিছোঁ—অৰণ্যৰ মাজত ইয়াত উপস্থিত হোৱা।”

Verse 29

समाख्यातास्त्वया शूरा भर्तुश्च तनयाः पुनः । कथं पश्याम्यहं तावद्दर्शयस्व ममाग्रतः

তুমি পুনৰ মোক সেই বীৰসকলৰ কথা ক’লা—মোৰ স্বামীৰ পুত্ৰসকলৰ। কিন্তু মই তেওঁলোকক কেনেকৈ দেখা পাম? অনুগ্ৰহ কৰি মোৰ চকুৰ আগতেই ইয়াতে তেওঁলোকক দেখুৱাই দিয়া।

Verse 30

सुकलोवाच । सनिजसकलवर्गस्याधिपत्ये निवेश्य धृतिमतिगतिबुद्ध्य्ख्यैस्तु संन्यस्य सत्यम् । अचलसकलधर्मो नित्ययुक्तो महात्मा मदनसबलधर्मात्मा सदामां जुगोप

সুকল ক’লে: নিজৰ সমগ্ৰ পৰিজন-দলক অধিপত্যৰ আসনত স্থাপন কৰি, আৰু ধৈৰ্য, মনোবৃত্তি, গতি তথা বুদ্ধিৰ ওপৰত থকা দাবীও সত্যকৈ ত্যাগ কৰি, সেই মহাত্মা—সকল ধৰ্মত অচল আৰু সদা যোগত যুক্ত—যদিও কামদেৱৰ উদ্দীপনাই স্বভাৱক চঞ্চল কৰিছিল, তথাপি সদায় মোক ৰক্ষা কৰি থাকিল।

Verse 31

मामेवं परिरक्षते दमगुणैः शौचैस्तु धर्मः सदा सत्यं पश्य समागतं मम पुरः शांतिक्षमाभ्यांयुतम् । बोधश्चातिमहाबलः पृथुयशा यो मां न मुंचेत्कदा बद्धाहं दृढबंधनैः स्वगुणजैः सांनिध्यमेवं गतः

এইদৰে মই দম-গুণেৰে ৰক্ষিত; শৌচেৰে ধৰ্ম সদায় স্থিৰ থাকে। চোৱা—শান্তি আৰু ক্ষমাৰে যুক্ত সত্য নিজেই মোৰ আগত উপস্থিত হৈছে। আৰু অতি মহাবলী, বিস্তৃত যশযুক্ত বোধে মোক কেতিয়াও নাছাৰে। মোৰ নিজৰ গুণৰ পৰা জন্মা দৃঢ় বন্ধনেৰে বাঁধা হৈ, এইদৰে মই তেওঁলোকৰ সান্নিধ্যলৈ আহি পৰিছোঁ।

Verse 32

रक्षायुक्ताः कृताः सर्वे सत्याद्या मम सांप्रतम् । धर्मलाभादिकाः सर्वे दमबुद्धिपराक्रमाः

এতিয়া সত্য আদি সকলকেই মোৰ ৰক্ষাৰ অধীনত নিযুক্ত কৰা হৈছে। ধৰ্ম আৰু তাৰ লাভেৰে সমৃদ্ধ তেওঁলোক সকলোৱে দম, সুস্থ বুদ্ধি আৰু পৰাক্ৰম ধাৰণ কৰে।

Verse 33

मामेवं हि प्ररक्षंति किं मां प्रार्थयसे बलात् । को भवान्निर्भयो भूत्वा दूत्या सार्धं समागतः

“তেওঁলোকে এইদৰেই মোক ৰক্ষা কৰি আছে—তেন্তে তুমি কিয় বলপূৰ্বক মোৰ ওচৰত প্ৰাৰ্থনা জোৰ কৰিছা? তুমি কোন, যি নিৰ্ভয় হৈ এজনী দূতীৰ সৈতে ইয়ালৈ আহিছা?”

Verse 34

सत्यं धर्मस्तथा पुण्यं ज्ञानाद्याः प्रबलास्तथा । मम भर्तुः सहायाश्च ते मां रक्षंति वेश्मनि

সত্য, ধৰ্ম, পুণ্য আৰু জ্ঞান আদি নিশ্চয়েই প্ৰবল; সেয়া মোৰ স্বামীৰ সহায়ক, আৰু এই গৃহত মোক ৰক্ষা কৰে।

Verse 35

अहं रक्षायुता नित्यं दमशांतिपरायणा । न मां जेतुं समर्थश्च अपि साक्षाच्छचीपतिः

মই সদায় ৰক্ষিত, আৰু সদা দমন আৰু শান্তিত পৰায়ণ; সাক্ষাৎ শচীপতি ইন্দ্ৰও মোক জয় কৰিবলৈ সক্ষম নহয়।

Verse 36

यदि वा मन्मथो वापि समागच्छति वीर्यवान् । दंशिताहं सदा सत्यं सत्यकेनैव नान्यथा

যদি শক্তিশালী মনমথো মোৰ সন্মুখলৈ আহে, তথাপি সত্য এই যে মই সদায় সত্যকাৰ দ্বাৰাই দংশিত, আন কাহাৰো দ্বাৰা নহয়।

Verse 37

निरर्थकास्तस्य बाणा भविष्यंति न संशयः । त्वामेवं हि हनिष्यंति धर्मादयो महाभटाः

তাৰ বাণসমূহ নিষ্ফল হ’ব—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই। এইদৰে ধৰ্ম আদি মহাবীৰসকলে নিশ্চয় তোমাক বধ কৰিব।

Verse 38

दूरं गच्छ पलायत्वमत्र मा तिष्ठ सांप्रतम् । वार्यमाणो यदा तिष्ठेर्भस्मीभूतो भविष्यसि

দূৰলৈ গুচি যা, এতিয়াই ইয়াৰ পৰা পলাই যা; এতিয়া ইয়াত নাথাক। সতৰ্ক কৰা সত্ত্বেও যদি থাক, তেন্তে তই ভস্মীভূত হ’বি।

Verse 39

भर्त्रा विना निरीक्षेत मम रूपं यदा भवान् । यथा दारु दहेदग्निस्तथा धक्ष्यामि नान्यथा

যদি মোৰ স্বামী উপস্থিত নাথাকে আৰু তুমি মোৰ ৰূপলৈ চাওঁ, তেন্তে যেনেকৈ অগ্নিয়ে কাঠ জ্বলাই দিয়ে, তেনেকৈয়ে মই তোমাক দগ্ধ কৰিম—ইয়াৰ অন্যথা নহয়।

Verse 40

एवं श्रुत्वा सहस्राक्षो मन्मथस्यापि सम्मुखम् । पश्य पौरुषमेतस्या युध्यस्व निजपौरुषैः

এনেদৰে শুনি সহস্ৰাক্ষ (ইন্দ্ৰ)য়ে, মন্মথৰ সন্মুখতেই ক’লে: “ইয়াৰ বীৰত্ব চোৱা; নিজৰ পুৰুষাৰ্থেৰে যুদ্ধ কৰা।”

Verse 41

यथागतास्तथा सर्वे महाशापभयातुराः । स्वंस्वं स्थानं महाराज इंद्राद्याः प्रययुस्तदा

যেনেকৈ তেওঁলোক আহিছিল, তেনেকৈয়ে সকলোৱে মহাশাপৰ ভয়ত আতুৰ হৈ উভতি গ’ল। তেতিয়া, হে মহাৰাজ, ইন্দ্ৰ আদি দেৱতাসকলে নিজৰ নিজৰ ধামলৈ গ’ল।

Verse 42

गतेषु तेषु सर्वेषु सुकला सा पतिव्रता । स्वगृहं पुण्यसंयुक्ता पतिध्यानेन चागता

সকলো গুচি যোৱাৰ পিছত, সুকলা সেই পতিব্ৰতা, পুণ্যসমৃদ্ধ হৈ, স্বামীৰ ধ্যানত লীন হৈ নিজৰ ঘৰলৈ উভতি আহিল।

Verse 43

स्वगृहं पुण्यसंयुक्तं सर्वतीर्थमयं तदा । सर्वयज्ञमयं राजन्संप्राप्ता पतिदेवता

তেতিয়া, হে ৰাজন, তাইৰ নিজৰ ঘৰ পুণ্যসমৃদ্ধ হৈ সকলো তীৰ্থৰ প্ৰভাৱ আৰু সকলো যজ্ঞৰ ফলৰে পৰিপূৰ্ণ হ’ল, কিয়নো পতিদেৱতাত নিবেদিতা পত্নী তাত উপস্থিত হৈছিল।

Verse 58

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रेष्टपंचाशत्तमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰদ্ধেয় শ্ৰী পদ্মপুৰাণৰ ভূমিখণ্ডত, বেণোপাখ্যানৰ অন্তৰ্গত সুকলা-চৰিত্ৰৰ অষ্টপঞ্চাশত্তম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।