Shloka 153
Daśagrīva-boonāvaraṇa, Viṣṇv-avatāra-niyoga, Vānara-sahāya-janana, Mantharā-nirmāṇa
कालप्राप्तमुपासीत सस्यानामिव कर्षक: । “अतः विवेकी पुरुषको उचित है कि प्राप्त हुए सुखका (त्यागपूर्वक) सेवन करे और स्वतः आये हुए दुःखका भार भी (टैर्यपूर्वक) वहन करे। जैसे किसान बीज बोकर समयके अनुसार प्रारब्धवश जितना अन्न मिलता है, उसे ग्रहण करता है; उसी प्रकार मनुष्य समय- समयपर दैववश प्राप्त हुए सुख तथा दुःखको स्वीकार करें
kālaprāptam upāsīta sasyānām iva karṣakaḥ |
সেয়ে বিবেকী পুৰুষে আহি পোৱা সুখ আসক্তিহীনভাবে উপভোগ কৰা উচিত, আৰু নিজে নিজে আহি পৰা দুঃখৰ ভাৰ ধৈৰ্যৰে বহন কৰা উচিত। যেনেকৈ কৃষকে বীজ বপন কৰি ঋতু অনুসাৰে দैৱবশত যিমান শস্য পাকে সিমানেই গ্ৰহণ কৰে; তেনেকৈ মানুহেও সময়ে সময়ে ভাগ্যবশত প্ৰাপ্ত সুখ-দুঃখ দুয়োটাই স্বীকাৰ কৰা উচিত।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
To live with discernment by accepting what time brings: enjoy lawful happiness without clinging and endure uninvited suffering with patience, recognizing both as seasonally allotted—like a farmer who receives only what ripens in due course.
Vaiśampāyana delivers a didactic maxim using an agrarian simile: as a cultivator depends on season and outcome after sowing, so a person should accept the alternating arrivals of pleasure and pain as governed by time and destiny.