Adhyaya 26
स्नानविधिः — गायत्र्यावाहन, सूर्यवन्दन, तर्पण, पञ्चमहायज्ञ, भस्मस्नान, मन्त्रस्नान
এই অধ্যায়ত নন্দীয়ে শিৱোপাসনাৰ পূৰ্বে নিত্য শুদ্ধিকৰণৰ সম্পূৰ্ণ ক্ৰম উপদেশ দিয়ে। প্ৰথমে বেদমাতা গায়ত্ৰীক আহ্বান কৰি পাদ্য, আচমনীয় আৰু অৰ্ঘ্য অৰ্পণ; তাৰ পিছত প্ৰণৱসহ প্ৰাণায়াম আৰু নিৰ্দিষ্ট সংখ্যাত জপ, আৰু সন্মানপূৰ্বক বিসৰ্জন। তাৰ পাছত বৈদিক সূক্তে সূৰ্যবন্দনা আৰু প্ৰদক্ষিণা, তাৰ পিছত দেৱ-ঋষি-পিতৃ তৰ্পণ—পুষ্পোদক/জল, কুশোদক আৰু তিলোদকৰে—যথাবিধ উপবীত-অৱস্থা আৰু আঙুলিৰ মুদ্ৰাসহ। পিছত পঞ্চমহাযজ্ঞ (ব্ৰহ্ম, দেৱ, ভূত, মানুহ্য, পিতৃ) ব্যাখ্যা কৰি ব্ৰহ্মযজ্ঞক সৰ্বোচ্চ বুলি কোৱা হৈছে আৰু অৱহেলাত দোষ হয় বুলি সতৰ্ক কৰা হৈছে; বেদ-পুরাণ-ইতিহাস-কল্প আদিৰ সন্মানাৰ্থে ব্ৰহ্মযজ্ঞ-আচমন আৰু স্পৰ্শবিধিও আছে। শেষত বাহ্যস্নান, বিধিপূৰ্বক হোমজাত ভস্মে ভস্মস্নান, পঞ্চব্ৰহ্ম মন্ত্রে অঙ্গশুদ্ধি/ন্যাস, আৰু ‘আপো হিষ্ঠা’ আদি ঋক্-যজুঃ-সাম মন্ত্রে মন্ত্রস্নান বিধান কৰা হৈছে; সংক্ষিপ্তভাৱে হলেও শ্ৰদ্ধাৰে কৰিলে পৰম অৱস্থালৈ গতি হয়।
Shlokas
Verse 1
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे स्नानविधिर्नाम पञ्चविंशो ऽध्यायः नन्द्युवाच आवाहयेत्ततो देवीं गायत्रीं वेदमातरम् आयातु वरदा देवीत्य् अनेनैव महेश्वरीम्
এইদৰে শ্ৰীলিঙ্গ মহাপুৰাণৰ পূৰ্বভাগত ‘স্নানবিধি’ নামৰ পঁচিশতম অধ্যায়। নন্দী ক’লে—তাৰ পিছত বেদমাতা দেৱী গায়ত্ৰীক আহ্বান কৰিব। ‘আয়াতু বৰদা দেৱী’—এই মন্ত্রেৰে মহেশ্বৰীক আহ্বান কৰিব।
Verse 2
पाद्यमाचमनीयं च तस्याश्चार्घ्यं प्रदापयेत् प्राणायामत्रयं कृत्वा समासीनः स्थितो ऽपि वा
সেয়ে শিৱলিঙ্গলৈ পাদ্য (পদ প্ৰক্ষালনৰ জল) আৰু আচমনীয় (আচমনৰ জল) অৰ্পণ কৰি, তাৰ পিছত ভক্তিভাৱে অৰ্ঘ্য প্ৰদান কৰিব। প্ৰাণায়াম-ত্ৰয় সম্পন্ন কৰি সেয়ে শান্তচিত্তে বহি বা থিয় হৈও পূজা কৰিব পাৰে।
Verse 3
सहस्रं वा तदर्धं वा शतमष्टोत्तरं तु वा गायत्रीं प्रणवेनैव त्रिविधेष्वेकमाचरेत्
প্ৰণৱ (ওঁ) সহিত গায়ত্ৰী জপ—সহস্ৰবাৰ, অথবা তাৰ অর্ধ, অথবা ১০৮ বাৰ—এই তিন পৰিমাণৰ ভিতৰত যিকোনো এটা অনুসৰি কৰা উচিত। এই নিয়মবদ্ধ জপে পশু-জীৱ শুদ্ধ হৈ পতি (শিৱ) অনুগ্রহৰ যোগ্য হয়।
Verse 4
अर्घ्यं दत्त्वा समभ्यर्च्य प्रणम्य शिरसा स्वयम् उत्तमे शिखरे देवीत्य् उक्त्वोद्वास्य च मातरम्
অৰ্ঘ্য প্ৰদান কৰি, বিধিপূৰ্বক তেখেতক অৰ্চনা কৰি, আৰু নিজে মস্তক নত কৰি প্ৰণাম কৰি—“হে দেৱী, এই উত্তম শিখৰত বিরাজ কৰা” বুলি কৈ, মাতৃক বিধিমতে উদ্বাসিত কৰিব।
Verse 5
प्राच्यालोक्याभिवन्द्येशां गायत्रीं वेदमातरम् कृताञ्जलिपुटो भूत्वा प्रार्थयेद्भास्करं तथा
পূব দিশালৈ মুখ কৰি, সেই পূজ্য গায়ত্ৰী—বেদমাতা—ক অভিবন্দন কৰিব। তাৰ পিছত কৃতাঞ্জলি হৈ, তেনেদৰে ভাস্কৰ (সূৰ্য)ক প্ৰাৰ্থনা কৰিব।
Verse 6
उदुत्यं च तथा चित्रं जातवेदसमेव च अभिवन्द्य पुनः सूर्यं ब्रह्माणं च विधानतः
“উদুত্যং”, “চিত্ৰং” আৰু “জাতবেদসম্” এই সূক্তসমূহ পাঠ কৰি, বিধান অনুসাৰে পুনৰ সূৰ্য আৰু ব্ৰহ্মাক অভিবন্দন কৰিব।
Verse 7
तथा सौराणि सूक्तानि ऋग्यजुःसामजानि च जप्त्वा प्रदक्षिणं पश्चात् त्रिः कृत्वा च विभावसोः
এইদৰে সৌৰ সূক্ত আৰু ঋগ্‑যজুঃ‑সামজাত মন্ত্র জপ কৰি, তাৰ পিছত প্ৰদক্ষিণা কৰিব; তাৰ পাছত পৱিত্ৰ অগ্নি (বিভাবসু)ক তিনিবাৰ প্ৰদক্ষিণা কৰিব।
Verse 8
आत्मानं चान्तरात्मानं परमात्मानमेव च अभिवन्द्य पुनः सूर्यं ब्रह्माणं च विभावसुम्
প্ৰথমে আত্মা, অন্তৰাত্মা আৰু পৰমাত্মাক প্ৰণাম কৰি, তাৰ পিছত পুনৰ সূৰ্য, ব্ৰহ্মা আৰু বিভাবসু (অগ্নি)ক অভিবন্দন কৰিব।
Verse 9
मुनीन् पितॄन् यथान्यायं स्वनाम्नावाहयेत्ततः सर्वानावाहयामीति देवानावाह्य सर्वतः
তাৰ পিছত বিধিমতে মুনিসকল আৰু পিতৃসকলক তেওঁলোকৰ নিজ নিজ নামৰে আহ্বান কৰিব। তাৰ পাছত “মই সকলোকে আহ্বান কৰোঁ” বুলি কৈ সকলো দিশৰ পৰা দেৱতাসকলক আহ্বান কৰিব।
Verse 10
तर्पयेद्विधिना पश्चात् प्राङ्मुखो वा ह्युदङ्मुखः ध्यात्वा स्वरूपं तत्तत्त्वम् अभिवन्द्य यथाक्रमम्
তাৰ পিছত পূৰ্বমুখী বা উত্তৰমুখী হৈ বিধিমতে তৰ্পণ কৰিব। সেই তত্ত্বৰূপ স্ব-স্বরূপ ধ্যান কৰি, যথাক্ৰমে অভিবন্দন আৰু প্ৰণাম কৰিব।
Verse 11
देवानां पुष्पतोयेन ऋषीणां तु कुशांभसा पितॄणां तिलतोयेन गन्धयुक्तेन सर्वतः
দেৱতাসকলৰ বাবে পুষ্পমিশ্ৰিত জল, ঋষিসকলৰ বাবে কুশাৰে পৱিত্ৰ কৰা জল, আৰু পিতৃসকলৰ বাবে তিলমিশ্ৰিত জল—সৰ্বত্র সুগন্ধসহ—অৰ্পণ কৰিব।
Verse 12
यज्ञोपवीती देवानां निवीती ऋषितर्पणम् प्राचीनावीती विप्रेन्द्र पितॄणां तर्पयेत् क्रमात्
যজ্ঞোপৱীত উপৱীত-ৰীতিত ধৰি দেৱসকলক তৰ্পণ কৰিব; নিবীত-ৰীতিত ঋষিসকলক তৰ্পণ কৰিব; আৰু প্ৰাচীনাবীত হৈ, হে বিপ্ৰেন্দ্ৰ, ক্ৰমে পিতৃসকলক তৰ্পণ কৰিব।
Verse 13
अङ्गुल्यग्रेण वै धीमांस् तर्पयेद्देवतर्पणम् ऋषीन् कनिष्ठाङ्गुलिना श्रोत्रियः सर्वसिद्धये
বুদ্ধিমান শ্ৰোত্ৰিয় সাধকে আঙুলিৰ আগভাগেৰে দেৱসকলক তৰ্পণ কৰিব; আৰু কনিষ্ঠা আঙুলিৰে ঋষিসকলক তৰ্পণ কৰিব—শিৱ-উপাসনাত সৰ্ব সিদ্ধি সম্পূৰ্ণ হ’বলৈ।
Verse 14
पितॄंस्तु तर्पयेद् विद्वान् दक्षिणाङ्गुष्ठकेन तु तथैवं मुनिशार्दूल ब्रह्मयज्ञं यजेद् द्विजः
বিদ্বান ব্যক্তিয়ে সোঁহাতৰ বৃদ্ধাঙ্গুলিৰে পিতৃসকলক তৰ্পণ কৰিব। এইদৰে, হে মুনিশাৰ্দূল, দ্বিজে ব্ৰহ্মযজ্ঞ পালন কৰিব—পাশবদ্ধ পশুক মুক্তিদাতা পতি-স্বৰূপ শিৱলৈ অৰ্পণভাব ৰাখি।
Verse 15
देवयज्ञं च मानुष्यं भूतयज्ञं तथैव च पितृयज्ञं च पूतात्मा यज्ञकर्मपरायणः
শুদ্ধচিত্ত আৰু যজ্ঞকৰ্মত পৰায়ণ হৈ সি দেৱযজ্ঞ, মানুষ্যযজ্ঞ (অতিথি-সত্কাৰ), ভূতযজ্ঞ আৰু পিতৃযজ্ঞো সম্পাদন কৰে।
Verse 16
स्वशाखाध्ययनं विप्र ब्रह्मयज्ञ इति स्मृतः अग्नौ जुहोति यच्चान्नं देवयज्ञ इति स्मृतः
হে বিপ্ৰ, নিজৰ শাখাৰ অধ্যয়নক ‘ব্ৰহ্মযজ্ঞ’ বুলি স্মৃতিত কোৱা হৈছে। আৰু অগ্নিত যি অন্ন আহুতি ৰূপে অৰ্পণ কৰা হয়, সেয়া ‘দেৱযজ্ঞ’ বুলি স্মৃত।
Verse 17
सर्वेषामेव भूतानां बलिदानं विधानतः भूतयज्ञ इति प्रोक्तो भूतिदः सर्वदेहिनाम्
বিধিমতে সকলো জীৱৰ উদ্দেশ্যে যি বলিদান দিয়া হয়, তাক ‘ভূতযজ্ঞ’ বোলা হয়; ই সকলো দেহধাৰীক মঙ্গল আৰু পোষণ দিয়ে।
Verse 18
सदारान् सर्वतत्त्वज्ञान् ब्राह्मणान् वेदपारगान् प्रणम्य तेभ्यो यद्दत्तम् अन्नं मानुष उच्यते
স্ত্ৰীসহ বাস কৰা, সৰ্বতত্ত্বজ্ঞ আৰু বেদপাৰগ ব্ৰাহ্মণক প্ৰণাম কৰি যি অন্ন দান কৰা হয়, দানশ্ৰেণীত তাক ‘মানুষ’ বোলা হয়।
Verse 19
पितॄन् उद्दिश्य यद्दत्तं पितृयज्ञः स उच्यते एवं पञ्च महायज्ञान् कुर्यात् सर्वार्थसिद्धये
পিতৃসকলক উদ্দেশ্য কৰি যি দান-অৰ্পণ কৰা হয়, তাক ‘পিতৃযজ্ঞ’ বোলা হয়; এইদৰে সৰ্বাৰ্থসিদ্ধিৰ বাবে পঞ্চ মহাযজ্ঞ কৰা উচিত।
Verse 20
सर्वेषां शृणु यज्ञानां ब्रह्मयज्ञः परः स्मृतः ब्रह्मयज्ञरतो मर्त्यो ब्रह्मलोके महीयते
সকলো যজ্ঞৰ ভিতৰত ব্ৰহ্মযজ্ঞক সৰ্বোচ্চ বুলি স্মৰণ কৰা হয়; ব্ৰহ্মযজ্ঞত ৰত মর্ত্য ব্ৰহ্মলোকে মহিমান্বিত হয়।
Verse 21
ब्रह्मयज्ञेन तुष्यन्ति सर्वे देवाः सवासवाः ब्रह्मा च भगवान्विष्णुः शङ्करो नीललोहितः
ব্ৰহ্মযজ্ঞে ইন্দ্ৰসহ সকলো দেৱতা তুষ্ট হয়; তদুপৰি ব্ৰহ্মা, ভগৱান বিষ্ণু আৰু নীল-লোহিত শংকৰো প্ৰসন্ন হয়।
Verse 22
वेदाश् च पितरः सर्वे नात्र कार्या विचारणा ग्रामाद्बहिर्गतो भूत्वा ब्राह्मणो ब्रह्मयज्ञवित्
তাত বেদ আৰু সকলো পিতৃগণ নিঃসন্দেহে উপস্থিত—ইয়াত কোনো সন্দেহ কৰা উচিত নহয়। সেয়ে ব্রহ্মযজ্ঞ-জ্ঞ ব্রাহ্মণে গাঁৱৰ বাহিৰলৈ গৈ পবিত্ৰ স্বাধ্যায় কৰিব।
Verse 23
यावत् त्वदृष्टम् अभवद् उटजानां छदं नरः प्राच्यामुदीच्यां च तथा प्रागुदीच्यामथापि वा
যেতিয়ালৈকে সেই মানুহে তপস্বীৰ কুটীৰৰ ছাউনি নেদেখিলে—পূবত, উত্তৰত বা উত্তৰ-পূব দিশতো—তেতিয়ালৈকে সি বিচাৰি গৈ থাকিল।
Verse 24
पुण्यमाचमनं कुर्याद् ब्रह्मयज्ञार्थमेव तत् प्रीत्यर्थं च ऋचां विप्राः त्रिः पीत्वा प्लाव्य प्लाव्य च
ব্ৰহ্মযজ্ঞৰ বাবেই পুণ্য আচমন কৰা উচিত। হে বিপ্ৰসকল, ঋচাসকলৰ প্ৰীতিৰ বাবে তিনিবাৰ জল পান কৰি বাৰে বাৰে মুখ প্ৰক্ষালন কৰা।
Verse 25
यजुषां परिमृज्यैवं द्विः प्रक्षाल्य च वारिणा प्रीत्यर्थं सामवेदानाम् उपस्पृश्य च मूर्धनि
যজুৰ্বেদৰ বিধি অনুসাৰে এইদৰে পৰিমাৰ্জন কৰি আৰু জলেৰে দুবাৰ প্ৰক্ষালন কৰি, সামবেদৰ প্ৰীতিৰ বাবে সেই পবিত্ৰ জল মূৰ্ধ্নিত স্পৰ্শ কৰা।
Verse 26
स्पृशेदथर्ववेदानां नेत्रे चाङ्गिरसां तथा नासिके ब्राह्मणो ऽङ्गानां क्षाल्य क्षाल्य च वारिणा
অঙ্গসমূহ জলেৰে বাৰে বাৰে ধুই, ব্রাহ্মণে অথৰ্ববেদৰ ন্যাসৰূপে চকু স্পৰ্শ কৰিব; তদ্ৰূপ আঙ্গিৰস পৰম্পৰাও; আৰু নাসিকা স্পৰ্শ কৰি ইন্দ্ৰিয়শুদ্ধি কৰিব।
Verse 27
अष्टादशपुराणानां ब्रह्माद्यानां तथैव च तथा चोपपुराणानां सौरादीनां यथाक्रमम्
মই যথাক্ৰমে ব্ৰহ্মাদিৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা অষ্টাদশ মহাপুৰাণ আৰু তদ্ৰূপে সৌৰাদিৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা উপপুৰাণসমূহো ক্ৰমে বৰ্ণনা কৰিম।
Verse 28
पुण्यानामितिहासानां शैवादीनां तथैव च श्रोत्रे स्पृशेद्धि तुष्ट्यर्थं हृद्देशं तु ततः स्पृशेत्
পুণ্য ইতিহাস—বিশেষকৈ শৈৱ কাহিনী—শ্ৰৱণকালে অন্তঃতৃপ্তি আৰু গ্ৰহণশক্তিৰ বাবে কাণ স্পৰ্শ কৰিব; তাৰপিছত হৃদয়দেশ স্পৰ্শ কৰিব, যাতে শ্ৰুত ধৰ্ম শিৱৰূপ পতিভক্তিসহ হৃদয়ত প্ৰতিষ্ঠিত হয়।
Verse 29
कल्पादीनां तु सर्वेषां कल्पवित्कल्पवित्तमाः एवमाचम्य चास्तीर्य दर्भपिञ्जूलम् आत्मनः
কল্পাদি সকলো বিধিৰ জ্ঞানী—শ্ৰেষ্ঠ কল্পবিদসকল—এইদৰে আচমন কৰি শুদ্ধি সম্পন্ন কৰে আৰু শিৱপূজাৰ বাবে নিজৰ আসন হিচাপে দৰ্ভাৰ পুঞ্জ বিছাই লয়।
Verse 30
कृत्वा पाणितले धीमान् आत्मनो दक्षिणोत्तरम् हेमाङ्गुलीयसंयुक्तो ब्रह्मबन्धयुतो ऽपि वा
বুদ্ধিমান সাধকে নিজৰ দুয়োটা হাতৰ তালুত সোঁ-বা ক্ৰমে বিধিৰ বিন্যাস কৰিব; সি সোণৰ আঙুঠিৰে ভূষিত হ’ব আৰু ইচ্ছানুসাৰে ব্ৰহ্মবন্ধো ধাৰণ কৰিব।
Verse 31
विधिवद्ब्रह्मयज्ञं च कुर्यात्सूत्री समाहितः अकृत्वा च मुनिः पञ्च महायज्ञान्द्विजोत्तमः
সমাহিতচিত্ত সূত্ৰীয়ে বিধিমতে ব্ৰহ্মযজ্ঞ কৰিব। হে দ্বিজোত্তম, পঞ্চ মহাযজ্ঞ নকৰিলে মুনিও ধৰ্মত পৰিপূৰ্ণ বুলি গণ্য নহয়; এই যজ্ঞসমূহে পশুভাৱ (বদ্ধ জীৱ) শুদ্ধ কৰি পতি—ভগৱান শিৱ—ৰ ফালে প্ৰবৃত্ত কৰে।
Verse 32
भुक्त्वा च सूकराणां तु योनौ वै जायते नरः तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कर्तव्याः शुभमिच्छता
এনেকুৱা কৰ্মফল ভোগ কৰি মানুহ সঁচাকৈ গাহৰিৰ যোনিত জন্ম লয়। সেয়ে যিয়ে শুভ কামনা কৰে—পাশমুক্তি আৰু পতি শিৱৰ কৃপা—সিয়ে সৰ্বপ্ৰযত্নে কেৱল হিতকৰ আৰু ধৰ্মসম্মত কৰ্মহে কৰিব।
Verse 33
ब्रह्मयज्ञादथ स्नानं कृत्वादौ सर्वथात्मनः तीर्थं संगृह्य विधिवत् प्रविशेच्छिबिरं वशी
ব্ৰহ্মযজ্ঞ সমাপ্ত কৰি সি প্ৰথমে সৰ্বতোভাবে আত্মশুদ্ধিসহ স্নান কৰিব। তাৰপিছত বিধিমতে তীৰ্থজল সংগ্ৰহ কৰি, সংযমী ব্যক্তি যথাৰীতি শিবিৰ (অনুষ্ঠান-আৱৰণ)ত প্ৰৱেশ কৰিব।
Verse 34
बहिरेव गृहात्पादौ हस्तौ प्रक्षाल्य वारिणा भस्मस्नानं ततः कुर्याद् विधिवद् देहशुद्धये
ঘৰৰ বাহিৰত পানীৰে ভৰি আৰু হাত ধুই, তাৰপিছত দেহশুদ্ধিৰ বাবে বিধিমতে ভস্মস্নান কৰিব; যাতে দেহধাৰী পশুভাৱ শিৱপূজাৰ যোগ্য হয়।
Verse 35
शोध्य भस्म यथान्यायं प्रणवेनाग्निहोत्रजम् ज्योतिः सूर्य इति प्रातर् जुहुयादुदिते यतः
অগ্নিহোত্ৰজাত ভস্মক প্ৰণৱ (ওঁ)ৰে যথানিয়মে শুদ্ধ কৰি, প্ৰাতে সূৰ্যোদয়ত ‘জ্যোতিঃ সূৰ্যঃ’ মন্ত্র উচ্চাৰণ কৰি হোম কৰিব; কিয়নো উদিত প্ৰভা তেঁওৰ পৰাই প্ৰসৰিত হয়।
Verse 36
ज्योतिरग्निस् तथा सायं सम्यक् चानुदिते मृषा तस्मादुदितहोमस्थं भसितं पावनं शुभम्
প্ৰাতে প্ৰজ্বলিত অগ্নিয়েই সত্য জ্যোতিরগ্নি; সন্ধিয়াৰ অগ্নি যদি সম্যক্ স্থাপিত নহয় তেন্তে অনিশ্চিত। সেয়ে উদিত-হোমজাত ভস্ম পাৱন আৰু শুভ—পাশবিমোচক পতি শিৱপূজাৰ লক্ষণ, ধাৰণযোগ্য।
Verse 37
नास्ति सत्यसमं यस्माद् असत्यं पातकं च यत् ईशानेन शिरोदेशं मुखं तत्पुरुषेण च
সত্যৰ সমান একো নাই; অসত্য নিশ্চয়েই মহাপাপ। ঈশান শিৰোভাগৰ অধিপতি আৰু তৎপুৰুষ মুখৰ—এইদৰে প্ৰভু পতি দেহধাৰীৰ অঙ্গসমূহত অধিষ্ঠান কৰে।
Verse 38
उरोदेशमघोरेण गुह्यं वामेन सुव्रताः सद्येन पादौ सर्वाङ्गं प्रणवेनाभिषेचयेत्
হে সুৱ্ৰতধাৰী ভক্তসকল, অঘোৰ মন্ত্ৰে উৰঃপ্ৰদেশ, বাম মন্ত্ৰে গুহ্যভাগ, সদ্যোজাত মন্ত্ৰে পাদদ্বয় আৰু প্ৰণৱ ‘ওঁ’ৰে সমগ্ৰ দেহ অভিষেক কৰি শুদ্ধ কৰিব লাগে।
Verse 39
ततः प्रक्षालयेत्पादं हस्तं ब्रह्मविदां वरः व्यपोह्य भस्म चादाय देवदेवमनुस्मरन्
তাৰপিছত ব্ৰহ্মবিদসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ সাধকে নিজৰ পা আৰু হাত ধুব। তাৰপিছত মলিনতা আঁতৰাই পবিত্ৰ ভস্ম গ্ৰহণ/ধাৰণ কৰি দেৱদেৱ মহাদেৱ শিৱক স্মৰণ কৰিব।
Verse 40
मन्त्रस्नानं ततः कुर्याद् आपोहिष्ठादिभिः क्रमात् पुण्यैश्चैव तथा मन्त्रैर् ऋग्यजुःसामसंभवैः
তাৰপিছত ‘আপো হিষ্ঠা…’ আদি মন্ত্ৰে ক্ৰমে ক্ৰমে মন্ত্ৰস্নান কৰিব; আৰু ঋগ্, যজুঃ, সামবেদ-সম্ভৱ অন্য পুণ্য মন্ত্ৰেৰোও শুদ্ধি সাধন কৰিব।
Verse 41
द्विजानां तु हितायैवं कथितं स्नानमद्य ते संक्षिप्य यः सकृत्कुर्यात् स याति परमं पदम्
দ্বিজসকলৰ হিতৰ বাবে আজি তোমাক এই স্নানবিধি কোৱা হ’ল। যিয়ে এই সংক্ষিপ্ত নিয়ম অনুসাৰে একবাৰো কৰে, সি পৰম পদ—পতি শিৱৰ ধাম—প্ৰাপ্ত কৰে।
Frequently Asked Questions
Gayatri invocation with offerings → pranayama and Om-based japa → arghya and respectful closure → Surya-vandana with Vedic suktas and pradakshina → tarpana to devas/rishis/pitrs → Pancha Mahayajna (with Brahma Yajna highlighted) → external washing → bhasma-snana → Panchabrahma-mantra limb consecration → mantra-snana (Apo-hishtha, etc.).
By substances (flowers/water for devas, kuśa-water for ṛṣis, tila-water with fragrance for pitṛs), by upavīta orientation (yajñopavītī/nivītī/prācīnāvītī), and by finger usage (deva with fingertip, ṛṣi with little finger, pitṛ with right thumb).
Brahma-yajña (study/recitation of one’s Vedic śākhā), Deva-yajña (offerings into fire), Bhūta-yajña (bali for beings), Mānuṣya-yajña (feeding/serving learned brāhmaṇas and guests), Pitṛ-yajña (offerings dedicated to ancestors).
They ritually consecrate body-parts: Īśāna for head, Tatpuruṣa for face, Aghora for chest, Vāma for the hidden/secret region, Sadyojāta for feet, with praṇava (Om) pervading all—turning bathing into Shaiva sacralization.