Dīpa-vidhi-vyākhyānam (Procedure for Lamp-Offering to Hanumān)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथ दीपविधिं वक्ष्ये सरहस्यं हनूमतः । यस्य विज्ञानमात्रेण सिद्धो भवति साधकः ॥ १ ॥

সনৎকুমাৰে ক’লে—এতিয়া মই হনুমানৰ দীপবিধি গূঢ় ৰহস্যসহ ক’ম; যাৰ কেৱল জ্ঞানমাত্ৰতেই সাধক সিদ্ধ হয় ॥১॥

Verse 2

दीपपात्रप्रमाणं च तैलमानं क्रमेण तु । द्रव्यस्य च प्रमाणं वै तत्तु मानमनुक्रमात् ॥ २ ॥

ক্ৰম অনুসাৰে দীপপাত্ৰৰ পৰিমাণ, তাৰ পিছত তেলৰ মান, আৰু আন দ্ৰব্যৰো পৰিমাণ—এই মানসমূহ অনুক্ৰমে ক’ব লাগে ॥২॥

Verse 3

स्थानभेदं च मंत्रं च दीपदानमनुं पृथक् । पुष्पवासिततैलेन सर्वकामप्रदं मतम् ॥ ३ ॥

স্থানভেদ, মন্ত্ৰ, আৰু দীপদান-বিধি—এইবোৰ পৃথক পৃথককৈ বৰ্ণনা কৰিব লাগে; কিন্তু পুষ্পসুগন্ধিত তেলেৰে দীপ অৰ্পণ সৰ্বকামপ্ৰদ বুলি মানা হয় ॥৩॥

Verse 4

तिलतैलं श्रियः प्राप्त्यै पथिकागमनं प्रति । अतसीतैलमुद्दिष्टं वश्यकर्मणि निश्चितम् ॥ ४ ॥

শ্ৰী-সমৃদ্ধি লাভ আৰু পথিকৰ আগমন ঘটাবলৈ তিলৰ তেল বিধেয়; আৰু বশ্যকর্মত অতসী (তিসি) তেল বিশেষভাৱে নিশ্চিত বুলি কোৱা হৈছে ॥৪॥

Verse 5

सार्षापं रोगनाशाय कथितं कर्मकोविदैः । मारणे राजिकोत्थं वा विभीतकसमुद्भवम् ॥ ५ ॥

ৰোগনাশৰ বাবে কৰ্মকোবিদসকলে সৰ্ষপজাত প্ৰস্তুতি ক’লে। কিন্তু মাৰণ-কর্মত ৰাজিকা (ক’লা সৰ্ষে)জাত অথবা বিভীতক-বৃক্ষজাত দ্ৰব্য নিৰ্দিষ্ট বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 6

उच्चाटने करजोत्थं विद्वेषे मधुवृक्षजम् । अलाभे सर्वतैलानां तिलजं तैलमुत्तमम् ॥ ६ ॥

উচ্চাটনৰ বাবে কৰজজাত তেল, আৰু বিদ্বেষৰ বাবে মধুবৃক্ষজাত তেল কোৱা হৈছে। অন্য তেল নাপালে তিলৰ তেলকেই সকলোতকৈ উত্তম বুলি ঘোষণা কৰা হৈছে।

Verse 7

गोधूमाश्च तिला माषा मुद्गा वै तंडुलाः क्रमात् । पंचधान्यमिदं प्रोक्तं नित्यदीपं तु मारुतेः ॥ ७ ॥

ক্রমে গোধূম (গম), তিল, মাষ (উড়দ), মুদ্গ (মুগ) আৰু তণ্ডুল (চাল)—এইবোৰক পঞ্চধান্য বুলি কোৱা হৈছে; আৰু ই মাৰুতি (হনুমান)ৰ নিত্যদীপৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট।

Verse 8

पंचधान्यसमुद्भूतं पिष्टमात्रं सुशोभनम् । सर्वकामप्रदं प्रोक्तं सर्वदा दीपदानके ॥ ८ ॥

পঞ্চধান্যৰ পৰা উৎপন্ন আটা-মাত্ৰেৰে সুন্দৰকৈ গঢ়া দীপ (বা দীপদান) দীপদান-কর্মত সদায় সৰ্বকামপ্ৰদ বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 9

वश्ये तडुलपिष्टोत्थं मारणे माषपिष्टजम् । उञ्चाटने कृष्णतिलपिष्टजं च प्रकीर्तितम् ॥ ९ ॥

বশ্যকর্মত চালৰ আটা-জাত, মাৰণকর্মত মাষ (উড়দ) আটা-জাত, আৰু উঞ্চাটনত কৃষ্ণতিলৰ আটা-জাত—এনেদৰে কোৱা হৈছে।

Verse 10

पथिकागमने प्रोक्तं गोधूमोत्थं सतंडुलम् । मोहने त्वाढकीजात विद्वेषे च कुलत्थजम् ॥ १० ॥

পথিকক শীঘ্ৰ উপস্থিত কৰাবলৈ কৰা কৰ্মত গোধূম-উৎথ চালসদৃশ দানা (সতণ্ডুল) ব্যৱহাৰ বিধেয়। মোহনত আঢ়কীজাত দানা, আৰু বিদ্বেষসাধনত কুলত্থজাত দানা নিৰ্দিষ্ট।

Verse 11

संग्रामे केवला माषाः प्रोक्ता दीपस्य पात्रके । संधौ त्रिपिष्टजं लक्ष्मीहेतोः कस्तूरिकाभवम् ॥ ११ ॥

সঙ্গ্ৰামকালত দীপৰ পাত্ৰ/আধাৰ হিচাপে কেৱল মাষ (উড়দ) ব্যৱহাৰ কোৱা হৈছে। সন্ধ্যাকালত ত্ৰিপিষ্টজ প্ৰয়োগ, আৰু লক্ষ্মীহেতু কস্তূৰীজাত দ্ৰব্য বিধেয়।

Verse 12

एलालवंगकर्पूरमृगनाभिसमुद्भवम् । कन्याप्राप्त्यै तथा राजवंश्ये सख्ये तथैव च ॥ १२ ॥

এলা, লৱংগ, কৰ্পূৰ আৰু মৃগনাভি—এই সুগন্ধি দ্ৰব্যসমূহ—কন্যা-প্ৰাপ্তি, ৰাজবংশৰ সৈতে সম্পৰ্ক, আৰু সখ্যালাভৰ বাবে বিধেয়।

Verse 13

अलाभे सर्ववस्तूनां पंचधान्यं वरं स्मृतम् । अष्टमुष्टिर्भवेत्किञ्चित्किञ्चिदष्टौ चः पुष्कलम् ॥ १३ ॥

অন্য সকলো বস্তু নাপালে পঞ্চধান্য অৰ্ঘ্য/অৰ্পণকেই শ্ৰেষ্ঠ বিকল্প বুলি স্মৃত। ‘অল্প’ পৰিমাণ আঠ মুঠি, আৰু ‘পুষ্কল’ পৰিমাণ তাৰ আঠ গুণ।

Verse 14

पुष्कलानां चतुर्णां च ह्याढकः परिकीर्तितः । चतुराढको भवेद्द्रोणः खारी द्रोणचतुष्टयम् ॥ १४ ॥

চাৰ ‘পুষ্কল’ৰ সমাহাৰক এক ‘আঢ়ক’ বুলি পৰিকীৰ্তিত। চাৰ আঢ়কত এক ‘দ্ৰোণ’ হয়, আৰু চাৰ দ্ৰোণত এক ‘খাৰী’ গঠিত হয়।

Verse 15

खारीचतुष्टय प्रस्थसंज्ञा च परिकीर्तिता । अथवान्यप्रकारेण मानमत्र निगद्यते ॥ १५ ॥

চাৰিখাৰী একেলগে হ’লে তাকো ‘প্ৰস্থ’ নামে কীৰ্তিত কৰা হৈছে। নতুবা ইয়াত মাপৰ বিধান আন প্ৰকাৰে কোৱা হৈছে।

Verse 16

पलद्वयं तु प्रसृतं द्विगुणं कुडवं मतम् । चतुर्भिः कुडवैः प्रस्थस्तैश्चतुर्भिस्तथाढकः ॥ १६ ॥

দুই পল মিলি এক ‘প্ৰসৃত’ বুলি কোৱা হয়; তাৰ দ্বিগুণ ‘কুডৱ’ মানা হয়। চাৰি কুডৱে এক প্ৰস্থ, আৰু চাৰি প্ৰস্থে এক ‘আঢক’ হয়।

Verse 17

चतुराढको भवेद्द्रोणःऋ खारी द्रोणचतुष्टयम् । क्रमेणैतेन ते ज्ञेयाः पात्रे षट्कर्मसंभवे ॥ १७ ॥

চাৰি আঢক মিলি এক ‘দ্ৰোণ’ হয়; চাৰি দ্ৰোণ মিলি এক ‘খাৰী’। ষট্কৰ্মত ব্যৱহৃত পাত্ৰৰ সৈতে সম্পৰ্কত এইবোৰ এই ক্ৰমে জানিব লাগে।

Verse 18

पञ्च सप्त नव तथा प्रमाणास्ते यथाक्रमम् । सौगंधे नैव मानं स्यात्तद्यथारुचि संमतम् ॥ १८ ॥

ক্ৰমে পাঁচ, সাত আৰু ন’—এইবোৰেই প্ৰমাণ। কিন্তু সুগন্ধ দ্ৰব্যত নিৰ্দিষ্ট মাপ নাই; ৰুচি অনুসাৰে সেয়া সম্মত।

Verse 19

नित्यपात्रे तु तैलानां नियमो वार्तिकोद्भवः । सोमवारे गृहीत्वातद्ध्वान्यं तोयप्लुतं धरेत् ॥ १९ ॥

নিত্যপাত্ৰত ৰখা তেলৰ নিয়ম লোকব্যৱহাৰৰ পৰম্পৰাৰ পৰা উদ্ভৱ। সোমবাৰে তাক লৈ, পানী ছটিয়াই, ঢাকি সুৰক্ষিত কৰি ৰাখিব লাগে।

Verse 20

पश्चात्प्रमाणतो ज्ञेयं कुमारीहस्तपेषणम् । तत्पिष्टं शुद्धपात्रे तु नदीतोयेन पिंडितम् ॥ २० ॥

তাৰ পিছত পৰিমিত বিধি জানিব লাগে—কুমাৰীৰ হাতে দ্ৰব্য পেষণ কৰাব লাগে। সেই লেপ শুদ্ধ পাত্ৰত থৈ নদীৰ জলে মথি পিণ্ড কৰি ল’ব লাগে॥২০॥

Verse 21

दीपपात्रं ततः कुर्याच्छुद्धः प्रयतमानसः । दीपपात्रे ज्वाल्यमाने मारुतेः कवचं पठेत् ॥ २१ ॥

তাৰ পিছত শুদ্ধ হৈ সংযত মনৰে দীপপাত্ৰ সাজিব লাগে। সেই পাত্ৰত দীপ জ্বলাই থাকোঁতে মাৰুতি (হনুমান)ৰ কবচ পাঠ কৰিব লাগে॥২১॥

Verse 22

शुद्धभूमौ समास्थाप्य भौमे दीपं प्रदापयेत् । मालामनूनां ये वर्णाः साध्यनामसमन्विताः ॥ २२ ॥

শুদ্ধ ভূমিত সম্যক স্থাপন কৰি ভূমিতেই দীপ জ্বলাইব লাগে। মালা-মন্ত্ৰৰ যি বৰ্ণসমূহ, সিহঁত সাধ্য (ইষ্ট) নামৰ সৈতে যুক্ত কৰি প্ৰয়োগ কৰিব লাগে॥২২॥

Verse 23

वर्तिकायां प्रकर्त्तव्यास्तंतवस्तत्प्रमाणकाः । तत्त्रिंशांशेन वा ग्राह्या गुरुकार्येऽखिलाढ्यता ॥ २३ ॥

বাতিৰ সলতাৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট পৰিমাপ অনুসাৰে তন্তু সাজিব লাগে; নতুবা তাৰ এক-ত্রিংশাংশ পৰিমাণো গ্ৰহণ কৰিব পাৰি। গুৰু কাৰ্যত সামগ্ৰী আৰু পৰিমাপৰ সম্পূৰ্ণতা আবশ্যক॥২৩॥

Verse 24

कूटतुल्याः स्मृता नित्ये सामान्येऽथ विशेषके । रुद्राः कूटगणाः प्रोक्ता न पात्रे नियमो मतः ॥ २४ ॥

নিত্য কৰ্মত আৰু সাধাৰণ তথা বিশেষ অনুষ্ঠানত এইবোৰ ‘কূট’সম বুলি স্মৃত। ৰুদ্ৰসকলক ‘কূট-গণ’ বুলি কোৱা হৈছে; আৰু ইয়াত পাত্ৰ (গ্ৰাহী) বিষয়ে স্থিৰ নিয়ম নাই—এমন মত॥২৪॥

Verse 25

एकविंशतिसंख्याकास्तन्तवोऽथाध्वनि स्मृताः । रक्तसूत्रं हनुमतो दीपदाने प्रकीर्तितम् ॥ २५ ॥

অধ্ব-কৰ্মপথত তন্তু একুশটা বুলি স্মৃত। আৰু দীপদানত হনুমানৰ নিমিত্তে ৰক্তসূত্ৰ (লাল সূতা) বিধেয়।

Verse 26

कृष्णमुञ्चाटने द्वेषेऽरुणं मारणकर्मणि । कूटतुल्यपलं तैलं गुरुकार्ये शिवैर्गुणम् ॥ २६ ॥

মুঞ্চাটন (অপদ্ৰৱ নিবারণ) কৰ্মত ক’লা, দ্বেষজন্য কৰ্মত অৰুণ (লাল), আৰু মাৰণকৰ্মতো অৰুণেই বিধেয়। কূটসম তৌলৰ এক পল পৰিমাণ তেল, গুৰুকাৰ্যত শুভগুণযুক্ত ফলদায়ক বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 27

नित्ये पंचपलं प्रोक्तमथवा मानसी रुचिः ॥ २७ ॥

নিত্য অনুষ্ঠানত পাঁচ পল পৰিমাণ কোৱা হৈছে; অথবা মনৰ ৰুচি আৰু সামৰ্থ্য অনুসাৰে মানসী (মানসিক) অনুষ্ঠানও গ্ৰহণীয়।

Verse 28

हनुमत्प्रतिमायास्तु सन्निधौ दीपदापनम् । शिवालयेऽथवा कुर्यान्नित्यनैमित्तिके स्थले ॥ २८ ॥

হনুমানৰ প্ৰতিমাৰ সন্নিধানত দীপদান কৰা উচিত; অথবা শিৱালয়ত—নিত্য আৰু নৈমিত্তিক কৰ্মৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট স্থানত—কৰিব পাৰি।

Verse 29

विशेषोऽस्त्यत्र यः कश्चिन्मारुते रुच्यते मया ॥ २९ ॥

ইয়াত মাৰুত তত্ত্বৰ বিষয়ে এটা বিশেষ কথা আছে, যি মোৰ বাবে বিশেষভাৱে ৰুচিকৰ।

Verse 30

प्रतिमाग्रे प्रमोदेन ग्रहभूतग्रहेषु च । चतुष्पथे तथा प्रोक्तं षट्सु दीपप्रदापनम् ॥ ३० ॥

আনন্দচিত্তে দেৱমূৰ্তিৰ সন্মুখত দীপ অৰ্পণ কৰিব লাগে; গ্ৰহ আৰু ভূত-প্ৰেত-সম্পৰ্কীয় স্থানতো। তদ্ৰূপ চৌমুখীয়া পথত—এইদৰে ছয় স্থানত দীপদান শাস্ত্ৰে কোৱা হৈছে।

Verse 31

सन्निधौ स्फाटिके लिंगे शालग्रामस्य सन्निधौ । नानाभोगश्रियै प्रोक्तं दीपदानं हनूमतः ॥ ३१ ॥

স্ফটিক লিঙ্গৰ সান্নিধ্যত আৰু শালগ্ৰামৰ সান্নিধ্যত দীপদান বিধেয়। হনুমানজীয়ে নানাবিধ ভোগশ্ৰী—বহু সুখ-সমৃদ্ধি—লাভৰ বাবে এই কথা কৈছে।

Verse 32

गणेशसन्निधौ विघ्नमहासंकटनाशने । विषव्याधिभये घोरे हनुमत्सन्निधौ स्मृतम् ॥ ३२ ॥

গণেশৰ সান্নিধ্যত বিঘ্ন আৰু মহাসংকটৰ নাশ সোঁৱৰণীয়। আৰু বিষ আৰু ব্যাধিজনিত ভয়ংকৰ ভয়ত হনুমানৰ ৰক্ষাকাৰী সান্নিধ্য সোঁৱৰণীয় বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 33

दुर्गायाः सन्निधौ प्रोक्तं संग्रामे दीपदापनम् । चतुष्पथे व्याधिनष्टौ दुष्टदृष्टौ तथैव च ॥ ३३ ॥

দুৰ্গাদেৱীৰ সান্নিধ্যত দীপদান কোৱা হৈছে; যুদ্ধকালতো তেনেদৰে। চৌমুখীয়া পথত ৰোগনাশৰ বাবে আৰু দুষ্টদৃষ্টি নিবারণৰ বাবেও।

Verse 34

राजद्वारे बंधमुक्तौ कारागारेऽथवा मतम् । अश्वत्थवटमूले तु सर्वकार्यप्रसिद्धये ॥ ३४ ॥

ৰাজদ্বাৰত বন্ধনমুক্তিৰ বাবে দীপদান ফলদায়ক বুলি মানা হয়; কাৰাগাৰতো তেনেদৰে। কিন্তু অশ্বত্থ বা বটগছৰ মূলত কৰিলে সকলো কাৰ্য সিদ্ধ হয়।

Verse 35

वश्ये भये विवादे च वेश्मसंग्रामसंकटे । द्यूते दृष्टिस्तंभने च विद्वेषे मारणे तथा ॥ ३५ ॥

বশীকৰণ, ভয় আৰু বিবাদত; গৃহ-সঙ্কট আৰু যুদ্ধ-আপদত; জুৱাত, দৃষ্টি-স্তম্ভনত, বিদ্বেষ সঞ্চাৰত আৰু মাৰণ-প্ৰয়োগতো—(ইয়াক) জপ/প্ৰয়োগ কৰা হয়।

Verse 36

मृतकोत्थापने चैव प्रतिमाचालने तथा । विषे व्याधौ ज्वरे भूतग्रहे क्रृत्याविमोचने ॥ ३६ ॥

মৃতকক উঠোৱাতো, আৰু প্ৰতিমা চলোৱাত; বিষ, ব্যাধি, জ্বৰ, ভূতগ্ৰহ (আৱেশ) আৰু কৃত্যা-বন্ধনৰ পৰা বিমোচনতও—(ইয়াক) প্ৰয়োগ কৰা হয়।

Verse 37

क्षतग्रंथौ महारण्ये दुर्गेव्याघ्ने च दंतिनि । क्रूरसत्त्वेषु सर्वेषु शश्वदूंधविमोक्षणे ॥ ३७ ॥

ক্ষত-গ্ৰন্থি (ঘা/গাঁঠ) হলে, মহা-অৰণ্যত, দুৰ্গম ঠাইত, বাঘ আৰু দন্তী (হাতি) সন্মুখত; সকলো ক্ৰূৰ সত্ত্বৰ মাজত, আৰু সদা আপদ-বিমোচনৰ বাবে—(ইয়াক) জপ কৰিব লাগে।

Verse 38

पथिकागमने चैव दुःस्थाने राजमोहने । आगमे निर्गमे चैव राजद्वारे प्रकीर्तितम् ॥ ३८ ॥

পথিকৰ আগমনত, দুঃস্থানত (অশুভ/কষ্টস্থানত), আৰু ৰজাৰ মোহ/ভ্ৰমৰ প্ৰসঙ্গত; আহা-যোৱা সময়তো—বিশেষকৈ ৰাজদ্বাৰত—(ইয়াক) প্ৰখ্যাত বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 39

दीपदानं हनुमतो नात्र कार्या विचारणा ॥ ३९ ॥

হনুমানজীক দীপদানৰ বিষয়ে ইয়াত কোনো বিচাৰ-বিবেচনা প্ৰয়োজন নাই—নিশ্চয়েই কৰিব লাগে।

Verse 40

रुद्रैकविंशपिंडांश्च त्रिधा मंडलमानकम् । लघुमानं स्मृतं पंच सप्त वा नव वा तथा ॥ ४० ॥

একুশ ‘ৰুদ্ৰ’ পিণ্ডক ত্ৰিধা ভাগ কৰিলে এক মণ্ডল-মান হয়। ‘লঘু-মান’ পাঁচ—অথবা সাত, বা নৱ—এমন এককৰে স্মৃতিত কোৱা হৈছে॥৪০॥

Verse 41

क्षीरेण नवनूतेन दध्ना वा गोमयेन च । प्रतिमाकरणं प्रोक्तं मारुतेर्दीपदापने ॥ ४१ ॥

মাৰুতি (হনুমান)ক দীপদান কৰিবলৈ প্ৰতিমা নিৰ্মাণৰ বিধান কোৱা হৈছে—ক্ষীৰে, নৱনীতে, দধিতে, অথবা গোবৰেও॥৪১॥

Verse 42

दक्षिणाभिमुखं वीरं कृत्वा केसरिविक्रमम् ॥ ४२ ॥

বীৰক দক্ষিণাভিমুখ কৰি, তেওঁক কেশৰীসম বিক্ৰমশালী কৰা হ’ল॥৪২॥

Verse 43

ऋक्षविन्यस्तपादं च किरीटेन विराजितम् । लिखेद्भित्तौ पटे वापि पीठे वा मारुतेः शुभे ॥ ४३ ॥

শুভ মাৰুতি (হনুমান)ক অংকন কৰা উচিত—যাঁৰ পদ ঋক্ষৰ ওপৰত স্থাপিত আৰু যিনি কিৰীটে বিরাজিত—দেৱালত, পটত, অথবা পীঠত॥৪৩॥

Verse 44

मालामंत्रेण दातव्यं दीपदानं हनूमतः । नित्यदीपः प्रकर्त्तव्यो द्वादशाक्षरविद्यया ॥ ४४ ॥

হনুমানৰ বাবে দীপদান মালা-মন্ত্ৰেৰে দিব লাগে; আৰু দ্বাদশাক্ষৰ বিদ্যাৰে নিত্য-দীপ স্থাপন কৰিব লাগে॥৪৪॥

Verse 45

विशेषस्तत्र यस्तं वै दीपदानेऽवधारय । षष्ट्यादौ च द्वितीयादाविमं दीपमितीरयेत् ॥ ४५ ॥

তাত দীপদান-বিধিৰ যি বিশেষ নিয়ম আছে, সেয়া ভালদৰে অৱধাৰণ কৰা উচিত। ষষ্ঠীৰ আৰম্ভণিত আৰু দ্বিতীয়াৰ আৰম্ভণিতো এই একে দীপ বিধিপূৰ্বক অৰ্পণ কৰিব লাগে।

Verse 46

गृहाणेति पदं पश्चाच्छेषं पूर्ववदुच्चरेत् । कूटादौ नित्यदीपे च मंत्रं सूर्याक्षरं वदेत् ॥ ४६ ॥

তাৰ পিছত ‘গৃহাণ’ (গ্ৰহণ কৰা) পদটো উচ্চাৰণ কৰি বাকী অংশ আগৰ দৰে পাঠ কৰিব লাগে। কূটৰ আৰম্ভণিত আৰু নিত্যদীপত সূৰ্যাক্ষৰময় মন্ত্র উচ্চাৰণ কৰিব লাগে।

Verse 47

तत्र मालाख्यमनुना तत्तत्कार्येषु कारयेत् । गोमयेनोपलिप्तायां भूमौ तद्गतमानसः ॥ ४७ ॥

তাত ‘মালা’ নামে পৰিচিত মন্ত্রেৰে সেই সেই কাৰ্য সম্পাদন কৰাব লাগে। গো-ময়ে লেপা ভূমিত বহি মনক সেই (ক্ৰিয়া আৰু দেবতা)ত নিবিষ্ট ৰাখিব লাগে।

Verse 48

षट्कोणं वसुपत्रं च भूमौ रेखासमन्वितम् । कमलं च लिखेद्भद्रं तत्र दीपं निधापयेत् ॥ ४८ ॥

ভূমিত ৰেখাসহ ষট্কোণ আৰু বসুপত্ৰ (অষ্টদল) অংকন কৰিব লাগে। তাৰ পিছত তাত মঙ্গলময় কমল আঁকি সেই কমলত দীপ স্থাপন কৰিব লাগে।

Verse 49

शैवे वा वैष्णवे पीठे पूजयेदंजनासुतम् । कूटषट्कं च षट्कोणे अंतराले परलिखेत् ॥ ४९ ॥

শৈৱ বা বৈষ্ণৱ পীঠত অঞ্জনাসুত (হনুমান)ৰ পূজা কৰিব লাগে। আৰু ষট্কোণৰ ভিতৰৰ অন্তৰাল স্থানসমূহত কূটষট্ক (ছয় কূট)ো অংকন কৰিব লাগে।

Verse 50

षट्कोणेषु षडंगानि बीजयुक्तानि संलिखेत् । सौम्यं मध्यगतं लेख्यं तत्र संपूज्य मारुतिम् ॥ ५० ॥

ষট্কোণৰ ছয় কোণত বীজাক্ষৰসহ ষড়ঙ্গসমূহ লিখিব। মধ্যভাগত সৌম্য শুভ মন্ত্রৰূপ লিখি, তাত বিধিপূৰ্বক পূজা কৰি মারুতি (হনুমান)ক আৰাধনা কৰিব॥৫০॥

Verse 51

षट्कोणेषु षडंगानि नामानि च पुरोक्तवत् । वसुपत्रे क्रमात्पूज्या अष्टावेते च वानराः ॥ ५१ ॥

ষট্কোণসমূহত পূৰ্বোক্ত মতে ষড়ঙ্গ আৰু সিহঁতৰ নাম বিন্যাস কৰিব। বসুসকলৰ অষ্টদল পদ্মত ক্ৰমে এই আঠ ‘বানৰ’ক পূজা কৰিব॥৫১॥

Verse 52

सुग्रीवायांगदायाथ सुषेणाय नलाय च । नीलायाथो जांबवते प्रहस्ताय तथैव च ॥ ५२ ॥

সুগ্ৰীৱ আৰু অঙ্গদক; লগতে সুষেণ আৰু নলক; নীলক, জাম্ববানক, আৰু তেনেদৰে প্ৰহস্তক (পূজা অৰ্পণ কৰিব)॥৫২॥

Verse 53

सुवेषाय ततः पश्चाद्यजेत्षडंगदेवताः । आदावंजनापुत्राय ततश्च रुद्रमूर्तये ॥ ५३ ॥

তাৰপিছত সুৱেষক পূজা কৰি, তাৰ পাছত ষড়ঙ্গ-দেৱতাসকলক যজন কৰিব। প্ৰথমে অঞ্জনা-পুত্ৰক, তাৰপিছত ৰুদ্ৰমূৰ্তিক (অৰ্পণ কৰিব)॥৫৩॥

Verse 54

ततो वायुसुतायाथ जानकीजीवनाय च । रामदूताय ब्रह्मास्त्रनिवारणाय तत्परम् ॥ ५४ ॥

তাৰপিছত বায়ুসুত (হনুমান)ক—যি জানকীৰ জীৱনস্বৰূপ; ৰামদূতক, আৰু ব্ৰহ্মাস্ত্ৰ নিবারণত সদা তৎপৰজনক (পূজা অৰ্পণ কৰিব)॥৫৪॥

Verse 55

पंचोपचारैः संपूज्य देशकालौ च कीर्तेत् । कुशोदकं समादाय दीपमंत्रं समुञ्चरेत् ॥ ५५ ॥

পঞ্চোপচাৰে বিধিপূৰ্বক পূজা কৰি দেশ আৰু কাল ঘোষণা কৰিব। তাৰ পাছত কুশাসংযুক্ত জল লৈ দীপ-মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰিব॥৫৫॥

Verse 56

उत्तगभिमुखो जप्त्वा साधयेत्साधकोत्तमः । तं मंत्रं कूटधा जप्त्वा जलं भूमौ विनिक्षिपेत् ॥ ५६ ॥

উত্তৰমুখে জপ কৰি উত্তম সাধকে ক্ৰিয়া সিদ্ধ কৰিব। সেই মন্ত্ৰ গোপনে জপ কৰি জল ভূমিত নিক্ষেপ কৰিব॥৫৬॥

Verse 57

ततः करपुटं कृत्वा यथाशक्ति जपेन्मनुम् । अनेन दीपवर्येण उदङ्मुखगतेन वै ॥ ५७ ॥

তাৰ পাছত কৰপুট কৰি যথাশক্তি মন্ত্ৰ জপ কৰিব। এই শ্ৰেষ্ঠ দীপ আগত ৰাখি, উত্তৰমুখে (জপ কৰিব)॥৫৭॥

Verse 58

तथा विधेहि हनुमन्यथा स्युर्मे मनोरथाः । त्रयोदशैवं द्रव्याणि गोमयं मृत्तिका मसी ॥ ५८ ॥

হে হনুমান! মোৰ মনোৰথ পূৰ্ণ হোৱাকৈ তেনেকৈ বিধান কৰা। এইদৰে তেৰটা দ্ৰব্য—গোময়, মৃৎতিকা, মসি (আদি)॥৫৮॥

Verse 59

अलक्तं दरदं रक्तचंदनं चंदनं मधु । कस्तूरिका दधि क्षीरं नवनीतं धृतं तथा ॥ ५९ ॥

আলক্ত, দরদ, ৰক্তচন্দন, চন্দন, মধু, কস্তূৰী, দধি, ক্ষীৰ, নবনীৎ আৰু ঘৃতো (দ্ৰব্য)॥৫৯॥

Verse 60

गोमयं द्विविधं तत्र प्रोक्तं गोमहिषीभवम् । पश्चाद्विनष्टद्रव्याप्तौ माहिषं गोमयं स्मृतम् ॥ ६० ॥

তাত গো-ময় দুবিধ বুলি কোৱা হৈছে—গাইজাত আৰু মহিষীজাত। পাছত যেতিয়া উপযুক্ত দ্ৰব্য নষ্ট হয় বা অপ্রাপ্য হয়, তেতিয়া মহিষীৰ গো-ময়ো ‘গো-ময়’ ৰূপে গ্ৰহণীয় বুলি স্মৃতিত কোৱা হৈছে।

Verse 61

पथिकागमने दूरान्महादुर्गस्य रक्षणे । बालादिरक्षणे चैव चौरादिभयनाशने ॥ ६१ ॥

ইয়াৰ ব্যৱহাৰ দূৰলৈ যোৱা পথিকক উভতাই আনিবলৈ, মহাদুৰ্গ ৰক্ষা কৰিবলৈ, শিশু আদি সুৰক্ষাৰ বাবে আৰু চোৰ আদি জনিত ভয় নাশ কৰিবলৈ কৰা হয়।

Verse 62

स्त्रीवश्यादिषु कार्येषु शस्तं गोगोमयं मने । भूमिस्पृष्टं न तद्ग्राह्यमंतरिक्षाञ्च भाजने ॥ ६२ ॥

স্ত্ৰীবশ্য আদি কৰ্মত গাইৰ গো-ময়ক প্ৰশস্ত (শুদ্ধিকাৰক) বুলি মানা হৈছে। কিন্তু যি গো-ময় মাটি স্পৰ্শ কৰিছে সেয়া গ্ৰহণীয় নহয়; মাটিৰ স্পৰ্শ নথকা পাত্ৰত ৰাখিব লাগে।

Verse 63

चतुर्विधा मृत्तिका तु श्वेता पीतारुणासिता । तत्र गोपीचंदनं तु हरितालं च गौरिकम् ॥ ६३ ॥

পূজাৰ মৃৎ চাৰিবিধ—শ্বেত, পীত, অৰুণ (লাল) আৰু অসিত (ক’লা)। ইয়াৰ ভিতৰত গোপীচন্দন, হৰিতাল আৰু গৌৰিকা-ও বিশেষ পবিত্ৰ মৃৎ/খনিজ হিচাপে গণ্য।

Verse 64

मषी लाक्षारसोद्भूता सर्वं वान्यत्स्फुटं मतम् । कृत्वा गोपीचदंनेन चतुरस्रं गृहं सुधीः ॥ ६४ ॥

লাক্ষাৰসৰ পৰা উৎপন্ন মসি প্ৰশস্ত বুলি কোৱা হৈছে; আৰু লেখনৰ বাবে ব্যৱহৃত আন সকলো বস্তু স্পষ্ট আৰু স্ফুট হোৱাই উত্তম বুলি মানা হৈছে। গোপীচন্দনেৰে চতুৰস্ৰ সীমা আঁকি, জ্ঞানীয়ে তাৰ পাছত বিধিমতে লেখন আৰম্ভ কৰিব।

Verse 65

तन्मध्ये माहिषेणाथ कुर्यान्मूर्तिं हनूमतः । बीजं क्रोधाञ्च तत्पुच्छं लिखेन्मंत्री समाहितः ॥ ६५ ॥

সেই যন্ত্ৰৰ মধ্যভাগত, হে নাথ, মহিষৰ পিত্তে হনুমানৰ মূৰ্তি গঢ়িব। সাধকে একাগ্ৰচিত্তে তেওঁৰ লেজত বীজমন্ত্ৰ আৰু ক্ৰোধাক্ষৰ লিখিব।

Verse 66

तैलेन स्नापयेन्मूर्तिं गुडेन तिलकं चरेत् । शतपत्रसमो धूपः शालनिर्याससंभवः ॥ ६६ ॥

মূৰ্তিক তেলেৰে স্নান কৰাই গুড়ৰে তিলক কৰিব। ধূপ শতপত্ৰ পদ্মৰ দৰে সুগন্ধিযুক্ত হ’ব, শাল গছৰ নিৰ্যাসৰ পৰা প্ৰস্তুত।

Verse 67

कुर्य्याञ्च तैलदीपं तु वर्तिपंचकसंयुतम् । दध्योदनेन नैवेद्यं दद्यात्साधकसत्तमः ॥ ६७ ॥

শ্ৰেষ্ঠ সাধকে পাঁচটা সলতে-যুক্ত তেলদীপ প্ৰস্তুত কৰি, নৈবেদ্য হিচাপে দই-ভাত অৰ্পণ কৰিব।

Verse 68

वारत्रयं कंठदेशे सशेषविषमुञ्चरन् । एवं कृते तु नष्टानां महिषीणां गवामपि ॥ ६८ ॥

কণ্ঠদেশত অৱশিষ্ট বিষ তিনবাৰ মুক্ত কৰিব। এইদৰে কৰিলে হেৰোৱা মহিষী আৰু গাভীও পুনৰ লাভ হয়।

Verse 69

दासीदासादिकानां च नष्टानां प्राप्तिरीरिता । चौरादिदुष्टसत्त्वानां सर्पादीनां भये पुनः ॥ ६९ ॥

দাসী-দাস আদি যি নষ্ট/হেৰোৱা হয়, তাৰ প্ৰাপ্তিও কোৱা হৈছে। আৰু চোৰ আদি দুষ্ট লোক আৰু সৰ্প আদি বিপদৰ ভয়ত পুনৰ ৰক্ষা লাভ হয়।

Verse 70

तालेन च चतुर्द्वारं गृहं कृत्वा सुशोभनम् । पूर्वद्वारे गजः स्थाप्यो दक्षिणे महिषस्तथा ॥ ७० ॥

তাল-প্ৰমাণে চাৰিদুৱাৰীয়া সুসজ্জিত গৃহ নিৰ্মাণ কৰি, পূৰ্বদুৱাৰত গজ স্থাপন কৰিব আৰু দক্ষিণদুৱাৰত তদ্ৰূপ মহিষ স্থাপন কৰিব।

Verse 71

सर्पस्तु पश्चिमे द्वारे व्याघ्रश्चैवोत्तरे तथा । एवं क्रमेण खड्गं च क्षुरिकादंडमुद्गरान् ॥ ७१ ॥

পশ্চিমদুৱাৰত সৰ্প স্থাপন কৰিব আৰু উত্তৰদুৱাৰত তদ্ৰূপ ব্যাঘ্ৰ। এই ক্ৰমে খড়্গ, ক্ষুৰিকা, দণ্ড আৰু মুদ্গৰো বিন্যাস কৰিব।

Verse 72

विलिख्य मध्ये मूर्तिं च महिषीगोमयेन वै । कृत्वा डमरुहस्तां च चकिताक्षीं प्रयत्नतः ॥ ७२ ॥

তাৰপিছত মধ্যভাগত মহিষী-গোময়েৰে মূৰ্তিৰ ৰেখা আঁকি, যত্নসহ ডমৰু-হস্তা আৰু চকিত, বিস্তৃত নয়নযুক্ত ৰূপ গঢ়িব।

Verse 73

पयसा स्नापनं रक्तचंदनेनानुलेपनम् । जातीपुष्पैस्तु संपूज्य शुद्धधूप प्रकल्पयेत् ॥ ७३ ॥

দুধেৰে স্নান কৰাই, ৰক্তচন্দনৰ লেপন কৰিব। জাতী-পুষ্পেৰে সম্যক পূজা কৰি শুদ্ধ ধূপ প্ৰস্তুত কৰিব।

Verse 74

घृतेन दीपं दत्त्वाथ पायसान्नं निवेदयेत् । गगनं दीपिकेंद्वाढ्यां शास्त्रं च पुरतो जपेत् ॥ ७४ ॥

ঘিঁউৰ দীপ অৰ্পণ কৰি, তাৰপিছত পায়সান্ন নৈবেদ্য নিবেদন কৰিব। দীপিকাৰ পোহৰ আৰু চন্দ্ৰালোকৰে ভৰা আকাশৰ তলত, সম্মুখে শাস্ত্ৰ জপ/পাঠ কৰিব।

Verse 75

एवं सप्तदिनं कृत्वा मुच्यते महतो भयात् । अनयोर्भौमवारे तु कुर्यादारंभमादरात् ॥ ७५ ॥

এইদৰে সাত দিন আচৰণ কৰিলে মহাভয়ৰ পৰা মুক্তি পোৱা যায়। এই দুটা পদ্ধতিৰ মাজত ভৌমবাৰে (মঙলবাৰে) আদৰে আৰম্ভ কৰা উচিত।

Verse 76

शत्रुसेनाभये प्राप्ते गैरिकेण तु मंडलम् । कृत्वा तदंतरे तालमीष्टन्नम्रं समालिखेत् ॥ ७६ ॥

শত্ৰুসেনাৰ ভয় আহিলে গৈৰিক (লাল গেৰু)ৰে মণ্ডল আঁকি, তাৰ ভিতৰত ইচ্ছামতে অলপ নত তালগছ যত্নে অঙ্কন কৰিব লাগে।

Verse 77

तत्रावलंबमानां च प्रतिमां गोमयेन तु । वामहस्तेन तालाग्रं दक्षिणे ज्ञानमुद्रिका ॥ ७७ ॥

তাতে গোবৰৰে প্ৰতিমা গঢ়ি স্থাপন কৰিব লাগে; তাৰ বাওঁ হাতে তালপাতৰ আগভাগ আৰু সোঁ হাতে জ্ঞানমুদ্ৰা থাকিব।

Verse 78

तालमूलात्स्वकाष्टायां मार्गे हस्तमिते गृहम् । चतुरस्र विधायाथ तन्मध्ये मूर्तिमालिखेत् ॥ ७८ ॥

তালগছৰ মূলৰ পৰা, পথত থোৱা নিজৰ কাঠৰ পাটাতনত, এক হস্ত-প্ৰমাণ গৃহস্থান সাজিব লাগে। তাক চতুৰস্ৰ কৰি তাৰ মাজত মূর্তি অঙ্কন কৰিব লাগে।

Verse 79

दक्षिणाभिमुखीं रम्यां हृदये विहितांजलिम् । तोयेन स्नानगंधादि यथासंभवमर्पयेत् ॥ ७९ ॥

দক্ষিণমুখী হৈ, মনোৰম আৰু সংযত ভাৱে, হৃদয়ত অঞ্জলি ধৰি, যথাসম্ভৱ স্নানৰ জল আৰু গন্ধাদি অৰ্পণ কৰিব লাগে।

Verse 80

कृशारान्नं च नैवेद्यं साज्यं तस्यै निवेदयेत् । किलिद्वयं जपं प्रोक्तमेवं कुर्याद्दिने दिने ॥ ८० ॥

তাঁলৈ ঘিউসহ কৃশাৰান্ন নৈবেদ্য ৰূপে নিবেদন কৰিব। ‘কিলিদ্বয়’ নামৰ জপ কোৱা হৈছে; এইদৰে দিনে দিনে পালন কৰিব॥৮০॥

Verse 81

एवं कृते भवेच्छीघ्रं पथिकानां समागमः । श्यामपाषाणखण्डेन लिखित्वा भूपतेर्गृहम् ॥ ८१ ॥

এদৰে কৰিলে সোনকালে পথিকসকলৰ সমাগম হ’ব। ক’লা পাথৰৰ খণ্ডেৰে লিখি ভূপতিৰ গৃহৰ চিন ৰাখিব॥৮১॥

Verse 82

प्राकारं तु चतुर्द्वारयुक्तं द्वारेषु तत्र वै । अन्योन्यपुच्छ रिधित्रययुक्तां हनूमतः ॥ ८२ ॥

চাৰি দুৱাৰযুক্ত প্ৰাকাৰ নিৰ্মাণ কৰিব; আৰু সেই দুৱাৰসমূহত হনুমানৰ—পৰস্পৰ সংযুক্ত ‘পুচ্ছ’চিহ্নযুক্ত ত্ৰিবিধ বিন্যাস স্থাপন কৰিব॥৮২॥

Verse 83

कुर्यान्मूर्तिं गोमयेन धत्तूरकुसुमैयजेत् । जटामांसीभवं धूपं तैलाक्तघृतदीपकम् ॥ ८३ ॥

গোময়েৰে মূৰ্তি গঢ়ি ধত্তূৰ ফুলেৰে পূজা কৰিব। জটামাংসীৰ ধূপ অৰ্পণ কৰি, তেল মাখা সলতাযুক্ত ঘৃতদীপ জ্বলাই দিব॥৮৩॥

Verse 84

नैवेद्यं तिलतैलाक्तसक्षारा माषरोटिका । ध्येयो दक्षिणहस्तेन रोटिकां भक्षयन्हरिः ॥ ८४ ॥

নৈবেদ্য হিচাপে তিলতেল মাখা, ক্ষাৰ-লৱণমিশ্ৰিত মাষৰ ৰোটিকা অৰ্পণ কৰিব। আৰু হৰিক ধ্যান কৰিব—তেওঁ সোঁহাতে সেই ৰোটিকা ভক্ষণ কৰিছে॥৮৪॥

Verse 85

वामहस्तेन पाषाणैस्त्रासयन्परसैनिकान् । प्नारयन्भ्रुकुटीं बद्ध्वा भीषयन्मथयन्स्थितः ॥ ८५ ॥

সি বাঁও হাতেৰে পাথৰ নিক্ষেপ কৰি শত্রু-সৈন্যক আতংকিত কৰিলে; ভ্ৰূকুটি কুঁচাই ধমকি দি তেওঁলোকৰ ব্যূহক বিশৃঙ্খল কৰি তাতে স্থিৰ হৈ ৰ’ল।

Verse 86

जपेञ्च भुग्भुगिति वै सहस्रं ध्यानतत्परः । एवं कृतविधानेन परसैन्यं विनाशयेत् ॥ ८६ ॥

ধ্যানত তৎপৰ হৈ ‘ভুগ্ ভুগ্’ এই মন্ত্র সহস্ৰবাৰ জপ কৰিব লাগে। এইদৰে বিধিপূৰ্বক কৰিলে শত্রু-সৈন্যৰ বিনাশ ঘটে।

Verse 87

रक्षा भवति दुर्गाणां सत्यं सत्य न संशयः । प्रायोगा बहवस्तत्र संक्षेपाद्गदिता मया ॥ ८७ ॥

দুৰ্দশাৰ সময়ত এইবোৰেই ৰক্ষা হয়—সত্য, সত্য; কোনো সন্দেহ নাই। তাত বহু প্ৰয়োগ আছে; মই সংক্ষেপে কৈছোঁ।

Verse 88

प्रत्यहं यो विधानेन दीपदानं हनूमतः । तस्यासाध्यं न वै किंचिद्विद्यते भुवनत्रये ॥ ८८ ॥

যি প্ৰতিদিন বিধিপূৰ্বক হনুমানজীক দীপদান কৰে, তাৰ বাবে ত্ৰিভুৱনত একোৱেই অসাধ্য নহয়।

Verse 89

न देयं दुष्टहृदये दुष्टचिंतनबुद्धये । अविनीताय शिष्याय पिशुनाय कदाचन ॥ ८९ ॥

দুষ্টহৃদয়, দুষ্টচিন্তাত আসক্ত বুদ্ধিসম্পন্ন লোকক—আৰু অবিনীত শিষ্যক, লগতে পিশুন (চুগলখোৰ)ক—কেতিয়াও (এই উপদেশ) দিব নালাগে।

Verse 90

कृतघ्नाय न दातव्यं दातव्यं च परीक्षिते । बहुना किमिहोक्तेन सर्वं दद्यात्कपीश्वरः ॥ ९० ॥

কৃতঘ্নক একো দান নকৰিবা; দান দিবলৈ হ’লে ভালদৰে পৰীক্ষা কৰি দিয়া উচিত। ইয়াত বেছি ক’বলৈ কি আছে—কপীশ্বৰে সৰ্বস্বেই অৰ্পণ কৰিলে।

Verse 91

अथ मन्त्रान्तरं वक्ष्ये तत्त्वज्ञानप्रदायकम् । तारो नमो हनुमते जाठरत्रयमीरयेत् ॥ ९१ ॥

এতিয়া মই তত্ত্বজ্ঞান প্ৰদানকাৰী আন এটা মন্ত্ৰ ক’ম। প্ৰথমে ‘তাৰ’ (প্ৰণৱ) উচ্চাৰণ কৰি, তাৰপিছত ‘নমো হনুমতে’ ক’ব, আৰু তাৰপিছত ‘জাঠৰ’ৰ তিনিটা ধ্বনি উচ্চাৰণ কৰিব।

Verse 92

दनक्षोभं समाभाष्य संहरद्वयमीरयेत् । आत्मतत्त्वं ततः पश्चात्प्रकाशययुगं ततः ॥ ९२ ॥

‘দনক্ষোভ’ পাঠ কৰি তাৰপিছত ‘সংহাৰ’ সম্পৰ্কীয় দুটা সূত্ৰ উচ্চাৰণ কৰিব। তাৰপিছত আত্মতত্ত্ব ব্যাখ্যা কৰি, শেষত ‘প্ৰকাশ’ সম্পৰ্কীয় যুগল অংশ উপদেশ দিব।

Verse 93

वर्मास्त्रवह्निजायांतः सार्द्धूषड्विंशदर्णवान् । वसिष्ठोऽस्य मुनिश्छन्दोऽनुष्टुप् च देवताः पुनः ॥ ९३ ॥

এই মন্ত্ৰ ‘বর্মাস্ত্ৰ’ৰে আৰম্ভ হৈ ‘বহ্নিজায়া’ত শেষ হয়; ইয়াত মুঠ ছাব্বিশটা অক্ষৰ আছে। ইয়াৰ ঋষি বশিষ্ঠ, ছন্দ অনুষ্টুপ, আৰু অধিষ্ঠাত্রী দেৱতাসকলকো (তদনুযায়ী) জানিব লাগে।

Verse 94

हनुमान्मुनिसप्तर्तुवेदाष्टनिगमैः क्रमात् । मंत्रार्णैश्च षडंगानि कृत्वा ध्यायेत्कपीश्वरम् ॥ ९४ ॥

ক্ৰম অনুসাৰে হনুমান, মুনিসকল, সাত ঋতু, বেদ আৰু আঠ নিগম—ইয়াৰ সৈতে যুক্ত মন্ত্ৰাক্ষৰেৰে ষড়ঙ্গ-ন্যাস সম্পন্ন কৰি, তাৰপিছত কপীশ্বৰ (হনুমান)ৰ ধ্যান কৰিব লাগে।

Verse 95

जानुस्थावामबाहुं च ज्ञानमुद्रापरं हृदि । अध्यात्मचित्तमासीनं कदलीवनमध्यगम् ॥ ९५ ॥

তেওঁ বাওঁ বাহু হাঁটুৰ ওপৰত থৈ, হৃদয়ত জ্ঞান-মুদ্ৰা ধৰি, অন্তৰ্মুখ ধ্যানত লীন হৈ কলাবনৰ মাজত আসীন হৈছিল।

Verse 96

बालार्ककोटिप्रतिमं ध्यायेज्ज्ञानप्रदं हरिम् । ध्यात्वैवं प्रजपेल्लक्षं दशांशं जुहुयात्तिलैः ॥ ९६ ॥

কোটি উদীয়মান সূৰ্যৰ দৰে দীপ্তিমান, জ্ঞানদাতা হৰিক ধ্যান কৰিব লাগে। এইদৰে ধ্যান কৰি মন্ত্র এক লক্ষ বাৰ জপ কৰি, তিলৰে তাৰ দশমাংশ হোম কৰিব লাগে।

Verse 97

साज्यैः संपूजयेत्पीठे पूर्वोक्ते पूर्ववत्प्रभुम् । जप्तोऽयं मदनक्षोभं नाशयत्येव निश्चितम् ॥ ९७ ॥

পূৰ্বোক্ত পীঠত পূৰ্ববিধি অনুসাৰে ঘৃতমিশ্ৰিত আহুতি সহ প্ৰভুৰ সম্যক পূজা কৰিব লাগে। এই জপ নিশ্চিতভাৱে মদনজনিত ক্ষোভ নাশ কৰে।

Verse 98

तत्त्वज्ञानमवाप्नोति कपींद्रस्य प्रसादतः । अथ मंत्रातरं वाक्ष्ये भूतविद्रावणं परम् ॥ ९८ ॥

কপীন্দ্ৰ (হনুমান)ৰ প্ৰসাদে তত্ত্বজ্ঞান লাভ হয়। এতিয়া মই ভূত-প্ৰেতাদি বিদ্ৰাৱণকাৰী পৰম আন এটা মন্ত্র ক’ম।

Verse 99

तारः काशींकुक्षिपरवराहश्चांजनापदम् । पवनो वनपुत्रांते आवेशिद्वयमीरयेत् ॥ ९९ ॥

ক্ৰমে ‘তাৰ’, ‘কাশী’, ‘কুক্ষি’, ‘পর’, ‘বৰাহ’ আৰু ‘চাঞ্জনাপদ’ উচ্চাৰণ কৰিব; তাৰ পিছত ‘বনপুত্ৰা’ৰ অন্তত ‘পৱন’ ক’ব—এইদৰে ‘আৱেশি’ নামৰ দ্বয় উচ্চাৰিত হয়।

Verse 100

तारः श्रीहनुमत्यश्चादस्त्ररचभुजाक्षरः । ब्रह्मा मुनिः स्याद्गायत्री छंदोऽत्र देवता पुनः ॥ १०० ॥

বীজাক্ষৰ ‘তাৰ’ (ওঁ); ‘শ্ৰী’ আৰু ‘হনুমতী’ যুক্ত হ’লে ভুজাক্ষৰসহ অস্ত্ৰৰূপ মন্ত্ৰ হয়। ইয়াত ঋষি ব্ৰহ্মা, ছন্দ গায়ত্ৰী, আৰু দেবতা পুনৰায় পূৰ্বোক্তই॥১০০॥

Verse 101

हनुमान्कमला बीजं फट् शक्तिः परिकीर्तितः । षड्दीर्घाढ्येन बीजेन षडङ्गानि समाचरेत् ॥ १०१ ॥

‘হনুমান্-কামলা’ বীজ বুলি কোৱা হৈছে, আৰু ‘ফট্’ শক্তি বুলি পৰিকীৰ্তিত। ছয়টা দীৰ্ঘ স্বৰযুক্ত বীজেৰে ষড়ঙ্গ-ন্যাস আচৰণ কৰিব লাগে॥১০১॥

Verse 102

आंजनेय पाटलास्यं स्वर्णाद्रिसमविग्रहम् । पारिजातद्रुमूलस्थं चिंतयेत्साधकोत्तमः ॥ १०२ ॥

শ্ৰেষ্ঠ সাধকে আঞ্জনেয় (হনুমান)-ক ধ্যান কৰক—যাঁৰ মুখ পাটলবৰ্ণ, দেহ সোণৰ পৰ্বতৰ দৰে, আৰু যিনি পাৰিজাত গছৰ মূলত অধিষ্ঠিত॥১০২॥

Verse 103

एवं ध्यात्वा जपेल्लक्षं दशांशं जुहुयात्तिलैः । त्रिमध्वक्तैर्यंजत्पीठे पूर्वोक्तेपूर्ववत्सुधीः ॥ १०३ ॥

এইদৰে ধ্যান কৰি বুদ্ধিমান সাধকে এক লক্ষ জপ কৰিব; তাৰ পাছত তাৰ দশাংশ তিলৰে—ত্রিমধু লেপি—পূৰ্বোক্ত যজ্ঞপীঠত পূৰ্ববৎ বিধিৰে হোম কৰিব॥১০৩॥

Verse 104

अनेन मनुना मंत्री ग्रहग्रस्तं प्रमार्जयेत् । आक्रंदंस्तं विमुच्याथ ग्रहः शीघ्रं पलायते ॥ १०४ ॥

এই মন্ত্ৰেৰে মন্ত্ৰবিদে গ্ৰহগ্ৰস্ত ব্যক্তিক প্ৰমাৰ্জন (শুদ্ধি-স্পৰ্শ) কৰিব লাগে। সি ক্ৰন্দন কৰি কৰি মুক্ত হয়, আৰু গ্ৰহ শীঘ্ৰে পলাই যায়॥১০৪॥

Verse 105

मनवोऽमी सदागोप्या न प्रकाश्या यतस्ततः । परीक्षिताय शिष्याय देया वा निजसूनवे ॥ १०५ ॥

এই পবিত্ৰ উপদেশ সদায় গোপনীয়; ইয়াত-তাত প্ৰকাশ কৰা উচিত নহয়। পৰীক্ষিত শিষ্যকেই—নচেৎ নিজৰ পুত্ৰকেই—দিয়া উচিত।

Verse 106

हनुमद्भजनासक्तः कार्तवीर्यार्जुनं सुधीः । विशेषतः समाराध्य यथोक्तं फलमाप्नुयात् ॥ १०६ ॥

হনুমান-ভজনত আসক্ত জ্ঞানী ব্যক্তিয়ে বিশেষকৈ কাৰ্তবীৰ্যাৰ্জুনক যথোক্তভাৱে আৰাধনা কৰিলে, পূৰ্বোক্ত ফল ঠিক তেনেকৈ লাভ কৰিব।

Verse 107

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे दीपविधिनिरूपणं नाम पञ्चसप्ततितमोऽध्यायः ॥ ७५ ॥

এইদৰে শ্ৰী বৃহন্নাৰদীয় পুৰাণৰ পূৰ্বভাগত, বৃহদুপাখ্যানত, তৃতীয় পাদত ‘দীপবিধি-নিৰূপণ’ নামৰ পঁচাত্তৰতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।