Previous Verse
Next Verse

Shloka 50

युगधर्मवर्णनम् — चतुर्युग, गुण, धर्मपाद, तथा वार्तोत्पत्ति

वर्णाश्रमप्रतिष्ठां च चकार स्वेन तेजसा वृत्तेन वृत्तिना वृत्तं विश्वात्मा निर्ममे स्वयम्

varṇāśramapratiṣṭhāṃ ca cakāra svena tejasā vṛttena vṛttinā vṛttaṃ viśvātmā nirmame svayam

নিজ দিৱ্য তেজে বিশ্বাত্মা শিৱে বৰ্ণ‑আশ্ৰমৰ প্ৰতিষ্ঠা স্থাপন কৰিলে। সদাচাৰ আৰু আচৰণক প্ৰেৰণা দিয়া শক্তিৰে সেই জগত্পতিয়ে লোকজীৱনৰ নিয়ত মৰ্যাদা স্বয়ং গঢ়িলে।

वर्णाश्रम-प्रतिष्ठाम्the establishment/foundation of the varṇa and āśrama system
वर्णाश्रम-प्रतिष्ठाम्:
and
:
चकारhe made/established
चकार:
स्वेनby his own
स्वेन:
तेजसाradiance, spiritual power
तेजसा:
वृत्तेनby right conduct, by a regulated course
वृत्तेन:
वृत्तिनाby the force/agency that sustains conduct (discipline, operative power)
वृत्तिना:
वृत्तम्the ordered round (of life/dharma), regulated livelihood
वृत्तम्:
विश्व-आत्माthe Soul of the universe, the indwelling cosmic Self
विश्व-आत्मा:
निर्ममेcreated, fashioned
निर्ममे:
स्वयम्himself
स्वयम्:

Suta Goswami (narrating the cosmic ordering attributed to Shiva as Pati/Viśvātmā)