The Narration of the Navamī Vow Observed Across the Twelve Months

Verse 1

सनातन उवाच । अथ वक्ष्यामि विप्रेंद्र नवम्यास्ते व्रतानि वै । यानि कृत्वा नरा लोके लभंते वांछितं फलम् ॥ १ ॥

সনাতনে ক’লে—হে বিপ্ৰেন্দ্ৰ! এতিয়া মই নবমীৰ ব্ৰতসমূহ বৰ্ণনা কৰিম; সেয়া কৰিলে মানুহে এই লোকতে কাম্য ফল লাভ কৰে।

Verse 2

चैत्रस्य शुक्लपक्षे तु श्रीरामनवमीव्रतम् । तत्रोपवासं विधिवच्छक्तो भक्तः समाचरेत् ॥ २ ॥

চৈত্ৰৰ শুক্লপক্ষত শ্ৰীৰামনৱমীৰ ব্ৰত হয়; সেই সময়ত সক্ষম ভক্তে বিধিপূৰ্বক উপবাস পালন কৰা উচিত।

Verse 3

अशक्तश्चैकभक्तं वै मध्याह्नोत्सवतः परम् । विप्रान्संभोज्य मिष्टान्नै रामप्रीति सुमाचरेत् ॥ ३ ॥

যি সম্পূৰ্ণ বিধি পালন কৰিবলৈ অক্ষম, সি মধ্যাহ্নোৎসৱৰ পাছত একভক্ত-ব্ৰত ধাৰণ কৰক। বিপ্ৰসকলক মিষ্টান্নেৰে সন্মানসহ ভোজন কৰাই শ্ৰীৰামৰ প্ৰীতিৰ বাবে সুভাৱে আচৰণ কৰক।

Verse 4

गोभूतिलहरिरण्याद्येर्वस्त्रालंकरणेस्तथा । एव यः कुरुते भक्त्या श्रीरामनवमीव्रतम् ॥ ४ ॥

গৰু, ভূমি, তিল, সোণ আদি দান আৰু বস্ত্ৰ-অলংকাৰ অৰ্পণ কৰি যি ভক্তিভাৱে শ্ৰীৰামনৱমী-ব্ৰত পালন কৰে, সি বিধিমতে ব্ৰতফল লাভ কৰে।

Verse 5

विधूय चेहपापानि व्रजेद्विष्णोः परं पदम् । उक्तं मातृव्रतं चात्र भैरवेण समन्विताः ॥ ५ ॥

এই জীৱনত সঞ্চিত পাপ ধুই পেলাই মানুহে বিষ্ণুৰ পৰম পদ লাভ কৰে। ইয়াত ভৈৰৱ-সংযুক্ত মাতৃ-ব্ৰতৰ কথাও বৰ্ণিত হৈছে।

Verse 6

स्रग्गंधवस्रनमनैवेद्यैश्चतुःष्टिस्तु योगिनीः । अत्रैव भद्रकालो तु योगिनीनां महाबला ॥ ६ ॥

মালা, সুগন্ধ, বস্ত্ৰ, প্ৰণাম আৰু নৈবেদ্যৰে চৌষট্টি যোগিনীৰ পূজা কৰিব লাগে। ইয়াতেই যোগিনীৰ মাজত মহাবলা ভদ্ৰকালীকো আৰাধনা কৰিব লাগে।

Verse 7

ब्राह्मणश्रेष्टः सर्वासामाधिपत्येऽभिषेचिता । तस्मात्तां पूजयेच्चात्र सोपवासो जितेंद्रियः ॥ ७ ॥

ব্ৰাহ্মণশ্ৰেষ্ঠে তেওঁক সকলোৰ ওপৰত অধিপত্যৰ বাবে অভিষিক্ত কৰিছে। সেয়ে ইয়াত উপবাস কৰি আৰু ইন্দ্ৰিয় সংযম কৰি তেওঁৰ পূজা কৰিব লাগে।

Verse 8

राधे नवम्यां दलयोश्चंडिकां यस्तु पूजयेत् । विधिना स विमानेन देवतैः सह मोदते ॥ ८ ॥

হে ৰাধে, যি নবমী তিথিত পদ্মদলসহ বিধিপূৰ্বক চণ্ডিকাক পূজা কৰে, সি দেৱতাসকলৰ সৈতে দিব্য বিমানে আনন্দ কৰে।

Verse 9

ज्येष्ठशुक्लनवम्यां तु सोपवासो नरोत्तमः । उमां संपूज्य विधिवत्कुमारीर्भोजयेद्द्विजान् ॥ ९ ॥

জ্যেষ্ঠ শুক্লপক্ষৰ নবমীত শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষে উপবাস পালন কৰিব; বিধিপূৰ্বক উমাক পূজা কৰি কুমাৰী আৰু দ্বিজ (ব্ৰাহ্মণ)সকলক ভোজন কৰাব।

Verse 10

स्वभक्त्या दक्षिणां दत्वा शाल्यन्नं पयसाऽश्नुयात् । उमाव्रतमिदं विप्र यः कुर्याद्विधिवन्नरः ॥ १० ॥

ভক্তিৰে দক্ষিণা দান কৰি তাৰ পিছত গাখীৰসহ শালি-অন্ন ভোজন কৰিব। হে বিপ্ৰ, এইয়াই উমাব্ৰত; যি নৰে বিধিপূৰ্বক ই পালন কৰে।

Verse 11

स भुक्त्वेह वरान्भोगानंते स्वर्गगतिं लभेत् । आषाढे मासि विप्रेंद्र यः कुर्यात्पक्षयोर्द्विज ॥ ११ ॥

সি ইয়াত শ্ৰেষ্ঠ ভোগ উপভোগ কৰি শেষত স্বৰ্গগতি লাভ কৰে—হে বিপ্ৰেন্দ্ৰ—যি দ্বিজ আষাঢ় মাহত দুয়ো পক্ষতে (এই আচাৰ) কৰে।

Verse 12

नक्तं चैंद्रीं समभ्यर्च्येदैरावतगतां सिताम् । स भवेद्वैवलोके तु भोगभारग्देवयानगः ॥ १२ ॥

যদি কোনোবাই ৰাতি ঐন্দ্ৰী দেৱীক আৰাধনা কৰে—তাঁক ঐৰাৱতত আৰূঢ়া, শ্বেত আৰু তেজোময় ৰূপে ধ্যান কৰি—তেন্তে সি বৈবস্বতলোকে ভোগভাৰবাহক আৰু দেৱযানে গমনকাৰী হয়।

Verse 13

श्रावणे मासि विप्रेन्द्र यः कुर्यान्नक्तभोजनम् । पक्षयोरुपवासं वा कौमारीं चंडिकां यजेत् ॥ १३ ॥

হে বিপ্ৰশ্ৰেষ্ঠ! শ্ৰাৱণ মাহত যি নক্তভোজন-ব্ৰত পালন কৰে, অথবা দুয়ো পক্ষত উপবাস কৰে, সি কৌমাৰী ৰূপিণী চণ্ডিকাক পূজা কৰক।

Verse 14

एवं पापहरां गंधैः पुष्पैर्धूपैश्च दीपकैः । नैवेद्यैर्विविधैश्चैव कुमारीभोजनैस्तथा ॥ १४ ॥

এইদৰে পাপনাশকভাৱে সুগন্ধি, পুষ্প, ধূপ আৰু দীপেৰে, নানাবিধ নৈবেদ্য অৰ্পণ কৰি, লগতে কুমাৰীক ভোজন কৰাই পূজা কৰা উচিত।

Verse 15

एवं यः कुरुते भक्त्या कौमारीव्रतमुत्तमम् । स विमानेन गच्छेद्वै देवीलोकं सनातनम् ॥ १५ ॥

যি এইদৰে ভক্তিৰে উত্তম কৌমাৰী-ব্ৰত পালন কৰে, সি নিশ্চয়েই বিমানেৰে দেৱীলোকৰ সনাতন ধামলৈ গমন কৰে।

Verse 16

भाद्रे तु नवमी शुक्ला नंदाह्वा परिकीर्तिता । तस्यां यः पूजयेद्दुर्गां विधिवच्चोपचारकैः ॥ १६ ॥

ভাদ্ৰপদ মাহৰ শুক্ল নবমী ‘নন্দা’ নামে প্ৰসিদ্ধ; সেই তিথিত যি বিধিপূৰ্বক উপচাৰসহ দুৰ্গাক পূজা কৰে।

Verse 17

सोऽश्वमेधफलं लब्ध्वा विष्णुलोके महीयते । आश्विने शुक्लनवमी महापूर्वा प्रकीर्तिता ॥ १७ ॥

সি অশ্বমেধ যজ্ঞসম ফল লাভ কৰি বিষ্ণুলোকত মহিমান্বিত হয়; আৰু আশ্বিন মাহৰ শুক্ল নবমী ‘মহাপূৰ্বা’ বুলি প্ৰখ্যাত।

Verse 18

अपराह्णे शमीपूजा कार्याऽस्यां प्राग्दिशि द्विज । ततो निशायां प्राग्यामे खङ्गं धनुरिषून्गदाम् ॥ १८ ॥

হে দ্বিজ, অপৰাহ্নত ইয়াত পূৰ্ব দিশলৈ মুখ কৰি শমী-বৃক্ষৰ পূজা কৰা উচিত। তাৰ পাছত ৰাতিৰ প্ৰথম প্ৰহৰত খড়্গ, ধনু, বাণ আৰু গদাৰ পূজন কৰিব।

Verse 19

शूलं शक्तिं च परशुं धुरिकां चर्म खेटकम् । छत्रं ध्वजं गजं चाश्व गोवृषं पुस्तकं तुलाम् ॥ १९ ॥

ত্রিশূল, শক্তি, পৰশু, জোঁৱাল; চর্মঢাল; ছত্ৰ আৰু ধ্বজ; হাতী আৰু ঘোঁৰা; গাই আৰু ষাঁড়; পুথি আৰু তুলা—এই সকলো (পূজা কৰিব)।

Verse 20

दंडं पाशं चक्रशंखौ गंधाद्यैरुपचारकैः । संपूज्य महिषं तत्र भद्रकाल्यै समालभेत् ॥ २० ॥

দণ্ড, পাশ, চক্ৰ আৰু শঙ্খ—গন্ধাদি উপচাৰে বিধিপূৰ্বক পূজা কৰি, তাত ভদ্ৰকালীলৈ মহিষ বলি অৰ্পণ কৰিব।

Verse 21

एवं बलिं विधायाथ भुक्त्वा पवान्नमेव च । द्विजेभ्यो दक्षिणां दत्वा व्रतं तत्र समापयेत् ॥ २१ ॥

এইদৰে বলি বিধান কৰি, তাৰ পাছত কেৱল পৱিত্ৰ অন্নহে ভোজন কৰিব। দ্বিজসকলক দক্ষিণা দি, সেইদৰে তাতেই ব্ৰত সমাপ্ত কৰিব।

Verse 22

एवं यः पूजयेद्दुर्गां नॄणां दुर्गतिनाशिनीम् । इह भुक्त्वा वरान्भोगानंते स्वर्गतिमाप्नुयात् ॥ २२ ॥

এইদৰে যি মানুহৰ দুৰ্গতি নাশিনী দুৰ্গা দেৱীৰ পূজা কৰে, সি ইহলোকে শ্ৰেষ্ঠ ভোগ উপভোগ কৰি, শেষত স্বৰ্গগতি লাভ কৰে।

Verse 23

कार्तिके शुक्लनवमी याऽक्षया सा प्रकीर्तता । तस्यामश्वत्थमूले वै तर्प्पणं सम्यगाचरेत् ॥ २३ ॥

কাৰ্তিক মাহৰ শুক্লপক্ষৰ নবমী তিথি ‘অক্ষয়া’ বুলি প্ৰখ্যাত। সেই দিনা অশ্বত্থ (পিপল) গছৰ মূলত বিধিপূৰ্বক তৰ্পণ কৰা উচিত।

Verse 24

देवानां च ऋषीणां च पितॄणां चापि नारद । स्वशाखोक्तैस्तथा मंत्रैः सूर्यायार्घ्यं ततोऽर्पयेत् ॥ २४ ॥

হে নাৰদ! দেৱতা, ঋষি আৰু পিতৃসকলৰ নিমিত্তে, নিজৰ শাখাত উক্ত মন্ত্ৰেৰে তাৰ পিছত সূৰ্যলৈ অৰ্ঘ্য অৰ্পণ কৰা উচিত।

Verse 25

ततो द्विजान्भोजयित्वा मिष्टान्नेन मुनीश्वर । स्वयं भुक्त्वा च विहरेद्द्विजेभ्यो दत्तदक्षिणः ॥ २५ ॥

তাৰ পিছত, হে মুনীশ্বৰ! মিঠা আৰু উৎকৃষ্ট অন্নেৰে দ্বিজসকলক ভোজন কৰাই, তেওঁলোকক দক্ষিণা দি, নিজে ভোজন কৰি পাছত শান্তভাৱে সময় কটাব।

Verse 26

एवं यः कुरुते भक्त्या जपदानं द्विजार्चनम् । होमं च सर्वमक्षय्यं भवेदिति विधेर्वयः ॥ २६ ॥

এইদৰে যি ভক্তিভাৱে জপ, দান, দ্বিজাৰ্চনা আৰু হোম কৰে, তাৰ সকলো পুণ্য অক্ষয় হয়—ইয়াই বিধিৰ বচন।

Verse 27

मार्गे तु शुक्लनवमी नंदिनी परिकीर्तिता । तस्यामुपोषितो यस्तु जगदंबां प्रपूजयेत् ॥ २७ ॥

মাৰ্গশীৰ্ষ মাহত শুক্লপক্ষৰ নবমী ‘নন্দিনী’ বুলি কীৰ্তিত। সেই দিনা উপবাস ৰাখি যিয়ে জগদম্বাক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰে, সি পুণ্য লাভ কৰে।

Verse 28

गंधाद्यैः सोऽश्वमेधस्य फलभाङ्नात्र संशयः । पौषे शुक्लनवम्यां तु महामायां प्रपूजयेत् ॥ २८ ॥

গন্ধ আদি নিবেদন কৰিলে সি অশ্বমেধ যজ্ঞৰ ফলৰ ভাগী হয়—ইয়াত সন্দেহ নাই। পৌষ মাহৰ শুক্লপক্ষৰ নবমীত মহামায়াক পূৰ্ণ ভক্তি-শ্ৰদ্ধাৰে পূজা কৰিব লাগে।

Verse 29

एकभक्तपरो विप्र वाजपेयफलाप्तये । माघमासे तु वा शुक्ला नवमी लोकपूजिता ॥ २९ ॥

হে বিপ্ৰ, যি একভক্ত ব্ৰত পালন কৰে সি বাজপেয় যজ্ঞৰ ফল লাভ কৰে। মাঘ মাহৰ শুক্ল নবমী লোকত বিশেষভাৱে পূজিত।

Verse 30

महानंदेति सा प्रोक्ता सदानंदकरी नृणाम् । तस्यां स्नानं तथा दानं जपो होम उपोषणम् ॥ ३० ॥

তেওঁ ‘মহানন্দা’ বুলি কোৱা হয়, যি মানুহক সদায় আনন্দ দান কৰে। তাত স্নান, দান, জপ, হোম আৰু উপবাস কৰা উচিত।

Verse 31

सर्वमक्षयतां याति नात्र कार्या विचारणा । फाल्गुनामलपक्षस्य नवमी या द्विजोत्तम ॥ ३१ ॥

সকলো অক্ষয় হয়—ইয়াত বিচাৰ-সন্দেহৰ প্ৰয়োজন নাই। হে দ্বিজোত্তম, ফাল্গুণ মাহৰ নিৰ্মল শুক্লপক্ষৰ নবমীৰ দিনা।

Verse 32

आनंदा सा महापुण्या सर्वपापहरा स्मृता । सोपवासोऽर्चयेत्तत्र यस्त्वानंदां द्विजोत्तम ॥ ३२ ॥

‘আনন্দা’ নামৰ সেই তিথি/ব্ৰত মহাপুণ্যদায়িনী আৰু সৰ্বপাপহৰিণী বুলি স্মৃত। হে দ্বিজোত্তম, যি তাত উপবাসসহ আনন্দাৰ পূজা কৰে।

Verse 33

स लभेद्वांछितान्कामान्सत्यं सत्यं मयोदितम् ॥ ३३ ॥

সেই নিশ্চয়েই অভীষ্ট কামনা লাভ কৰে; ই সত্য—সত্য—মোৰ দ্বাৰা কোৱা।

Verse 34

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे द्वादशमासस्थितनवमीव्रतकथनं नामाष्टादशाधिकशततमोऽध्यायः ॥ ११८ ॥

এইদৰে শ্ৰীবৃহন্নাৰদীয় পুৰাণৰ পূৰ্বভাগত, বৃহদুপাখ্যানৰ চতুৰ্থপাদত ‘দ্বাদশ মাসস্থিত নবমী-ব্ৰতকথন’ নামৰ একশ আঠাৰতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।