The Exposition of the Pratipadā Vrata for the Twelve Months

Verse 1

नारद उवाच । पुराणसूत्रमखिलं श्रुतं तव मुखाद्विभो । मरीचये यथा प्रोक्तं ब्रह्मणा परमेष्ठिना ॥ १ ॥

নাৰদ ক’লে—হে বিভো! পৰমেষ্ঠী ব্ৰহ্মাই মৰীচিক যিদৰে কৈছিল, তেনেদৰে আপোনাৰ মুখৰ পৰা মই সমগ্ৰ পুৰাণসূত্ৰ শুনিলোঁ।

Verse 2

अधुना तु महाभाग तिथीनां वै कथानकम् । क्रमतो मह्यमाख्याहि यथा स्याद्वतनिश्चयः ॥ २ ॥

এতিয়া, হে মহাভাগ! তিথিসকলৰ বিৱৰণ মোক ক্ৰমে কওক, যাতে ব্ৰত-নিৰ্ণয় স্পষ্ট হয়।

Verse 3

यस्मिन्मासे तु या पुण्या तिथिर्येन उपासिता । यद्विधानं च पूजादेस्तत्सर्वं वद सांप्रतम् ॥ ३ ॥

যি যি মাহত যি পুণ্য তিথি উপাস্য, আৰু যি বিধিৰে তাক ভক্তিভাৱে পালন কৰা উচিত—পূজা আদি কৰ্মৰ সকলো বিধান এতিয়া মোক সম্পূৰ্ণকৈ কওক।

Verse 4

सनातन उवाच । श्रृणु नारद वक्ष्यामि तिथीनां ते व्रतं पृथक् । तिथीशानुक्रमादेव सर्वसिद्धिविधायकम् ॥ ४ ॥

সনাতন ক’লে—হে নাৰদ, শুনা; মই তিথিসকলৰ ব্ৰত পৃথক পৃথককৈ ক’ম। তিথিৰ অধিপতিৰ ক্ৰম অনুসৰি চলাই সৰ্বসিদ্ধি দান কৰে।

Verse 5

चैत्रे मासि जगद्ब्रह्मा ससज प्रथमेऽहनि । शुक्लपक्षे समग्रं वै तदा सूर्योदये सति ॥ ५ ॥

চৈত্ৰ মাহত, শুক্লপক্ষৰ প্ৰথম দিনা, সূৰ্যোদয় সময়ত জগত্-ব্ৰহ্মাই সমগ্ৰ জগতৰ সৃষ্টি কৰিলে।

Verse 6

वत्सरादौ वसंतादौ बलिराज्ये तथैव च । पूर्वविद्धैव कर्तव्या प्रतिपत्सर्वदा बुधैः ॥ ६ ॥

বছৰৰ আৰম্ভণিতে, বসন্তৰ আৰম্ভণিতে, আৰু বলিৰাজ্য-সম্পৰ্কীয় কালতো—প্ৰতিপদা তিথি সদায় ‘পূৰ্ববিদ্ধা’ নিয়ম অনুসাৰে বুধসকলে পালন কৰা উচিত।

Verse 7

तत्र कार्या महाशांतिः सर्वकल्मषनाशिनी । सर्वोत्पातप्रशमनी कलिदुष्कृतहारिणी ॥ ७ ॥

তাত মহাশান্তি কৰ্ম কৰা উচিত—ই সকলো কল্মষ নাশ কৰে, সকলো উৎপাত প্রশমিত কৰে, আৰু কলিযুগৰ দুষ্কৃতৰ ফল হৰণ কৰে।

Verse 8

आयुः प्रदापुष्टिकरी धनसौभाग्यवर्द्धिनी । मंगल्या च पवित्रा च लोकद्वयमुखावहा ॥ ८ ॥

ই আয়ু দান কৰে, পুষ্টি আনে, ধন আৰু সৌভাগ্য বৃদ্ধি কৰে। ই মঙ্গলময় আৰু পবিত্ৰ, আৰু ইহলোক-পরলোক দুয়োটাৰ কল্যাণৰ পথ দেখুৱায়।

Verse 9

तस्यामादौ तु संपूज्यो ब्रह्मा वह्निवपुर्धरः । पाद्यार्ध्यपुष्पधूपैश्च वस्त्रालंकारभोजनैः ॥ ९ ॥

সেই বিধিত প্ৰথমে অগ্নিস্বৰূপ দেহধাৰী ব্ৰহ্মাক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিব লাগে—পাদ্য, অৰ্ঘ্য, পুষ্প, ধূপ আৰু বস্ত্ৰ, অলংকাৰ, ভোজন আদিৰে।

Verse 10

होमैर्बल्युपहारैश्च तथा ब्राह्मणतर्पणैः । ततः क्रमेण देवेभ्यः पूजा कार्या पृथक्पृथक् ॥ १० ॥

হোম, বলি-উপহাৰ আৰু ব্ৰাহ্মণ-তৰ্পণৰ দ্বাৰা; তাৰ পাছত ক্ৰমে দেৱতাসকলক পৃথক পৃথকভাৱে পূজা কৰিব লাগে।

Verse 11

कृत्वोंकार नमस्कारं कुशोदकतिलाक्षतैः । सवस्त्रं सहिरण्यं च ततो दद्याद्दिजातये ॥ ११ ॥

ওঁকাৰসহ নমস্কাৰ কৰি, কুশাযুক্ত জল, তিল আৰু অক্ষতৰে; তাৰ পাছত দ্বিজক বস্ত্ৰসহ সোণো দান দিব লাগে।

Verse 12

दक्षिणां वेदविदुषे व्रतसंपूर्तिहेतवे । एवं पूजाविशेषेण व्रतं स्यात्सौरिसंज्ञकम् ॥ १२ ॥

ব্ৰত সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ বাবে বেদবিদ্বানক দক্ষিণা দিব লাগে। এই বিশেষ পূজা-বিধিৰ দ্বাৰা এই ব্ৰত ‘সৌৰি-ব্ৰত’ নামে পৰিচিত হয়।

Verse 13

आरोग्यदं नृणां विप्र तस्मिन्नेव दिने मुने । विद्याव्रतमपि प्रोक्तमस्यामेव तिथौ मुने ॥ १३ ॥

হে বিপ্ৰ, হে মুনি! এই ব্ৰতে সেই দিনতেই মানুহক আৰোগ্য দান কৰে। হে মুনি! এই তিথিতেই বিদ্যা-প্ৰাপ্তিৰ বাবে ‘বিদ্যা-ব্ৰত’ও বিধান কৰা হৈছে।

Verse 14

तिलकं नाम च प्रोक्तं कृष्णेनाजातशत्रवे । अथ ज्येष्ठे सिते पक्षे पक्षत्यां दिवसोदये ॥ १४ ॥

‘তিলক’ নামৰ বিধি শ্ৰীকৃষ্ণে অজাতশত্রুক উপদেশ দিছিল। জ্যেষ্ঠ মাহৰ শুক্লপক্ষৰ অষ্টমী তিথিত, সূৰ্যোদয় সময়ত, ই প্ৰৱৰ্তিত হৈছিল।

Verse 15

देवोद्यानभवं हृद्यं करवीरं समर्चयेत् । रक्ततन्तुरीधानं गंधधूपविलेपनैः ॥ १५ ॥

দেৱোদ্যানত উৎপন্ন মনোহৰ কৰবীৰ-পুষ্পেৰে ভক্তিভাৱে পূজা কৰিব লাগে; আৰু ৰঙা সূতাৰে বাঁধা সমিধা, সুগন্ধি লেপন আৰু ধূপেৰে অর্চনা কৰিব লাগে।

Verse 16

प्ररूढसप्तधान्यैश्च नारगैर्बीजपूरकैः । अभ्युक्ष्याक्षततोयेन मंत्रेणेत्थं क्षमापयेत् ॥ १६ ॥

অঙ্কুৰিত সপ্তধান্য, ডালিম আৰু বীজপূৰক (নেমু) লৈ; অক্ষত-মিশ্ৰিত জলেৰে ছিটাই/অভিষেক কৰি, এইদৰে মন্ত্রেৰে ক্ষমা প্ৰাৰ্থনা কৰি শান্ত কৰিব লাগে।

Verse 17

करवीर वृषावास नमस्ते भानुवल्लभ । दंभोलिमृडदुर्गादिदेवानां सततं प्रिय ॥ १७ ॥

হে কৰবীৰ, হে বৃষাৱাস! হে ভানুৱল্লভ, তোমাক নমস্কাৰ। বজ্ৰধাৰী ইন্দ্ৰ, শিৱ, দুৰ্গা আদি দেৱসকলৰ তুমি সদায় প্ৰিয়।

Verse 18

आकृष्णेनेति वेदोक्तमंत्रेणेत्थं क्षमापयेत् । एवं भक्त्या समभ्यर्च्य दत्त्वा विप्राय दक्षिणाम् ॥ १८ ॥

‘আকৃষ্ণেনেতি’ বেদোক্ত মন্ত্ৰ জপ কৰি এইদৰে ক্ষমা প্ৰাৰ্থনা কৰিব। তাৰপিছত ভক্তিভাৱে বিধিপূৰ্বক পূজা কৰি বিদ্বান ব্ৰাহ্মণক দক্ষিণা দিব।

Verse 19

प्रदक्षिणं ततः कुर्यात्पश्चात्स्वभवनं व्रजेत् । नभः शुक्ले प्रतिपदि लक्ष्मीबुद्धिप्रदायकम् ॥ १९ ॥

তাৰপিছত প্ৰদক্ষিণা কৰি পাছত নিজৰ ঘৰলৈ যাব। নভস্ (ভাদ্ৰপদ) মাহৰ শুক্ল পক্ষৰ প্ৰতিপদত পালন কৰা এই ব্ৰতে লক্ষ্মী আৰু বুদ্ধি প্ৰদান কৰে।

Verse 20

धर्मार्थकाममोक्षाणां निदानं परमं व्रतम् । सोमवारं समारभ्य सार्धमासत्रयं द्विज ॥ २० ॥

হে দ্বিজ! এই পৰম ব্ৰত ধৰ্ম, অৰ্থ, কাম আৰু মোক্ষৰ মূল নিদান। সোমবাৰৰ পৰা আৰম্ভ কৰি সাৰে তিনিমাহ পালন কৰিব।

Verse 21

कार्तिकासितभूतायामुपोष्यं व्रततत्परः । पूर्णायां शिवमभ्यर्च्य सुवण वंशसंयुतम् ॥ २१ ॥

কাৰ্তিক অমাৱস্যাৰ ৰাতি ব্ৰতনিষ্ঠ হৈ উপবাস কৰিব। আৰু পূৰ্ণিমাত শিৱক পূজা কৰি স্বৰ্ণ-ৱংশ (সোণৰ বাঁহ/দণ্ড) সহ অৰ্পণ কৰিব।

Verse 22

वायनं सुमहत्पुण्यं देवताप्रीतिवर्धकम् । दद्याद्विप्राय संकल्प्य धनवृद्ध्यै मुनीश्वर ॥ २२ ॥

হে মুনীশ্বৰ! ‘ৱায়ন’ নামৰ দান অতি মহাপুণ্যদায়ক আৰু দেৱতাসকলৰ প্ৰীতি বৃদ্ধি কৰে। ধনবৃদ্ধিৰ সংকল্পে ই ব্ৰাহ্মণক দিব।

Verse 23

भाद्रशुक्लप्रतिपदि व्रतं नाम्ना महत्तमम् । व्रतं मौनाह्वयं केचित्प्राहुरत्र शिवोऽर्च्यते ॥ २३ ॥

ভাদ্ৰপদ মাহৰ শুক্লপক্ষৰ প্ৰতিপদাত অতি মহান এক ব্ৰত আছে। কিছুমানে ইয়াক ‘মৌন-ব্ৰত’ বুলে; এই ব্ৰতত শিৱৰ পূজা কৰা হয়।

Verse 24

नैवेद्यं तु पचेन्मौनी षोडशत्रिगुणानि च । फलानि पिष्टपक्वानि दद्याद्विप्राय षोडश ॥ २४ ॥

মৌন পালন কৰি নৈবেদ্য ষোলৰ তিনিগুণ পৰিমাণে ৰান্ধিব লাগে। আৰু এজন ব্ৰাহ্মণক ষোলটা ফল আৰু ষোলটা পিষ্ট-আধাৰিত পকোৱা পদ দান কৰিব লাগে।

Verse 25

देवाय षोडशान्यानि भुज्यंते षोडशात्मना । सौवर्णं शिवमभ्यर्च्य कुम्भोपरि विधानवित् ॥ २५ ॥

বিধানজ্ঞানী জনে অভিষিক্ত কুম্ভৰ ওপৰত স্থাপিত স্বৰ্ণময় শিৱক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিব লাগে। তাৰ পিছত ষোড়শাত্মক ভাৱে দেৱতালৈ ষোল উপচাৰ নিবেদন কৰি, প্ৰসাদৰূপে নিজেও ভোগ কৰিব লাগে।

Verse 26

तत्सर्वं धेनुसहितमाचार्य्याय प्रदापयेत् । इदं कृत्वा व्रतं विप्र देव देवस्य शूलिनः ॥ २६ ॥

সেই সকলো—গাইসহ—আচাৰ্যক প্ৰদান কৰিব লাগে। হে বিপ্ৰ! এইদৰে ব্ৰত সম্পন্ন কৰিলে দেৱদেৱ শূলিন (শিৱ) ৰ কৃপা লাভ হয়।

Verse 27

चतुर्दशाब्दं देहांतं भुक्तभोगः शिवं व्रजेत् । आश्विने सितपक्षत्यां कृत्वाशोकव्रतं नरः ॥ २७ ॥

আশ্বিন মাহৰ শুক্লপক্ষৰ (নিয়ত) তিথিত যি নৰে অশোক-ব্ৰত কৰে, সি চৌদ বছৰ ভোগসুখ উপভোগ কৰে; আৰু দেহান্তত শিৱক প্ৰাপ্ত হয়।

Verse 28

अशोको जायते विप्रधनधान्यसमन्वितः । अशोकपूजनं तत्र कार्यं नियमतत्परैः ॥ २८ ॥

সেই ঠাইত ব্ৰাহ্মণ, ধন আৰু ধান্যসমৃদ্ধ অশোক গছ উদ্ভৱ হয়। সেই স্থানত নিয়মনিষ্ঠ ভক্তসকলে অশোক গছৰ পূজা কৰা উচিত।

Verse 29

व्रतांते द्वादशे वर्षे मूर्तिं चाशोकशाखिनः । समर्प्य गुरवे भक्त्या शिवलोके महीयते ॥ २९ ॥

ব্ৰতৰ অন্তত দ্বাদশ বছৰত অশোক গছ-সম্পৰ্কিত মূৰ্তি ভক্তিভাৱে গুৰুক অৰ্পণ কৰিলে শিৱলোকে সি মহিমান্বিত হয়।

Verse 30

अस्यामेव प्रतिपदि नवरात्रं समारभेत् । पूर्वाह्णे पूजयेद्देवीं घटस्थापनपूर्वकम् ॥ ३० ॥

এই প্ৰতিপদ তিথিতেই নৱৰাত্ৰ ব্ৰত আৰম্ভ কৰিব লাগে। পূৰ্বাহ্নত ঘটস্থাপন কৰি দেৱীৰ পূজা কৰিব লাগে।

Verse 31

अंकुरारोपणं कृत्वा यवैर्गोधूममिश्रितैः । ततः प्रतिदिनं कुर्यादेकभुक्तमयाचितम् ॥ ३१ ॥

যৱত গম মিহলাই অংকুৰ ৰোপণ কৰি, তাৰ পাছত প্ৰতিদিন একবাৰহে আহাৰ কৰিব; আৰু সেই আহাৰ অযাচিত—অৰ্থাৎ নুমাগি পোৱা—হ’ব লাগে।

Verse 32

उपवासं यथाशक्ति पूजापाठजपादिकम् । मार्कंण्डेय पुराणोक्तं चरितत्रितयं द्विज ॥ ३२ ॥

যথাশক্তি উপবাস কৰি পূজা, পাঠ, জপ আদি আচৰণ কৰিব লাগে। হে দ্বিজ, মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণত কোৱা চৰিত্ৰ-ত্ৰয়ো অনুষ্ঠান কৰিব লাগে।

Verse 33

पठनीयं नवदिनं भुक्तिमुक्ती अभीप्सता । कुमारीपूजनं तत्र प्रशस्तं भोजनादिभिः ॥ ३३ ॥

যি ভোগ আৰু মোক্ষ—দুয়োটাই কামনা কৰে, সি নৱদিন ধৰি ইয়াৰ পাঠ কৰিব। সেই ব্ৰতত ভোজনাদি আতিথ্যসহ কুমাৰী-পূজা বিশেষভাবে প্ৰশংসিত।

Verse 34

इत्थं कृत्वा व्रतं विप्र सर्वसिद्ध्यालयो नरः । जायते भुवि दुर्गायाः प्रसादान्नात्र संशयः ॥ ३४ ॥

হে বিপ্ৰ! এইদৰে ব্ৰত পালন কৰিলে মানুহ সৰ্বসিদ্ধিৰ আশ্ৰয় হৈ উঠে। দুৰ্গাদেৱীৰ প্ৰসাদে পৃথিৱীত তেনেকৈয়ে হয়—ইয়াত সন্দেহ নাই।

Verse 35

अथोर्जसितपक्षत्यां नवरात्रोदितं चरेत् । विशेषादन्नकूटाख्यं विष्णुप्रीतिविवर्धनम् ॥ ३५ ॥

তাৰ পিছত ঊৰ্জ (আশ্বিন) মাহৰ শুক্লপক্ষে নৱৰাত্ৰিত কোৱা ব্ৰত পালন কৰিব। বিশেষকৈ ‘অন্নকূট’ নামৰ নৈবেদ্য দিব, যিয়ে শ্ৰীবিষ্ণুৰ প্ৰীতি বৃদ্ধি কৰে।

Verse 36

सर्वपाकैः सर्ददोहैः सर्वैः सर्वार्थसिद्धये । कर्तव्यमन्नकूटं तु गोवर्द्धनसमर्चने ॥ ३६ ॥

সৰ্বাৰ্থসিদ্ধিৰ বাবে গোবৰ্ধন-সমৰ্চনত অন্নকূট কৰাটো উচিত—সকলো ধৰণৰ পাকান্ন আৰু দুগ্ধজাত সকলো পদাৰ্থসহ।

Verse 37

सायं गोभिः सह श्रीमद्गोवर्द्धनधराधरम् । समर्च्य दक्षिणीकृत्य भुक्तिमुक्ती समाप्नुयात् ॥ ३७ ॥

সন্ধিয়া গাইসমূহৰ সৈতে শ্ৰীমদ্ গোবৰ্ধনধাৰী, ধৰাধৰ প্ৰভুক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিব। তাৰ পিছত দক্ষিণা অৰ্পণ কৰিলে ভোগ আৰু মোক্ষ—দুয়োটাই লাভ হয়।

Verse 38

अथ मार्गसिताद्यायां धनव्रतमनुत्तमम् । नक्तं विष्ण्वर्चनं होमैः सौवर्णीं हुतभुक्तनुम् ॥ ३८ ॥

এতিয়া মাৰ্গশীৰ্ষ মাহৰ কৃষ্ণপক্ষৰ তিথিত অনুত্তম ধন-ব্ৰত পালন কৰিব লাগে। ৰাতি বিষ্ণুৰ অর্চনা হোমসহ কৰি, স্বৰ্ণ প্ৰতিমা/হৱি অগ্নিত আহুতি দি অৰ্পণ কৰিব লাগে।

Verse 39

रक्तवस्त्रयुगाच्छन्नां द्विजाय प्रतिपादयेत् । एवं कृत्वा धनैर्धान्यैः समृद्धो जायते भुवि ॥ ३९ ॥

ৰঙা বস্ত্ৰৰ এটা যোৰা (আচ্ছাদনস্বৰূপে) দ্বিজ ব্ৰাহ্মণক দান কৰিব লাগে। এনেদৰে কৰিলে সি পৃথিৱীত ধন-ধান্যৰে সমৃদ্ধ হয়।

Verse 40

वह्निना दग्धपापस्तु विष्णुलोके महीयते । पौषशुक्लप्रतिपदि भानुमभ्यर्च्य भक्तितः ॥ ४० ॥

যাৰ পাপ অগ্নিয়ে দগ্ধ কৰিছে, সি বিষ্ণুলোকত মহিমান্বিত হয়। পৌষ মাহৰ শুক্ল প্ৰতিপদত ভক্তিভাৱে ভানু (সূৰ্য)ক অর্চনা কৰিলে এই পুণ্য লাভ হয়।

Verse 41

एकभक्तव्रतो मर्त्यो भानुलोकमवाप्नुयात् । माघशुक्लाद्यदिवसे वह्निं साक्षान्महेश्वरम् ॥ ४१ ॥

একভক্ত ব্ৰত পালন কৰা মর্ত্যই ভানুলোক (সূৰ্যলোক) লাভ কৰে। মাঘ মাহৰ শুক্লপক্ষৰ প্ৰথম দিনা সাক্ষাৎ মহেশ্বৰ-স্বৰূপ অগ্নিক পূজা কৰিব লাগে।

Verse 42

समभ्यर्च्य विधानेन समृद्धो जायते भुवि । अथ फाल्गुनशुक्लादौ देवदेवं दिगंबरम् ॥ ४२ ॥

বিধি অনুসাৰে সম্যক অর্চনা কৰিলে মানুহ পৃথিৱীত সমৃদ্ধ হয়। তাৰ পিছত ফাল্গুণ মাহৰ শুক্লপক্ষৰ আৰম্ভণিতে দেবদেব দিগম্বৰ প্ৰভুক আৰাধনা কৰিব লাগে।

Verse 43

धूलिधूसरसर्वांगं जलैरुक्षेत्समंततः । कर्मणा लौकिकेनापि संतुष्टो हि महेश्वरः ॥ ४३ ॥

যাৰ সমগ্ৰ দেহ ধূলিৰে আৱৃত, তাক চাৰিওফালে পানীৰে ছিটাই শুদ্ধ কৰিব লাগে। এনে সাধাৰণ লৌকিক সেৱা-কর্মতো মহেশ্বৰ (শিৱ) সন্তুষ্ট হয়।

Verse 44

स्वसायुज्यं प्रदिशति भक्त्या सम्यक्समर्चितः । वैशाखे तु सिताद्यायां विष्णुं विश्वविहारिणम् ॥ ४४ ॥

ভক্তিৰে বিধিপূৰ্বক বিশ্ববিহাৰী ভগৱান বিষ্ণুক সম্যক্ আৰাধনা কৰিলে—বিশেষকৈ বৈশাখ মাহৰ শুক্লপক্ষৰ আদিদিনত—তেওঁ নিজৰ সাযুজ্য দান কৰে।

Verse 45

समभ्यर्च्य विधानेन विप्रान्संभोजयेद्वती । एवं शुचिसिताद्यायां ब्रह्माणं जगतां गुरुम् ॥ ४५ ॥

বিধি অনুসাৰে পূজা কৰি ভক্তা নাৰীয়ে ব্ৰাহ্মণসকলক ভোজন কৰাব লাগে। এইদৰে পবিত্ৰ শুক্লপক্ষৰ আদিতিথিত তাই জগতগুৰু ব্ৰহ্মাক সন্মান কৰে।

Verse 46

विष्णुना सहितो ब्रह्मा सर्वलोकेश्वरेश्वरः । स्वसायुज्यं प्रदिशति सर्वसिद्धिमवाप्नुयात् ॥ ४६ ॥

বিষ্ণুৰ সৈতে থকা ব্ৰহ্মা—যি সকলো লোকাধিপতিৰো অধিপতি—ভক্তক নিজৰ সাযুজ্য দান কৰে। সেয়া লাভ কৰিলে সাধকে সম্পূৰ্ণ সিদ্ধি পায়।

Verse 47

आसु द्वादशमासानां प्रतिपत्सु द्विजोत्तम । व्रतानि तुभ्यं प्रोक्तानि भुक्तिमुक्तिप्रदानि च ॥ ४७ ॥

হে দ্বিজোত্তম! এইদৰে মই তোমাক বাৰোটা মাহৰ প্ৰতিপদ তিথিত পালনীয় ব্ৰতসমূহ কৈ দিলোঁ; সিহঁতে ভোগ আৰু মোক্ষ—দুয়োটাই দান কৰে।

Verse 48

व्रतेष्वेतेषु सर्वेषु ब्रह्मचर्यं विधीयते । भोजने तु हविष्यान्नं सामान्यत उदाहृतम् ॥ ४८ ॥

এই সকলো ব্ৰতত ব্ৰহ্মচৰ্য পালন বিধেয় বুলি কোৱা হৈছে। আৰু আহাৰৰ সাধাৰণ নিয়ম হিচাপে হৱিষ্যান্ন—সহজ যজ্ঞীয় ভোজন—গ্ৰহণ কৰিবলৈ উপদেশ দিয়া হৈছে।

Verse 49

इति श्रीबृहन्ननारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे द्वादशमासप्रतिपद्व्रतनिरूपणं नाम दशोत्तरशततमोऽध्यायः ॥ ११० ॥

এইদৰে শ্ৰীবৃহন্নাৰদীয় পুৰাণৰ পূৰ্বভাগত, বৃহদুপাখ্যানত, চতুৰ্থ পাদত ‘দ্বাদশমাস প্ৰতিপদা-ব্ৰত-নিৰূপণ’ নামৰ একশ দহতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।