Shloka 52

Arjuna’s Advance toward Bhīṣma; The Gāṇḍīva’s Signal and the Armies’ Convergence (भीष्माभिमुखगमनम् — गाण्डीवनिर्घोष-ध्वजवर्णनम्)

Devanagari script

आजघान महाराज शरेणानतपर्वणा | महाराज! तत्पश्चात्‌ राजा भगदत्तने कुपित होकर झुकी हुई गाँठवाले बाणसे भीमसेनकी छातीमें गहरी चोट पहुँचायी ।। ५१ है ।। सो5तिविद्धो महेष्वासस्तेन राज्ञा महारथ:

Transliteration

sañjaya uvāca | ājaghāna mahārāja śareṇānataparvaṇā | so 'tividdho maheṣvāsaḥ tena rājñā mahārathaḥ ||

Translation

সঞ্জয়ে ক’লে—হে মহাৰাজ, তেওঁ বাঁকা গাঁঠযুক্ত শৰ নিক্ষেপ কৰি প্ৰহাৰ কৰিলে। সেই ৰজাৰ দ্বাৰা গভীৰভাৱে বিদ্ধ হৈ সেই মহাধনুৰ্ধৰ মহাৰথী ভয়ংকৰভাৱে আহত হ’ল—যুদ্ধৰ তাপে ক্ৰোধ আৰু পৰাক্ৰম একেলগে মিলি খ্যাতিমান বীৰকো নিৰ্ণায়ক আঘাত দিয়ে।

Word by Word

आजघानstruck, smote

महाराजO great king

शरेणwith an arrow

अनतपर्वणाhaving bent joints (i.e., with a curved-jointed arrow)

सःhe

अतिविद्धःpierced through, severely wounded

महेष्वासःthe great archer

तेनby him/with that

राज्ञाby the king

महारथःthe great chariot-warrior

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

स

संजय (Sañjaya)

म

महाराज (Dhṛtarāṣṭra, addressed as Mahārāja)

र

राजा (the king—contextually Bhagadatta in this passage)

भ

भीमसेन (Bhīmasena—implied by the surrounding Gītā Press prose context)

श

शर (arrow)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes