Adhyaya 45
Bhumi KhandaAdhyaya 4533 Verses

Adhyaya 45

The Account of Sukalā in the Vena Episode: The Sow, the Sons, and Royal Restraint

এই অধ্যায়ত শিকারীয়ে এটা মাদী গাহৰি (সোৱ)ক খেদি যোৱাৰ ভয়ংকৰ ঘটনা বৰ্ণিত হৈছে। সোৱটিয়ে নিজৰ সঙ্গী আৰু পৰিয়াল নিহত হোৱা দেখি, স্বামীৰ স্বৰ্গগত অৱস্থালৈ পৌঁছাবলৈ আৰু একে সময়তে নিজৰ চাৰিটা পোৱালিক ৰক্ষা কৰিবলৈ দৃঢ় সংকল্প লয়। ইয়াত নৈতিক দ্বিধা উত্থাপিত হয়: জ্যেষ্ঠ পুত্ৰে পলাই যোৱা মানি নলয় আৰু কয় যে মাতৃ-পিতৃক এৰি আত্মৰক্ষা কৰাটো অধৰ্ম; কাহিনীয়ে স্পষ্টকৈ কয় যে এনে ত্যাগ নৰকগামী কৰে। ৰাজাই যুদ্ধক্ষেত্ৰত ক্ষতি হ’লেও মাদী সোৱক বধ নকৰে, কিয়নো দেববাণীত নাৰীবধ মহাপাপ বুলি ঘোষণা আছে। কিন্তু ঝাৰঝৰা নামৰ এজন শিকারীয়ে তাক আঘাত কৰে; সোৱটিয়ে তীব্ৰ প্ৰতিশোধ লয়, বহু লোক হতাহত হয়, আৰু শেষত সোৱটিও পতিত হয়। অধ্যায়টোৱে ৰাজধৰ্মৰ সংযম, পৰিয়াল-কৰ্তব্য আৰু হিংসাৰ কৰুণ মূল্য একেলগে দেখুৱায়।

Shlokas

Verse 1

पंचचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः । सुकलोवाच । अथ ते लुब्धकाः सर्वे शूकरीं प्रति जग्मिरे । शूराश्च दारुणाः प्राप्ताः पाशहस्ताश्च भीषणाः

সুকলাই ক’লে: তেতিয়া সেই সকলো লোভী শিকারীয়ে শূকৰীলৈ আগবাঢ়িল। তেওঁলোক বীৰ আৰু নিষ্ঠুৰ, ভয়ংকৰ, হাতত ফাঁস লৈ উপস্থিত হ’ল।

Verse 2

चतुरश्च ततो डिंभान्कृत्वा स्थित्वा च शूकरी । कुटुंबेन समं कांतं हतं दृष्ट्वा महाहवे

তেতিয়া চতুৰ শূকৰীয়ে নিজৰ পোৱালিবোৰ একত্ৰ কৰি তাত থিয় হৈ থাকিল; মহাযুদ্ধত কান্তক কুটুম্বসহ নিহত হোৱা দেখিলে।

Verse 3

भर्तुर्मे चिंतितं प्राप्तमृषिदेवैश्च पूजितः । गतः स्वर्गं महात्मासौ वीर्येणानेन कर्मणा

মোৰ স্বামীয়ে যি বহুদিন ধৰি কামনা কৰিছিল সেয়াই লাভ কৰিলে; ঋষি আৰু দেৱতাসকলৰ দ্বাৰা পূজিত হৈ, সেই মহাত্মা এই কৰ্মৰ বীৰ্য্যবলে স্বৰ্গলৈ গ’ল।

Verse 4

अनेनापि पथा यास्ये स्वर्गं भर्त्ता स तिष्ठति । तया सुनिश्चितं कृत्वा पुत्रान्प्रतिविचिंतितम्

“এই একে পথেই মইও স্বৰ্গলৈ যাম, য’ত মোৰ স্বামী অৱস্থিত।” এইদৰে দৃঢ় সংকল্প কৰি, তেতিয়া তাই পুত্ৰসকলৰ বিষয়ে চিন্তা কৰিলে।

Verse 5

यदा जीवंति मे बालाश्चत्वारो वंशधारकाः । भवत्यस्य सुवीरस्य कोलस्यापि महात्मनः

যেতিয়ালৈকে মোৰ চাৰিজন সন্তান—বংশধাৰক—জীৱিত থাকে, তেতিয়ালৈকে এই মহাত্মা, সুবীৰ কোলাৰ ওপৰত সদা সমৃদ্ধি বৰ্ষিব।

Verse 6

केनोपायेन पुत्रान्वै रक्षायुक्तान्करोम्यहम् । इति चिंतापरा भूत्वा दृष्ट्वा पर्वतसंकटम्

“কোন উপায়ে মই মোৰ পুত্ৰসকলক যথাযথ ৰক্ষাৰে সুৰক্ষিত কৰিম?” এইদৰে চিন্তাত নিমগ্ন হৈ তাই বিপদসংকুল পৰ্বত-দৰাৰ ফালে চালে।

Verse 7

तत्र मार्गं सुविस्तीर्णं निष्कासाय प्रयास्यते । तया सुनिश्चितं कृत्वा पुत्रान्प्रति विचिंतितम्

তাত তেওঁলোকৰ বাহিৰ ওলোৱাৰ বাবে তাই বহল, সুপ্ৰসাৰিত পথ গঢ়িবলৈ আগবাঢ়িল। দৃঢ় সংকল্প কৰি, তাৰ পাছত তাই পুত্ৰসকলৰ বিষয়ে চিন্তা কৰিলে।

Verse 8

तानुवाच महाराज पुत्रान्प्रति सुमोहितान् । यावत्तिष्ठाम्यहं पुत्रास्तावद्गच्छत शीघ्रगाः

মহাৰাজে সম্পূৰ্ণ বিমূঢ় হোৱা পুত্ৰসকলক ক’লে: “যেতিয়ালৈকে মই ইয়াত থিয় হৈ আছোঁ, হে পুত্ৰসকল, তেতিয়ালৈকে তোমালোকে শীঘ্ৰে গৈ পেলাও।”

Verse 9

तेषां मध्ये सुतो ज्येष्ठः कथं यास्यामि मातरम् । संत्यज्य जीवलोभाच्च धिङ्मे मातः सुजीवितम्

“তেওঁলোকৰ মাজত মই জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ—নিজ প্ৰাণৰ লোভত মাতৃক ত্যাগ কৰি মই কেনেকৈ মাতৃৰ ওচৰলৈ যাম? ধিক্‌ মোক, মা; ধিক্‌ মোৰ এই নিকৃষ্ট জীৱনক।”

Verse 10

पितृवैरं करिष्यामि साधयिष्ये रणे रिपून् । गृहीत्वा त्वं कनीयसोभ्रातॄन्स्त्रीन्दुर्गकंदरम्

মই পিতৃবৈৰ প্ৰতিশোধ ল’ম; ৰণক্ষেত্ৰত শত্ৰুক দমন কৰিম। তুমি মোৰ কনিষ্ঠ ভ্ৰাতৃসকল আৰু স্ত্ৰীসকলক লৈ নিৰাপদ পৰ্বত-গুহা-দুৰ্গলৈ গুচি যোৱা।

Verse 11

पितरं मातरं त्यक्त्वा यो याति हि स पापधीः । नरकं च प्रयात्येव कृमिकोटिसमाकुलम्

যি পিতৃ-মাতৃক ত্যাগ কৰি আঁতৰি যায়, সি পাপবুদ্ধিসম্পন্ন; সি নিশ্চয় নৰকলৈ যায়, য’ত কোটি কোটি কৃমিৰ ভিৰ।

Verse 12

तमुवाच सुदुःखार्ता त्वां त्यक्त्वाहं कथं सुत । संयास्यामि महापापा त्रयो गच्छंतु मे सुताः

অতিশয় দুঃখে ব্যাকুল হৈ তাই ক’লে: “বেটা, তোমাক ত্যাগ কৰি মই কেনেকৈ জীয়াম? মই মহাপাপিনী—মোৰ তিনিও পুত্ৰেই যাওক।”

Verse 13

कनीयसस्त्रयस्त्वेव गता गिरिवनांतरम् । तौ जग्मतू रणभुवं तेषामेव सुपश्यताम्

কিন্তু কনিষ্ঠ তিনিজন পৰ্বত-অৰণ্যৰ অন্তৰলৈ গ’ল; আৰু সেই দুজন, তেওঁলোকৰ চকুৰ সন্মুখতেই, ৰণভূমিলৈ আগবাঢ়িল।

Verse 14

तेजसा सुबलेनापि गर्जंतौ च पुनःपुनः । अथ ते लुब्धकाः शूराः संप्राप्ता वातरंहसः

তেজ আৰু মহাবলেৰে বিভূষিত হৈ, বাৰে বাৰে গর্জন কৰি, তেতিয়া সেই শূৰ লুব্ধকসকল আহি উপস্থিত হ’ল—বতাহৰ বেগৰ দৰে দ্ৰুত।

Verse 15

पथा तेनापि दुर्गेण त्रयस्ते प्रेषिता नृप । तिष्ठतः स्म पथं रुद्ध्वा द्वावेतौ जननीसुतौ

হে নৃপ, সেই দুৰ্গম পথেদিয়াও তোমাৰ তিনিজন লোক প্ৰেৰণ কৰা হৈছিল; তথাপি এই দুয়ো—একেই মাতৃৰ পুত্ৰ—সেই ঠাইত থিয় হৈ পথ ৰুদ্ধ কৰি থাকিল।

Verse 16

लुब्धकाश्च ततः प्राप्ताः खड्गबाणधनुर्धराः । प्रजघ्नुस्तोमरैस्तीक्ष्णैश्चक्रैश्च मुशलैस्ततः

তাৰ পাছত লুব্ধ লোকসকল আহিল, খড়্গ, বাণ আৰু ধনু ধৰি; তেতিয়া তেওঁলোকে তীক্ষ্ণ তোমৰ, চক্ৰ আৰু মুষলৰে আঘাত কৰি শত্রুসকলক নিপাত কৰিলে।

Verse 17

मातरं पृष्ठतः कृत्वा तनयो युध्यते स तैः । दंष्ट्रया निहताः केचित्केचित्तुंडेन घातिताः

মাতৃক পিঠিৰ ফালে ৰাখি সেই পুত্ৰ তেওঁলোকৰ সৈতে যুদ্ধ কৰিলে; কিছুমান তাৰ দন্তে নিহত হ’ল, আৰু কিছুমান তাৰ ঠোঁট/চঞ্চুৰ আঘাতে পতিত হ’ল।

Verse 18

संजघान खुराग्रैश्च शूराश्च पतिता रणे । युयुधे शूकरः संख्ये दृष्टो राज्ञा महात्मना

সেই শূকৰে খুৰৰ তীক্ষ্ণ আগভাগে আঘাত কৰি বীৰসকলক নিপাত কৰিলে; তেওঁলোক ৰণক্ষেত্ৰত পতিত হ’ল। মহাত্মা ৰজাই সেই শূকৰক যুদ্ধৰ ঘোৰ সংঘাতে যুঁজতে দেখা পালে।

Verse 19

पितुः सकाशाच्छूरोयमिति ज्ञात्वा ससम्मुखः । बाणपाणिर्महातेजा मनुसूनुः प्रतापवान्

পিতৃপক্ষৰ পৰা জানি ল’লে যে “এইজন বীৰ”; তেতিয়া মহাতেজস্বী, প্ৰতাপৱান মনুৰ পুত্ৰ বাণ হাতে লৈ সন্মুখলৈ আগবাঢ়িল।

Verse 20

निशितेनापि बाणेन अर्द्धचंद्रानुकारिणा । राज्ञा हतः पपातोर्व्यां विद्धोरस्को महात्मना

মহাত্মা ৰজাই অর্ধচন্দ্ৰ-আকাৰৰ তীক্ষ্ণ বাণেৰে তাক আঘাত কৰিলে; বক্ষ বিদ্ধ হৈ সি পৃথিৱীত লুটি পৰিল।

Verse 21

ममार सहसा भूमौ पपात स हि शूकरः । पुत्रमोहं परं प्राप्ता तस्योपरि गता स्वयम्

সেই শূকৰটো হঠাতে মৰিল আৰু মাটিত লুটি পৰিল। পুত্ৰমোহৰ তীব্ৰ মায়াত আচ্ছন্ন হৈ তাই নিজেই তাৰ ওপৰত গৈ পৰিল।

Verse 22

तया च निहताः शूरास्तुंडघातैर्महीतले । निपेतुर्लुब्धकाः शूराः कतिनष्टा मृता नृप

তাইৰ ঠোঁটৰ আঘাতে মাটিত সেই বীৰসকল নিধন হ’ল। লোভী যোদ্ধাসকল লুটি পৰিল; হে নৃপ, বহুজন নষ্ট হৈ মৰিল।

Verse 23

द्रावयंती महत्सैन्यं दंष्ट्रया सूकरी ततः । यथा कृत्या समुद्भूता महाभयविधायिका

তাৰ পাছত সেই সূকৰী দঁতৰে মহাসেনা খেদাই দিলে; যেন মন্ত্রকৃত কৃত্যা হঠাতে উদ্ভূত হৈ মহাভয় বিস্তাৰ কৰে।

Verse 24

तमुवाच ततो राज्ञी देवराजसुतोपमम् । अनया निहतं राजन्महत्सैन्यं तवैव हि

তেতিয়া ৰাণীয়ে তাক ক’লে—যি দেৱৰাজৰ পুত্ৰ সদৃশ আছিল: “হে ৰাজন, তোমাৰ মহাসেনা নিশ্চয় এইজনীৰ দ্বাৰাই নিধন হ’ল।”

Verse 25

कस्मादुपेक्षसे कांत तन्मे त्वं कारणं वद । तामुवाच महाराजो नाहं हन्मि इमां स्त्रियम्

হে প্ৰিয়, তুমি মোক কিয় অৱহেলা কৰিছা? মোক ইয়াৰ কাৰণ কোৱা। মহাৰাজাই তেওঁক উত্তৰ দিলে, মই এই নাৰীক হত্যা নকৰো।

Verse 26

महादोषं प्रिये दृष्टं स्त्रीवधे दैवतैः किल । तस्मान्न घातयेन्नारीं प्रेषयेहं न कंचन

প্ৰিয়ে, দেৱতাসকলে নাৰী হত্যা কৰাটো এক মহা পাপ বুলি ঘোষণা কৰিছে। সেয়েহে, নাৰীক হত্যা কৰা উচিত নহয়; মই কাকো তেনে আদেশ নিদিওঁ।

Verse 27

अस्या वधनिमित्तार्थे पापाद्बिभेमि सुंदरि । एवमुक्त्वा तदा राजा विरराम महीपतिः

হে সুন্দৰী, মই তাইক হত্যা কৰাৰ চেলু লৈ পাপ অৰ্জন কৰিবলৈ ভয় কৰো। এইদৰে কৈ পৃথিৱীৰ অধিপতি ৰজা মৌন হৈ পৰিল।

Verse 28

लुब्धको झार्झरो नाम ददृशे स तु सूकरीम् । कुर्वंतीं कदनं तेषां दुःसहां सुभटैरपि

তাৰ পাছত ঝাৰঝৰ নামৰ এজন চিকাৰীয়ে এজনী গাহৰি দেখিলে, যিয়ে তেওঁলোকক সংহাৰ কৰিছিল - ইমান ভয়ংকৰ যে সাহসী যোদ্ধাসকলে তাক সহ্য কৰিব পৰা নাছিল।

Verse 29

आविव्याध सुवेगेन बाणेन निशितेन हि । संलग्नेन तु बाणेन शोणितेन परिप्लुता

তেওঁ তীব্ৰ বেগেৰে মৰা এক চোকা কাঁ‌ড়েৰে তাইক বিন্ধিলে। সেই কাঁ‌ড়ডাল লাগি থকা অৱস্থাত তাই তেজত লুতুৰি-পুতুৰি হৈ পৰিল।

Verse 30

शोभमाना त्वरां प्राप्ता वीरश्रिया समाकुला । तुंडेनापि हतः संख्ये झार्झरः स तया पुनः

তেজে দীপ্ত হৈ সি তৎক্ষণাৎ আগবাঢ়িল, বীৰশ্ৰীৰ গৌৰৱে পৰিপূৰ্ণ। যুদ্ধৰ মাজত সি পুনৰ নিজৰ ঠোঁটৰ দ্বাৰাই ঝাৰঝৰক নিধন কৰিলে।

Verse 31

पतमानेन तेनापि झार्झरेण तदा हता । खड्गेन निशितेनापि पपात विदलीकृता

তাৰ পিছত সেই পতিত ঝাৰঝৰৰ আঘাতে সি তেতিয়াই নিহত হ’ল। তীক্ষ্ণ খড়্গৰ আঘাতেও সি বিদীৰ্ণ হৈ মাটিত পৰিল।

Verse 32

श्वसमाना रणेनापि मूर्च्छनाभि परिप्लुता । दुःखेन महताविष्टा जीवमाना महीतले

সি এতিয়াও শ্বাস লৈ আছিল, কিন্তু ৰণক্লান্তিত চূৰ্ণ। বাৰে বাৰে মূৰ্ছাৰ ঢৌত আচ্ছন্ন হৈ, মহাদুঃখে ডুবি, পৃথিৱীত পৰি থাকিল—জীৱন কেৱল কষ্টে ধৰি ৰাখি।

Verse 45

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे । पंचचत्वारिंशोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী পদ্মপুৰাণৰ ভূমিখণ্ডত, বেনোপাখ্যানত, সুকলাৰ চৰিত্ৰ-বৰ্ণনাসম্বন্ধীয় পঞ্চচত্বাৰিংশ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।