Adhyaya 47

Verse 1

सप्तचत्वारिंशोऽध्यायः । सुकलोवाच । सुदेवा चारुसर्वांगी तामुवाचाथ सूकरीम् । पशुयोनिं गता त्वं हि कथं वदसि संस्कृतम्

সুকলো ক’লে: ‘সুদেৱা, সুন্দৰ আৰু সুসমাঙ্গী, তেতিয়া সেই শূকৰীক ক’লে—“তুমি পশু-যোনিত গ’লা; তেন্তে কেনেকৈ শুদ্ধ সংস্কৃত ভাষা ক’ব পাৰা?”’

Verse 2

एवंविधं महाज्ञानं कस्माद्भूतं वदस्व मे । कथं जानासि वै भर्तुश्चरित्रमात्मनः शुभे

‘এনে মহাজ্ঞান তোমাৰ ক’ৰ পৰা উদ্ভৱ হ’ল, মোক কোৱা। হে শুভে, তুমি তোমাৰ স্বামীৰ জীৱন-চৰিত্ৰ কেনেকৈ জানো?’

Verse 3

शूकर्युवाच । पशोर्भावेन मोहेन मुष्टाहं वरवर्णिनि । निहता खड्गबाणैश्च पतिता रणमूर्धनि

শূকৰী ক’লে: ‘হে গৌৰবৰ্ণা, পশুভাৱৰ মোহত মই মুঠি বেঁধি আগবাঢ়িলোঁ; খড়্গ আৰু বাণে আঘাত কৰি মোক ৰণভূমিত পেলাই দিলে।’

Verse 4

मूर्च्छयाभिपरिक्लिन्ना ज्ञानहीना वरानने । त्वयाभिषिक्ता येनाहं पुण्यहस्तेन सुंदरि

‘হে সুমুখী, মূৰ্ছাত ভিজি জ্ঞানশূন্য হৈ পৰিছিলোঁ; কিন্তু হে সুন্দৰী, তোমাৰ পুণ্যহস্তে মোক জল ছিটাই পুনৰ জাগ্ৰত কৰিলে।’

Verse 5

पुण्योदकेन शीतेन तव हस्तगतेन वै । अभिषिक्ते हि मे काये मोहो नष्टो विहाय माम्

‘তোমাৰ হাতত থকা শীতল পুণ্যজলে মোৰ দেহ অভিষিক্ত হোৱাত মোৰ মোহ নষ্ট হ’ল, সি মোক ত্যাগ কৰি গ’ল।’

Verse 6

यथा विनाशं तेजोभिरंधकारः प्रयाति सः । तथा तवाभिषेकेण मम पापं गतं शुभे

যেনেকৈ পোহৰৰ কিৰণে অন্ধকাৰ বিনাশ কৰে, তেনেকৈ হে শুভে, তোমাৰ অভিষেকৰ দ্বাৰা মোৰ পাপ দূৰ হ’ল।

Verse 7

प्रसादात्तव चार्वंगि लब्धं ज्ञानं पुरातनम् । पुण्यां गतिं प्रयास्यामि इति ज्ञातं मया शुभे

হে চাৰুৱঙ্গী, তোমাৰ প্ৰসাদে মই প্ৰাচীন জ্ঞান লাভ কৰিলোঁ। হে শুভে, এতিয়া মই বুজিলোঁ যে মই পুণ্যময় গতিৰ দিশে আগবাঢ়িম।

Verse 8

श्रूयतामभिधास्यामि पूर्वं वृत्तांतमात्मनः । यत्कृतं तु मया भद्रे पापया दुष्कृतं बहु

শুনা—এতিয়া মই মোৰ নিজৰ জীৱনৰ পূৰ্বৰ বৃত্তান্ত ক’ম। হে ভদ্ৰে, পাপী হৈও মই বহু দুষ্কৃত কৰিছোঁ।

Verse 9

कलिंगाख्ये महादेशे श्रीपुरंनाम पत्तनम् । सर्वसिद्धिसमाकीर्णं चतुर्वर्णनिषेवितम्

কলিঙ্গ নামৰ মহাদেশত শ্ৰীপুৰ নামৰ এখন নগৰ আছে—সৰ্বসিদ্ধিৰে পৰিপূৰ্ণ আৰু চাৰিও বৰ্ণৰ লোকে য’ত অহা-যোৱা কৰে।

Verse 10

वसति स्म द्विजः कोपि वसुदत्त इति श्रुतः । ब्रह्माचारपरोनित्यं सत्यधर्मपरायणः

তাতি বসুদত্ত নামৰ এজন দ্বিজ বাস কৰিছিল। তেওঁ সদায় ব্ৰহ্মচৰ্যত নিবিষ্ট আৰু সত্য-ধৰ্মত অটল আছিল।

Verse 11

वेदवेत्ता ज्ञानवेत्ता शुचिमान्गुणवान्धनी । धनधान्यसमाकीर्णः पुत्रपौत्रैरलंकृतः

সেয়া বেদ-বিদ্‌ আৰু সত্যজ্ঞান-সম্পন্ন হয়—পবিত্ৰ, গুণৱান আৰু ধনবান; ধন-ধান্যে পৰিপূৰ্ণ, আৰু পুত্ৰ-পৌত্ৰে অলংকৃত।

Verse 12

तस्याहं तनया भद्रे सोदरैः स्वजनबांधवैः । अलंकारैस्तु शृंगारैर्भूषितास्मि वरानने

হে ভদ্ৰে, মই তেওঁৰ কন্যা; মোৰ ভ্ৰাতৃসকল আৰু মোৰ স্বজন-বান্ধৱসহ, হে সুন্দৰ-মুখিনী, অলংকাৰ আৰু বিবাহ-শৃঙ্গাৰে মই ভূষিতা হৈছোঁ।

Verse 13

सुदेवानाम मे तातश्चकार स महामतिः । तस्याहं दयिता नित्यं पितुश्चापि महामते

মোৰ পিতা—সেই মহান-মতি—মোক ‘সুদেৱা’ নাম দিলে। হে মহামতে, মই সদায় পিতাৰ অতি প্ৰিয় আছিলোঁ।

Verse 14

रूपेणाप्रतिमा जाता संसारे नास्ति तादृशी । रूपयौवनगर्वेण मत्ताहं चारुहासिनी

ৰূপত মই অতুল হৈ উঠিছোঁ; এই সংসাৰত মোৰ দৰে আন কোনো নাই। মোৰ ৰূপ আৰু যৌৱনৰ গৰ্বে মত্ত হৈ, মই মনোহৰ হাঁহি হাঁহোঁ।

Verse 15

अहं कन्या सुरूपा वै सर्वालंकारशोभिता । मां च दृष्ट्वा ततो लोकाः सर्वे स्वजनवर्गकाः

মই এগৰাকী কন্যা, নিশ্চয়েই সুন্দৰ-ৰূপিণী, সকলো অলংকাৰৰে শোভিতা; আৰু মোক দেখি তাতৰ সকলো লোক—নিজ নিজ স্বজনবৰ্গসহ—মোৰ দিশে আকৃষ্ট হ’ল।

Verse 16

मामेवं याचमानास्ते विवाहार्थे वरानने । याचिताहं द्विजैः सर्वैर्न ददाति पिता मम

হে সুশ্ৰীমুখী! বিবাহৰ কাৰণে তেওঁলোকে এইদৰে মোক অনুৰোধ কৰি আছে; সকলো ব্ৰাহ্মণে মোক প্ৰাৰ্থনা কৰিছে, তথাপি মোৰ পিতাই মোক বিবাহত দান নকৰে।

Verse 17

स्नेहाच्चैव महाभागे मुमोह स महामतिः । न दत्ताहं तदा तेन पित्रा चैव महात्मना

হে মহাভাগে! স্নেহৰ কাৰণে সেই মহামতি পুৰুষ মোহিত হৈ পৰিল; সেই সময়ত সেই মহাত্মা পিতাই মোক বিবাহত দান নকৰিলে।

Verse 18

संप्राप्तं यौवनं बाले मयि भावसमन्वितम् । रूपं मे तादृशं दृष्ट्वा मम माता सुदुःखिता

হে বালে! মোৰ ওপৰত যৌৱন আহিল, ভাব-অনুভূতিত পৰিপূৰ্ণ হৈ; মোৰ তেনে ৰূপ দেখি মোৰ মাতৃ অতি দুখিত হ’ল।

Verse 19

पितरं मे उवाचाथ कस्मात्कन्या न दीयते । त्वं कस्मै सुद्विजायैव ब्राह्मणाय महात्मने

তেতিয়া মই মোৰ পিতাক ক’লোঁ: ‘কিয় এই কন্যা বিবাহত দিয়া নহয়? তুমি ইয়াক কোন সুধ্বিজ—কোন মহাত্মা ব্ৰাহ্মণক দিবা?’

Verse 20

देहि कन्यां महाभाग संप्राप्ता यौवनं त्वियम् । वसुदत्तो द्विजश्रेष्ठः प्रत्युवाच द्विजोत्तमः

‘হে মহাভাগ! কন্যাক দান কৰা; ই এতিয়া যৌৱনপ্ৰাপ্ত।’ এইদৰে বসুদত্ত, দ্বিজশ্ৰেষ্ঠই, ব্ৰাহ্মণশ্ৰেষ্ঠক সম্বোধন কৰি ক’লে।

Verse 21

मातरं मे महाभागे श्रूयतां वचनं मम । महामोहेनमुग्धोऽस्मि सुताया वरवर्णिनि

হে মহাভাগ্যৱতী মাতৃ, মোৰ বাক্য শুনক। হে সুন্দৰ বৰ্ণিনী, আপোনাৰ কন্যাৰ প্ৰতি মহামোহে মই সম্পূৰ্ণ মোহিত হৈ পৰিছোঁ।

Verse 22

यो मे गृहस्थो विप्रो वै भविष्यति शुभे शृणु । तस्मै कन्यां प्रदास्यामि जामात्रे तु न संशयः

হে শুভা, শুনা: যি মোৰ বাবে গৃহস্থ ব্ৰাহ্মণ হ’ব, নিঃসন্দেহে তাকেই জামাতা কৰি মই মোৰ কন্যা বিয়া দিম।

Verse 23

मम प्राणप्रिया चैषा सुदेवा नात्र संशयः । एवमूचे मदर्थे स वसुदत्तः पिता मम

“এই সুদেৱা মোৰ প্ৰাণসম প্ৰিয়া—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।” মোৰ হিতৰ বাবে মোৰ পিতা বসুদত্তে এইদৰে ক’লে।

Verse 24

कौशिकस्य कुले जातः सर्वविद्याविशारदः । ब्राह्मणानां गुणैर्युक्तः शीलवान्गुणवाञ्छुचिः

কৌশিকৰ কুলত জন্ম লোৱা তেওঁ সকলো বিদ্যাত বিশাৰদ আছিল। ব্ৰাহ্মণৰ গুণেৰে যুক্ত, শীলৱান, গুণৱান আৰু শুচি আছিল।

Verse 25

वेदाध्ययनसंपन्नं पठमानं हि सुस्वरम् । भिक्षार्थं द्वारमायांतं पितृमातृविवर्जितम्

বেদ অধ্যয়নত সম্পন্ন সেই যুৱক সুমধুৰ স্বৰে পাঠ কৰি ভিক্ষাৰ্থে দুৱাৰলৈ আহিল; পিতৃ-মাতৃ দুয়োৰে পৰা বঞ্চিত।

Verse 26

तं दृष्ट्वासमनुप्राप्तं रूपं वीक्ष्य महामतिः । तं प्रोवाच पिता एवं को भवान्वै भविष्यति

তেওঁক আহি পোৱা দেখি আৰু তেওঁৰ ৰূপ নিৰীক্ষণ কৰি, মহামতি পিতৃয়ে এইদৰে ক’লে: “হে ভদ্ৰ! তুমি সত্যই কোন হ’বলৈ গৈছা?”

Verse 27

किं ते नाम कुलं गोत्रमाचारं वद सांप्रतम् । समाकर्ण्य पितुर्वाक्यं वसुदत्तमुवाच सः

“তোমাৰ নাম কি, তোমাৰ কুল কি, গোত্ৰ কি, আৰু আচাৰ কেনেকুৱা—এতিয়াই কোৱা।” পিতৃৰ বাক্য শুনি সি তেতিয়া বসুদত্তক ক’লে।

Verse 28

कौशिकस्यान्वये जातो वेदवेदांगपारगः । शिवशर्मेति मे नाम पितृमातृविवर्जितः

মই কৌশিক বংশত জন্ম লৈছোঁ, বেদ আৰু বেদাঙ্গত পাৰদৰ্শী। মোৰ নাম শিৱশৰ্মা; মই পিতৃ-মাতৃবিহীন।

Verse 29

संति मे भ्रातरश्चान्ये चत्वारो वेदपारगाः । एवं कुलं समाख्यातमाचारः कुलसंभवः

মোৰ আন চাৰিজন ভ্ৰাতাও আছে, তেওঁলোকো সকলোৱে বেদত পাৰদৰ্শী। এইদৰে মই মোৰ কুল বৰ্ণনা কৰিলোঁ; আচাৰ কুল-পরম্পৰাৰ পৰাই জন্মে।

Verse 30

एवं सर्वं समाख्यातं पितरं शिवशर्मणा । शुभे लग्ने तिथौ प्राप्ते नक्षत्रे भगदैवते

এইদৰে শিৱশৰ্মাই পিতৃক সকলো কথা সম্পূৰ্ণকৈ জনালে—যেতিয়া শুভ লগ্ন আৰু তিথি উপস্থিত হ’ল, আৰু ভগ-দেৱতাই অধিষ্ঠিত নক্ষত্ৰ প্ৰবৃত্ত আছিল।

Verse 31

पित्रा दत्तास्मि सुभगे तस्मै विप्राय वै तदा । पितृगेहे वसाम्येका तेन सार्धं महात्मना

হে সৌভাগ্যৱতী! তেতিয়া মোৰ পিতাই মোক সেই ব্ৰাহ্মণলৈ বিবাহ দি দিলে। তথাপি মই পিতৃগৃহতে একেলগে বাস কৰোঁ, সেই মহাত্মাৰ সৈতে।

Verse 32

नैव शुश्रूषितो भर्ता मया स पापया तदा । पितृमातृसुद्रव्येण गर्वेणापि प्रमोहिता

তেতিয়া মই—পাপিনী—সেই সময়ত মোৰ স্বামীক একেবাৰো শুশ্ৰূষা নকৰিলোঁ। পিতৃ-মাতৃৰ ধনৰ পৰা উঠা গৰ্বে মই মোহিত হৈছিলোঁ।

Verse 33

अंगसंवाहनं तस्य न कृतं हि मया कदा । रतिभावेन स्नेहेन वचनेन मया शुभे

হে শুভে! মই কেতিয়াও তেওঁৰ অঙ্গ-সংবাহন নকৰিলোঁ—ন ৰতি-ভাবত, ন স্নেহত, ন মধুৰ বাক্যৰে।

Verse 34

क्रूरबुद्ध्या हि दृष्टोसौ सर्वदा पापया मया । पुंश्चलीनां प्रसंगेन तद्भावं हि गता शुभे

ক্ৰূৰ বুদ্ধিৰে মই—পাপিনী—সদায় তেওঁক তেনেদৰে চাইছিলোঁ। হে শুভে! চঞ্চল স্ত্ৰীৰ সঙ্গতিত পৰি মইও তেওঁলোকৰ স্বভাৱ গ্ৰহণ কৰিলোঁ।

Verse 35

मातापित्रोश्च भर्तुश्च भ्रातॄणां हितमेव च । न करोम्यहमेवापि यत्रयत्र व्रजाम्यहम्

মই য'তেই যাওঁ, ত'তেই মোৰ মাতৃ-পিতৃ, স্বামী আৰু ভাতৃসকলৰ হিতৰ কাৰ্যও নকৰোঁ।

Verse 36

एवं मे दुष्कृतं दृष्ट्वा शिवशर्मा पतिर्मम । स्नेहाच्छ्वशुरवर्गस्य मम भर्त्ता महामतिः

মোৰ দ্বাৰা কৰা দুষ্কৃত্য এইদৰে দেখি, মোৰ স্বামী শিৱশৰ্মা—মহামতি মোৰ প্ৰভু—শ্বশুৰপক্ষৰ কুটুম্বৰ প্ৰতি স্নেহবশতঃ (তদনুযায়ী আচৰণ কৰিলে)।

Verse 37

न किंचिद्वक्ति मां सोपि क्षमते दुष्कृतं मम । वार्यमाणा कुटुंबेन अहमेवं सुपापिनी

সিও মোক একো নকয়, তথাপি মোৰ দুষ্কৃত্য সহে। কুটুম্বে বাধা দিলেও, মই এনেকৈয়ে থাকোঁ—অতি পাপিনী।

Verse 38

तस्य शीलं विदित्वा ते साधुत्वं शिवशर्मणः । पितामाता च मे सर्वे मम पापेन दुःखिताः

তাঁৰ শীল আৰু শিৱশৰ্মাৰ সাধুত্ব জানি, মোৰ সকলো পৰিয়াল—পিতৃ-মাতৃসহ—মোৰ পাপৰ বাবে দুঃখিত হ’ল।

Verse 39

भर्त्ता मे दुष्कृतं दृष्ट्वा स्वगृहान्निर्गतो बहिः । तं देशं ग्राममेनं च परित्यज्य गतस्ततः

মোৰ দুষ্কৃত্য দেখি মোৰ স্বামী নিজ গৃহৰ পৰা বাহিৰলৈ ওলাই গ’ল; সেই দেশ আৰু এই গাঁও ত্যাগ কৰি, তাতৰ পৰা প্ৰস্থান কৰিলে।

Verse 40

गते भर्तरि मे तातः संजातश्चिंतयान्वितः । मम दुःखेन दुःखात्मा यथा रोगेण पीडितः

মোৰ স্বামী গ’লত মোৰ পিতৃ চিন্তাৰে আচ্ছন্ন হ’ল। মোৰ দুঃখত দুঃখিত হৃদয়ে, যেন ৰোগে পীড়িত হ’ল।

Verse 41

मम माता उवाचैनं भर्तारं दुःखपीडितम् । कस्माच्चिंतयसे कांत वद दुःखं ममाग्रतः

মোৰ মাতৃয়ে দুখে পীড়িত সেই স্বামীক ক’লে: “হে কান্ত, কিয় চিন্তা কৰিছা? মোৰ আগতে তোমাৰ দুখ কোৱা।”

Verse 42

वसुदत्त उवाचैनां मातरं मम नंदने । सुतां त्यक्त्वा गतो विप्रो जामाता शृणु वल्लभे

বসুদত্তে ক’লে: “হে প্ৰিয়ে, মোৰ নন্দন-বাগিচাত এইজনী ইয়াৰ মাতৃ। সেই ব্ৰাহ্মণ—মোৰ জামাতা—স্ত্ৰীক ত্যাগ কৰি গ’ল; শুনা, প্ৰিয়তমে।”

Verse 43

इयं पापसमाचारा निर्घृणा पापचारिणी । अनया हि परित्यक्तः शिवशर्मा महामतिः

এই নাৰী পাপাচাৰী, নিৰ্দয় আৰু পাপকর্মত লিপ্ত। সঁচাকৈ, ইয়াৰ কাৰণেই মহামতি শিৱশর্মা পৰিত্যক্ত হৈছে।

Verse 44

समस्तस्य कुटुंबस्य दाक्षिण्येन महामतिः । ममायं स द्विजः कांते सुदेवां नैव भाषते

সমগ্ৰ পৰিয়ালৰ প্ৰতি দাক্ষিণ্য-দানশীলতাৰে তেওঁ মহামতি বুলি মান্য; হে কান্তে, মোৰ সেই দ্বিজ সुदেৱাৰ সৈতে একো নকয়।

Verse 45

वसते सौम्यभावेन नैव निंदति कुत्सति । सुदेवां पापसंचारां स वै पंडितबुद्धिमान्

তেওঁ সৌম্য স্বভাৱে বাস কৰে; নিন্দা নকৰে, অপমানো নকৰে। সুদেৱা পাপপথে চলিলেও, তেওঁ সঁচাকৈ পণ্ডিত, বিবেকী বুদ্ধিৰ অধিকাৰী।

Verse 46

भविष्यति त्वियं दुष्टा सुदेवा कुलनाशिनी । अहमेनां परित्यज्य व्रजामि गृहवासिनि

এই সুদেৱা আগলৈ দুষ্টা হ’ব, কুল-নাশিনী হৈ উঠিব। সেয়ে, হে গৃহবাসিনী, মই তাক ত্যাগ কৰি গুচি যাওঁ।

Verse 47

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे । सप्तचत्वारिंशोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী পদ্মপুৰাণৰ ভূমিখণ্ডত, বেনোপাখ্যানৰ অন্তৰ্গত সুকলাৰ চৰিত্ৰ-বৰ্ণনাত সাতচল্লিশতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।

Verse 48

तावद्विलाडयेत्पुत्रं यावत्स्यात्पंचवार्षिकः । शिक्षाबुद्ध्या सदा कांत पुनर्मोहेन पोषयेत्

যেতিয়ালৈকে পুত্ৰ পাঁচ বছৰীয়া নহয়, তেতিয়ালৈকে তাক লাড-পিয়াৰ কৰি খেলাই-ধুলাই ৰাখিব লাগে। কিন্তু তাৰ পাছত, হে প্ৰিয়ে, শিক্ষাদানৰ বুদ্ধিৰে তাক লালন কৰিব, মোহবশে পুনৰ পোষণ নহয়।

Verse 49

स्नानाच्छादनकैर्भक्ष्यैर्भोज्यैः पेयैर्न संशयः । गुणेषु योजयेत्कांत सद्विद्यासु च तं सुतम्

স্নান, বস্ত্ৰ, খাদ্যসামগ্ৰী, ভোজ্য আৰু পানীয় যোগাই—নিশ্চয়েই—হে প্ৰিয়ে, সেই প্ৰিয় পুত্ৰক সদ্গুণ আৰু সত্য বিদ্যাৰ শাখাসমূহত নিয়োজিত কৰিব লাগে।

Verse 50

गुणशिक्षार्थंनिर्मोहः पिता भवति सर्वदा । पालने पोषणे कांत संमोहः परिजायते

গুণ-শিক্ষাৰ অৰ্থে পিতা সদায় নিৰ্মোহ হোৱা উচিত। কিন্তু ৰক্ষা আৰু পালন-পোষণত, হে প্ৰিয়ে, মোহ আৰু বিভ্ৰান্তি জন্ম লয়।

Verse 51

सगुणं न वदेत्पुत्रं कुत्सयेच्च दिनेदिने । काठिन्यं च वदेन्नित्यं वचनैः परिपीडयेत्

পুত্ৰৰ গুণ ক’ৰি কথা নক’ব; দিনেদিনে তাক তিৰস্কাৰ কৰিব, সদায় কঠোৰ বাক্য ক’ব আৰু কথাৰে তাক কষ্ট দিব।

Verse 52

यथाहि साधयेन्नित्यं सुविद्यां ज्ञानतत्परः । अभिमानेच्छलेनापि पापं त्यक्त्वा प्रदूरतः

যেনে জ্ঞাননিষ্ঠ ব্যক্তি সদায় সত্য বিদ্যা সাধে, তেনেদৰে অহংকাৰৰ ছলতো পাপক দূৰৰ পৰা ত্যাগ কৰিব।

Verse 53

नैपुण्यं जायते नित्यं विद्यासु च गुणेषु च । माता च ताडयेत्कन्यां स्नुषां श्वश्रूर्विताडयेत्

বিদ্যা আৰু গুণৰ দ্বাৰাই নিত্য নিপুণতা জন্মে। সেয়ে মাকে কন্যাক শাসন কৰিব, আৰু শ্বশুৰীয়েও বোৱাৰীক তেনেদৰে শাসন কৰিব।

Verse 54

गुरुश्च ताडयेच्छिष्यं ततः सिध्यंति नान्यथा । भार्यां च ताडयेत्कांत अमात्यं नृपतिस्तथा

গুৰুৱে শিষ্যক তাড়না কৰিব—তেতিয়াহে, বুলিয়ে, সিদ্ধি হয়, অন্যথা নহয়। তেনেদৰে স্বামীয়ে পত্নীক, আৰু ৰজাই নিজৰ অমাত্যক তাড়না কৰিব।

Verse 55

हयं च ताडयेद्धीरो गजं मात्रो दिनेदिने । शिक्षाबुद्ध्या प्रसिध्यंति ताडनात्पालनाद्विभो

হে বিভো, ধীৰ আৰু বিচক্ষণ মানুহে ঘোঁৰা আৰু হাতীক মাত্ৰামতে দিনেদিনে শাসন কৰিব। শিক্ষাৰ বুদ্ধিৰে তাড়না আৰু পালন দ্বাৰাই সিহঁত সু-শিক্ষিত হয়।

Verse 56

त्वयेयं नाशिता नाथ सर्वदैव न संशयः । सार्धं सुब्राह्मणेनापि भवता शिवशर्मणा

হে নাথ! ইয়া নাশ কৰা তুমিয়েই—ইয়াত কেতিয়াও সন্দেহ নাই। হে শিৱশৰ্মা! সেই সৎ ব্ৰাহ্মণৰ সৈতে মিলি তুমিয়েই এই কাৰ্য কৰিলা।

Verse 57

निरंकुशा कृता गेहे तेन नष्टा महामते । तावद्धि धारयेत्कन्यां गृहे कांतवचः शृणु

হে মহামতে! ঘৰত তাক নিৰংকুশ কৰি থোৱাতেই সেয়া নষ্ট হ’ল। সেয়ে ঘৰত কন্যাক সংযমত ৰাখিব লাগে—এই বিচক্ষণ বাক্য শুনা।

Verse 58

अष्टवर्षान्विता यावत्प्रबलां नैव धारयेत् । पितुर्गेहस्थिता पुत्री यत्पापं हि प्रकुर्वती

যেতিয়ালৈকে তাই আঠ বছৰত নপৰে, তেতিয়ালৈকে তাক কঠোৰ নিয়মত নধৰিব। কিয়নো পিতৃগৃহত থকা কন্যাই স্বভাৱবশত কেতিয়াবা কোনো পাপ কৰি পেলাব পাৰে।

Verse 59

उभाभ्यामपि तत्पापं पितृभ्यामपि विंदति । तस्मान्न धार्यते कन्या समर्था निजमंदिरे

সেই পাপ দুয়ো পক্ষেই লাগে আৰু পিতৃ-মাতৃয়েও তাক বহন কৰে। সেয়ে কন্যা সক্ষম হ’লেও তাক নিজ গৃহত (অবিবাহিতা কৰি) ৰাখিব নালাগে।

Verse 60

यस्य दत्ता भवेत्सा च तस्य गेहे प्रपोषयेत् । तत्रस्था साधयेत्कांतं सगुणं भक्तिपूर्वकम्

যাক দান কৰি দিয়া হয়, তাৰ গৃহতেই তাইক পালন-পোষণ কৰিব লাগে। তাত বাস কৰি তাই ভক্তিপূৰ্বক নিজৰ প্ৰিয় প্ৰভুৰ সগুণ, প্ৰকাশিত ৰূপৰ আৰাধনা কৰিব।

Verse 61

कुलस्य जायते कीर्तिः पिता सुखेन जीवति । तत्रस्था कुरुते पापं तत्पापं भुंजते पतिः

তাইৰ পৰা কুলৰ কীৰ্তি জন্মে আৰু পিতা সুখেৰে জীৱন যাপন কৰে; কিন্তু সি তাত থাকি পাপ কৰিলে, সেই পাপৰ ভোগ স্বামীয়ে কৰে।

Verse 62

तत्रस्था वर्द्धते नित्यं पुत्रैः पौत्रैः सदैव सा । पिता कीर्तिमवाप्नोति सुतायाः सुगुणैः प्रिय

তাত বাস কৰি সি পুত্ৰ-পৌত্ৰৰ দ্বাৰা সদায়েই নিত্য বৃদ্ধি পায়; আৰু হে প্ৰিয়, কন্যাৰ সুগুণৰ বাবে পিতাই কীৰ্তি লাভ কৰে।

Verse 63

तस्मान्न धारयेत्कांत गेहे पुत्रीं सभर्तृकाम् । इत्यर्थे श्रूयते कांत इतिहासो भविष्यति

সেয়ে, হে কান্ত, ঘৰত স্বামী-আকাঙ্ক্ষী কন্যাক নধৰিব। এই অৰ্থতেই, হে কান্ত, এক ইতিহাস শোনা যায়—পিছত কাহিনী আহিব।

Verse 64

अष्टविंशतिके प्राप्ते युगे द्वापरके महान् । उग्रसेनस्य वीरस्य यदुज्येष्ठस्य यत्प्रभो

যেতিয়া অষ্টাৱিংশ দ্বাপৰ যুগ উপস্থিত হ’ল, তেতিয়া, হে প্ৰভু, যাদৱসকলৰ জ্যেষ্ঠ বীৰ উগ্ৰসেনৰ ঘৰত সেই মহান জন জন্মিল।

Verse 65

चरित्रं ते प्रवक्ष्यमि शृणुष्वैकमना द्विज

হে দ্বিজ, মই তোমাক এই চৰিত্ৰ ক’ম; একাগ্ৰচিত্তে শুনা।