Adhyaya 30

Verse 1

ऋषय ऊचुः । योऽसौ वेनस्त्वयाख्यातः पापाचारेण वर्तितः । तस्य पापस्य का वृत्तिः किं फलं प्राप्तवान्द्विज

ঋষিসকলে ক’লে: “আপুনি যি ৱেনক পাপাচাৰত লিপ্ত বুলি ক’লে—তাৰ পাপৰ গতি কেনেকুৱা আছিল, আৰু হে দ্বিজ, সি কি ফল লাভ কৰিলে?”

Verse 2

चरित्रं तस्य वेनस्य समाख्याहि यथा पुरा । विस्तरेण विदां श्रेष्ठ त्वं न एतन्महामते

হে বিদ্বানসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ, হে মহামতে! অনুগ্ৰহ কৰি প্ৰাচীন কালত যিদৰে আছিল, তেনেদৰে ৰজা ৱেনৰ সম্পূৰ্ণ চৰিত্ৰ বিস্তাৰে কওক।

Verse 3

सूत उवाच । चरित्रं तस्य वेनस्य वैन्यस्यापि महात्मनः । प्रवक्ष्यामि सुपुण्यं च यथान्यायं श्रुतं पुरा

সূতে ক’লে: পূৰ্বে যিদৰে শুনা হৈছিল, তেনেদৰে বিধিমতে মই সেই বেণ ৰজাৰ আৰু মহাত্মা বৈন্য (পৃথু)ৰ অতি পুণ্যময় চৰিত্ৰ বৰ্ণনা কৰিম।

Verse 4

जाते पुत्रे महाभागस्तस्मिन्पृथौ महात्मनि । विमलत्वं गतो राजा धर्मत्वं गतवान्पुनः

যেতিয়া সেই মহাত্মা পুত্ৰ পৃথু জন্মিল, তেতিয়া ৰজা মহাভাগ্যবান হ’ল; তেওঁ বিমলতা লাভ কৰিলে আৰু পুনৰ ধৰ্মপথত প্ৰতিষ্ঠিত হ’ল।

Verse 5

महापापानि सर्वाणि अर्जितानि नराधमैः । तीर्थसंगप्रसंगेन तेषां पापं प्रयाति च

নরাধমে সঞ্চিত কৰা সকলো মহাপাপ নাশ হয়; তীৰ্থৰ সান্নিধ্য আৰু সঙ্গ-সংস্পৰ্শ মাত্ৰতেই তেওঁলোকৰ পাপ দূৰলৈ যায়।

Verse 6

सतां संगात्प्रजायेत पुण्यमेव न संशयः । पापानां तु प्रसंगेन पापमेव प्रजायते

সৎলোকৰ সঙ্গৰ পৰা নিঃসন্দেহে পুণ্যেই জন্মে; ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই। কিন্তু পাপীৰ সঙ্গ-সংগতে পাপেই উৎপন্ন হয়।

Verse 7

संभाषाद्दर्शनात्स्पर्शादासनाद्भोजनात्किल । पापिनां संगमाच्चैव किल्बिषं परिसंचरेत्

কথা-বতৰা, দৰ্শন, স্পৰ্শ, একেলগে বহা আৰু একেলগে ভোজন—এই সকলোৰে দ্বাৰাই পাপীৰ সঙ্গত পাপৰ দোষ বিয়পি পৰে বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 8

तथा पुण्यात्मकानां च पुण्यमेव प्रसंचरेत् । महातीर्थप्रसंगेन पापाः शुध्यंति नान्यथा

তদ্ৰূপে পুণ্যস্বভাব লোকসকলৰ মাজত পুণ্যই কেৱল বিস্তাৰিত হয়। মহাতীৰ্থৰ সঙ্গত পাপ শুদ্ধ হয়; অন্যথা নহয়।

Verse 9

पुण्यां गतिं प्रयान्त्येते निर्द्धूताशेष कल्मषाः । ऋषय ऊचुः । तत्कथं यांति ते पापाः परां सिद्धिं द्विजोत्तम

এতেকে অৱশিষ্ট সকলো কল্মষ ঝাৰি পেলাই পুণ্যময় গতি লাভ কৰে। ঋষিসকলে ক’লে: “কিন্তু সেই পাপীসকল কেনেকৈ পৰম সিদ্ধি পায়, হে দ্বিজোত্তম?”

Verse 10

तन्नो विस्तरतो ब्रूहि श्रोतुं श्रद्धा प्रवर्तते

সেয়ে আমাক বিস্তাৰে কোৱা; শুনিবলৈ আমাৰ শ্ৰদ্ধা জাগ্ৰত হৈছে।

Verse 11

सूत उवाच । लुब्धकाश्च महापापाः संजाता दासधीवराः । रेवा च यमुना गंगास्तासामंभसि संस्थिताः

সূত ক’লে: “লোভী আৰু মহাপাপী মানুহ দাস আৰু ধীৱৰ (মাছমৰা) হৈ উঠিল; আৰু ৰেৱা, যমুনা, গঙ্গাৰ জলত বাস কৰিলে।”

Verse 12

ज्ञानतोऽज्ञानतः स्नात्वा संक्रीडंति च वै जले । महानद्याः प्रसंगेन ते यांति परमां गतिम्

জ্ঞানতে বা অজ্ঞানতে যিসকলে স্নান কৰে আৰু জলত ক্ৰীড়া কৰে—মহানদীৰ সঙ্গত তেওঁলোকে পৰম গতি লাভ কৰে।

Verse 13

दासत्वं पापसंघातं परित्यज्य व्रजंति ते । पुण्यतोयप्रसंगाच्च ह्याप्लुताः सर्व एव ते

দাসত্বৰ বন্ধন—পাপৰ সঞ্চয়—ত্যাগ কৰি তেওঁলোকে গমন কৰে; আৰু পুণ্য-জলৰ সান্নিধ্যত, নিশ্চয়েই তেওঁলোক সকলোৱে স্নান কৰা যেন শুদ্ধ হয়।

Verse 14

महानद्याः प्रसंगाच्च अन्यासां नैव सत्तमाः । महापुण्यजनस्यापि पापं नश्यति पापिनाम्

মহান পবিত্ৰ নদীৰ সান্নিধ্যত আন জলসমূহো উত্তম হয়, হে সত্তম; আৰু মহাপুণ্যবান পুৰুষৰ সংস্পৰ্শত পাপীৰো পাপ বিনাশ হয়।

Verse 15

प्रसंगाद्दर्शनात्स्पर्शान्नात्र कार्या विचारणा । अत्रार्थे श्रूयते विप्रा इतिहासोऽघनाशनः

কেৱল সান্নিধ্য, দৰ্শন আৰু স্পৰ্শৰ দ্বাৰাই—ইয়াত অধিক বিচাৰ প্ৰয়োজন নাই। এই বিষয়তেই, হে বিপ্ৰসকল, পাপ-নাশক এক প্ৰাচীন ইতিহাস শোনা যায়।

Verse 16

तं वो अद्य प्रवक्ष्यामि बहुपुण्यप्रदायकम् । कश्चिदस्ति मृगव्याधः सुलोभाख्यो महावने

বহু পুণ্য দানকাৰী সেই কাহিনী মই আজি তোমালোকক ক’ম। এক মহাবনত সুলোভা নামৰ এজন মৃগব্যাধ (হৰিণ-শিকারী) আছিল।

Verse 17

श्वभिर्वागुरिजालैश्च धनुर्बाणैस्तथैव च । मृगान्घातयते नित्यं पिशितास्वादलंपटः

কুকুৰ, ফাঁদ আৰু জাল, আৰু ধনু-বাণ লৈও সি সদায় হৰিণ বধ কৰি থাকিছিল—মাংসৰ স্বাদত লোভী হৈ আসক্ত।

Verse 18

एकदा तु सुदुष्टात्मा बाणपाणिर्धनुर्धरः । श्वभिः परिवृतो दुर्गं वनं विंध्यस्य वै गतः

এবাৰ এক অতি দুষ্টচিত্ত লোক—হাতত বাণ, ধনু ধৰি—কুকুৰে ঘেৰাও কৰি বিন্ধ্যদেশৰ বিপদসংকুল অৰণ্যলৈ গ’ল।

Verse 19

मृगान्रुरून्वराहांश्च भीतान्सूदितवान्बहून् । रेवातीरं समासाद्य कश्चिच्छफरघातकः

ভীত হৰিণ, ৰুরু-মৃগ আৰু বৰাহ আদি বহু হত্যা কৰি, এজন শফৰ-মাছৰ ঘাতক ৰেৱা (নর্মদা) নদীৰ তীৰত আহি উপস্থিত হ’ল।

Verse 20

शफरान्सूदयित्वा स निर्जगाम बहिर्जलात् । मृगव्याधस्य लोभस्य भयत्रस्ता ततो मृगी

শফৰ মাছবোৰ হত্যা কৰি সি পানীৰ পৰা বাহিৰ ওলাই আহিল। তাৰ পাছত শিকারীৰ লোভত ভয়াকুল হৈ মৃগী ভয়ে পলাই গ’ল।

Verse 21

जीवत्राणपरा सार्ता भीता चलितचेतना । त्वरमाणा पलायंती रेवातीरं समाश्रिता

জীৱন ৰক্ষা কৰাৰ তাগিদে, ভীত আৰু চিত্ত বিচলিত সেই কাফেলা ত্বৰিত পলাই গৈ ৰেৱা নদীৰ তীৰত আশ্ৰয় ল’লে।

Verse 22

श्वभिश्च चालिता सा तु बाणघातक्षतातुरा । श्वसनस्यापि वेगेन सुलभो मृगघातकः

কুকুৰে খেদাই নিয়া সেই মৃগী বাণৰ আঘাতে ক্ষত-বিক্ষত হৈ কাতৰ আছিল; আৰু মৃগঘাতকজন শ্বাসৰ বেগেৰে সেয়াকো সহজে ধৰি পেলালে।

Verse 23

पृष्ठ एव समायाति पुरतो याति सा मृगी । दृष्टवांस्तां शफरहा बाणपाणिः समुद्यतः

এতিয়া সেই হৰিণী কেতিয়াবা পিঠিৰ ফালে আহে, কেতিয়াবা আগফালে গৈ উঠে। তাক দেখি শফৰহা, হাতে বাণ লৈ, তৎক্ষণাৎ উঠি ধনুৰ্বাণে সাজু হ’ল।

Verse 24

धनुरानम्य वेगेन अनुरुध्य च तां मृगीम् । तावल्लुब्धक लोभाख्यः श्वभिः सार्द्धं समागतः

সোনকালে ধনু টানি বেগে সেই হৰিণীক অনুসৰণ কৰি ওচৰ চাপিল। তেতিয়াই ‘লোভ’ নামৰ লুব্ধক নিজৰ কুকুৰবোৰসহ উপস্থিত হ’ল।

Verse 25

न हंतव्या मदीयेयं मृगयां मे समागता । तस्य वाक्यं समाकर्ण्य मीनहा मांसलंपटः

“এইটো মোৰ শিকার, ইয়ালৈ আহিছে; ইয়াক হত্যা কৰা উচিত নহয়।” এই কথা শুনি মাছ-মৰা, মাংসলোভী জনে (প্ৰতিক্ৰিয়া দেখুৱালে)।

Verse 26

बाणं मुमोच दुष्टात्मा तामुद्दिश्य महाबलः । निहता मृगलुब्धेन बाणेन निशितेन च

সেই দুষ্টচিত্ত, মহাবলী জনে তাক লক্ষ্য কৰি বাণ এৰি দিলে। মৃগলুব্ধকৰ তীক্ষ্ণ, ধারালো বাণে সেই হৰিণী নিহত হ’ল।

Verse 27

प्रमृता सा मृगी तत्र बाणाभ्यां पापचेतसोः । श्वभिर्दंतैः समाक्रांता त्वरमाणा पपात सा

তাত সেই হৰিণী পাপচেতনা লোকদ্বয়ৰ বাণদ্বয়ে ভীষণভাৱে আহত হ’ল। কুকুৰৰ দাঁতে আক্ৰমিত হৈ, আতংকত ছটফটাই, সি তৎক্ষণাৎ ঢলি পৰিল।

Verse 28

शिखराच्च ह्रदे पुण्ये रेवायाः पापनाशने । श्वानश्च त्वरमाणास्ते पतिता विमले ह्रदे

শিখৰৰ পৰা ৰেৱাৰ পাপনাশক পুণ্য হ্ৰদত সেই কুকুৰবোৰো তড়িঘড়ি দৌৰি আহি নিৰ্মল হ্ৰদত পৰি গ’ল।

Verse 29

मृगव्याधो वदत्येव धीवरं क्रोधमूर्च्छितः । मदीयेयं मृगी दुष्ट कस्माद्बाणैर्हता त्वया

ক্ৰোধৰ উন্মাদনাত আচ্ছন্ন মৃগব্যাধে ধীৱৰক ক’লে: “দুষ্ট! এই মৃগী মোৰ; তই কিয় বাণেৰে তাক হত্যা কৰিলি?”

Verse 30

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने त्रिंशोऽध्यायः

ইতি শ্ৰী পদ্মপুৰাণৰ ভূমিখণ্ডত ‘ৱেনোপাখ্যান’ নামক ত্ৰিংশ অধ্যায় সমাপ্ত।

Verse 31

युध्यमानौ ततस्तौ तु द्वावेतौ तु परस्परम् । क्रोधलोभान्महाभागौ पतितौ विमले जले

তাৰ পাছত সেই দুয়ো পৰস্পৰে যুঁজিবলৈ ধৰিলে; ক্ৰোধ আৰু লোভৰ বশত, মহাভাগ্যৱান হ’লেও, নিৰ্মল জলত পৰি গ’ল।

Verse 32

तस्मिन्काले महापर्व वर्तते गतिदायकम् । अमावास्या समायोगं महापुण्यफलप्रदम्

সেই সময়ত এক মহাপৰ্ব উদয় হয়, যি উত্তম গতি দান কৰে; সেয়া অমাৱস্যাৰ সংযোগ, মহাপুণ্যফল প্ৰদানকাৰী।

Verse 33

वेलायां पतिताः सर्वे पर्वणस्तस्य सत्तम । जपध्यानविहीनास्ते भावसत्यविवर्जिताः

হে সৎজনশ্ৰেষ্ঠ, তাৰ সকলো পবিত্ৰ অনুশাসন ধ্বংসপ্ৰাপ্ত হৈছে; জপ-ধ্যানবিহীন, আৰু আন্তৰিক ভাৱ-সত্যৰ পৰা বঞ্চিত।

Verse 34

तीर्थस्नानप्रसंगेन मृगी श्वा च स लुब्धकः । सर्वपापविनिर्मुक्तास्ते गताः परमां गतिम्

তীৰ্থস্নানৰ উপলক্ষে মৃগী, শ্বান আৰু সেই লুব্ধক—সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ—পৰম গতি লাভ কৰিলে।

Verse 35

तीर्थानां च प्रभावेण सतां संगाद्द्विजोत्तमाः । नाशयेत्पापिनां पापं दहेदग्निरिवेंधनम्

হে দ্বিজোত্তমসকল, তীৰ্থসমূহৰ প্ৰভাৱ আৰু সৎজনৰ সঙ্গৰ বলত পাপীৰ পাপ নাশ হয়—যেনেকৈ অগ্নিয়ে ইন্ধন দগ্ধ কৰে।

Verse 36

सूत उवाच । तेषामेवं हि संसर्गादृषीणां च महात्मनाम् । संभाषाद्दर्शनान्नष्टं स्पर्शाच्चैव नृपस्य च

সূত ক’লে: নিশ্চয়, সেই মহাত্মা ঋষিসকলৰ সৈতে এনেকুৱা সঙ্গৰ দ্বাৰা—কথোপকথন, দৰ্শন, আৰু আনকি স্পৰ্শৰ দ্বাৰাও—ৰাজাৰ কলুষ নাশ হ’ল।

Verse 37

वेनस्य कल्मषं नष्टं सतां संगात्पुरा किल । अत्युग्रपुण्यसंसर्गात्पापं नश्यति पापिनाम्

নিশ্চয়, পূৰ্বে বেনৰ কলুষ সৎজনৰ সঙ্গত নাশ হৈছিল; কিয়নো অতি প্ৰবল পুণ্যৰ সংস্পৰ্শত পাপীৰ পাপ লুপ্ত হয়।

Verse 38

अत्युग्रपापिनां संगात्पापमेव प्रसंचरेत् । मातामहस्य दोषेण संलिप्तो वेन एव सः

অত্যন্ত উগ্ৰ পাপীৰ সঙ্গতিত পাপেই বিস্তাৰ পায়। মাতামহৰ দোষৰ কাৰণে সি কলুষিত হ’ল—নিশ্চয় সি বেনাই আছিল।

Verse 39

ऋषय ऊचुः । मातामहस्य को दोषस्तं नो विस्तरतो वद । स मृत्युः स च वै कालः स यमो धर्म एव च

ঋষিসকলে ক’লে: “মাতামহৰ দোষ কি? সেয়া আমাক বিস্তাৰে কোৱা। তেওঁ মৃত্যু, তেওঁৱেই কাল, তেওঁ যম, আৰু তেওঁ ধৰ্ম স্বয়ং।”

Verse 40

न हिंसको हि कस्यापि पदे तस्मिन्प्रतिष्ठितः । चराचराश्च ये लोकाः स्वकर्मवशवर्तिनः

সেই পদত কোনো হিংস্ৰ ব্যক্তি কেতিয়াও প্ৰতিষ্ঠিত নহয়। চল-অচল সকলো লোক নিজৰ কৰ্মৰ বশত চলি থাকে।

Verse 41

जीवंति च म्रियंते च भुंजंत्येवं स्वकर्मभिः । पापाः पश्यंति तं घोरं तेषां कर्मविपाकतः

তেওঁলোকে জীয়াই থাকে আৰু মৰে, আৰু নিজৰ কৰ্মেৰে তেনেকৈ ফল ভোগ কৰে। পাপীয়ে নিজৰ কৰ্ম-বিপাকত সেই ভয়ংকৰ ৰূপ/দৰ্শন দেখে।

Verse 42

निरयेषु च सर्वेषु कर्मणैवं सुपुण्यवान् । योजयेत्ताडयेत्सूत यम एष दिनेदिने

সকলো নৰকত, নিজৰ কৰ্ম অনুসাৰে, হে সূত! যমে দিনেদিনে জীৱসমূহক নিয়োগ কৰে আৰু দণ্ডিত কৰায়।

Verse 43

सर्वेष्वेव सुपुण्येषु कर्मस्वेवं सपुण्यवान् । योजयत्येव धर्मात्मा तस्य दोषो न दृश्यते

এইদৰে যি পুণ্যৱান ধৰ্মাত্মা সকলো অতি-পুণ্য কৰ্মত ভক্তিভাৱে নিয়োজিত হয়, তেওঁৰ কোনো দোষ দেখা নাযায়।

Verse 44

स मृत्योः केन दोषेण पापी वेनस्त्वजायत । सूत उवाच । स मृत्युः शासको नित्यं पापानां दुष्टचेतसाम्

“মৃত্যুৰ কোন দোষত পাপী বেন জন্মিল?” সূতে ক’লে: “সেই মৃত্যু সদায় দুষ্টচিত্ত পাপীসকলৰ দণ্ডদাতা আৰু শাসক।”

Verse 45

वर्तते कालरूपेण तेषां कर्म विमृश्यति । दुष्कृतं कर्म यस्यापि कर्मणा तेन घातयेत्

কাল নিজ ৰূপে চলি থাকে আৰু তেওঁলোকৰ কৰ্ম বিচাৰ কৰি তুলি চায়। যাৰো দুষ্কৃত কৰ্ম থাকিলেও, সেই কৰ্ম কৰ্মেই—ধৰ্মকৰ্মে—নাশ কৰা উচিত।

Verse 46

तस्य पापं विदित्वाऽसौ नयत्येवं हि तं यमः । सुकृतात्मा लभेत्स्वर्गं कर्मणा सुकृतेन वै

তাৰ পাপ জানি যম এইদৰে তাক লৈ যায়। কিন্তু যাৰ আত্মা সুকৃতময়, সি নিশ্চয় সুকৃত কৰ্মৰ দ্বাৰাই স্বৰ্গ লাভ কৰে।

Verse 47

योजयत्येष तान्सर्वान्मृत्युरेव सुदूतकैः । महता सौख्यभावेन गीतमंगलकारिणा

মৃত্যুৱেই নিজৰ সুদূতসকলৰ দ্বাৰা তেওঁলোক সকলোকে নিয়োগ কৰি একত্ৰ কৰে—মহা সুখময় ভাৱে, গীত গাই আৰু মঙ্গলবচন উচ্চাৰি।

Verse 48

दानभोगादिभिश्चैव योजयेच्च कृतात्मकान् । पीडाभिर्विविधाभिश्च क्लेशैः काष्ठैश्च दारुणैः

আৰু দুষ্ট স্বভাৱৰ লোকসকলক দণ্ড-ব্যৱস্থাৰে—জৰিমনা, সম্পত্তি জব্দ আদি—বাঁধি ৰাখিব; নানাবিধ পীড়া, ক্লেশ আৰু অতি দাৰুণ, চেপি ধৰা শাস্তিৰে তেওঁলোকক দমন কৰিব।

Verse 49

त्रासयेत्ताडयेद्विप्रान्स क्रोधो मृत्युरेव तान् । कर्मण्येवं हि तस्यापि व्यापारः परिवर्तते

যদি কোনো মানুহে ব্ৰাহ্মণক ভয় দেখায় বা আঘাত কৰে, তেন্তে সেই ক্ৰোধেই তাৰ বাবে মৃত্যু হৈ উঠে; কিয়নো এনে আচৰণত তাৰ সৎকৰ্মৰ সামৰ্থ্যো উলটি যায় আৰু বিপৰীত ৰূপ ধৰে।

Verse 50

मृत्योश्चापि महाभाग लोभात्पुण्यात्प्रजायते । सुनीथा नाम वै कन्या संजातैषा महात्मनः

হে মহাভাগ! মৃত্যুৰ পৰাও—পুণ্যৰ প্ৰতি লোভাসক্তিৰ ফলত—সুনীথা নামৰ এগৰাকী কন্যা জন্মিল; এইদৰে সেই মহাত্মাৰ পৰা তাই উদ্ভৱ হ’ল।

Verse 51

पितुःकर्म विमृश्यैव क्रीडमाना सदैव सा । प्रजानां शास्ति कर्तारं पुण्यपापनिरीक्षणम्

পিতৃকৰ্ম বিবেচনা কৰি তাই সদায় ক্ৰীড়াৰত থাকে; তথাপি তাই প্ৰজাসকলক শাস্তি দিয়া শাসন কৰোৱা, আৰু পুণ্য-পাপ পৰীক্ষা কৰা নিৰীক্ষক।

Verse 52

सा तु कन्या महाभागा सुनीथा नाम तस्य सा । रममाणा वनं प्राप्ता सखीभिः परिवारिता

সেই মহাভাগা কন্যা—সুনীথা নামধাৰী—নিজ আনন্দত ৰমি, সখীসকলৰ পৰিবেষ্টিত হৈ বনলৈ উপস্থিত হ’ল।

Verse 53

तत्रापश्यन्महाभागं गंधर्वतनयं वरम् । गीतकोलाहलस्यापि सुशंखं नाम सा तदा

তাত তেওঁ গীতৰ কোলাহলৰ মাজতে গন্ধৰ্বৰ পুত্ৰ, মহাভাগ্যবান আৰু উত্তম যুৱকক দেখিলে—তেওঁৰ নাম আছিল সুশঙ্খ।

Verse 54

ददर्श चारुसर्वांगं तप्यंतं सुमहत्तपः । गीतविद्यासु सिद्ध्यर्थं ध्यायमानं सरस्वतीम्

তেওঁ চাৰু আৰু সুসম অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গযুক্ত এজনক দেখিলে, যি অতি মহান তপস্যা কৰি আছিল; গীত-বিদ্যাত সিদ্ধি লাভৰ বাবে তেওঁ সৰস্বতী দেৱীক ধ্যান কৰিছিল।

Verse 55

तस्योपघातमेवासौ सा चकार दिने दिने । सुशंखः क्षमते नित्यं गच्छगच्छेति सोऽब्रवीत्

সিদিনে সিদিনে তাই তেওঁক উপদ্ৰৱ কৰি থাকিল। কিন্তু সুশঙ্খে সদায় সহ্য কৰিলে আৰু ক’লে, “যা—যা, কৰি থাক।”

Verse 56

प्रेषिता नैव गच्छेत्सा विघ्नमेव समाचरेत् । तेनाप्युक्ता सा हि क्रुद्धा ताडयत्तपसि स्थितम्

পঠোৱা হ’লেও তাই নাযায়; বৰং ইচ্ছাকৃতভাৱে বিঘ্নহে ঘটায়। তেওঁ ক’লেও তাই ক্ৰুদ্ধ হৈ তপস্যাত নিমগ্ন জনক আঘাত কৰিলে।

Verse 57

तामुवाच ततः क्रुद्धः सुशंखः क्रोधमूर्च्छितः । दुष्टे पापसमाचारे कस्माद्विघ्नस्त्वया कृतः

তেতিয়া সুশঙ্খ ক্ৰুদ্ধ হৈ, ক্ৰোধে আচ্ছন্ন হৈ তাইক ক’লে: “দুষ্টে, পাপাচাৰী, কিয় তই এই বিঘ্ন কৰিলি?”

Verse 58

ताडनात्ताडनं दुष्टे न कुर्वंति महाजनाः । आक्रुष्टा नैव कुप्यंति इति धर्मस्य संस्थितिः

দুষ্টে আঘাত কৰিলে মহাজনে আঘাতে প্ৰতিআঘাত নকৰে। গালি খাইও ক্ৰোধ নকৰে—ইয়াই ধৰ্মৰ স্থিৰ প্ৰতিষ্ঠা।

Verse 59

त्वयाहं घातितः पापे निर्दोषस्तपसान्वितः । एवमुक्त्वा स धर्मात्मा सुनीथां पापचारिणीम्

“হে পাপিনী, তোমাৰ দ্বাৰাই মই নিহত হ’লোঁ, যদিও মই নিৰ্দোষ আৰু তপস্যাৰে সংযুক্ত আছিলোঁ।” এইদৰে কৈ সেই ধৰ্মাত্মাই পাপাচাৰিণী সুনীথাক সম্বোধন কৰিলে।

Verse 60

विरराम महाक्रोधाज्ज्ञात्वा नारीं निवर्तितः । ततः सा पापमोहाद्वा बाल्याद्वा तमिहैव च

তেওঁ মহাক্ৰোধৰ পৰা নিবৃত্ত হ’ল; নাৰী বুলি জানি উভতি গ’ল। তাৰ পাছত তাই—পাপমোহত বা বাল্যভাবত—সেই ঠাইতেই তাক সেই কামেই কৰিলে।

Verse 61

समुवाच महात्मानं सुशंखं तपसि स्थितम् । त्रैलोक्यवासिनां तातो ममैव परिघातकः

তপস্যাত স্থিত মহাত্মা সুসঙ্খক সি ক’লে: “হে পিতা, ত্ৰিলোকবাসীৰ এইজনেই আক্রমণকাৰী, এইজনেই বিনাশকৰ।”

Verse 62

असतो घातयेन्नित्यं सत्यान्स परिपालयेत् । नैव दोषो भवेत्तस्य महापुण्येन वर्तयेत्

অসৎক সদায় দমন কৰিব লাগে আৰু সত্যবানক ৰক্ষা কৰিব লাগে। তাৰ কোনো দোষ নহয়; সি মহাপুণ্য অনুসাৰে আচৰণ কৰে।

Verse 63

एवमुक्त्वा गता सा तु पितरं वाक्यमब्रवीत् । मया हि ताडितस्तात गंधर्वतनयो वने

এইদৰে কৈ তাই গৈ পিতৃক এই বাক্য ক’লে: “পিতাজী, বনত মই গন্ধৰ্ব-পুত্ৰক আঘাত কৰিলোঁ।”

Verse 64

तपस्तपन्सदैकांते कामक्रोधविवर्जितः । स मामुवाच धर्मात्मा क्रोधरागसमन्वितः

সদাই একান্তত তপস্যা কৰি, কাম-ক্ৰোধবিহীন হৈ থকা সেই ধৰ্মাত্মাই মোক ক’লে; তথাপি সেই মুহূর্তত তেওঁৰ অন্তৰত ক্ৰোধ আৰু ৰাগ জাগ্ৰত আছিল।

Verse 65

ताडयेन्नैव ताडंतं क्रोशंतं नैव क्रोशयेत् । इत्युवाच स मां तात तन्मे त्वं कारणं वद

“যি আঘাত কৰে তাক আঘাত নকৰিবা, যি চিঞৰে তাক চিঞৰি উত্তৰ নিদিবা।” এইদৰে কৈ তেওঁ মোক ক’লে: “বেটী, ইয়াৰ কাৰণ মোক কোৱা।”

Verse 66

एवमुक्तः स वै मृत्युः सुनीथां द्विजसत्तमाः । किंचिन्नोवाच धर्मात्मा प्रश्नप्रत्युत्तरं ततः

এইদৰে সম্বোধিত হোৱাত, হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল, মৃত্যুৱে সুনীথাক একো নক’লে; ধৰ্মাত্মা নীৰৱ হ’ল, আৰু প্ৰশ্ন-উত্তৰৰ ধাৰা তাতে থমকি গ’ল।

Verse 67

वनं प्राप्ता पुनः सा हि सुशंखो यत्र संस्थितः । कराघातैस्ततो दौष्ट्याद्घातितस्तपतां वरः

তাৰ পাছত তাই পুনৰ সেই বনত গ’ল য’ত সুশঙ্খ অৱস্থিত আছিল; আৰু নিছক দুষ্টতাবশত, তপস্বীসকলৰ শ্ৰেষ্ঠজনক হাতৰ আঘাতে আঘাত কৰা হ’ল।

Verse 68

सुशंखस्ताडितो विप्रा मृत्योश्चैव हि कन्यया । ततः क्रुद्धो महातेजाः शशाप तनुमध्यमाम्

হে বিপ্ৰসকল, সুশঙ্খক সেই কন্যাই আঘাত কৰিলে, যি সঁচাকৈয়ে মৃত্যুৰূপা আছিল। তেতিয়া মহাতেজস্বী জন ক্ৰোধিত হৈ সেই সুকোমল-মধ্যমা কন্যাক শাপ দিলে।

Verse 69

निर्दोषो हि यतो दुष्टे त्वयैव परिताडितः । अहमत्र वने संस्थस्तस्माच्छापं ददाम्यहम्

যিহেতু হে দুষ্টে, তোমাৰ দ্বাৰাই এজন নিৰ্দোষ লোক আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈছে, আৰু মই এই বনতে অৱস্থিত—সেইবাবে মই এতিয়াই শাপ উচ্চাৰণ কৰোঁ।

Verse 70

गार्हस्थ्यं च समास्थाय सह भर्त्रा यदा शृणु । पापाचारमयः पुत्रो देवब्राह्मणनिंदकः

শুনা: স্বামীৰ সৈতে গাৰ্হস্থ্য আশ্ৰম গ্ৰহণ কৰিও যদি (স্ত্ৰী) বিপৰীত আচৰণ কৰে, তেন্তে পাপাচাৰে পৰিপূৰ্ণ আৰু দেৱ-ব্ৰাহ্মণ নিন্দক পুত্ৰ জন্মে।

Verse 71

सर्वपापरतो दुष्टे तव गर्भे भविष्यति । एवं शप्त्वा गतः सोपि तप एव समाश्रितः

হে দুষ্টে, তোমাৰ গৰ্ভত সৰ্বপাপত ৰত এজন জন্মিব। এইদৰে শাপ দি সিও গ’ল, আৰু কেৱল তপস্যাত আশ্ৰয় ল’লে।

Verse 72

गते तस्मिन्महाभागे सा सुनीथा गृहं गता । समाचष्ट महात्मानं पितरं तप्तमानसा

সেই মহাভাগ জন গুচি যোৱাৰ পাছত সুনীথা ঘৰলৈ উভতি গ’ল। দুঃখে দগ্ধচিত্ত হৈ তাই মহাত্মা পিতাক সকলো কথা জনালে।

Verse 73

यथा शप्ता तदा तेन गंधर्वतनयेन सा । तत्सर्वं संश्रुतं तेन मृत्युना परिभाषितम्

যেনেদৰে সেই গন্ধৰ্ব-পুত্ৰে তেতিয়া তাইক শাপ দিছিল, তেনেদৰেই সেই সকলো কথা মৃত্যুৱে শুনিলে আৰু তদনুসাৰে তাইক সম্বোধন কৰিলে।

Verse 74

कस्मात्कृतस्त्वयाघातस्तपति दोषवर्जिते । युक्तं नैव कृतं पुत्रि सत्यस्यैव हि ताडनम्

দোষশূন্যে, তুমি কিয় তাইক আঘাত কৰিলা? ই মোৰ হৃদয় দহে। কন্যা, ই যুক্ত নহয়—কাৰণ সত্যকেই যেন প্ৰহাৰ কৰা হ’ল।

Verse 75

एवमाभाष्य धर्मात्मा मृत्युः परमदुःखितः । बभूव स हि तत्तस्यादिष्टमेवं विचिंतयन्

এইদৰে ক’লে ধৰ্মাত্মা মৃত্যুও পৰম দুঃখিত হ’ল; কিয়নো তেওঁ চিন্তা কৰিলে—ইয়াই যে তেওঁৰ ওপৰত আদিষ্ট আছিল।

Verse 76

सूत उवाच । अत्रिपुत्रो महातेजा अंगो नाम प्रतापवान् । एकदा तु गतो विप्रा नंदनं प्रति स द्विजः

সূতে ক’লে: অত্রিৰ পুত্ৰ, মহাতেজস্বী আৰু প্ৰতাপৱান অঙ্গ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণ আছিল। এবাৰ, হে বিপ্ৰসকল, সেই দ্বিজ নন্দনলৈ গ’ল।

Verse 77

तत्र दृष्ट्वा देवराजं तमिंद्रं पाकशासनम् । अप्सरसां गणैर्युक्तं गंधर्वैः किन्नरैस्तथा

তাত তেওঁ দেৱৰাজ ইন্দ্ৰক—পাকশাসনক—দেখিলে; তেওঁ অপ্সৰাসকলৰ গণেৰে আৰু গন্ধৰ্ব-কিন্নৰসকলৰ সৈতে সঙ্গত আছিল।

Verse 78

गीयमानं गीतगैश्च सुस्वरैः सप्तकैस्तथा । वीज्यमानं सुगंधैश्च व्यजनैः सर्व एव सः

সাত সুৰৰ মধুৰ স্বৰে গীতগায়কসকলে তেওঁৰ গুণগান গাই আছিল; আৰু সুগন্ধি ব্যজনৰে চাৰিওফালে তেওঁক বতাহ দিয়া হৈছিল।

Verse 79

योषिद्भी रूपयुक्ताभिश्चामरैर्हंसगामिभिः । छत्रेण हंसवर्णेन चंद्रबिंबानुकारिणा

হংসৰ দৰে মনোমুগ্ধকৰ গতিৰে চলা, ৰূপৱতী নাৰীয়ে চামৰ ধৰি সেবা কৰিছিল; আৰু হংস-ধৱল, চন্দ্ৰবিম্বৰ সদৃশ ছত্ৰে তেওঁক ছায়া দিছিল।

Verse 80

राजमानं सहस्राक्षं सर्वाभरणभूषितम् । कामक्रीडागतं देवं दृष्टवानमितौजसम्

তেওঁ সহস্ৰনেত্ৰ দেৱ ইন্দ্ৰক দেখিলে—যি দীপ্তিময়, সকলো অলংকাৰৰে ভূষিত, কামক্ৰীড়াৰ উদ্দেশ্যে তাত উপস্থিত, আৰু অমিত তেজে সমৃদ্ধ।

Verse 81

तस्य पार्श्वे महाभागां पौलोमीं चारुमंगलाम् । रूपेण तेजसा चैव तपसा च यशस्विनीम्

তাঁৰ কাষতে মহাভাগা পৌলোমী থিয় হৈ আছিল—সুন্দৰ আৰু মঙ্গলময়ী—ৰূপ, তেজ আৰু তপস্যাৰ বাবে যশস্বিনী।

Verse 82

सौभाग्येन विराजंतीं पातिव्रत्येन तां सतीम् । तया सह सहस्राक्षः स रेमे नंदने वने

সেই সতী সৌভাগ্য আৰু পতিব্ৰত্য-ধৰ্মৰ শক্তিৰে দীপ্তিময় হৈ উজ্বলিল। তাইৰ সৈতে সহস্ৰনেত্ৰ ইন্দ্ৰ নন্দন বনত আনন্দে ৰমণ কৰিলে।

Verse 83

तस्य लीलां समालोक्य अंगश्चैव द्विजोत्तमः । धन्यो वै देवराजोऽयमीदृशैः परिवारितः

তাঁৰ দিৱ্য লীলা দেখি দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ অঙ্গ ক’লে— “নিশ্চয় এই দেৱৰাজ ধন্য, এনে মহৎ সঙ্গীসকলৰে পৰিবেষ্টিত।”

Verse 84

अहोऽस्य तपसो वीर्यं येन प्राप्तं महत्पदम् । यदा ममेदृशः पुत्रः सर्वलोकप्रधारकः

“আহা, ইয়াৰ তপস্যাৰ কিমান মহাশক্তি, যাৰ বলত ই মহৎ পদ লাভ কৰিলে! কেতিয়া মোৰো এনে পুত্ৰ হ’ব, যি সকলো লোকৰ আধাৰ হ’ব?”

Verse 85

भवेत्तदा महत्सौख्यं प्राप्स्यामीह न संशयः । इति चिंतापरो भूत्वा त्वरमाणो गृहागतः

“তেতিয়া মহাসুখ উদয় হ’ব; ইয়াত সন্দেহ নাই—মই ইয়াতেই তাক লাভ কৰিম।” এইদৰে চিন্তাত নিমগ্ন হৈ সি ত্বৰিতভাৱে ঘৰলৈ উভতি আহিল।