Adhyaya 17
Rules of Food, Acceptance, and Purity for the Twice-Born (Dvija-Śauca and Anna-Doṣa)
উত্তৰভাগৰ ধৰ্মোপদেশত ব্যাসে অন্ন, দাতা আৰু শৌচ-অশৌচৰ কঠোৰ বিধান বৰ্ণনা কৰে। ভোজন পাপ-পুণ্য আৰু সামাজিক/যাজ্ঞিক স্থিতি সঞ্চাৰিত কৰা নৈতিক-আচাৰ মাধ্যম বুলি কৈ, আপৎকাল নোহোৱাকৈ শূদ্ৰ-সম্পৰ্কিত নিন্দিত অন্ন খালে পতন আৰু দুৰ্জন্ম হয় বুলি সতৰ্ক কৰে; মৃত্যুকালে জীৰ্ণ হ’বলৈ ধৰা অন্নৰ দ্বাৰাও পুনর্জন্ম অন্নস্বামীৰ যোনি/জাতিৰ সৈতে সংযুক্ত হয় বুলি বিস্তাৰ কৰে। তাৰ পিছত কাৰ কাৰ অন্ন বর্জনীয়, কোন দান অগ্ৰাহ্য, আৰু কোন শাক-পাচলি, কন্দ-ছত্রাক, মাংস, মাছ আৰু দুগ্ধজাত বস্তু নিষিদ্ধ বা শর্তসাপেক্ষ—এনে দীঘল তালিকা দিয়ে। চুলি/পোকা, পশুৰ শুঁকা, পুনৰ ৰন্ধা, বহিষ্কৃত বা ঋতুমতী-সংস্পৰ্শ, বাসি হোৱা আদি দূষণ-নিয়মো কোৱা হয়। শেষত দ্বিজৰ বাবে মদ্যপান কঠোৰভাৱে নিষিদ্ধ কৰি ফল আৰু শুদ্ধিৰ যুক্তি (দোষ নিৰ্গমনলৈকে থাকে) জনাই, আগন্তুক যোগ-ৱেদান্ত সাধনাৰ পূৰ্বশৰ্ত হিচাপে শৌচ-সংযম দৃঢ় কৰে।
Shlokas
Verse 1
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे षोडशो ऽध्यायः व्यास उवाच नाद्याच्छूद्रस्य विप्रो ऽन्नं मोहाद् वा यदि वान्यतः / स शूद्रयोनिं व्रजति यस्तु भुङ्क्ते ह्यनापदि
এইদৰে শ্ৰীকূৰ্মপুৰাণৰ ষট্সাহস্ত্ৰী সংহিতাৰ উত্তৰবিভাগত ষোড়শ অধ্যায়। ব্যাসে ক’লে—ব্ৰাহ্মণে মোহত বা অন্য কোনো কাৰণত শূদ্ৰৰ অন্ন নাখাব। অনাপদে যি ভক্ষণ কৰে, সি শূদ্ৰ-যোনি লাভ কৰে।
Verse 2
षण्मासान् यो द्विजो भुङ्क्ते शूद्रस्यान्नं विगर्हितम् / जीवन्नेव भवेच्छूद्रो मृतः श्वा चाभिजायते
যি দ্বিজে ছয় মাহ ধৰি শূদ্ৰৰ নিন্দিত অন্ন ভক্ষণ কৰে, সি জীৱিত অৱস্থাতেই শূদ্ৰসম হয়; আৰু মৃত্যুৰ পিছত কুকুৰ-যোনিত জন্ম লয়।
Verse 3
ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्रस्य च मुनीश्वराः / यस्यान्नेनोदरस्थेन मृतस्तद्योनिमाप्नुयात्
হে মুনীশ্বৰসকল! ব্ৰাহ্মণ, ক্ষত্ৰিয়, বৈশ্য বা শূদ্ৰ—যি কোনো ব্যক্তি অন্যৰ অন্ন পেটত অপচিত অৱস্থাত থাকোঁতেই মৰে, সি যাৰ অন্ন আছিল সেই যোনিতেই পুনর্জন্ম পায়।
Verse 4
राजान्नं नर्तकान्नं च तक्ष्णो ऽन्नं चर्मकारिणः / गणान्नं गणिकान्नं च षण्ढान्नं चैव वर्जयेत्
ৰাজাৰ অন্ন, নর্তকৰ অন্ন, তক্ষকৰ (সুতাৰ) অন্ন, চর্মকাৰৰ অন্ন; লগতে গণসকলৰ (মন্দিৰ-সেৱক) অন্ন, গণিকাৰ অন্ন আৰু ষণ্ঢৰ অন্ন—এই সকলো বর্জন কৰিব লাগে।
Verse 5
चक्रोपजीविरजकतस्करध्वजिनां तथा / गान्धर्वलोहकारान्नं सूतकान्नं च वर्जयेत्
চক্ৰ বনাই জীৱিকা কৰা, ৰজক, চোৰ আৰু ধ্বজধাৰী—ইহঁতৰ অন্ন ত্যাগ কৰা উচিত। তদ্ৰূপ গায়ক-নর্তক আৰু লোহকাৰৰ অন্ন, আৰু সূতক-সম্পৰ্কীয় অন্নো বর্জনীয়।
Verse 6
कुलालचित्रकर्मान्नं वार्धुषेः पतितस्य च / पौनर्भवच्छत्रिकयोरभिशस्तस्य चैव हि
কুমাৰ (কুলাল) আৰু চিত্ৰকাৰ-শিল্পীৰ অন্ন, লগতে সুদখোৰ আৰু পতিতৰ অন্ন ত্যাগ কৰা উচিত। তদ্ৰূপ পুনৰ্ভৱা (পুনৰ্বিবাহিতা) আৰু ছত্ৰিকাৰ অন্ন, আৰু মহাপাপে জনসমক্ষে নিন্দিত ব্যক্তিৰ অন্নো বর্জনীয়।
Verse 7
सुवर्णकारशैलूषव्याधबद्धातुरस्य च / चिकित्सकस्य चैवान्नं पुंश्चल्या दण्डिकस्य च
সোণাৰ, অভিনেতা, শিকারি, বন্দী ব্যক্তি আৰু ৰোগীৰ অন্ন; তদ্ৰূপ চিকিৎসকৰ অন্ন, পুংশ্চলী (ব্যভিচাৰিণী)ৰ অন্ন আৰু দণ্ডিত অপৰাধীৰ অন্নো ত্যাগযোগ্য।
Verse 8
स्तेननास्तिकयोरन्नं देवतानिन्दकस्य च / सोमविक्रयिणश्चान्नं श्वपाकस्य विशेषतः
চোৰ আৰু নাস্তিকৰ অন্ন, লগতে দেৱতাক নিন্দা কৰা ব্যক্তিৰ অন্ন ত্যাগ কৰা উচিত। সোম বিক্ৰী কৰা ব্যক্তিৰ অন্নো—বিশেষকৈ শ্বপাক (চাণ্ডাল)ৰ অন্ন—অত্যন্ত বর্জনীয়।
Verse 9
भार्याजितस्य चैवान्नं यस्य चोपपतिर्गृहे / उत्सृष्टस्य कदर्यस्य तथैवोच्छिष्टभोजिनः
যি পুৰুষ স্ত্ৰীৰ বশত থাকে তাৰ অন্ন, আৰু যাৰ ঘৰত উপপতি (পৰপুৰুষ) থাকে তাৰ অন্ন ত্যাগ কৰা উচিত। তদ্ৰূপ বহিষ্কৃত, কৃপণ আৰু উচ্ছিষ্টভোজীৰ অন্নো ত্যাগযোগ্য।
Verse 10
अपाङ्क्त्यान्नं च सङ्घान्नं शस्त्राजीवस्य चैव हि / क्लीबसंन्यासिनोश्चान्नं मत्तोन्मत्तस्य चैव हि / भीतस्य रुदितस्यान्नमवक्रुष्टं परिक्षुतम्
ভোজন-পংক্তিত বহিবলৈ অযোগ্য লোকৰ পৰা পোৱা অন্ন, জনসমূহত বিতৰণ কৰা সংঘ-অন্ন, অস্ত্ৰজীৱীৰ অন্ন; ক্লীব আৰু সন্ন্যাসীৰ অন্ন; মত্ত বা উন্মত্তৰ অন্ন; ভীত বা কান্দি থকা লোকৰ অন্ন; আৰু নিন্দিত বা যাৰ ওপৰত হাঁচি পৰিছে—এনেকুৱা অন্ন বর্জনীয়।
Verse 11
ब्रह्मद्विषः पापरुचेः श्राद्धान्नं सूतकस्य च / वृथापाकस्य चैवान्नं शावान्नं श्वशुरस्य च
বেদ-ব্ৰহ্মক দ্ৰোহ কৰা লোকৰ, পাপত ৰুচি থকা লোকৰ, শ্ৰাদ্ধৰ বাবে ৰন্ধা অন্ন, সূতক (জন্মাশৌচ) অৱস্থাৰ লোকৰ অন্ন; উদ্দেশ্য/বিধি নথকা ভ্ৰথাপাক অন্ন, শাৱাশৌচ থকা ঘৰৰ অন্ন, আৰু শ্বশুৰৰ অন্ন—এই সকলো বর্জনীয়।
Verse 12
अप्रजानां तु नारीणां भृतकस्य तथैव च / कारुकान्नं विशेषेण शस्त्रविक्रयिणस्तथा
পুৰুষ ৰক্ষক/পালক নথকা নাৰীৰ অন্ন-দান, ভৃতক (মজুৰ/চাকৰ)ৰ অন্ন; বিশেষকৈ কাৰুক (কাৰিগৰ)ৰ অন্ন; আৰু অস্ত্ৰ বিক্ৰী কৰি জীৱিকা কৰা লোকৰ অন্ন—এইবোৰ গ্ৰহণ নকৰা উচিত।
Verse 13
शौण्डान्नं घाटिकान्नं च भिषजामन्नमेव च / विद्धप्रजननस्यान्नं परिवित्त्यन्नमेव च
মদ্যপ (শৌণ্ড)ৰ অন্ন, জুৱাৰী (ঘাটিক)ৰ অন্ন, আৰু চিকিৎসকৰ অন্ন; লগতে প্ৰজননৰ ধৰ্মক্ৰম ভংগ কৰা লোকৰ অন্ন, আৰু জ্যেষ্ঠ ভাই থাকোঁতেই কনিষ্ঠৰ বিবাহ (পৰিবিত্তি) সংক্রান্ত অন্ন—এই সকলো অযোগ্য।
Verse 14
पुनर्भुवो विशेषेण तथैव दिधिषूपतेः / अवज्ञातं चावधूतं सरोषं विस्मयान्वितम् / गुरोरपि न भोक्तव्यमन्नं संस्कारवर्जितम्
বিশেষকৈ পুনৰ্ভূ (পুনৰ্বিবাহিতা) নাৰীৰ অন্ন, আৰু দিধিষূপতি (তেওঁৰ স্বামী)ৰ অন্ন ভক্ষণ কৰা উচিত নহয়। অবজ্ঞাৰে দিয়া, পেলাই দিয়া, ক্ৰোধেৰে দিয়া, বা অনুচিত বিস্ময়-ভাবসহ দিয়া অন্নো ভক্ষণীয় নহয়। গুৰুৰ অন্নো যদি যথাযথ সংস্কাৰবিহীন হয়, তেন্তে খোৱা উচিত নহয়।
Verse 15
दुष्कृतं हि मनुष्यस्य सर्वमन्ने व्यवस्थितम् / यो यस्यान्नं समश्नाति स तस्याश्नानि किल्बिषम्
মানুহৰ দুষ্কৃত্য যেন তাৰ অন্নতেই স্থিত থাকে। যি যাৰ অন্ন ভোজন কৰে, সি তাৰ পাপো ভাগ লয়।
Verse 16
आर्धिकः कुलमित्रश्च स्वगोपालश्च नापितः / एते शूद्रेषु भोज्यान्ना यश्चात्मानं निवेदयेत्
আৰ্ধিক (বটায়িদাৰ), কুলমিত্ৰ (গৃহস্থক তোষামোদ কৰি জীৱিকা কৰা), নিজৰ গোপাল আৰু নাপিত—শূদ্ৰসকলৰ মাজত এঁহত ভোজনযোগ্য; আৰু যি নিজকে সেৱাত নিবেদন কৰে সিও।
Verse 17
कुशीलवः कुम्भकारः क्षेत्रकर्मक एव च / एते शूद्रेषु भोज्यान्ना दत्त्वा स्वल्पं पणं बुधैः
কুশীলৱ (গায়ক-নট), কুম্ভকাৰ (কুমাৰ) আৰু ক্ষেত্ৰকৰ্মী—শূদ্ৰসকলৰ মাজত এঁহত ভোজনযোগ্য; আৰু বুধসকলে তেওঁলোকক অলপ পাৰিশ্ৰমিকো দিব।
Verse 18
पायसं स्नेहपक्वं यद् गोरसं चैव सक्तवः / पिण्याकं चैव तैलं च शूद्राद् ग्राह्यं द्विजातिभिः
ঘিউত ৰন্ধা পায়স, গাখীৰ আৰু সত্ত্বু আদি, লগতে পিণ্যক (তেলখলি) আৰু তেল—এইবোৰ শূদ্ৰৰ পৰা দ্বিজসকলে গ্ৰহণ কৰিব পাৰে।
Verse 19
वृन्ताकं नालिकाशाकं कुसुम्भाश्मन्तकं तथा / पलाण्डुं लशुनं शुक्तं निर्यासं चैव वर्जयेत्
বেঙেনা, নালিকা-শাক, কুসুম্ভ আৰু অশ্মন্তক-শাক; লগতে পিঁয়াজ, নহৰু, টেঙা/কিণ্বিত খাদ্য আৰু আঠালো নিৰ্যাস—এইবোৰ বর্জন কৰা উচিত।
Verse 20
छत्राकं विड्वराहं च शेलं पेयूषमेव च / विलयं सुमुखं चैव कवकानि च वर्जयेत्
ছত্ৰাক (মাশৰুম), বিড্বৰাহ নামে বৰাহ, শেল, পেয়ূষ, বিলয়, সুমুখ আৰু সকলো কবক (ফাংগাছ) পৰিহাৰ কৰিব লাগে।
Verse 21
गृञ्जनं किंशुकं चैव ककुभाण्डं तथैव च / उदुम्बरमलाबुं च जग्ध्वा पतति वै द्विजः
গৃঞ্জন, কিংশুক, ককুভাণ্ড, উদুম্বৰ আৰু আলাবু—এইবোৰ ভক্ষণ কৰিলে দ্বিজ নিশ্চয়েই ধৰ্মস্থিতিৰ পৰা পতিত হয়।
Verse 22
वृथा कृशरसंयावं पायसापूपमेव च / अनुपाकृतमांसं च देवान्नानि हवींषि च
বিধিহীন বা ব্যৰ্থভাৱে কৃশৰ-সংযাৱ, পায়স আৰু অপূপ নিবেদন নকৰিব; তদ্ৰূপ অপক্ব মাংস, দেৱান্ন আৰু হবীংষিও অনুচিতভাৱে অৰ্পণ নকৰিব।
Verse 23
यवागूं मातुलिङ्गं च मत्स्यानप्यनुपाकृतान् / नीपं कपित्थं प्लक्षं च प्रयत्नेन विवर्जयेत्
যবাগূ (পাতলীয়া ভাতৰ জাউ), মাতুলিঙ্গ (চিট্ৰন) আৰু সঠিককৈ নৰন্ধা মাছ; লগতে নীপ, কপিত্থ আৰু প্লক্ষ—এই সকলো যত্নেৰে পৰিহাৰ কৰিব লাগে।
Verse 24
पिण्याकं चोद्धृतस्नेहं देवधान्य तथैव च / रात्रौ च तिलसंबद्धं प्रयत्नेन दधि त्यजेत्
পিণ্যাক (খৈল), স্নেহ উঠাই লোৱা খাদ্য, দেৱধান্য; লগতে ৰাতি তিলযুক্ত বস্তু আৰু দধি (দই)ও যত্নেৰে ত্যাগ কৰিব লাগে।
Verse 25
नाश्नीयात् पयसा तक्रं न बीजान्युपजीवयेत् / क्रियादुष्टं भावदुष्टमसत्संसर्गि वर्जयेत्
দুধৰ সৈতে ঘোল নাখাব, আৰু বীজৰ ব্যৱসায়েৰে জীৱিকা নচলাব। যাৰ কৰ্ম দুষ্ট, ভাব দুষ্ট আৰু যি অসৎ সঙ্গ কৰে—তাক সদায় বর্জন কৰিব।
Verse 26
केशकीटावपन्नं च सहृल्लेखं च नित्यशः / श्वाघ्रातं च पुनः सिद्धं चण्डालावेक्षितं तथा
যি অন্নত চুলি বা কীট পৰে, যি নিত্য স্পৰ্শে কলুষিত; কুকুৰে শুঁকে দেখা; আগতে ৰান্ধি পুনৰ ৰান্ধা; আৰু চাণ্ডালৰ দৃষ্টিপাত হোৱা—এইবোৰ অশুচি, বর্জনীয়।
Verse 27
उदक्यया च पतितैर्गवा चाघ्रातमेव च / अनर्चितं पुर्युं षितं पर्यायान्नं च नित्यशः
ঋতুমতী নাৰী, পতিত ব্যক্তি বা গাভী স্পৰ্শ/শুঁকা অন্ন; যি অর্চিত নহয়; যি বাসি; বা ৰান্ধি পৰদিনৰ বাবে থোৱা—এনেকুৱা অন্ন সদায় বর্জন কৰিব।
Verse 28
काककुक्कुटसंस्पृष्टं कृमिभिश्चैव संयुतम् / मनुष्यैरप्यवघ्रातं कुष्ठिना स्पृष्टमेव च
কাক বা কুকুৰাই স্পৰ্শ কৰা, কৃমিযুক্ত, মানুহে শুঁকা, বা কুষ্ঠৰোগীয়ে স্পৰ্শ কৰা—এনেকুৱা অন্ন/দ্ৰব্য অশুচি বুলি জানিব।
Verse 29
न रजस्वलया दत्तं न पुंश्चाल्या सरोषया / मलबद्वाससा वापि परवासो ऽथ वर्जयेत्
ঋতুমতী নাৰীৰ দান নল’ব, আৰু ক্ৰোধে দিয়া চৰিত্ৰহীনা নাৰীৰ বস্তুও নল’ব। মলিন বস্ত্ৰধাৰীৰ দান আৰু পৰৰ সম্পত্তিও বর্জন কৰিব।
Verse 30
विवत्सायाश्च गोः क्षीरमौष्ट्रं वानिर्दशं तथा / आविकं सन्धिनीक्षीरमपेयं मनुरब्रवीत्
মনুৱে ক’লে—যাৰ গাইৰ পোৱালি মৰিছে সেই গাইৰ গাখীৰ, উটনীৰ গাখীৰ, দহ দিন পূৰ্ণ হোৱাৰ আগতে দোহা গাখীৰ, ভেড়াৰ গাখীৰ আৰু ‘সন্ধিনী’ অৱস্থাৰ গাইৰ গাখীৰ—এই সকলো পান অযোগ্য।
Verse 31
बलाकं हंसदात्यूहं कलविङ्कं शुकं तथा / कुररं च चकोरं च जालपादं च कोकिलम्
আৰু (গণনাত)—বগা, হাঁহ আৰু দাত্যূহ পখী, কলবিঙ্ক, টিয়া; তদ্ৰূপ কুৰৰ, চকোৰ, জালপাদ (জালিযুক্ত ভৰি থকা জলপখী) আৰু কোকিলো আছে।
Verse 32
वायसं खञ्जरीटं च श्येनं गृध्रं तथैव च / उलूकं चक्रवाकं च भासं पारावतानपि / कपोतं टिट्टिभं चैव ग्रामकुक्कुटमेव च
“(এই পখীবোৰো গণ্য:) কাক, খঞ্জৰীট, শ্যেন (বাজ) আৰু গৃধ্ৰ; পেঁচা, চক্ৰৱাক, ভাস (শিকাৰী পখী) আৰু পাৰাৱত; কপোত, টিট্টিভ আৰু গাঁওৰ কুকুৰাো।”
Verse 33
सिंहव्याघ्रं च मार्जारं श्वानं शूकरमेव च / शृगालं मर्कटं चैव गर्दभं च न भक्षयेत्
সিংহ, বাঘ, মেকুৰী, কুকুৰ, গাহৰি, শিয়াল, বান্দৰ আৰু গাধা—ইহঁতৰ মাংস ভক্ষণ নকৰিব।
Verse 34
न भक्षयेत् सर्वमृगान् पक्षिणो ऽन्यान् वनेचरान् / जलेचरान् स्थलचरान् प्राणिनश्चेति धारणा
সকলো ধৰণৰ মৃগ, আন পখী আৰু বনচৰ জীৱ, আৰু জলে বা স্থলে চলা প্ৰাণী—ইহঁতৰ কোনোটা ভক্ষণ নকৰিব; এইয়েই বিধিত ‘ধাৰণা’ (সংযম)।
Verse 35
गोधा कूर्मः शशः श्वाविच्छल्यकश्चेति सत्तमाः / भक्ष्याः पञ्चनखा नित्यं मनुराह प्रिजापतिः
হে সত্তম! গোধা, কূৰ্ম, শশ, শ্বাৱিত (সজাৰু) আৰু শল্যক—এই পঞ্চনখ প্ৰাণী সদায় ভক্ষ্য; প্ৰজাপতি মনুৱে এইদৰে কৈছে।
Verse 36
मत्स्यान् सशल्कान् भुञ्जीयान् मांसं रौरवमेवच / निवेद्य देवताभ्यस्तु ब्राह्मणेभ्यस्तु नान्यथा
শল্কযুক্ত মাছহে ভক্ষণ কৰিব লাগে, আৰু মাংসো কেৱল বিধিসন্মত; কিন্তু আগতে দেৱতা আৰু ব্ৰাহ্মণসকলক নৈবেদ্য নিবেদন কৰি তেতিয়াহে—অন্যথা নহয়।
Verse 37
मयूरं तित्तिरं चैव कपोतं च कपिञ्जलम् / वाध्रीणसं बकं भक्ष्यं मीनहंसपराजिताः
ময়ূৰ, তিত্তিৰ, কপৌত আৰু কপিঞ্জল; লগতে বাধ্ৰীণস আৰু বক—এইবোৰ ভক্ষ্য, কিয়নো ইহঁত মীন আৰু হাঁসৰ দ্বাৰা পৰাভূত (নিৰ্দোষ স্বভাৱ) বুলি কোৱা হৈছে।
Verse 38
शफरं सिंहतुण्डं च तथा पाठीनरोहितौ / मत्स्याश्चैते समुद्दिष्टा भक्षणाय द्विजोत्तमाः
হে দ্বিজোত্তম! শফৰ, সিংহতুণ্ড, তথা পাঠীন আৰু ৰোহিত—এই মাছসমূহ ভক্ষণৰ বাবে বিশেষভাৱে নিৰ্দিষ্ট বুলি কোৱা হৈছে।
Verse 39
प्रोक्षितं भक्षयेदेषां मांसं च द्विजकाम्यया / यथाविधि नियुक्तं च प्राणानामपि चात्यये
ইহঁতৰ মাংস প্ৰোক্ষণ-সংস্কাৰে শুদ্ধ হ’লে, দ্বিজসকলৰ প্ৰয়োজন পূৰণৰ অভিপ্ৰায়ে ভক্ষণ কৰিব পাৰি; আৰু বিধিমতে নিয়োজিত হ’লে প্ৰাণসঙ্কটতো।
Verse 40
भक्षयेन्नैव मांसानि शेषभोजी न लिप्यते / औषधार्थमशक्तौ वा नियोगाद् यज्ञकारणात्
কেতিয়াও মাংস ভক্ষণ নকৰিব। কিন্তু যজ্ঞশেষ/প্ৰসাদ ভোগ কৰা জন লিপ্ত নহয়; ঔষধাৰ্থে, অক্ষমতাত, বা যজ্ঞকাৰণে নিয়োগ থাকিলে সেয়া দোষ নহয়।
Verse 41
आमन्त्रितस्तु यः श्राद्धे दैवे वा मांसमुत्सृजेत् / यावन्ति पशुरोमाणि तावतो नरकान् व्रजेत्
শ্ৰাদ্ধে বা দেৱকাৰ্যত আমন্ত্ৰিত হৈ যি মাংস-অৰ্পণ ত্যাগ কৰে, সি পশুৰ যিমান ৰোম তিমান নৰকলৈ যায়।
Verse 42
अदेयं चाप्यपेयं च तथैवास्पृश्यमेव च / द्विजातीनामनालोक्यं नित्यं मद्यमिति स्थितिः
দ্বিজসকলৰ বাবে মদ্য সদায় অদেয়, অপেয় আৰু অস্পৃশ্য; তাক চোৱাও বর্জনীয়—এই স্থিৰ বিধি।
Verse 43
तस्मात् सर्वप्रकारेण मद्यं नित्यं विवर्जयेत् / पीत्वा पतति कर्मभ्यस्त्वसंभाष्यो भवेद् द्विजः
সেয়ে সকলো প্ৰকাৰেই মদ্য সদায় বর্জন কৰিব লাগে। তাক পান কৰিলে দ্বিজ নিয়ত কৰ্মৰ পৰা পতিত হয় আৰু অসংভাষ্য (বহিষ্কৃত) হয়।
Verse 44
भक्षयित्वा ह्यभक्ष्याणि पीत्वापेयान्यपि द्विजः / नाधिकारी भवेत् तावद् यावद् तन्न जहात्यधः
যি দ্বিজে অভক্ষ্য ভক্ষণ কৰে আৰু অপেয় পান কৰে, সি তলৰ পথেদি সেই অশুচিতা ত্যাগ নকৰালৈকে অধিকাৰী নহয়।
Verse 45
तस्मात् परिहरेन्नित्यमभक्ष्याणि प्रयत्नतः / अपेयानि च विप्रो वै तथा चेद् याति रौरवम्
সেয়ে ব্ৰাহ্মণে সদায় যত্নসহকাৰে অভক্ষ্য আৰু অপেয় বস্তু পৰিহাৰ কৰিব লাগে; নচেৎ সি ‘ৰৌৰৱ’ নামৰ নৰকলৈ যায়।
Frequently Asked Questions
That moral and ritual qualities adhere to food and transfer through consumption: “another’s sin” is metaphorically lodged in their food, so eating improperly sourced or contaminated food disrupts śauca, damages dharmic standing, and can shape karmic outcome and rebirth.
It discourages meat broadly, yet permits limited cases: when the meat is ritually processed and first offered as naivedya to deities and brāhmaṇas, when enjoined by sacrificial context, for medicinal need, incapacity, or in emergencies—never as casual enjoyment.
As absolutely prohibited—never to be given, drunk, or even touched; drinking causes fall from prescribed duties and social exclusion, and impurity remains until physically expelled, with hell-consequence stated for persistent transgression.
Contamination by hair/insects/worms, animal sniffing (dog/cow), crow/fowl contact, staleness or next-day cooking, re-cooking, touch by menstruating persons or outcastes, being sneezed on/reviled, or association with sūtaka/śāva households and improperly performed rites.