The Exposition of the Table of Contents of the Brahmavaivarta Purāṇa

Verse 1

श्रीब्रह्मोवाच । श्रृणु वत्स प्रवक्ष्यामि पुराणं दशमं तव । ब्रह्मवैवर्तकं नाम वेदमार्गानुदर्शकम् ॥ १ ॥

শ্ৰীব্ৰহ্মাই ক’লে—বৎস, শুনা; মই তোমাক দশম পুৰাণ ক’ম। তাৰ নাম ‘ব্ৰহ্মবৈৱৰ্তক’; ই বেদমাৰ্গ দেখুৱায় ॥ ১ ॥

Verse 2

सावर्णिर्यत्र भगवान्साक्षाद्देवर्षये स्थितः । नारदाय पुराणार्थं प्राह सर्वमलौकिकम् ॥ २ ॥

তাত সাৱৰ্ণি—সাক্ষাৎ ভগৱান—দেৱৰ্ষিৰ সন্মুখত স্থিত হৈ নাৰদক পুৰাণৰ সমগ্ৰ অৰ্থ অলৈকিকভাৱে ক’লে ॥ ২ ॥

Verse 3

धर्मार्थकाममोक्षाणां सारः प्रीतिर्हरौ हरे । तयोरभेदसिद्ध्यर्थं ब्रह्मवैवर्तमुत्तमम् ॥ ३ ॥

ধৰ্ম, অৰ্থ, কাম আৰু মোক্ষ—ইয়াৰ সাৰ হ’ল হৰিত প্ৰীতিভক্তি। আৰু এই দুয়োৰে (পুৰুষাৰ্থ আৰু হৰিপ্ৰীতি) অভেদ স্থাপন কৰিবলৈ উত্তম ব্ৰহ্মবৈৱৰ্ত পুৰাণ উপদেশিত ॥ ৩ ॥

Verse 4

रथंतरस्य कल्पस्य वृत्तांतं यन्मयोदितम् । शतकोटिपुराणे तत्संक्षिप्य प्राह वेदवित् ॥ ४ ॥

ৰথন্তৰ কল্পৰ যি বৃত্তান্ত মই ক’লোঁ, সেয়া বেদবিদ্ মুনিয়ে ‘শতকোটি পুৰাণ’ত সংক্ষিপ্তকৈ বৰ্ণনা কৰিছে ॥ ৪ ॥

Verse 5

व्यासश्चतुर्द्धा संव्यस्य ब्रह्मवैवर्तसंज्ञिते । अष्टादशसहस्रं तत्पुराणं परिकीर्तितम् ॥ ५ ॥

ব্যাসে এই পুৰাণখন চাৰিখন ভাগত বিন্যাস কৰি ‘ব্ৰহ্মবৈৱৰ্ত’ নামে প্ৰচাৰ কৰিলে; ই অষ্টাদশ সহস্ৰ শ্লোকসমন্বিত বুলি কীৰ্তিত।

Verse 6

ब्रह्मप्रकृतिविघ्नेशकृष्णखंडसमन्वितम् । तत्र सूतर्षिसंवादे पुराणोपक्रमस्ततः ॥ ६ ॥

ই ব্ৰহ্মা, প্ৰকৃতি, বিঘ্নেশ (গণেশ) আৰু কৃষ্ণ-খণ্ড—এই বিভাগসমূহে সমন্বিত; আৰু তাত সূত আৰু ঋষিসকলৰ সংবাদৰ মাজতেই পুৰাণৰ উপক্রম আৰম্ভ হয়।

Verse 7

सृष्टिप्रकरणं त्वाद्यं ततो नारदवेधसोः । विवादः सुमहान्यत्र द्वयोरासीत्पराभवः ॥ ७ ॥

প্ৰথমে সৃষ্টিপ্ৰকৰণ; তাৰ পাছত এই গ্ৰন্থত নাৰদ আৰু বেধস্ (ব্ৰহ্মা)-ৰ মাজত অতি মহান বিবাদ বৰ্ণিত, য’ত দুয়োৰে এজন পৰাভূত হয়।

Verse 8

शिवलोकगतिः पश्चाज्ज्ञानलाभः शिवात्मने । शिववाक्येन तत्पश्चान्मरीचेर्नारदस्य तु ॥ ८ ॥

তাৰ পাছত শিৱলোকপ্ৰাপ্তি, আৰু শিৱপৰায়ণ অন্তঃকৰণযুক্ত জনৰ জ্ঞানলাভ হয়। তাৰ পিছত শিৱবাণী অনুসাৰে মৰীচিৰ পুত্ৰ নাৰদৰ বৃত্তান্ত আগবাঢ়ে।

Verse 9

गमनं चैव सावर्णेर्ज्ञानार्थँ सिद्धसेविते । आश्रमे सुमहापुण्ये त्रैलोक्याश्चर्यकारिणी ॥ ९ ॥

আৰু জ্ঞানাৰ্থে সাবৰ্ণিৰ গমন বৰ্ণিত—সিদ্ধসকলে সেৱা কৰা অতি পুণ্যময় আশ্ৰমলৈ; যি ত্ৰিলোকত আশ্চৰ্যকাৰী বুলি প্ৰসিদ্ধ।

Verse 10

एतद्धि ब्रह्मखंडं हि श्रुतं पापविनाशनम् । ततः सावर्णिसंवादो नारदस्य समीरितः ॥ १० ॥

এই ব্ৰহ্মখণ্ড শ্ৰুত হৈছে, যি পাপবিনাশক। তাৰ পাছত নাৰদে কোৱা সাবৰ্ণি-সংবাদ বৰ্ণিত হয়।

Verse 11

कृष्णमाहात्म्यसंयुक्तो नानाख्यानकथोत्तरम् । प्रकृतेरंशभूतानां कलानां चापि वर्णितम् ॥ ११ ॥

ই কৃষ্ণ-মাহাত্ম্যৰে সংযুক্ত, নানা আখ্যান-কথাৰ উপসংহাৰসহ; লগতে প্ৰকৃতিৰ অংশভূত তত্ত্ব আৰু তাৰ কলাসমূহো বৰ্ণিত হৈছে।

Verse 12

माहात्म्यं पूजनाद्यं च विस्तरेण यथास्थितम् । एतत्प्रकृतिखंडं हि श्रुतं भूतिविधायकम् ॥ १२ ॥

মাহাত্ম্য আৰু পূজাদি বিধি যথাস্থিত বিস্তাৰে কোৱা হৈছে। এই ‘প্ৰকৃতি-খণ্ড’ শ্ৰুত হৈছে, যি সমৃদ্ধি আৰু মঙ্গল দান কৰে।

Verse 13

गणेशजन्मसंप्रश्नः सपुण्यकमहाव्रतम् । पार्वत्याः कार्तिकेयेन सह विघ्नेशसंभवम् ॥ १३ ॥

ইয়াত গণেশৰ জন্ম সম্পৰ্কে প্ৰশ্ন, অতি পুণ্যদায়ক মহাব্ৰতসহ; আৰু পাৰ্বতীৰ বাবে কাৰ্তিকেয়সহ বিঘ্নেশৰ আবিৰ্ভাৱ বৰ্ণিত।

Verse 14

चरितं कार्तवीर्यस्य जामदग्र्यस्य चाद्भुतम् । विवादः सुमहानासीज्जामदग्र्यगणेशयोः ॥ १४ ॥

কাৰ্তবীৰ্যৰ চৰিত্ৰ আৰু জামদগ্ন্যৰ আশ্চৰ্য কাহিনী আছে; জামদগ্ন্য আৰু গণেশৰ মাজত অতি মহান বিবাদ উদ্ভৱ হৈছিল।

Verse 15

एतद्विघ्नेशखंडं हि सर्वविघ्नविनाशनम् । श्रीकृष्णजन्मसंप्रश्नो जन्माख्यानं ततोऽद्भुतम् ॥ १५ ॥

এই বিঘ্নেশ-খণ্ড নিশ্চয়েই সকলো বিঘ্ন বিনাশকাৰী। তাৰ পিছত শ্ৰীকৃষ্ণৰ জন্ম-প্ৰশ্ন, আৰু তাৰ পাছত তেওঁৰ জন্মৰ অদ্ভুত আখ্যান বৰ্ণিত হয়।

Verse 16

गोकुले गमनं गश्चात्पूतनादिवदाद्भूताः । बाल्यकौमारजा लीला विविधास्तत्र वर्णिताः ॥ १६ ॥

তাত গোকুললৈ গমন বৰ্ণিত হৈছে; তাৰ পিছত পূতনা আদি পৰা আৰম্ভ হোৱা অদ্ভুত ঘটনাসমূহ; আৰু শৈশৱ-কৈশোৰৰ নানা লীলাও তাত বৰ্ণনা কৰা হৈছে।

Verse 17

रासक्रीडा च गोपीभिः शारदी समुदाहृता । रहस्ये राधया क्रीडा वर्णिता बहुविस्तरा ॥ १७ ॥

গোপীসকলৰ সৈতে শাৰদীয় ৰাসক্ৰীড়াও ঘোষণা কৰা হৈছে। আৰু ৰহস্য-প্ৰসঙ্গত ৰাধাৰ সৈতে ক্ৰীড়া অতি বিস্তাৰে বৰ্ণিত হৈছে।

Verse 18

सहाक्रूरेण तत्पश्चान्मथुरागमनं हरेः । कंसादीनां वधे वृत्ते कृष्णस्य द्विजसंस्कृतिः ॥ १८ ॥

তাৰ পিছত অক্রূৰৰ সৈতে হৰিৰ মথুৰালৈ গমন হয়। কংস আদি সকলৰ বধ সম্পন্ন হোৱাৰ পাছত কৃষ্ণৰ দ্বিজ-সংস্কাৰ (উপনয়নাদি) অনুষ্ঠিত হয়।

Verse 19

काश्यसांदीपनेः पश्चाद्विद्योपादानमद्भुतम् । यवनस्य वधः पश्चाद्द्वारकागमनं हरेः ॥ १९ ॥

তাৰ পিছত কাশ্য-সান্দীপনি প্ৰসঙ্গৰ পাছত বিদ্যা-লাভৰ অদ্ভুত বৰ্ণনা আছে। তাৰ পাছত যবনৰ বধ, আৰু তাৰ পিছত হৰিৰ দ্বাৰকালৈ গমন বৰ্ণিত হয়।

Verse 20

नरकादिवधस्तत्र कृष्णेन विहितोऽद्भुतः । कृष्णखंडमिदं विप्र नृणां संसारखंडनम् ॥ २० ॥

তাত নৰক আদি সকলৰ আশ্চৰ্য বধ শ্ৰীকৃষ্ণে সম্পন্ন কৰিলে। হে বিপ্ৰ, এই কৃষ্ণ-খণ্ড মানুহৰ সংসাৰ-বন্ধন ছেদনকাৰী॥

Verse 21

पठितं च श्रुतं ध्यातं पूजितं चाभिवंदितम् । इत्येतद्ब्रह्मवैवर्तपुराणं चात्यलौकिकम् ॥ २१ ॥

সেয়ে এই ব্রহ্মবৈৱৰ্ত পুরাণ পঢ়া, শুনা, ধ্যান কৰা, পূজা কৰা আৰু প্ৰণাম কৰা যোগ্য—ই পৰম অলৌকিক পুরাণ॥

Verse 22

व्यासोक्तं चादि संभूतं पठञ्छृण्वन्विमुच्यते । विज्ञानाज्ञानशमनाद्धोरात्संसारसागरात् ॥ २२ ॥

ব্যাসোক্ত আৰু আদিৰ পৰা উদ্ভূত এই উপদেশ যিয়ে পঢ়ে আৰু শুনে, সি মুক্ত হয়; ই জ্ঞান-অজ্ঞান শমাই ভয়ংকৰ সংসাৰসাগৰৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰে॥

Verse 23

लिखित्वेदं च यो दद्यान्माध्यां धेनुसमन्वितम् । ब्रह्मलोकमवाप्नोति स मुक्तोऽज्ञानबंधनात् ॥ २३ ॥

যিয়ে এই গ্ৰন্থ লিখাই দান কৰে আৰু লগত দুগ্ধদায়িনী গাইও দিয়ে, সি ব্রহ্মলোক লাভ কৰে আৰু অজ্ঞান-বন্ধনৰ পৰা মুক্ত হয়॥

Verse 24

यश्चानुक्रमणीं चापि पठेद्वा श्रृणुयादपि । सोऽपि कृष्णप्रसादेन लभते वांछितं फलम् ॥ २४ ॥

যিয়ে এই অনুক্ৰমণী পঢ়ে বা কেৱল শুনে, সিও শ্ৰীকৃষ্ণৰ প্ৰসাদে অভীষ্ট ফল লাভ কৰে॥

Verse 25

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने ब्रह्मवैवर्तपुराणानुक्रमणीनिरूपणं नामैकोत्तरशततमोऽध्यायाः ॥ १०१ ॥

এইদৰে শ্ৰীবৃহন্নাৰদীয় পুৰাণৰ পূৰ্বভাগত থকা বৃহদুপাখ্যানত “ব্ৰহ্মবৈৱৰ্ত পুৰাণৰ অনুক্ৰমণী-নিৰূপণ” নামৰ একশ একতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল ॥১০১॥