Devapūjā-krama: Ārghya-saṃskāra, Maṇḍala–Nyāsa, Mudrā-pradarśana, Āvaraṇa-arcana, Homa, Japa, and Kṣamāpaṇa

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथ वक्ष्ये देवपूजां साधकाभीष्टसिद्धिदाम् । त्रिकोणं चतुरस्रं वा वामभागे प्रकल्प्य च ॥ १ ॥

সনৎকুমাৰে ক’লে—এতিয়া মই দেৱপূজাৰ বৰ্ণনা কৰিম, যি সাধকক অভীষ্টসিদ্ধি দান কৰে। বাওঁফালে ত্ৰিকোণ বা চতুৰস্ৰ (মণ্ডল/স্থান) প্ৰস্তুত কৰি…॥

Verse 2

सम्पूज्या स्रेण संक्षाल्य हृदाधारं निधाय च । तत्राग्निमण्डलं चेद्वा पात्रं संक्षाल्य चास्रतः ॥ २ ॥

বিধিপূৰ্বক পূজা কৰি ক্ৰমে শুদ্ধি-ধৌতন সম্পন্ন কৰি হৃদয়-আধাৰ স্থাপন কৰিব। তাৰ পাছত অগ্নি-মণ্ডল স্থাপন কৰিব; নতুবা পাত্ৰ ধুই তাড়াহুড়া নকৰাকৈ আগবাঢ়িব।

Verse 3

आधारे नामसं स्थाप्य तत्र चेद्रविमंडलम् । क्लिममातृका पूलमुञ्चरन्पूरपेज्जलैः ॥ ३ ॥

আধাৰত ‘নামসং’ নামৰ বৰ্ণসমূহ স্থাপন কৰি তাতে ৰবি-মণ্ডল স্থাপন কৰিব। তাৰ পাছত ‘ক্লীম্’ মাতৃকা-শ্ৰেণী উচ্চাৰণ কৰি মন্ত্ৰধাৰা প্ৰবাহিত কৰি ক্ৰিয়াজলেৰে পূৰ্ণ কৰিব।

Verse 4

चत्रेंजुमंडलं प्रार्च्य तीर्थान्यावाह्य पूर्ववत् । गोमुद्रयामृतीकृत्य कवचेनावगुंठयेत् ॥ ४ ॥

চত্রেঞ্জু-মণ্ডল বিধিপূৰ্বক পূজা কৰি, পূৰ্ববৎ তীৰ্থসমূহ আহ্বান কৰিব। তাৰ পাছত গো-মুদ্ৰাৰে অমৃতীকৃত কৰি কবচ-মন্ত্ৰে আচ্ছাদিত কৰি ৰক্ষা কৰিব।

Verse 5

संक्षाल्यास्रेण प्रणवं तदुपर्यष्टधा जपेत् । सामान्यार्घमिदं प्रोक्तं सर्वसिद्धिकरं नृणाम् ॥ ५ ॥

জলেৰে শুদ্ধি কৰি তাৰ ওপৰত প্ৰণৱ ‘ওঁ’ আঠবাৰ জপ কৰিব। ইয়াক ‘সামান্য অৰ্ঘ্য’ বুলি কোৱা হৈছে; ই মানুহক সৰ্বসিদ্ধি প্ৰদান কৰে।

Verse 6

तज्जलं र्किचिदुदूधृत्य प्रोक्षिण्या साधकोत्तमः । आत्मानं यागवस्तूनि तेन संप्रोक्षयेत्पुथक् ॥ ६ ॥

সেই জলৰ অলপ অংশ প্ৰোক্ষণী দিয়ে তুলি, উত্তম সাধকে তাৰে পৃথকভাবে নিজকে আৰু যাগ-সামগ্ৰীক প্ৰোক্ষ কৰি শুদ্ধ কৰিব।

Verse 7

आत्मवामाग्रतः कुर्यात्षट्ट्कोणांतस्रिकोणकम् । चतुरस्रेण संवेष्ट्य संक्षाल्यार्घोदकेन च ॥ ७ ॥

নিজৰ বাওঁ সন্মুখত ষট্কোণৰ ভিতৰত ত্ৰিকোণ আঁকিব। তাৰ পাছত তাক চতুৰস্ৰেৰে ঘেৰি অৰ্ঘ্য-জলেৰে স্থান/যন্ত্ৰ শুদ্ধ কৰিব॥

Verse 8

ततस्तु साधकश्रेष्टः स्तंभयेच्छंखमुद्रया । आग्नेयादिषु कोणेषु हृदाद्यंगचतुष्टयम् ॥ ८ ॥

তাৰ পাছত শ্ৰেষ্ঠ সাধকে শঙ্খ-মুদ্রাৰে স্তম্ভন কৰিব। আগ্নেয় আদি কোণসমূহত হৃদয়াদি চাৰিটা অঙ্গ-মন্ত্ৰ স্থিৰ কৰিব॥

Verse 9

नेत्रं मध्ये दिक्षु चास्रं त्रिकोणे पूजयेत्ततः । मूलखंडत्रयेनाथाधारशक्तिं तु मध्यगाम् ॥ ९ ॥

তাৰ পাছত মধ্যত ‘নেত্ৰ’ পূজা কৰিব, আৰু দিশসমূহত ত্ৰিকোণ আৰু অস্ত্ৰ পূজা কৰিব। তাৰ পিছত মূলৰ তিন খণ্ডেৰে মধ্যস্থিত আধাৰ-শক্তিক আৰাধনা কৰিব॥

Verse 10

एवं संपूज्य विधिवदस्रंसंक्षालितं हृदा । प्रतिष्टाप्य त्रिपदिकां पूजयेन्मनुनामुना ॥ १० ॥

এইদৰে বিধিমতে সম্পূৰ্ণ পূজা কৰি, হৃদয়ভক্তিৰে অশুদ্ধি ধুই, অস্ত্ৰেৰে শুদ্ধ কৰি ত্ৰিপদিকাক প্ৰতিষ্ঠা কৰি এই মন্ত্ৰেৰে পূজা কৰিব॥

Verse 11

मं वह्निमण्डला येति ततो देशकलात्मने । अमुकार्ध्येति पात्रांते सनापहृदयोंऽतिमे ॥ ११ ॥

‘মং’ মন্ত্ৰ উচ্চাৰি তাক বহ্নিমণ্ডলত নিয়োজিত কৰিব। তাৰ পাছত দেশ-কাল অধিষ্ঠাতা তত্ত্বলৈ অৰ্ঘ্য অৰ্পণ কৰিব; পাত্ৰান্তে ‘অমুক-অৰ্ঘ্য’ বুলি কৈ, স্নানশুদ্ধ হৃদয়ে শেষত সমৰ্পণ কৰিব॥

Verse 12

चतुर्विंशतिवर्णोऽयमाधारस्यार्चने मनुः । स्वमंत्रक्षालितं शरंवं संस्याप्याय समर्चयेत् ॥ १२ ॥

এইটো আধাৰ-আৰ্চনাৰ চৌব্বিশ অক্ষৰৰ মন্ত্র। নিজৰ মন্ত্রে শুদ্ধ কৰা শৰাৱ-পাত্ৰ স্থাপন কৰি, সেইদ্বাৰাই আধাৰৰ সম্যক্ পূজা কৰিব।

Verse 13

तारः कार्म्ममहांस्ते तु ततो जलचराय च । वर्म फट् हृदयं पांचजन्याय हृदयं मनेः ॥ १३ ॥

তাৰপিছত মহাকূৰ্মৰ বাবে ‘তাৰ’ বীজ বিন্যাস কৰিব, তাৰ পিছত জলচৰৰ বাবেও। তাৰপিছত ‘বৰ্ম’ আৰু ‘ফট্’ প্ৰয়োগ কৰি; পাঞ্চজন্য (দিব্য শঙ্খ)ৰ বাবে হৃদয়-ন্যাস আৰু মন-নাথৰ বাবেও হৃদয়-ন্যাস কৰিব।

Verse 14

तत्रार्कमण्डलायेति द्वादशांते कलारमने । अमुकार्ध्येति पात्रांते नमोंतस्त्र्यक्षिवर्णवान् ॥ १४ ॥

তাত দ্বাদশান্তত ‘তত্রাৰ্কমণ্ডলায়’ আৰু তাৰপিছত ‘কলাৰমণে’ উচ্চাৰণ কৰিব। অৰ্ঘ্য-পাত্ৰান্তত ‘অমুকাৰ্ধ্যে’ কৈ, শেষত ‘নমো’ৰে মন্ত্র সমাপ্ত কৰিব; ই ত্ৰ্যক্ষি-বৰ্ণৰীতিযুক্ত।

Verse 15

सम्पूज्य तेन तत्रार्चेद्द्वादशार्ककलाः क्रमात् । ततः शुद्धजलैर्मूलं विलोममातृकां पठन् ॥ १५ ॥

এইদৰে সম্যক্ পূজা কৰি, তাত ক্ৰমে দ্বাদশ সূৰ্যকলাৰ আৰ্চনা কৰিব। তাৰপিছত শুদ্ধ জলে মূলকৰ্ম সম্পন্ন কৰি, মাতৃকা (বৰ্ণমালা-মন্ত্র) উলটা ক্ৰমে পাঠ কৰিব।

Verse 16

शङ्खमापूरयेत्तस्मिन्पूजयेन्मनुनामुना । ॐ सोममण्डलायेति षोडशांते कलात्मने ॥ १६ ॥

তাত শঙ্খ পূৰাই, এই মন্ত্রে পূজা কৰিব—“ওঁ সোমমণ্ডলায় নমঃ, ষোড়শান্তে কলাত্মনে।”

Verse 17

अमुकार्ध्यामृतायेति हृन्मनुश्चार्ध्यपूजने । तत्र षोडशसंख्याका यजेञ्चंद्रमसः कलाः ॥ १७ ॥

অৰ্ঘ্য-পূজাত ‘অমুকাৰ্ঘ্যামৃতায়’ ইত্যাদি হৃন্মন্ত্ৰ প্ৰয়োগ কৰিব। তাত চন্দ্ৰমাৰ ষোল কলা ক্ৰমে পূজা কৰিব॥১৭॥

Verse 18

ततस्तु तीर्थान्यावाह्य गङ्गे चेत्यादिपूर्ववत् । गोमुद्रयामृतीकृत्याच्छादयेन्मत्स्ममुद्रया ॥ १८ ॥

তাৰ পিছত ‘হে গঙ্গে’ আদি মন্ত্ৰে পূৰ্বৱৎ তীৰ্থদেৱতাসকলক আহ্বান কৰিব। গো-মুদ্ৰাৰে অমৃতীকৃত কৰি, মৎস্য-মুদ্ৰাৰে ঢাকি মুদ্ৰাঙ্কিত কৰিব॥১৮॥

Verse 19

कवचेनावगुंठ्याथ रक्षेदस्त्रेण तत्पुनः । चिंतयित्वेष्टदेवं च ततो मुद्राः प्रदर्शयेत् ॥ १९ ॥

তাৰ পিছত কবচ-মন্ত্ৰে আৱৰণ কৰি, অস্ত্ৰ-মন্ত্ৰে পুনৰ ৰক্ষা কৰিব। ইষ্টদেৱক ধ্যান কৰি, তাৰ পাছত মুদ্ৰাসমূহ প্ৰদৰ্শন কৰিব॥১৯॥

Verse 20

शङ्खमौशलचकाख्याः परमीकरणं ततः । महामुद्रां योनिमुद्रां दर्शयेत्क्रमतः सुधीः ॥ २० ॥

তাৰ পিছত শঙ্খ, মৌশল আৰু চকা নামৰ মুদ্ৰাসমূহ প্ৰদৰ্শন কৰি, তাৰপিছত ‘পৰমীকৰণ’ সম্পন্ন কৰিব। তাৰ পাছত সুবুদ্ধিয়ে ক্ৰমে মহামুদ্ৰা আৰু যোনিমুদ্ৰা দেখুৱাব॥২০॥

Verse 21

गारुडी गालिनी चैव मुख्ये मुद्रे प्रकीर्तिते । गन्धपुष्पादिभिस्तत्र पूजयेद्देवतां स्मरन् ॥ २१ ॥

গাৰুড়ী আৰু গালিনী—এই দুয়োটা মুখ্য মুদ্ৰা বুলি কীৰ্তিত। তাত দেৱতাক স্মৰণ কৰি চন্দন, পুষ্প আদি দ্ৰব্যে পূজা কৰিব॥২১॥

Verse 22

अष्टकृत्वो जपेन्मूलं प्रणवं चाष्टधा तथा । शंखाद्दक्षिणदिग्भागे प्रोक्षणीपात्रमादिशेत् ॥ २२ ॥

মূল-মন্ত্ৰ আঠবাৰ জপ কৰিব আৰু তেনেদৰে প্ৰণৱ (ওঁ)ও আঠবাৰ জপ কৰিব। তাৰ পিছত শঙ্খৰ দক্ষিণ দিশত শুদ্ধি-প্ৰোক্ষণৰ বাবে প্ৰোক্ষণী-পাত্ৰ স্থাপন কৰিব।

Verse 23

प्रोक्षण्यां तज्जलं किंचित्कृत्वात्मानं त्रिधा ततः । आत्मतत्त्वात्मने हृञ्च विद्यातत्त्वात्मने नमः ॥ २३ ॥

প্ৰোক্ষণীত সেই জলৰ অলপ অংশ ৰাখি, তাৰ পিছত নিজৰ ওপৰত ত্ৰিবিধ ন্যাস কৰিব। (জপ:) “আত্মতত্ত্বাত্মনে হৃঁ” আৰু “বিদ্যাতত্ত্বাত্মনে নমঃ”।

Verse 24

शिवतत्त्वात्मने हृञ्च इत्येतैर्मनुभिस्त्रिभिः । प्रोक्षेत्पुष्पाक्षतैश्चापि मण्डलं विधिवत्सुधीः ॥ २४ ॥

“শিৱতত্ত্বাত্মনে হৃঁ” আদি এই তিন মন্ত্রে, পুষ্প আৰু অক্ষতসহ, সুবুদ্ধি সাধকে বিধিপূৰ্বক মণ্ডল প্ৰোক্ষণ কৰিব।

Verse 25

अथवा मूलगायत्र्या पूजाद्रव्याणि प्रोक्षयेत् । पाद्यार्ध्याचमनूयार्थं मधुपर्कार्थमप्युत ॥ २५ ॥

অথবা মূলগায়ত্ৰী জপ কৰি পূজাদ্ৰব্যসমূহ প্ৰোক্ষণ (শুদ্ধি) কৰিব। পাদ্য, অৰ্ঘ্য, আচমনীয় আৰু মধুপৰ্ক অৰ্পণৰ বাবে উপযুক্ত কৰিবলৈ এই বিধি।

Verse 26

पात्राण्याधारयुक्तानि स्थापयेद्विधिना पुरः । पाद्यं श्यामाकदूर्वाब्जविष्णुक्रांतजलैः स्मृतम् ॥ २६ ॥

বিধি অনুসাৰে আধাৰযুক্ত পাত্ৰসমূহ আগত স্থাপন কৰিব। পাদ্যৰ জল শ্যামাক ধান্য, দূৰ্বা, পদ্ম আৰু বিষ্ণুক্ৰান্তা মিশ্ৰিত সংস্কৃত জল বুলি স্মৃতিত কোৱা হৈছে।

Verse 27

अर्ध्यं पुष्पाक्षतयवैः कुशाग्रतिलसर्षपैः । गंधदूर्वादलैः प्रोक्तं ततश्चाचमनीयकम् ॥ २७ ॥

অৰ্ঘ্য পুষ্প, অক্ষত, যৱ, কুশাগ্ৰ, তিল, সৰিষা, সুগন্ধ আৰু দূৰ্বা-দলসহ অৰ্পণ কৰিব লাগে; তাৰ পিছত শুদ্ধিৰ বাবে আচমন কৰিব লাগে।

Verse 28

जातीफलं च कंकोलं लवंगं च जलान्वितम् । क्षौद्राज्यदधिसंमिश्रं मधुपर्कसमीरितम् ॥ २८ ॥

জাতীফল, কংকোল আৰু লৱং জলত সিক্ত কৰি, মধু, ঘৃত আৰু দধিৰ সৈতে মিশ্ৰিত কৰি যি নিবেদন কৰা হয়—সেয়াই মধুপৰ্ক বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 29

एकस्मिन्नथवा पात्रे पाद्यादीनि प्रकल्पयेत् । शंकरार्कार्चने शंखमयेनैव प्रशस्यते ॥ २९ ॥

পাদ্য আদি উপচাৰ একেটা পাত্ৰত বা পৃথক পাত্ৰত সাজিব পাৰি; কিন্তু শংকৰ আৰু অৰ্ক (সূৰ্য)ৰ অৰ্চনাত শঙ্খময় পাত্ৰ বিশেষ প্ৰশংসিত।

Verse 30

श्वेताकृष्णारुणापीताश्यामारक्तासितासिताः । रक्तांबराभयकराध्येयास्स्पुः पीठशक्तयः ॥ ३० ॥

পীঠ-শক্তিসকলক শ্বেত, কৃষ্ণ, অৰুণ, পীত, শ্যাম, ৰক্ত আৰু অতি গাঢ় বৰ্ণৰ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে; ৰক্তবস্ত্ৰধাৰিণী, অভয়-মুদ্ৰা প্ৰদৰ্শনকাৰী ৰূপে ধ্যেয়।

Verse 31

स्वर्णादिलिखिते यंत्रे शालग्रामे मणौ तथा । विधिना स्थापितायां वा प्रतिमायां प्रपूजयेत् ॥ ३१ ॥

স্বৰ্ণ আদি ধাতুত লিখিত যন্ত্ৰত, শালগ্ৰাম শিলাত, পবিত্ৰ মণিত আৰু বিধিপূৰ্বক স্থাপিত প্ৰতিমাতো বিধি অনুসাৰে পূজা কৰিব লাগে।

Verse 32

अंगुष्टादिवितस्त्यंतमाना स्वर्णादिधातुभिः । निर्मिता शुभदा गेहे पूजनाय दिने दिने ॥ ३२ ॥

অঙ্গুষ্ঠমাত্ৰৰ পৰা বিতস্তি (হাতৰ বিস্তাৰ) পৰ্যন্ত মাপৰ, স্বৰ্ণ আদি ধাতুৰে নিৰ্মিত প্ৰতিমা গৃহত শুভফলদায়িনী হয়; দিনেদিনে পূজনীয়।

Verse 33

वक्रां दग्धां खंडितां च भिन्नमूर्द्धदृशं पुनः । स्पष्टां वाप्यन्त्यजाद्यैश्च प्रतिमां नैव पूजयेत् ॥ ३३ ॥

যি প্ৰতিমা বেঁকা, দগ্ধ, ভঙা বা খণ্ডিত, যাৰ মস্তক বা দৃষ্টি ক্ষতিগ্ৰস্ত, অথবা যি অস্পষ্ট/অপূৰ্ণ আৰু দোষ-কলঙ্কে বিকৃত—তেনে প্ৰতিমা কেতিয়াও পূজা নকৰিব।

Verse 34

बाणादिलिंगे वाभ्यर्चेत्सर्वलक्षणलक्षिते । मूलेन मूर्तिं संकल्प्य ध्यात्वा देवं यथोदितम् ॥ ३४ ॥

সকলো শুভলক্ষণে লক্ষিত বাণ-লিঙ্গ (বা অন্য পবিত্ৰ লিঙ্গ)ৰ অর্চনা কৰিব লাগে। মূলমন্ত্ৰে দেৱমূৰ্তি মনতে সংকল্প কৰি, বিধিমতে প্ৰভুৰ ধ্যান কৰি তাৰ পিছত পূজন কৰিব।

Verse 35

आवाहा पूजयेतस्यां परिवारगणैः सह । शालग्रामे स्थापितायां नावाहनविसर्जने ॥ ३५ ॥

দেৱক আৱাহন কৰি, তাতেই তেওঁৰ পৰিবাৰগণসহ পূজন কৰিব লাগে। কিন্তু শালগ্ৰামত স্থাপিত থাকিলে আৱাহন বা বিসৰ্জনৰ প্ৰয়োজন নাই।

Verse 36

पुष्पांजलिं समादाय ध्यात्वा मंत्रमुदीरयेत् ॥ ३६ ॥

পুষ্পাঞ্জলি লৈ, ধ্যান কৰি, তাৰ পিছত মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰিব।

Verse 37

आत्मसंस्थमजं शुद्धं त्वामहं परमेश्वर । अरण्यामिव हव्याशं मूर्तावावाहयाम्यहम् ॥ ३७ ॥

হে পৰমেশ্বৰ! আত্মাত স্থিত, অজ আৰু শুদ্ধ আপোনাক মই এই মূৰ্তিত আহ্বান কৰোঁ—যেনেকৈ অৰণ্যত অগ্নি প্ৰজ্বলিত হয়।

Verse 38

तवेयं हि महामूर्तिस्तस्यां त्वां सर्वगं प्रभो । भक्तिरेवहसमाकृष्टं दीपवत्स्थापयाम्यहम् ॥ ३८ ॥

হে সৰ্বব্যাপী প্ৰভু! এই মহামূৰ্তি নিশ্চয় আপোনাৰেই; ভক্তিৰ দ্বাৰা আকৃষ্ট আপোনাক মই ইয়াত প্ৰদীপৰ দৰে স্থাপন কৰোঁ।

Verse 39

सर्वांतर्यामिणे देवं सर्वबीजमय शुभम् । रवात्मस्थाय परं शुद्धमासनं कल्पयाव्यहम् ॥ ३९ ॥

যি সকলোৰে অন্তৰ্যামী, সৰ্ববীজময় শুভ দেৱ আৰু ৰবি-আত্মাত স্থিত—তাঁৰ বাবে মই প্ৰতিদিনে পৰম শুদ্ধ আসন সাজি দিম।

Verse 40

अनन्या तव देवेश मूर्तिशक्तिरियं प्रभो । सांनिध्यं कुरु तस्यां त्वं भक्तानुग्राहकारक ॥ ४० ॥

হে দেৱেশ প্ৰভু! এই মূৰ্তিৰূপ শক্তি আপোনাৰ অবিভাজ্য; সেয়ে ইয়াত আপুনি সান্নিধ্য কৰক, কিয়নো আপুনি ভক্তক অনুগ্ৰহ দান কৰে।

Verse 41

अज्ञानाजुच मत्तत्त्वाद्वैकल्यात्साधनस्य च । यद्यपूर्णं भवेत्कल्पं कतथाप्यभिमुखो भव ॥ ४१ ॥

অজ্ঞান, তত্ত্বৰ ভ্ৰান্ত বোধ আৰু সাধনৰ অভাৱৰ বাবে—যদি কোনো বিধি/কল্প অসম্পূৰ্ণ হয়, তথাপি যিকোনোভাবে ভগৱানলৈ অভিমুখ হওক।

Verse 42

दृशा पूयूषवर्षिण्या पूरयन्यज्ञविष्टरे । मूर्तौ वा यज्ञसंपूर्त्यै स्थितो भव महेश्वर ॥ ४२ ॥

অমৃতবৰ্ষিণী দৃষ্টিৰে যজ্ঞৰ বিস্তাৰ পূৰ্ণ কৰি, হে মহেশ্বৰ! যজ্ঞৰ সম্পূৰ্ণ সিদ্ধিৰ বাবে মূৰ্তিত বা অমূৰ্তিত তাতেই অৱস্থিত হওক।

Verse 43

अभक्तवाङ्मनश्चक्षुः श्रोत्रदूरायितद्युते । स्वतेजः पंजरेणाशु वेष्टितो भव सर्वतः ॥ ४३ ॥

অভক্তসকলৰ বাক্, মন আৰু চকু শক্তিহীন হওক, আৰু তেওঁলোকৰ শ্ৰৱণ দূৰ হৈ থাকক; হে দীপ্তিমান! নিজৰ তেজৰ পিঞ্জৰেৰে শীঘ্ৰে চাৰিওফালে নিজকে আৱৰি লওক।

Verse 44

यस्य दर्शनामिच्छंति देवाः स्वाभीष्टसिद्धये । तस्मै ते परमेशाय स्वागतं स्वागतं च मे ॥ ४४ ॥

যাঁৰ দৰ্শন দেবতাসকলেও নিজৰ অভীষ্টসিদ্ধিৰ বাবে কামনা কৰে—সেই পৰমেশ্বৰ, আপোনাক মোৰ স্বাগতম; পুনৰ পুনৰ স্বাগতম।

Verse 45

कृतार्थोऽनुगृहीतोऽस्मि सफलं जीवितं मम । आगतो देवदेवेशः सुखागतमिदं पुनः ॥ ४५ ॥

মই কৃতাৰ্থ, মই অনুগৃহীত; মোৰ জীৱন সফল হ’ল। দেবদেৱেশ আগমন কৰিছে—সুখাগতম, পুনৰ সুখাগতম।

Verse 46

यद्भक्तिलेप्तसंपर्कात्परमानंदसंभवः । तस्मै मे परणाब्जाय पाद्यं शुद्धाय कल्प्यते ॥ ४६ ॥

যাঁৰ ভক্তিলেপিত স্পৰ্শ-সংযোগৰ পৰা পৰমানন্দ উদ্ভৱ হয়—সেই মোৰ শুদ্ধ, পদ্মপাদ পৰম প্ৰভুৰ বাবে মই শুদ্ধ পাদ্য (পাদপ্ৰক্ষালন জল) সাজু কৰোঁ।

Verse 47

वेदानामपि वेदाय देवानां देवतात्मने । आचामं कल्पयामीश शुद्धानां शुद्धिहेतवे ॥ ४७ ॥

হে ঈশ! আপুনি বেদসমূহৰো বেদ আৰু দেৱতাসকলৰ অন্তৰ্যামী দেৱতাত্মা। শুদ্ধসকলৰ শুদ্ধিৰ হেতু মই আচমন কৰোঁ।

Verse 48

तापत्रयहर दिव्यं परमानन्दलक्षणम् । तापत्रयविनिर्मुक्त्यै तवार्घ्यं कल्पयाम्यहम् ॥ ४८ ॥

হে দিব্য প্ৰভু! আপুনি ত্ৰিতাপ-হৰণকাৰী আৰু পৰমানন্দ-স্বৰূপ। ত্ৰিতাপৰ পৰা মুক্তিৰ বাবে মই আপোনালৈ অৰ্ঘ্য নিবেদন কৰোঁ।

Verse 49

सर्वकालुष्यहीनाय परिपूर्णसुखात्मने । मधुपर्कमिदं देव कल्पयामि प्रसीद मे ॥ ४९ ॥

হে দেৱ! আপুনি সকলো কলুষৰহিত আৰু পৰিপূৰ্ণ সুখস্বৰূপ। এই মধুপৰ্ক মই নিবেদন কৰোঁ; মোৰ ওপৰত প্ৰসন্ন হওক।

Verse 50

अवच्छिष्टोऽप्यशुचिर्वापि यस्य स्मरणमात्रतः । शुद्धिमाप्नोति तस्मै ते पुनराचमनीयकम् ॥ ५० ॥

যাৰ কেৱল স্মৰণমাত্ৰে উচ্ছিষ্ট বা অন্যথা অশুচি হলেও শুদ্ধি লাভ হয়—সেই হেতু মই পুনৰ আচমন কৰোঁ।

Verse 51

स्नेहं गृहाण स्नेहेन लोकनाथ महाशय । सर्वलोकेषु शुद्धात्मन्ददामि स्नेहमुत्तमम् ॥ ५१ ॥

হে লোকনাথ, মহাশয়! স্নেহে স্নেহ গ্ৰহণ কৰক। হে শুদ্ধাত্মন! সকলো লোকত মই আপোনালৈ উত্তম প্ৰেম অৰ্পণ কৰোঁ।

Verse 52

परमानंदबोधाब्धिनिमग्ननिजमूर्तये । सांगोपांगमिदं स्नानं कल्पयाम्यहमीश ते । सहस्रं वा शतं वापि यथाशक्त्यादरेण च ॥ ५२ ॥

হে ঈশ্বৰ! যাঁৰ নিজ মূৰ্তি পৰমানন্দ আৰু প্ৰবুদ্ধ চৈতন্যৰ সাগৰত নিমগ্ন—আপোনাৰ বাবে এই সাঙ্গোপাঙ্গ স্নান-সেৱা মই ভক্তিভৰে, যথাশক্তি, সহস্ৰবাৰ বা শতবাৰ নিবেদন কৰোঁ।

Verse 53

गन्धपुष्पादिकैरीश मनुनां चाभिषिंचेत् ॥ ५३ ॥

হে ঈশ্বৰ! গন্ধ, পুষ্প আদি বস্তুৰে মনুসকলৰো অভিষেক-স্নান কৰা উচিত।

Verse 54

मायाचि त्रपटच्छन्ननिजगुह्योरुतेजसे । निरावरणविज्ञान वासस्ते कल्पयाम्यहम् ॥ ५४ ॥

হে প্ৰভো! মায়াৰ ত্ৰিপট আৱৰণ আৰু গুহ্যাংগ-লজ্জাই ঢাকি থোৱা যেন লাগা মহাতেজস্বী আপোনাৰ বাবে মই নিৰাৱৰণ জ্ঞানৰ বসন নিবেদন কৰোঁ।

Verse 55

यमाश्रित्य म हामाया जगत्संमोहिनी सदा । तस्मै ते परमेशाय कल्पयाम्युत्तरीयकम् ॥ ५५ ॥

যমক আশ্ৰয় কৰি জগতক সদায় মোহিত কৰা মহামায়া প্ৰৱৰ্তে; সেয়ে হে পৰমেশ্বৰ, আপোনাৰ বাবে এই উত্তৰীয় (উপৰি বসন) মই নিবেদন কৰোঁ।

Verse 56

रक्तं शक्त्यर्कविघ्नेषु पीतंविष्णौ सितं शिवे । तैलादिदूषितं जीर्णं सच्छिद्रं मलिनं त्यजेत् ॥ ५६ ॥

শক্তি, সূৰ্য আৰু বিঘ্ননিবাৰণত ৰক্ত (লাল) অৰ্ঘ্য বিধেয়; বিষ্ণুৰ বাবে পীত, শিৱৰ বাবে শ্বেত। তেলাদি দ্ৰব্যে দুষিত, জীৰ্ণ, ছিদ্ৰযুক্ত বা মলিন বস্তু ত্যাগ কৰা উচিত।

Verse 57

यस्य शक्तित्रयेणदं संप्रीतमखिलं जगत् । यज्ञसूत्राय तस्मै ते यज्ञसूत्रं प्रकल्पये ॥ ५७ ॥

যাঁৰ ত্ৰিবিধ শক্তিৰে এই সমগ্ৰ জগত পুষ্ট আৰু প্ৰসন্ন থাকে, সেই যজ্ঞসূত্ৰ-স্বৰূপ প্ৰভুৰ উদ্দেশে মই তোমাক বিধিপূৰ্বক এই যজ্ঞোপবীত পৰিধান কৰাওঁ।

Verse 58

स्वभावसुन्दरांगाय नानाशक्त्याश्रयाय ते । भूषणानि विचित्राणि कल्पयाम्यमरार्चित ॥ ५८ ॥

স্বভাৱতে সুন্দৰ অঙ্গবিশিষ্ট, নানাশক্তিৰ আশ্ৰয়, দেৱতাসকলৰ আৰাধিত প্ৰভু! আপোনাৰ বাবে মই বিচিত্ৰ অলংকাৰ সাজোঁ।

Verse 59

परमानन्दसौरभ्यपरिपूर्णदिगंतरम् । गृहाण परम गंध कृपया परमेश्वर ॥ ५९ ॥

হে পৰমেশ্বৰ! পৰমানন্দৰ সৌৰভ্যে দিগন্তসমূহ পূৰ্ণ কৰা এই পৰম সুগন্ধ অনুগ্ৰহ কৰি গ্ৰহণ কৰক।

Verse 60

तुरीयवनसंभूतं नानागुणमनोहरम् । अमंदसौरभपुष्पं गृह्यतामिदमुत्तमम् । जपाक्षतार्कधत्तूरान्विष्णौ नैवार्पयेत्क्वचित् ॥ ६० ॥

তুৰীয় বনতে উৎপন্ন, নানাগুণে মনোহৰ, প্ৰবল সৌৰভযুক্ত এই উত্তম পুষ্প গ্ৰহণ কৰক। কিন্তু জপা, অক্ষত, অর্ক আৰু ধতুৰা—এইবোৰ কেতিয়াও বিষ্ণুক অৰ্পণ কৰা উচিত নহয়।

Verse 61

केतकीं कुटजं कुंदं बंधूकं केसरं जपाम् । मालतीपुष्पक चैव नार्पयेत्तु महेश्वरे ॥ ६१ ॥

কেতকী, কুটজ, কুন্দ, বন্ধূক, কেশৰ, জপা আৰু মালতী—এই ফুলসমূহ মহেশ্বৰ (শিৱ)ক অৰ্পণ কৰা উচিত নহয়।

Verse 62

मातुलिंगं च तगरं रवौ नैवार्पयेत्क्वचित् । शक्तौ दूर्वार्कमंदारान् गणेशे तुलसीं त्यजेत् ॥ ६२ ॥

সূৰ্যদেৱক কেতিয়াও মাতুলিঙ্গ (বীজপূৰক) আৰু তগৰ অৰ্ঘ্য নেদিব। শক্তি-আৰাধনাত দূৰ্বা, অর্ক আৰু মন্দাৰ অৰ্ঘ্য দিব; আৰু গণেশ-পূজাত তুলসী বর্জন কৰিব।

Verse 63

सरोजिनीदमनकौ तथा मरुबकः कुशः । विष्णुक्रांता नागवल्ली दूर्वापामार्गदाडिमौ ॥ ६३ ॥

সৰোজিনী আৰু দমনক, তদ্ৰূপ মৰুবক আৰু কুশ; বিষ্ণুক্ৰান্তা, নাগবল্লী, দূৰ্বা, আপামাৰ্গ আৰু দাড়িম (ডালিম/আনাৰ)ো (উপযুক্ত)।

Verse 64

धात्री मुनियुतानां च पत्रैर्देवार्चनं चरेत् । कदली बदरी धात्री तिंतिणी बीजपूरकम् ॥ ६४ ॥

ধাত্রী আৰু মুনিসংযুক্ত উদ্ভিদৰ পাতাৰে দেৱাৰ্চনা কৰিব লাগে। (উপযুক্ত পাতা) কদলী, বদৰী, ধাত্রী (আমলখি), তিঁতিণী (তেঁতুল) আৰু বীজপূৰক (মাতুলিঙ্গ)।

Verse 65

आम्रदाडिमजंबीरजंबूपनसभूरुहाः । एतेषां तु फलैः कुर्याद्देवतापूजनं बुधः ॥ ६५ ॥

আম, দাড়িম (ডালিম/আনাৰ), জম্বীৰ (মাতুলিঙ্গ/নেমু), জম্বু, পনস (কঁঠাল) আৰু অন্যান্য ফলবৃক্ষৰ ফলে জ্ঞানী লোকে দেৱপূজা কৰিব।

Verse 66

शुष्कैस्तु नार्चयेद्देवं पत्रैः पुष्पैः फलैरपि ॥ ६६ ॥

কিন্তু শুকান (মুৰঝাই) পাতা, ফুল বা ফল দিয়েও দেৱতাৰ অর্চনা কৰা উচিত নহয়।

Verse 67

धात्री खदिरबित्वानां तमालस्य दलानि च । छिन्नभिन्नान्यपि मुने न दूष्याणि जगुर्बुधाः ॥ ६७ ॥

হে মুনি, ধাত্ৰী, খদিৰ আৰু বিত্বানৰ ফল আৰু তমালৰ পাত—ছিন্নভিন্ন হলেও—বুধসকলে সিহঁতক অশুদ্ধ বুলি কোৱা নাই।

Verse 68

पद्ममामलकं तिष्टेच्छुद्धं चैव दिनत्रयम् । सर्वदा तुलसी शुद्धा बिल्वपत्राणि वै तथा ॥ ६८ ॥

পদ্ম আৰু আমলক তিনিদিনলৈ শুদ্ধ থাকে। তুলসী সদায় শুদ্ধ, আৰু বিল্বপাতো তেনেদৰেই সদায় শুদ্ধ।

Verse 69

पलाशकाशकुसुमैस्तमालतुलसीदलैः । छात्रीदलैश्च दूर्वाभिर्नार्चयेज्जगदंबिकाम् ॥ ६९ ॥

পলাশ আৰু কাশৰ ফুল, তমাল-তুলসীৰ পাতা, ছাত্ৰীপাতা আৰু দূৰ্বা ঘাঁহেৰে জগদম্বিকাৰ পূজা কৰা উচিত নহয়।

Verse 70

नार्पयेत्कुसुमं पत्रं फलं देवे ह्यधोमुखम् । पुष्पपत्रादिकं विप्र यथोत्पन्नं तथार्पयेत् ॥ ७० ॥

দেৱতালৈ ফুল, পাতা বা ফল অধোমুখ কৰি অৰ্পণ কৰা উচিত নহয়। হে বিপ্ৰ, পুষ্প-পত্ৰাদি যেনেকৈ স্বাভাৱিকভাৱে জন্মে তেনেকৈয়ে অৰ্পণ কৰা।

Verse 71

वनस्पतिरसं दिव्यं गंधाढ्यं सुमनोहरम् । आघ्रेयं देवदेवेश धूपं भक्त्या गृहाम मे ॥ ७१ ॥

হে দেৱদেৱেশ, বনস্পতিৰ সাৰৰে গঠিত এই দিব্য, সুগন্ধসমৃদ্ধ আৰু মনোহৰ ধূপ—আঘ্ৰেয় অৰ্পণৰূপে—মোৰ ভক্তিসহ গ্ৰহণ কৰক।

Verse 72

सुप्रकाशं महादीपं सर्वदा तिमिरापहम् । घृतवर्तिसमायुक्तं गृहाण मम सत्कृतम् ॥ ७२ ॥

হে প্ৰভু, সদায় অন্ধকাৰ নাশ কৰা ঘৃত-বৰ্তিযুক্ত এই সুপ্ৰকাশ মহাদীপ মোৰ সৎকাৰসহ অৰ্পণ স্বীকাৰ কৰক।

Verse 73

अन्नं चतुर्विधं स्वादु रसैः षड्भिः समन्वितम् । भक्त्या गृहाण मे देव नैवेद्यंतुष्टिदंसदा ॥ ७३ ॥

হে দেৱ, ছয় ৰসে সমন্বিত চাৰিধৰণৰ এই মধুৰ অন্ন-নৈবেদ্য ভক্তিভৰে অৰ্পণ কৰিছোঁ; গ্ৰহণ কৰক, ই সদায় তৃপ্তি দিওক।

Verse 74

नागवल्लीदलं श्रेष्टं पूगखदिरचूर्णयुक् । कर्पूरादिसुगंधाढ्यं यद्दत्तं तद्गृहाण मे ॥ ७४ ॥

হে প্ৰভু, পূগ (সুপাৰী) আৰু খদিৰচূৰ্ণযুক্ত, কৰ্পূৰাদি সুগন্ধে সমৃদ্ধ এই শ্ৰেষ্ঠ নাগবল্লীপাতা মই যি দিছোঁ, সেয়া গ্ৰহণ কৰক।

Verse 75

दद्यात्पुष्पाञ्जलिं पश्चात्कुर्यादावरणार्चनम् ॥ ७५ ॥

তাৰ পিছত পুষ্পাঞ্জলি অৰ্পণ কৰি, তাৰপিছত আৱৰণাৰ্চন (আৱৰণ দেৱতাসকলৰ পূজা) কৰিব লাগে।

Verse 76

यदाशाभिमुखो भूत्वा पूजनं तु समाचरेत् । सैव प्राची तु विज्ञेया ततोऽन्या विदिशो दश ॥ ७६ ॥

পূজা কৰোঁতে যি দিশালৈ মুখ কৰি আচৰণ কৰা হয়, সেই দিশাই প্ৰাচী (পূৰ্ব) বুলি জানিব লাগে; তাৰ পৰা অন্য দহ বিদিশা নিৰ্ণয় হয়।

Verse 77

केशरेष्वग्निकोणादि हृदयादीनि पूजयेत् । नेत्रमग्रे दिक्षु चास्त्रं अंगमंत्रैर्यथाक्रमम् ॥ ७७ ॥

পদ্মৰ পাঁপৰিত অগ্নিকোণ আদি দেৱতাসকলক পূজা কৰিব। হৃদয়াদি ষড়ঙ্গ-মন্ত্ৰসমূহ যথাক্ৰমে ন্যাস কৰিব; সন্মুখত নেত্ৰ, আৰু দিশসমূহত অস্ত্ৰ-মন্ত্ৰ—অঙ্গমন্ত্ৰসহ ক্ৰমে পূজা কৰিব॥

Verse 78

शुक्लश्वेतसितश्यामकृष्णरक्तार्चिषः क्रमात् । वराभयकरा ध्येयाः स्वस्वदिक्ष्वं गशक्तयः ॥ ७८ ॥

ক্ৰমে তেওঁলোকৰ জ্যোতি শুক্ল, দীপ্ত-শ্বেত, সিত, শ্যাম, কৃষ্ণ আৰু ৰক্তবৰ্ণ। বৰদ আৰু অভয়-মুদ্ৰা ধাৰণ কৰা এই অঙ্গ-শক্তিসকলক নিজ নিজ দিশত ধ্যান কৰিব লাগে॥

Verse 79

अमुकावरणांते तु देवता इति संवदेत् । सालंकारास्ततः पश्चात्सांगाः सपरिचारिकाः ॥ ७९ ॥

নিৰ্দিষ্ট আৱৰণ-ক্ৰিয়াৰ অন্তত ‘এই দেৱতা’ বুলি উচ্চাৰণ কৰিব। তাৰপিছত দেৱতাক অলংকাৰভূষিত, অঙ্গসহ আৰু পৰিচাৰিকাসহিত ৰূপে ধ্যান বা সম্বোধন কৰিব॥

Verse 80

सवाहनाः सायुधाश्च ततः सर्वो पचारकैः । संपूजितास्तर्पिताश्च वरदाः संत्विदं पठेत् ॥ ८० ॥

তাৰপিছত (দেৱতাসকলক) বাহন আৰু আয়ুধসহ সকলো উপচাৰে সম্যক পূজা কৰিব। তৰ্পণে তৃপ্ত হৈ সেই বৰদাতা প্ৰসন্ন হওক—এইদৰে এই পাঠ কৰিব॥

Verse 81

मूलांते च समुञ्चार्य दिवतायै निवेदयेत् । अभीष्टसिद्धिं मे देहि शरणागतवत्सल ॥ ८१ ॥

মূল-মন্ত্ৰৰ অন্তত এইটো স্পষ্টকৈ উচ্চাৰণ কৰি দেৱতালৈ নিবেদন কৰিব—‘হে শৰণাগতবৎসল! মোক মোৰ অভীষ্ট সিদ্ধি দিয়া।’॥

Verse 82

भक्तया समर्पये तुभ्यममुकावरणार्चनम् । इत्युञ्चार्य क्षिपेत्पुष्पाञ्जलिं देवस्य मस्तके ॥ ८२ ॥

“ভক্তিৰে মই তোমালৈ এই অমুক আৱৰণ-অৰ্চনা সমৰ্পণ কৰোঁ”—এ বুলি উচ্চাৰণ কৰি, দেৱতাৰ মস্তকত পুষ্পাঞ্জলি অৰ্পণ কৰিব।

Verse 83

ततस्त्वभ्यर्च्यनीयाः स्युः कल्पोक्ताश्चावृतीः क्रमात् । सायुधांस्तत इंद्राद्यान्स्वस्वदिक्षु प्रपूजयेत् ॥ ८३ ॥

তাৰ পাছত কল্পশাস্ত্ৰত কোৱা ক্ৰমে আৱৃতিসকলক পূজা কৰিব; তাৰ পিছত নিজ নিজ দিশত আয়ুধধাৰী ইন্দ্ৰ আদি দেৱতাসকলক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিব।

Verse 84

इद्रो वह्निर्यमो रक्षो वरुणः पवनो विधुः । ईशानोऽथ विधिश्चैवमधस्तात्पन्न गाधिपः ॥ ८४ ॥

ইন্দ্ৰ, অগ্নি, যম, ৰক্ষ (দিকপাল), বৰুণ, পৱন আৰু চন্দ্ৰ; তাৰ পাছত ঈশান আৰু বিধি (ব্ৰহ্মা)। তেনেদৰে তলত পাতালজলৰ অধিপতি নাগাধিপতি আছে।

Verse 85

ऐरावतस्तथा मेषो महिषः प्रेतस्तिमिर्मृगः । वाजी वृषो हंसकूर्मौ वाहनानि विदुर्बुधाः ॥ ८५ ॥

ঐৰাৱত, তদ্ৰূপ মেষ আৰু মহিষ, প্ৰেত, তিমি আৰু মৃগ; লগতে বাজি, বৃষ, হাঁস আৰু কূৰ্ম—এইবোৰকেই পণ্ডিতসকলে (দেৱতাৰ) বাহন বুলি জানে।

Verse 86

वज्रं शक्तिं दंडखङ्गौ पाशां कुशगदा अपि । त्रिशूलं पद्मचक्रे च क्रमादिंद्रादिहेतयः ॥ ८६ ॥

বজ্ৰ, শক্তি, দণ্ড আৰু খড়্গ, পাশ, অঙ্কুশ আৰু গদা; লগতে ত্ৰিশূল, পদ্ম আৰু চক্ৰ—এইবোৰ ক্ৰমে ইন্দ্ৰ আদি দেৱতাসকলৰ আয়ুধ।

Verse 87

समाप्यावरणार्चां तु देवतारार्तिकं चरेत् । शंखतोयं परिक्षिप्योद्वाहुर्नृत्यन् पतेत्क्षितौ ॥ ८७ ॥

আৱৰণ-অৰ্চনা সমাপ্ত কৰি তাৰ পাছত দেৱতাৰ আৰতি কৰিব। শঙ্খ-তীৰ্থজল চাৰিওফালে ছিটাই, ভক্তিভাৱে বাহু উঠাই নৃত্য কৰি, শেষত ভূমিত প্ৰণাম কৰিব।

Verse 88

दंडवञ्चाप्यथोत्थाय प्रार्थयित्वा निजेश्वरम् । दक्षिणे स्थंडिलं कृत्वा तत्र संस्कारमाचरेत् ॥ ८८ ॥

দণ্ডৱৎ প্ৰণাম কৰি তাৰ পাছত উঠি নিজ ইষ্টেশ্বৰক প্ৰাৰ্থনা কৰিব। তাৰ পিছত সোঁফালে স্থণ্ডিল সাজি তাত বিধিমতে সংস্কাৰ আচৰণ কৰিব।

Verse 89

मूलेनेक्षणमस्त्रेण प्रोक्षणं ताडनं पुनः । कुशैस्तद्वर्मणाभ्युक्ष्य पूज्य तत्र न्यसेद्वसुम् ॥ ८९ ॥

মূলমন্ত্ৰে ‘ঈক্ষণ’ আৰু ‘অস্ত্ৰ’ মন্ত্ৰ প্ৰয়োগ কৰি প্ৰোক্ষণ কৰি পুনৰ তাড়ন কৰিব। তাৰ পাছত সেই বৰ্মমন্ত্ৰৰ ৰক্ষাত কুশেৰে অভ্যুক্ষণ কৰি পূজা কৰি তাত বস্তু/অৰ্পণ-দ্ৰব্য স্থাপন কৰিব।

Verse 90

प्रदाप्य तत्र जुहुयाद्ध्यात्वा चैवेष्टदेवताम् । महाव्याहृतिभिर्यस्तु समस्ताभिश्चतुष्टयम् ॥ ९० ॥

তাত অগ্নি প্ৰদীপ্ত কৰি, ইষ্টদেৱতাৰ ধ্যান কৰি হোম কৰিব। মহাব্যাহৃতিৰ দ্বাৰা চাৰিওটা একেলগে সমষ্টিৰূপে লৈ আহুতি দিব।

Verse 91

जुहुयात्सर्पिषा भक्तैस्तिलैर्वा पायसेन वा । सघृतैः साधकश्रेष्टः पञ्चविंशतिसंख्यया ॥ ९१ ॥

সাধকশ্ৰেষ্ঠে ঘৃতসহিত ভক্ত্যৰ্পিত হৱিষ্য, অথবা তিল, অথবা ঘৃতযুক্ত পায়সৰ দ্বাৰা—পঁচিশ সংখ্যাত—আহুতি দিব।

Verse 92

पुनर्व्याहृतिभिघिर्हुत्वा गंधाद्यैः पुनरर्चयेत् । देवं संयोजयेन्मूर्तौ ततो वह्निं विसर्जयेत् ॥ ९२ ॥

পুনৰ ব্যাহৃতি সহ আহুতি দিয়া, গন্ধ আদি দ্ৰব্যেৰে পুনৰ অর্চনা কৰিব। তাৰ পাছত দেৱতাক মূৰ্তিত সংযোজিত (প্ৰতিষ্ঠিত) কৰি, তাৰ পিছত অগ্নিক বিধিপূৰ্বক বিসৰ্জন কৰিব।

Verse 93

भो भो वह्ने महाशक्ते सर्वकर्मप्रसाधक । कर्मांतरेऽपि संप्राप्ते सान्निध्यं कुरु सादरम् ॥ ९३ ॥

হে হে বহ্নি, মহাশক্তে, সকলো কৰ্ম সিদ্ধ কৰোঁতা! অন্য কৰ্ম আৰম্ভ হ’লেও, তাতো সাদৰে সান্নিধ্য কৰা।

Verse 94

विसृज्याग्निदेवतायै दद्यादाचमनीयकम् । अवशिष्टेन हविषा गंधपुष्पाक्षतान्वितम् ॥ ९४ ॥

বিসৰ্জনৰ পাছত অগ্নিদেৱতাক আচমনীয় জল দিব। আৰু অৱশিষ্ট হৱিষে গন্ধ, পুষ্প আৰু অক্ষতসহ নিবেদন কৰিব।

Verse 95

देवतापार्षदेभ्योऽपि पूर्वोक्तेभ्यो बलिं ददेत् । ये रौद्रा रौद्रकर्माणो रौद्रस्थाननिवासिनः ॥ ९५ ॥

পূৰ্বোক্ত দেৱতাসকলৰ পাৰ্ষদসকলকো বলি দিব—যিসকল ৰৌদ্ৰ স্বভাৱৰ, ৰৌদ্ৰ কৰ্মকাৰী আৰু ৰৌদ্ৰ স্থানত নিবাসী।

Verse 96

योगिन्यो ह्युग्ररूपाश्च गणानामधिपास्च ये । विघ्नभूतास्तथा चान्ये दिग्विदिक्षु समाश्रिताःग ॥ ९६ ॥

উগ্ৰৰূপা যোগিনীসকল, গণসকলৰ অধিপতি, আৰু অন্য বিঘ্নভূতসকল—এইসকল দিশা আৰু বিদিশাত আশ্ৰয় কৰি থাকে।

Verse 97

सर्वे ते प्रीतमनसः प्रतिगृह्णंत्विमं बलिम् । इत्यष्टदिक्षु दत्वा च पुनर्भूतबलिं चरेत् ॥ ९७ ॥

আপোনালোক সকলোৱে প্ৰীতচিত্তে এই বলি গ্ৰহণ কৰক। এইদৰে অষ্টদিশত বলি দি পুনৰ ভূতবলি কৰিব লাগে।

Verse 98

पानीयममृतीकृत्य मुद्रया धेनुसंज्ञया । देवतायाः करे दद्यात्पुनश्चाचमनीयकम् ॥ ९८ ॥

ধেনু-মুদ্ৰাৰে পানীয় জলক অমৃতময় কৰি দেৱতাৰ হাতত দিব; তাৰ পাছত পুনৰ আচমনৰ জল নিবেদন কৰিব।

Verse 99

देवमुद्वास्य मूर्तिस्थं पुनस्तत्रैव योजयेत् । नैवेद्यं च ततो दद्यात्तत्तदुच्छिष्टभोजिने ॥ ९९ ॥

দেৱতাৰ উদ্বাসন কৰি, সেই ঠাইতে মূৰ্তিত পুনৰ স্থাপন কৰিব। তাৰ পাছত সেই নৈবেদ্যৰ উচ্ছিষ্টভোজীক নৈবেদ্য দিব।

Verse 100

महेश्वरस्य चंडेशो विष्वक्सेनस्तथा हरेः । चंडांशुस्तरणेर्वक्ततुंडश्चापि गणेशितुः । शक्तेरुच्छिष्टचांडाली प्रोक्ता उच्छिष्टभोजिनः ॥ १०० ॥

মহেশ্বৰৰ পৰিচৰ চণ্ডেশ; হৰিৰ বিষ্বক্সেন। সূৰ্যৰ চণ্ডাংশু আৰু গণেশৰ বক্ততুণ্ড। শক্তিৰ বাবে ‘উচ্ছিষ্টচাণ্ডালী’ কোৱা হৈছে—এয়াই উচ্ছিষ্টভোজী।

Verse 101

ततो ऋष्यादिकं स्मृत्वा कृत्वा मूलषडंगकम् । जप्त्वा मंत्रं यथाशक्ति देवतायै निवेदयेत् ॥ १०१ ॥

তাৰ পাছত ঋষি আদি মন্ত্র-বিৱৰণ স্মৰণ কৰি, মূলমন্ত্রৰ ষড়ঙ্গ সম্পাদন কৰি, যথাশক্তি মন্ত্রজপ কৰি দেৱতালৈ নিবেদন কৰিব।

Verse 102

गुह्यातिगुह्यगोप्ता त्वं गृहाणास्मत्कृतं जपम् । सिद्धिर्भवतु मे देव त्वत्प्रसादात्त्वयि स्थिता ॥ १०२ ॥

হে অতি-গুপ্তৰো গুপ্ত ৰক্ষক! মোৰ দ্বাৰা কৰা এই জপ গ্ৰহণ কৰক। হে দেৱ, আপোনাৰ প্ৰসাদে মোৰ সিদ্ধি হওক, যি আপোনাতেই অচলভাৱে প্ৰতিষ্ঠিত থাকক।

Verse 103

ततः पराङ्मुखं चार्घं कृत्वा पुष्पैः प्रपूजयेत् । दोर्भ्यां पभ्द्यां च जानुभ्यामुरसा शिरसादृशा । मनसा वचसा चेति प्रणामोऽष्टांग ईरितः ॥ १०३ ॥

তাৰপিছত ভক্তিভাৱে মুখ ঘূৰাই অৰ্ঘ্য অৰ্পণ কৰি পুষ্পেৰে সুন্দৰকৈ পূজা কৰিব। দুটা বাহু, দুটা পা, দুটা হাঁটু, বক্ষ, মস্তক, দৃষ্টি—আৰু মন আৰু বাক্যসহ—ইয়াক অষ্টাঙ্গ প্ৰণাম বুলি কোৱা হয়।

Verse 104

बाहुभ्यां च सजानुभ्यां शिरसा वचसापि वा । पंचांगकः प्रणामः स्यात्पूजायां प्रवरावुभौ ॥ १०४ ॥

পূজাত বাহু আৰু হাঁটু সহ, মস্তক আৰু বাক্যৰ দ্বাৰাও কৰা পঞ্চাঙ্গ প্ৰণাম শ্ৰেষ্ঠ বুলি কোৱা হয়; দেহক্ৰিয়া আৰু বাক্য—দুয়োটা প্ৰশংসনীয়।

Verse 105

नत्वा च दंडवन्मंत्री ततः कुर्यात्प्रदक्षिणाः । विष्णुसोमार्कविघ्नानां वेदार्धेंद्वद्रिवह्नयः ॥ १०५ ॥

মন্ত্ৰী দণ্ডৱৎ প্ৰণাম কৰি তাৰপিছত প্ৰদক্ষিণা কৰিব। বিষ্ণুৰ বাবে ‘বেদাৰ্ধ’, সোমৰ বাবে ‘ইন্দু’, অৰ্কৰ বাবে ‘গিৰি’, আৰু বিঘ্নহৰ্তাৰ বাবে ‘বহ্নি’—এই সংকেতশব্দে প্ৰদক্ষিণাৰ সংখ্যা সূচায়।

Verse 106

ततः स्तोत्रादिकं मंत्री प्रपठेद्भक्तिपूर्वकम् । इतः पूर्णं प्राणबुद्धिदेहधर्माधिकारतः ॥ १०६ ॥

তাৰপিছত মন্ত্রসাধকে ভক্তিপূৰ্বক স্তোত্র আদি পাঠ কৰিব। ইয়াৰ দ্বাৰা বিধি সম্পূৰ্ণ হয়—প্ৰাণশক্তি, বুদ্ধি, দেহসামৰ্থ্য আৰু ধৰ্মাধিকাৰ অনুসাৰে।

Verse 107

जाग्रत्स्वप्नसुषुप्त्यंतेऽवस्थासु मनसा वदेत् । वाचा हस्ताभ्यां च पद्भ्यामुदरेण ततः परम् ॥ १०७ ॥

জাগ্ৰত, স্বপ্ন আৰু সুষুপ্তি অৱস্থাৰ অন্তত সাধকে মনৰে ‘বচন’ কৰিব; তাৰ পাছত বাক্যৰে, হাতেৰে, ভৰিৰে, আৰু তদনন্তৰ উদৰৰ দ্বাৰাও (দেহক্ৰিয়াৰে) প্ৰকাশ কৰিব।

Verse 108

शिष्णांते यत्स्मृतं पश्चाद्यदुक्तं यत्कृतं ततः । तत्सर्वं च ततो ब्रह्मर्पणं भवतु ठद्वयम् ॥ १०८ ॥

শেষত পাছত যি স্মৰণ হ’ল, যি কোৱা হ’ল আৰু যি কৰা হ’ল—সেই সকলো এতিয়াৰ পৰা ব্ৰহ্মলৈ অৰ্পিত হওক; উভয় দিশে ই পূৰ্ণ হওক।

Verse 109

मां मदीयं च सकलं विष्णवे च समर्पये । तारं तत्सदतो ब्रह्मर्पणमस्तु मनुर्मतः ॥ १०९ ॥

মই নিজকে আৰু মোৰ যি কিছু সকলো বিষ্ণুলৈ সমৰ্পণ কৰোঁ। ‘তাৰ’ (ওঁ) আৰু ‘তৎ-সৎ’ উচ্চাৰণসহ ই ব্ৰহ্মাৰ্পণ হওক—মন্ত্ৰ-পরম্পৰা অনুসাৰে।

Verse 110

प्रणवाद्योऽष्टवस्वर्णो ह्यनेनात्मानमर्पयेत् । अज्ञानाद्वा प्रमादाद्वा वैकल्यात्साधनस्य च ॥ ११० ॥

প্ৰণৱ (ওঁ)ৰে আৰম্ভ হোৱা অষ্টাক্ষৰ-স্বৰূপ এই মন্ত্ৰেৰে আত্মসমৰ্পণ কৰিব লাগে—অজ্ঞানৰ বাবে হওক, প্ৰমাদৰ বাবে হওক, বা সাধনত ঘাটতি থাকিলেও।

Verse 111

यन्न्यूनमतिरिक्तं वा तत्सर्वं क्षन्तुमर्हसि । द्रव्यहीनं क्रियाहीनं मंत्रहीनं मयान्यथा ॥ १११ ॥

যি কিছু কম বা বেছি হৈ গৈছে, সেই সকলো আপুনি ক্ষমা কৰিব। দ্ৰব্যহীন, ক্ৰিয়াহীন, মন্ত্ৰহীন হৈ বিধিৰ বিপৰীতে মোৰ দ্বাৰা যি কিছু হৈছে—সেই সকলো ক্ষমা কৰিব।

Verse 112

कृतं यत्तत्क्षमस्वेश कृपया त्वं दयानिधे । यन्मया क्रियते कर्म जाग्रत्स्वप्रसुषुप्तिषु ॥ ११२ ॥

হে প্ৰভু, দয়ানিধি! কৃপা কৰি মোৰ দ্বাৰা যি কোনো দোষ বা ভুল হৈছে, সেয়া ক্ষমা কৰক। জাগ্ৰত, স্বপ্ন আৰু সুষুপ্তি—এই তিন অৱস্থাত মোৰ দ্বাৰা কৰা সকলো কৰ্ম আপুনি ক্ষমা কৰক।

Verse 113

तत्सर्वं तावकी पूजा भूयाद्भूत्यै च मे प्रभो । भूमौ स्खलितपादानां भूमिरेवावलंबनम् ॥ ११३ ॥

হে প্ৰভু! এই সকলো যেন আপোনাৰেই পূজা হয় আৰু মোৰ মঙ্গল-সমৃদ্ধিৰ কাৰণ হয়। যেনেকৈ ভূমিত পা পিছলিলে সেই ভূমিয়েই অবলম্বন হয়, তেনেকৈ আপুনিই মোৰ আশ্ৰয়।

Verse 114

त्वयि जातापराधानां त्वमेव शरणं प्रभो । अन्यथा शरणं नास्ति त्वमेव शरणं मम ॥ ११४ ॥

হে প্ৰভু! আপোনাৰ প্ৰতি অপৰাধ কৰা লোকৰ একমাত্ৰ শৰণ আপুনিই। অন্য কোনো শৰণ নাই; আপুনিই মোৰ শৰণ।

Verse 115

तस्मात्कारुण्यभावेन क्षमस्व परमेश्वर । अपराधसहस्राणि क्रियंतेऽहर्न्निशं मया ॥ ११५ ॥

সেয়ে, হে পৰমেশ্বৰ! কৰুণাভাৱে মোক ক্ষমা কৰক; মোৰ দ্বাৰা দিন-ৰাত সহস্ৰ অপৰাধ ঘটে।

Verse 116

दासोऽयमिति मां मत्वा क्षमस्व जगतां पते । आवाहनं न जानामि न जानामि विसर्जनम् ॥ ११६ ॥

হে জগত্পতি! মোক আপোনাৰ দাস বুলি ভাবি ক্ষমা কৰক। মই আৱাহনৰ বিধি নাজানো, বিসৰ্জনৰ বিধিও নাজানো।

Verse 117

पूजां चैव न जानामि त्वं गतिः परमेश्वर । संप्रार्थ्यैवं ततो मंत्री मूलांते श्लोकमुञ्चरेत् ॥ ११७ ॥

মই পূজাৰ বিধিও নাজানো; হে পৰমেশ্বৰ, আপুনিয়েই মোৰ পৰম আশ্ৰয়। এইদৰে প্ৰাৰ্থনা কৰি মন্ত্রসাধকে মূলমন্ত্রৰ অন্তত এই শ্লোক উচ্চাৰণ কৰিব।

Verse 118

गच्छ गच्छ परं स्थानं जगदीश जगन्मय । यन्न ब्रह्मादयो देवा जानंति च सदाशिवः ॥ ११८ ॥

যোৱা—যোৱা—পৰম স্থানলৈ, হে জগদীশ, হে জগন্ময়; সেই ধাম ব্রহ্মা আদি দেবতাইও নাজানে, সদাশিৱেও নাজানে।

Verse 119

इति पुष्पांजलिं दत्वा ततः संहारमुद्रया । निधाय देवं सांगं च स्वीयदृत्सरसीरुहे ॥ ११९ ॥

এইদৰে পুষ্পাঞ্জলি দান কৰি, তাৰ পিছত সংহাৰ-মুদ্ৰাৰে, দেৱতাক তেওঁৰ সকলো অঙ্গ-উপাঙ্গসহ নিজৰ হৃদয়-সৰোবৰৰ পদ্মত স্থাপন কৰিব।

Verse 120

सुषुम्णावर्त्मना पुष्पमाघ्रायोद्वासयेद् बुधः । शंखचक्रशिलालिंगविघ्नसूर्यद्वयं तथा ॥ १२० ॥

বুদ্ধিমান সাধকে সুষুম্না-মাৰ্গে ফুলৰ সুগন্ধ ভিতৰলৈ টানি লৈ, তাৰ পিছত মৃদুভাৱে নিশ্বাস বাহিৰ কৰিব। তদ্ৰূপ শঙ্খ, চক্র, শিলা, লিঙ্গ, বিঘ্নহৰ্তা আৰু দ্বিসূৰ্য ধ্যান কৰিব।

Verse 121

शक्तित्रयं न चैकत्र पूजयेद्दुःखकारणम् । अकालमृत्युहरणं सर्वव्याधिविनाशन् ॥ १२१ ॥

শক্তিত্রয়ক একে ঠাইত একেলগে পূজা নকৰিব; ই দুখৰ কাৰণ হয়। সম্যক পূজাই অকালমৃত্যু হৰণ কৰে আৰু সকলো ব্যাধি বিনাশ কৰে।

Verse 122

सर्वपापक्षयकरं विष्णुपादोदकं शुभम् ॥ १२२ ॥

বিষ্ণুৰ পদ-প্ৰক্ষালনৰ জল অতি মঙ্গলময়; ই সকলো পাপৰ ক্ষয় সাধন কৰে।

Verse 123

तत्तद्भक्तैर्गृही तव्यं तन्नैवेद्यनिवेदितम् । अग्राह्यं शिवनिर्माल्यं पत्रं पुष्पं फलं जलम् ॥ १२३ ॥

যি দেৱতালৈ নৈবেদ্য নিবেদন কৰা হয়, সেয়া সেই দেৱতাৰ ভক্তসকলেই গ্ৰহণ কৰিব; কিন্তু শিৱৰ নিৰ্মাল্য—পাত, ফুল, ফল আৰু জল—অন্যে গ্ৰহণ নকৰিব।

Verse 124

शालग्रामशिलास्पर्शात्सर्वं याति पवित्रताम् । पूजा पंचविधा तत्र कथिता नारदाखिलैः ॥ १२४ ॥

শালগ্ৰাম-শিলাৰ স্পৰ্শমাত্ৰেই সকলো পবিত্ৰতা লাভ কৰে; সেই প্ৰসঙ্গত নাৰদে পঞ্চবিধ পূজাৰ বিধি সম্পূৰ্ণকৈ কৈছে।

Verse 125

आतुरी सौतिकी त्रासी साधना भाविनी तथा । दौर्बोधी च क्रमादासां लक्षणानि श्रृणुष्व मे ॥ १२५ ॥

আতুৰী, সৌতিকী, ত্ৰাসী, সাধনা, ভাবিনী আৰু দৌৰ্বোধী—ইয়াৰ লক্ষণসমূহ ক্ৰমে মোৰ পৰা শুনা।

Verse 126

रोगादियुक्तो न स्रायान्न जपेन्न च पूजयेत् । विलोक्य पूजां देवस्य मूर्तिं वा सूर्य्यमंडलम् ॥ १२६ ॥

ৰোগ আদি উপদ্ৰৱত পীড়িত লোকে স্নান নকৰিব, জপ নকৰিব, বিধিপূজাও নকৰিব; কেৱল দেৱপূজা, বা মূৰ্তি, বা সূৰ্যমণ্ডল দৰ্শন কৰি তৃপ্ত থাকিব।

Verse 127

प्रणम्याथ स्मरन्मंत्रमर्पयेत्कुमांजलिम् । रोगे निवृत्ते स्नात्वाथ नत्वा संपूञ्चेद्गुरुम् ॥ १२७ ॥

তাৰ পিছত প্ৰণাম কৰি মন্ত্ৰ স্মৰণপূৰ্বক পুষ্পাঞ্জলি অৰ্পণ কৰিব। ৰোগ নিবৃত্ত হ’লে স্নান কৰি পুনৰ নমস্কাৰ কৰি গুৰুৰ পৰা শ্ৰদ্ধাৰে বিদায় ল’ব।

Verse 128

त्वत्प्रसादाज्जगन्नाथ जगत्पूज्य दयानिधे । पूजाविच्छेददोषो मे मास्त्विति प्रार्थयेच्च तम् ॥ १२८ ॥

হে জগন্নাথ, জগত্পূজ্য দয়ানিধি! তোমাৰ প্ৰসাদে মই প্ৰাৰ্থনা কৰোঁ—মোৰ পূজাত বিচ্ছেদৰ দোষ যেন কেতিয়াও নহয়।

Verse 129

द्विजानपि च संपूज्य यथाशक्त्या प्रतोष्य च । तेभ्यश्चाशिषमादाय देवं प्राग्वत्ततोऽर्चयेत् ॥ १२९ ॥

দ্বিজসকলকোও যথাশক্তি সন্মান-পূজা কৰি সন্তুষ্ট কৰিব। তেওঁলোকৰ আশীৰ্বাদ লৈ তাৰ পিছত পূৰ্ববৎ দেৱৰ পূজা কৰিব।

Verse 130

आतुरी कथिता ह्येषा सोतिक्यथ निगद्यते । सूतकं द्विविधं प्रोक्तं जाताख्यं मृतसंज्ञकम् ॥ १३० ॥

এই অৱস্থাক ‘আতুৰী’ বুলি কোৱা হৈছে আৰু ‘সোতিকা’ বুলিও নিগদিত। সূতক দুবিধ—জন্মসূতক আৰু মৃত্যুসূতক।

Verse 131

तत्र स्नात्वा मानसीं तु कृत्वा संध्यां समाहितः । मनसैव यजेद्देवं मनसैव जपेन्मनुम् ॥ १३१ ॥

তাত স্নান কৰি, একাগ্ৰচিত্তে মানসিক সন্ধ্যা সম্পন্ন কৰিব। তাৰ পিছত মনৰ দ্বাৰাই দেৱৰ পূজা কৰিব আৰু মনৰ দ্বাৰাই মন্ত্ৰ জপ কৰিব।

Verse 132

निवृत्ते सूतके प्राग्वत्संपूज्य च गुरुं द्विजान् । तेभ्यश्चाशिषमादाय ततो नित्यक्रमं चरेत् ॥ १३२ ॥

সূতক-কাল শেষ হ’লে, পূৰ্ববৎ গুৰু আৰু দ্বিজ-জ্যেষ্ঠসকলক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰি; তেওঁলোকৰ আশীৰ্বাদ লৈ তাৰ পিছত নিত্যকৰ্মৰ ক্ৰম পুনৰ পালন কৰিব।

Verse 133

एषा तु सौतिकी प्रोक्ता त्रासी चाथ निगद्यते । दुष्टेभ्यस्त्रासमापन्नो यथालब्धोपचारंकैः ॥ १३३ ॥

এই বিধি ‘সৌতিকী’ বুলি কোৱা হৈছে আৰু ‘ত্ৰাসী’ বুলিও নিগদিত। দুষ্ট লোকৰ বাবে ভীতিগ্ৰস্ত হ’লে, সেই সময়ত যি উপচাৰ লভ্য হয়, তদনুযায়ীই ইয়াৰ আচৰণ কৰিব।

Verse 134

मानसैर्वै यजेद्देवं त्रासी सा परिकीर्तिता । पूजासाधनवस्तूनाम सामर्थ्ये तु सर्वतः ॥ १३४ ॥

মনসাৰে দেৱক পূজা কৰিব লাগে—ইয়াকেই ‘ত্ৰাসী’ বুলি পৰিকীৰ্তিত। পূজাৰ সামগ্ৰী যোগাৰ কৰাৰ সামৰ্থ্য থাকক বা নাথাকক, সকলো অৱস্থাত ই প্ৰযোজ্য।

Verse 135

पुष्पैः पत्रैः फलैर्वापि मनसा वा यजेद्विभुम् । साधनाभाविनी ह्येषा दौर्बोधीं श्रृणु नारद ॥ १३५ ॥

ফুল, পাত, ফল—অথবা কেৱল মনসাৰে সৰ্বব্যাপী প্ৰভুক পূজা কৰিব পাৰি। এই পদ্ধতি বাহ্য সাধনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল নহয়; হে নাৰদ, এই সূক্ষ্ম (দুৰ্বোধ) উপদেশ শুনা।

Verse 136

स्त्रियो वृद्धास्तथा बाला मूर्खास्तैस्तु यथाक्रमम् । यथाज्ञानकृता सा तु दौर्बोधीति प्रकीर्तिता ॥ १३६ ॥

স্ত্ৰী, বৃদ্ধ, বালক আৰু অজ্ঞ—ইহঁতে যথাক্ৰমে নিজৰ জ্ঞান অনুসাৰে বাক্য প্ৰয়োগ কৰে; সেয়েহে তাক ‘দুৰ্বোধী’ বুলি প্ৰকীৰ্তিত কৰা হৈছে।

Verse 137

एवं यथाकथंचित्तु पूजां कुर्याद्धि साधकः । देवपूजाविहीनो यः स गच्छेन्नरकं ध्रुवम् ॥ १३७ ॥

এইদৰে সাধকে যিদৰে সম্ভৱ, নিশ্চয় পূজা কৰিব লাগে। যি দেৱপূজা-বিহীন, সি ধ্ৰুৱ নৰকলৈ যায়।

Verse 138

वैश्वदेवादिकं कृत्वा भोजयेद्द्विजसत्तमान् । देवे निवेदितं पश्चाद्भुंमजीत स्वगणैः स्वयम् ॥ १३८ ॥

প্ৰথমে বৈশ্বদেৱ আদি কৰ্ম কৰি শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজসকলক ভোজন কৰাব লাগে। তাৰ পিছত দেৱতালৈ নিবেদিত অন্নৰ পৰে নিজে নিজৰ লোকসকলৰ সৈতে ভোজন কৰিব লাগে।

Verse 139

आचम्याननशुद्धिं च कृत्वा तिष्टेत् कियत्क्षणम् । पुराणमितिहासं च श्रृणुयात्स्वजनैः सह ॥ १३९ ॥

আচমন কৰি মুখশুদ্ধি সম্পন্ন কৰি কিছুক্ষণ স্থিৰ হৈ থাকিব লাগে। তাৰ পিছত নিজৰ লোকসকলৰ সৈতে পুৰাণ আৰু ইতিহাস শ্ৰৱণ কৰিব লাগে।

Verse 140

समर्थः सर्वकल्पेषु योऽनुकल्पं समाचरेत् । न सांगशयिकं तस्य दुर्मतेर्जायते फलम् ॥ १४० ॥

যি সকলো কল্পবিধিত সমৰ্থ হৈও কেৱল অনুকল্প আচৰে, সেই দুঃমতিৰ সাঙ্গসহিত পূৰ্ণ ফল জন্মে নাহে।