Book 8: Bhuvanakosha - The Cosmology and Geography of the Universe
Shakti PeethasPilgrimageSacred Sites

Book 8: Bhuvanakosha - The Cosmology and Geography of the Universe

अष्टमस्कन्धः - भुवनकोशवर्णनम्

Shakti Peethas & Sacred Geography

শ্ৰীমদ্ দেৱী ভাগৱতৰ অষ্টম স্কন্ধই বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ এক গভীৰ মহাজাগতিক আৰু ভৌগোলিক মানচিত্ৰ (ভুৱনকোষ) আগবঢ়ায়, যি শাক্ত দৰ্শনৰ সৈতে গভীৰভাৱে জড়িত। ই স্বয়ম্ভূৱ মনুক দেৱীয়ে বৰদান দিয়াৰ পৰা আৰম্ভ হয় আৰু ব্ৰহ্মাণ্ডৰ ঐশ্বৰিক ভূগোললৈ পৰিৱৰ্তিত হয়। এই স্কন্ধত গ্ৰহীয় তন্ত্ৰ, জম্বু, প্লক্ষ আৰু পুষ্কৰকে ধৰি সাতটা দ্বীপ আৰু ভাৰত আৰু ইলাবৃতৰ দৰে সেইবোৰৰ নিজ নিজ বৰ্ষৰ বিশদ বিৱৰণ দিয়া হৈছে। ইয়াত মেৰু পৰ্বত, পবিত্ৰ গংগা নদীৰ অৱতৰণ আৰু কালচক্ৰ আৰু শিশুমৰ গ্ৰহীয় তন্ত্ৰৰ মাজেৰে সূৰ্য্য, চন্দ্ৰ আৰু অন্যান্য গ্ৰহৰ মহাজাগতিক গতিৰ এক জটিল বৰ্ণনা পোৱা যায়। তদুপৰি, ই বিভিন্ন সত্তাৰ দ্বাৰা শাসিত পাতাল লোকসমূহ অন্বেষণ কৰে, যাৰ সমাপ্তি ভগৱান অনন্তৰ আধাৰত হয়। গুৰুত্বপূৰ্ণভাৱে, পাঠটোৱে মানুহৰ কৰ্মৰ ফলৰ বিষয়ে আলোচনা কৰে, ৰৌৰৱ আৰু কুম্ভীপাকৰ দৰে বিভিন্ন নৰকৰ চিত্ৰণ কৰে। শেষত, এই স্কন্ধই পৰম দেৱীৰ মহিমাময় প্ৰকাশক বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ড হিচাপে চিত্ৰিত কৰে, যিয়ে সাধকক ধাৰ্মিক জীৱন আৰু ভক্তিৰ দিশত উৎসাহিত কৰে।

Adhyayas in Skandha 8 - Shakti Peethas & Sacred Geography

Adhyaya 1

Devya Manave Varadanavarnanam: Devi Grants a Boon to Manu

ৰজা জনমেজয়ে ব্যাসৰ পৰা বিভিন্ন মন্বন্তৰত দেৱী জগদম্বিকাৰ পূজা আৰু মহাজাগতিক ৰূপৰ বিষয়ে সোধে। ব্যাসে নাৰদ আৰু নাৰায়ণৰ মাজৰ এক প্ৰাচীন কথোপকথন বৰ্ণনা কৰে। নাৰায়ণে প্ৰকাশ কৰে যে পৰম দেৱীয়েই হ’ল মৌলিক সত্য যাৰ জ্ঞানে মায়াক দূৰ কৰে। স্বয়ম্ভুৱ মনুৱে দেৱীক স্তুতি কৰে আৰু দেৱীয়ে তেওঁক বংশ বৃদ্ধিৰ বাবে বৰদান দিয়ে। ইয়াৰ পিছত পৃথিৱী পানীৰ তলত থকাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।

49 verses

Adhyaya 2

Dharanyuddhara Varnanam

ভগৱান নাৰায়ণে নাৰদক ভগৱান বৰাহৰ অলৌকিক আৱিৰ্ভাৱৰ কথা বৰ্ণনা কৰিছে। ব্ৰহ্মাৰ নাকৰ পৰা এটা সৰু বৰাহ ওলাই আহে আৰু মুহূৰ্ততে পৰ্বতৰ দৰে বিশাল হৈ পৰে। বেদ মন্ত্ৰৰে স্তুতি কৰাৰ পিছত, ভগৱান বৰাহে পৃথিৱীক উদ্ধাৰ কৰিবলৈ সাগৰত ডুব দিয়ে। তেওঁ ভূমি দেৱীক উদ্ধাৰ কৰি দাঁতত তুলি লয়। ব্ৰহ্মাই তেওঁক স্তুতি কৰে আৰু তাৰ পিছত বৰাহে হিৰণ্যাক্ষক বধ কৰি পৃথিৱীক স্থাপন কৰে। এই পবিত্ৰ কাহিনী পাঠ কৰিলে সকলো পাপৰ পৰা মুক্তি পোৱা যায়।

39 verses

Adhyaya 3

Svayambhuva Manu Vamsha Kirtanam

এই অধ্যায়ত ভগৱান নাৰায়ণে ঋষি নাৰদক স্বয়ম্ভূৱ মনুৰ বংশৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰিছে। ব্ৰহ্মাৰ নিৰ্দেশত পৃথিৱীত জনসংখ্যা বৃদ্ধি আৰু ধৰ্ম ৰক্ষাৰ বাবে মনুৱে প্ৰিয়ব্ৰত আৰু উত্তানপাদ নামৰ দুজন পুত্ৰ আৰু আকৃতি, দেৱহুতি আৰু প্ৰসূতি নামৰ তিনিগৰাকী কন্যা লাভ কৰে। আকৃতিৰ গৰ্ভত যজ্ঞ পুৰুষৰ জন্ম হয় আৰু দেৱহুতিৰ গৰ্ভত সাংখ্য দৰ্শনৰ প্ৰৱৰ্তক কপিল মুনিৰ জন্ম হয়। কপিল মুনিয়ে তেওঁৰ মাকক পৰম আধ্যাত্মিক জ্ঞান প্ৰদান কৰে।

24 verses

Adhyaya 4

Bhuvanakosha Vishaye Priyavrata Vamsha Varnanam

এই অধ্যায়ত শ্ৰী নাৰায়ণে স্বয়ম্ভূৱ মনুৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ ৰজা প্ৰিয়ব্ৰতৰ বংশৰ বৰ্ণনা কৰিছে। প্ৰিয়ব্ৰতে বৰ্হিষ্মতীক বিয়া কৰায় আৰু তেওঁৰ দহজন পুত্ৰ আৰু এজনী কন্যা উৰ্জস্বতী আছিল। তেওঁৰ ৰথৰ চক্ৰই সাতটা সাগৰ আৰু সাতটা মহাদেশৰ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু শেষত তেওঁ যোগৰ বাবে অৱসৰ লয়।

29 verses

Adhyaya 5

Description of the Bhuvanaloka, Divisions of Dvipas and Varshas

এই অধ্যায়ত ভগৱান নাৰায়ণে ঋষি নাৰদক পৃথিৱীৰ ব্ৰহ্মাণ্ডীয় গঠনৰ বিষয়ে ব্যাখ্যা কৰিছে। তেওঁ জম্বু দ্বীপৰ ভূগোলৰ বিষয়ে বিতংভাৱে বৰ্ণনা কৰিছে, ইয়াক নটা পৃথক অঞ্চল (বৰ্ষ) থকা এক বিশাল বৃত্তাকাৰ ভূখণ্ড হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে। ইয়াৰ কেন্দ্ৰত ইলাবৃত বৰ্ষ আছে, য'ত গৌৰৱময় সোণালী মেৰু পৰ্বত অৱস্থিত। মেৰুৰ চাৰিওফালে হিমালয়, নিষধ আৰু নীলৰ দৰে পৰ্বত আছে। এই অধ্যায়ত মেৰুৰ চাৰিটা সহায়ক পৰ্বতৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে। স্বৰ্গীয় আম গছৰ অমৃত সদৃশ ফলে পবিত্ৰ অৰুণোদা নদীৰ সৃষ্টি কৰে। দেৱীৰ উপাসনাৰ আধ্যাত্মিক গুৰুত্বৰ সৈতে এই অধ্যায়টো সমাপ্ত হৈছে।

32 verses

Adhyaya 6

Description of Arunoda and Other Rivers in Bhuvanakosha

অষ্টম স্কন্ধৰ ষষ্ঠ অধ্যায়ত শ্ৰী নাৰায়ণে নাৰদক ভুৱনকোষৰ বৰ্ণনা অব্যাহত ৰাখিছে, য’ত মেৰু পৰ্বতৰ চাৰিওফালে থকা পবিত্ৰ নদী আৰু পৰ্বতৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে। তেওঁ মন্দৰ পৰ্বতৰ পৰা বৈ অহা অৰুণোদা নদী আৰু জাম্বু ফলৰ ৰসৰ পৰা সৃষ্টি হোৱা জাম্বু নদীৰ সবিশেষ বৰ্ণনা কৰিছে। এই নদীৰ বোকাৰ পৰা দেৱীসকলে ব্যৱহাৰ কৰা জাম্বুনদ সোণ সৃষ্টি হয়। ইয়াত দেৱী জাম্ব্বাদিনী, ধাৰেশ্বৰী আৰু মীনাক্ষীৰ দৰে বিভিন্ন ৰূপৰ উল্লেখ আছে। এই পবিত্ৰ নদীৰ পানী খোৱা লোকসকল সদায় যৌৱনপ্ৰাপ্ত আৰু ৰোগমুক্ত হৈ থাকে।

33 verses

Adhyaya 7

Description of Mountains, Rivers, and Varshas in Bhuvanakosha

এই অধ্যায়ত ভগৱান নাৰায়ণে বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ ভৌগোলিক বিৱৰণ দিছে, বিশেষকৈ মেৰু পৰ্বত আৰু ইয়াৰ চাৰিওফালৰ কৈলাস আৰু পাৰিয়াত্ৰৰ দৰে পৰ্বতমালাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিছে। তেওঁ মেৰুৰ শিখৰত অৱস্থিত ভগৱান ব্ৰহ্মাৰ মহিমাময় সোণালী চহৰৰ বৰ্ণনা কৰিছে, যিখন অমৰাৱতীকে ধৰি লোকপালসকলৰ আঠখন চহৰেৰে পৰিবেষ্টিত। এটা কেন্দ্ৰীয় বিষয় হ’ল পবিত্ৰ নদী গংগাৰ ঐশ্বৰিক উৎপত্তি আৰু অৱতৰণ। ভগৱান বিষ্ণুৰ ভৰিৰ আঙুলিৰ পৰা ওলাই অহা তেওঁ ধ্ৰুৱ লোকৰ দৰে স্বৰ্গীয় লোকৰ মাজেৰে বৈ গৈ ব্ৰহ্মাৰ চহৰত সীতা, চক্ষু, অলকানন্দা আৰু ভদ্ৰা নামৰ চাৰিটা মহিমাময় সোঁতত বিভক্ত হয়। এই সোঁতবোৰ চাৰিটা দিশত বৈ গৈ বিভিন্ন বৰ্ষক পুষ্ট কৰে। শেষত, নাৰায়ণে ভাৰত বৰ্ষক (কৰ্মক্ষেত্ৰ) আন আঠটা বৰ্ষৰ সৈতে তুলনা কৰিছে, যিবোৰ হ’ল পাৰ্থিৱ স্বৰ্গ য’ত জীৱবোৰে অপৰিসীম দীৰ্ঘায়ু আৰু চিৰস্থায়ী ত্ৰেতা যুগৰ দৰে পৰিস্থিতি উপভোগ কৰে।

38 verses

Adhyaya 8

Bhuvanakosha Varnana: Description of Ilavrita and Bhadrasva Varshas

এই অধ্যায়ত ভগৱান নাৰায়ণে ইলাবৃত আৰু ভদ্ৰাশ্ব বৰ্ষৰ পবিত্ৰ ভূগোল আৰু আধ্যাত্মিক সাধনাৰ বৰ্ণনা কৰিছে। ইলাবৃত বৰ্ষত দেৱী ভৱানীৰ অভিশাপৰ বাবে ভগৱান শিৱই একমাত্ৰ পুৰুষ নিবাসী, যি অভিশাপে যিকোনো প্ৰৱেশকাৰী পুৰুষক নাৰীলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে। অসংখ্য মহিলা পৰিচাৰিকাৰে পৰিবেষ্টিত হৈ শিৱই ভগৱান সংকৰ্ষণক ধ্যান কৰে আৰু তেওঁৰ অনন্ত প্ৰকৃতি, মায়াৰ ওপৰত আধিপত্য আৰু বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ স্ৰষ্টা আৰু সংহাৰক হিচাপে তেওঁৰ ভূমিকাৰ প্ৰশংসা কৰি এক গভীৰ প্ৰাৰ্থনা জনায়। ইয়াৰ পিছত কাহিনীটো ভদ্ৰাশ্ব বৰ্ষলৈ স্থানান্তৰিত হয়, য'ত ভদ্ৰাশ্ৰৱ আৰু তেওঁৰ অনুগামীসকলে ভগৱান বাসুদেৱৰ হয়গ্ৰীৱ অৱতাৰক ভক্তিৰে উপাসনা কৰে। তেওঁলোকে হয়গ্ৰীৱক মহাজাগতিক চক্ৰৰ শেষত ৰসাতলৰ পৰা বেদ উদ্ধাৰ কৰাৰ বাবে স্তুতি কৰে। এই অধ্যায়টো ফলশ্ৰুতিৰে সমাপ্ত হৈছে, য'ত কোৱা হৈছে যে এই পবিত্ৰ কাহিনীসমূহ পাঠ কৰিলে বা শুনিলে সকলো পাপ খণ্ডন হয় আৰু দেৱী লোকত প্ৰৱেশৰ অধিকাৰ লাভ কৰে।

30 verses

Adhyaya 9

Bhuvanakosha Varnana: Harivarsha, Ketumala, and Ramyaka Varsha

দেৱী ভাগৱতৰ এই অধ্যায়ত ভুৱনকোষৰ অন্তৰ্গত হৰিৱৰ্ষ, কেতুমাল আৰু ৰম্যক বৰ্ষৰ ভৌগোলিক আৰু আধ্যাত্মিক বিৱৰণ দিয়া হৈছে। হৰিৱৰ্ষত ভগৱান বিষ্ণু নৃসিংহ অৱতাৰত বিৰাজমান, য’ত পৰম ভক্ত প্ৰহ্লাদে বিশ্ব কল্যাণৰ বাবে আৰু নিস্বাৰ্থ ভক্তিৰ বাবে নিৰন্তৰ প্ৰাৰ্থনা কৰে। কেতুমাল বৰ্ষত ভগৱান কামদেৱ ৰূপত বিৰাজমান আৰু দেৱী ৰমা তথা প্ৰজাপতিসকলে তেওঁক পূজা কৰে। অৱশেষত, ৰম্যক বৰ্ষত ভগৱান মৎস্য অৱতাৰত আবিৰ্ভাৱ হয়, য’ত মনুৱে ভগৱানৰ সৰ্বোচ্চ শক্তি আৰু মহাপ্রলয়ৰ সময়ত পৃথিৱীক ৰক্ষা কৰা ভূমিকাৰ স্তুতি কৰে।

24 verses

Adhyaya 10

Bhuvanakosha Varnana: Description of Hiranmaya and Kimpurusha Varshas

এই অধ্যায়ত ভগৱান নাৰায়ণে বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ বৰ্ণনা অব্যাহত ৰাখিছে, বিভিন্ন অঞ্চলত (বৰ্ষ) ভগৱানৰ অৱতাৰসমূহৰ উপাসনাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে। হিৰণ্ময় বৰ্ষত আৰ্যমাই কুৰ্ম অৱতাৰক বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ আধাৰ হিচাপে স্তুতি কৰে যিয়ে সমগ্ৰ সৃষ্টিৰ আধাৰ। উত্তৰ কুৰু বৰ্ষত দেৱী ভূমিয়ে আদি বৰাহ অৱতাৰক যজ্ঞৰ স্বৰূপ হিচাপে পূজা কৰে। কিম্পুৰুষ বৰ্ষত হনুমানে ভগৱান ৰামৰ উপাসনা কৰে আৰু ব্যাখ্যা কৰে যে ৰামৰ মানৱ অৱতাৰ কেৱল অসুৰ নিধনৰ বাবে নহয়, বৰঞ্চ মানৱজাতিক ধৰ্মৰ শিক্ষা দিবলৈহে আছিল।

21 verses

Adhyaya 11

Skandha 8, Adhyaya 11: Description of Bharatavarsha in Bhuvanakosha

এই অধ্যায়ত শ্ৰী নাৰায়ণে ঋষি নাৰদৰ ওচৰত ভাৰতবৰ্ষৰ পৰম মহিমা আৰু পবিত্ৰ ভূগোল বৰ্ণনা কৰিছে। নাৰদৰ প্ৰাৰ্থনাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি, নাৰায়ণে মলয়, বিন্ধ্য আৰু ভেংকটদ্ৰীৰ দৰে পৰ্বত আৰু কাবেৰী, গোদাবৰী, নৰ্মদা আৰু সৰস্বতীৰ দৰে পবিত্ৰ নদীসমূহৰ তালিকা প্ৰস্তুত কৰিছে। এই অধ্যায়ত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে যে ভাৰতবৰ্ষত মানৱ জন্ম স্বৰ্গৰ দেৱতাসকলেও কামনা কৰে। ই হৈছে কৰ্মৰ চৰম ভূমি য’ত মোক্ষ লাভৰ বাবে আধ্যাত্মিক সাধনা কৰিব পাৰি। ইয়াত এটা চুটি, উদ্দেশ্যপূৰ্ণ জীৱন স্বৰ্গৰ এটা সম্পূৰ্ণ কল্পতকৈ বহু শ্ৰেষ্ঠ বুলি গণ্য কৰা হয়। শেষত নাৰায়ণে সিংহল আৰু লংকাকে ধৰি জম্বুদ্বীপৰ আঠটা উপ-দ্বীপৰ চমু আভাস দিছে।

34 verses

Adhyaya 12

Description of Plaksha, Shalmala, and Kusha Dwipas

এই অধ্যায়ত ভগৱান নাৰায়ণে ভূবনকোষৰ বৰ্ণনা অব্যাহত ৰাখি তিনিটা প্ৰধান দ্বীপ: প্লক্ষ দ্বীপ, শাল্মলী দ্বীপ আৰু কুশ দ্বীপৰ মহাজাগতিক ভূগোলৰ সবিশেষ বৰ্ণনা কৰিছে। ইধ্মজিহ্বৰ দ্বাৰা শাসিত প্লক্ষ দ্বীপ জম্বুদ্বীপতকৈ দুগুণ ডাঙৰ। ইয়াত সাতটা বৰ্ষ, পৰ্বত আৰু নদী আছে আৰু ইয়াৰ বাসিন্দাসকলে সূৰ্য দেৱতাক পূজা কৰে। ই কুঁহিয়াৰৰ ৰসৰ সাগৰেৰে আবৃত। ইয়াৰ সিপাৰে যজ্ঞবাহুৰ দ্বাৰা শাসিত শাল্মলী দ্বীপ অৱস্থিত, যিটো বিশাল শাল্মলী গছৰ দ্বাৰা চিহ্নিত য'ত গৰুড় বাস কৰে। ইয়াৰ লোকসকলে চন্দ্ৰ দেৱতাক (সোম) পূজা কৰে আৰু ই সুৰাৰ সাগৰেৰে আবৃত। তাৰ সিপাৰে হিৰণ্যৰেতাৰ দ্বাৰা শাসিত কুশ দ্বীপ অৱস্থিত আৰু কুশ ঘাঁহৰ এক উজ্জ্বল স্তম্ভই ইয়াক আলোকিত কৰি ৰাখিছে। ইয়াৰ বাসিন্দাসকলে অগ্নিক (জাতবেদ) পূজা কৰে আৰু ই ঘিউৰ সাগৰেৰে আবৃত।

38 verses

Adhyaya 13

Bhuvanakosha Varnana: Description of Kraunca, Shaka, and Pushkara Dvipas

দেৱী ভাগৱতৰ এই অধ্যায়ত নাৰদে বাকী থকা গ্ৰহীয় দ্বীপসমূহৰ বিষয়ে সোধে। ভগৱান নাৰায়ণে ক্ষীৰ সাগৰৰ দ্বাৰা পৰিবেষ্টিত ক্ৰৌঞ্চ দ্বীপৰ বৰ্ণনা কৰিছে। ইয়াৰ শাসনকৰ্তা ঘৃতপৃষ্ঠ, যাৰ সাতটা অঞ্চল, পৰ্বত আৰু নদী আছে য’ত বাসিন্দাসকলে বৰুণক পূজা কৰে। ইয়াৰ পিছত দধিমন্দোদ সাগৰৰ দ্বাৰা পৰিবেষ্টিত শাক দ্বীপৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে। মেধাতথিৰ দ্বাৰা শাসিত ইয়াৰ বাসিন্দাসকলে প্ৰাণায়ামৰ জৰিয়তে জীৱন-বায়ু বায়ুক পূজা কৰে। শেষত নাৰায়ণে পুষ্কৰ দ্বীপৰ বৰ্ণনা কৰিছে, যিটো শাক দ্বীপতকৈ দুগুণ ডাঙৰ আৰু মিঠা পানীৰ সাগৰৰ দ্বাৰা পৰিবেষ্টিত। ইয়াত ভগৱান ব্ৰহ্মাৰ আসন হিচাপে কাম কৰা এটা বিশাল সোণালী পদুম আছে। মানসোত্তৰ পৰ্বতৰ দ্বাৰা বিভক্ত সূৰ্য্যই ইয়াৰ চাৰিওফালে ঘূৰি লোকপালসকলৰ চহৰসমূহ অতিক্ৰম কৰে। বীতিহোত্ৰৰ দ্বাৰা শাসিত ইয়াৰ বাসিন্দাসকলে কৰ্মযোগৰ জৰিয়তে ব্ৰহ্মাৰ ৰূপত পৰমেশ্বৰক পূজা কৰে। এই অধ্যায়টোৱে ভুৱনকোষৰ প্ৰধান দ্বীপসমূহৰ ভৌগোলিক আৰু আধ্যাত্মিক বৰ্ণনা সম্পূৰ্ণ কৰে।

37 verses

Adhyaya 14

Suryagativarnanam: Description of the Sun's Movement and Mount Lokaloka

দেৱী ভাগৱতৰ এই অধ্যায়ত ভগৱান নাৰায়ণে ঋষি নাৰদক মহাজাগতিক ভূগোল আৰু সূৰ্যৰ গতিৰ বিষয়ে ব্যাখ্যা কৰিছে। ইয়াত লোকালোক পৰ্বতৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যি বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ আলোকিত আৰু অন্ধকাৰ অঞ্চলক পৃথক কৰে। ব্ৰহ্মাই ঋষভ, পুষ্পচূড়, বামন আৰু অপৰাজিত নামৰ চাৰিটা দিগগজ স্থাপন কৰিছিল। সূৰ্যক মাৰ্তণ্ড আৰু হিৰণ্যগৰ্ভ বুলিও কোৱা হয়।

30 verses

Adhyaya 15

Description of the Movement of the Sun and His Cosmic Chariot

এই অধ্যায়ত ভগৱান নাৰায়ণে নাৰদক সূৰ্য্যৰ (সূৰ্য্য) মহাজাগতিক গতি আৰু সময়ৰ জটিল মেকানিক্সৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰিছে। তেওঁ উত্তৰায়ণ, মধ্য আৰু দক্ষিণায়ণ নামৰ তিনিটা নক্ষত্ৰীয় পথৰ বৰ্ণনা কৰিছে আৰু সূৰ্য্যৰ অৱস্থানে কেনেকৈ দিন আৰু ৰাতিৰ দৈৰ্ঘ্যৰ তাৰতম্য ঘটায় সেই বিষয়ে ব্যাখ্যা কৰিছে। নাৰায়ণে মেৰু পৰ্বতত অৱস্থিত চাৰিখন মহাজাগতিক চহৰৰ বিশদ বিৱৰণ দিছে: ইন্দ্ৰপুৰী, সংযমনী, নিম্লোচনী আৰু বিভাৱৰী। এই অধ্যায়ত সূৰ্য্যৰ বিশাল মহাজাগতিক ৰথৰ মানচিত্ৰ তৈয়াৰ কৰা হৈছে, য’ত বছৰটোৰ প্ৰতীক হিচাপে এটা চকা আছে আৰু বাৰটা দণ্ডই মাহবোৰক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। অৰুণৰ দ্বাৰা পৰিচালিত আৰু বৈদিক ছন্দক বুজোৱা সাতটা ঘোঁৰাই টানি নিয়া সূৰ্য্যই সমগ্ৰ বিশ্ব ভ্ৰমণ কৰে।

45 verses

Adhyaya 16

Somadigativarnanam: The Movement of the Moon and Other Planets

এই অধ্যায়ত শ্ৰী নাৰায়ণে গ্ৰহ আৰু নক্ষত্ৰপুঞ্জৰ মহাজাগতিক ভূগোল আৰু জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ গতিবিধিৰ ব্যাখ্যা কৰিছে। কুমাৰৰ চকাৰ উদাহৰণ দি তেওঁ মেৰু পৰ্বতৰ চাৰিওফালে কালচক্ৰৰ দ্বাৰা পৰিচালিত গ্ৰহবোৰৰ দ্বৈত গতিৰ কথা বুজাইছে। সূৰ্যক বেদৰ মূৰ্তমান ৰূপ হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যিয়ে সময়, ঋতু আৰু আধ্যাত্মিক ৰীতি-নীতি নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। চন্দ্ৰ (সোম) সূৰ্যৰ ওপৰত অৱস্থিত আৰু ইয়াক দেৱতা আৰু পিতৃসকলক পুষ্টি প্ৰদান কৰা প্ৰাণশক্তি হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। ইয়াৰ পিছত শুক্ৰ, বুধ, মঙ্গল, বৃহস্পতি আৰু শনিৰ দৰে গ্ৰহবোৰৰ অৱস্থান আৰু জ্যোতিষীয় প্ৰভাৱৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে। শেষত, সপ্তৰ্ষিৰ মণ্ডলৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে।

38 verses

Adhyaya 17

Skandha 8, Adhyaya 17: Dhruvamandalasamsthanavarnanam

এই অধ্যায়ত শ্ৰী নাৰায়ণে উত্তানপাদৰ পুত্ৰ ধ্ৰুৱৰ উচ্চ স্থানৰ বৰ্ণনা কৰিছে, যি সপ্তৰ্ষিৰ পৰা ১,৩০০,০০০ যোজন ওপৰত পৰম বৈষ্ণৱ পদত অৱস্থিত। ধ্ৰুৱ সকলো গ্ৰহ আৰু নক্ষত্ৰৰ বাবে স্থিৰ কেন্দ্ৰীয় অক্ষ হিচাপে কাম কৰে। এই অধ্যায়ত শিশুমৰ চক্ৰৰ বিষয়ে বিতংভাৱে বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যিটো এটা মহাজাগতিক ডলফিনৰ ৰূপত নক্ষত্ৰমণ্ডলৰ এক দৃশ্যমান ৰূপ। বিভিন্ন তৰা আৰু গ্ৰহক এই শিশুমৰৰ নিৰ্দিষ্ট শৰীৰৰ অংশৰ সৈতে মেপ কৰা হৈছে, যি ভগৱান বিষ্ণুৰ বিশ্বজনীন শৰীৰক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।

30 verses

Adhyaya 18

Rahumandaladyavasthanavarnanam: Position of Rahu and the Subterranean Realms

এই অধ্যায়ত ভগৱান নাৰায়ণে নাৰদক সূৰ্যৰ দহ হাজাৰ যোজন তলত থকা ৰাহুৰ মণ্ডলৰ অৱস্থানৰ বিষয়ে কৈছে। সিংহিকাৰ পুত্ৰ ৰাহুৱে সূৰ্য আৰু চন্দ্ৰক গ্ৰাস কৰে যদিও বিষ্ণুৰ সুদৰ্শন চক্ৰৰ দ্বাৰা বিতাড়িত হয়। ৰাহুৰ তলত সিদ্ধ আৰু বিদ্যাধৰসকলৰ বাসস্থান আছে। ইয়াৰ পিছত সাতটা পাতাল লোকৰ (অতল, বিতল, সুতল, তলাতল, মহাতল, ৰসাতল আৰু পাতাল) বৰ্ণনা আছে, যাক 'বিল-স্বৰ্গ' বুলি কোৱা হয় আৰু এইবোৰ স্বৰ্গতকৈও অধিক ঐশ্বৰ্যশালী।

35 verses

Adhyaya 19

Description of Atala, Vitala, and Sutala Lokas

শ্ৰী নাৰায়ণে ঋষি নাৰদক প্ৰথম তিনিটা পাতাল লোকৰ বৰ্ণনা দিছে। অতল লোকত ময়ৰ পুত্ৰ বলে শক্তিশালী মায়া সৃষ্টি কৰে। বিতল লোকত ভগৱান শিৱ আৰু ভৱানী বাস কৰে, য'ত হাটকী নদীৰ পৰা হাটক নামৰ বহুমূলীয়া সোণ উৎপন্ন হয়। সুতল লোকত ধৰ্মপৰায়ণ ৰজা বলি বাস কৰে, যাৰ ভক্তিৰ বাবে ভগৱান বিষ্ণুৱে তেওঁৰ দ্বাৰৰক্ষক হিচাপে কাম কৰে আৰু ৰাৱণৰ দৰে শত্ৰুক খেদি পঠিয়ায়।

33 verses

Adhyaya 20

Talatala-adi Loka Varnane Ananta Varnanam

এই অধ্যায়ত ভগৱান নাৰায়ণে নাৰদক নিম্ন পাতাল লোকসমূহৰ বৰ্ণনা দিছে। সুতলৰ তলত তলাতল অৱস্থিত, যিটো দানৱ স্থপতি ময়ৰ দ্বাৰা শাসিত। তাৰ তলত মহাতল, য’ত তক্ষক আৰু কালিয়াৰ দৰে ভয়ংকৰ সৰ্প বাস কৰে। তাৰ তলত ৰসাতল, য’ত নিবাতকবচৰ দৰে শক্তিশালী দৈত্য আৰু দানৱ থাকে। একেবাৰে তলত পাতাল, য’ত বাসুকীৰ দৰে মহান নাগ ৰজাসকল থাকে। পাতালৰ ৩০,০০০ যোজন তলত ভগৱান অনন্ত (শেষনাগ) বিৰাজমান, যিয়ে পৃথিৱীখনক সৰিয়হৰ গুটিৰ দৰে ধাৰণ কৰি আছে।

38 verses

Adhyaya 21

Naraka Svarupa Varnanam - Description of the Narakas

দেৱী ভাগৱতৰ এই অধ্যায়ত ভগৱান নাৰায়ণে প্ৰথমে ভগৱান অনন্তৰ (শেষ) অনন্ত মহিমাৰ গুণানুকীৰ্তন কৰিছে, যিয়ে পৃথিৱীখন নিজৰ মূৰত ধাৰণ কৰি আছে। ইয়াৰ পিছত জীৱৰ বিভিন্ন গতিৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে। নাৰায়ণে বুজাইছে যে শ্ৰদ্ধাৰ তাৰতম্য আৰু তিনি গুণৰ (সত্ত্ব, ৰজঃ, তমঃ) প্ৰভাৱত ফলাফলৰ ভিন্নতা আহে। ইয়াৰ পিছত যমৰাজৰ দক্ষিণ দিশৰ ৰাজ্য আৰু ২৮ বিধ নৰকৰ (যেনে তামিস্ৰ, ৰৌৰৱ আদি) বৰ্ণনা কৰা হৈছে যিবোৰ পাপৰ শাস্তিৰ স্থান।

29 verses

Adhyaya 22

Narakapradapatakavarnanam (Description of Sins Leading to Hell)

এই অধ্যায়ত ঋষি নাৰদে ভগৱান নাৰায়ণক বিভিন্ন কৰ্ম আৰু তাৰ ফলস্বৰূপে পোৱা শাস্তিৰ বিষয়ে সোধে। ভগৱান নাৰায়ণে বিভিন্ন পাপ আৰু সেইবোৰৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত নিৰ্দিষ্ট নৰকৰ এক সজীৱ বৰ্ণনা আগবঢ়াইছে। ধন বা পৰিয়াল চুৰি কৰিলে তামিশ্ৰ নৰক হয়, আনহাতে পত্নীক প্ৰতাৰণা কৰিলে অন্ধতামিশ্ৰ হয়। ব্যক্তিগত লাভৰ বাবে প্ৰাণীক অনিষ্ট কৰাসকলে ৰৌৰৱ আৰু মহাৰৌৰৱত কষ্ট ভোগ কৰে। জীৱিত জন্তু সিজোৱাৰ ফলত কুম্ভীপাক হয় আৰু জ্যেষ্ঠ বা ব্ৰাহ্মণক অসন্মান কৰিলে কালসূত্ৰ হয়। বৈদিক পথৰ পৰা বিচ্যুত হৈ ভণ্ডামি কৰিলে অসিপত্ৰৱন হয়। এই অধ্যায়ত অন্যায়ী শাসকৰ বাবে শূকৰমুখ, ভাগ নকৰাকৈ খোৱাসকলৰ বাবে কৃমিভোজন, ধৰ্ম ধ্বংসকাৰীৰ বাবে বৈতৰণী আৰু লুণ্ঠনকাৰীৰ বাবে সাৰমেয়দান আদি নৰকৰ বিষয়ে অধিক বিৱৰণ দিয়া হৈছে।

53 verses

Adhyaya 23

Avashishta Naraka Varnanam (Description of the Remaining Hells)

এই অধ্যায়ত শ্ৰী নাৰায়ণে দেৱৰ্ষি নাৰদক অৱশিষ্ট নৰকসমূহ আৰু বিভিন্ন পাপীৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থকা কঠোৰ কৰ্মফলৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰিছে। তেওঁ মিছলীয়াৰ বাবে অৱীচি নৰক, নিষিদ্ধ সুৰাপান কৰাসকলৰ বাবে গলিত লো পান কৰা, আৰু গুৰুজনক অপমান কৰাসকলৰ বাবে ক্ষাৰকৰ্দম নৰকৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। লগতে দণ্ডশুক আৰু সূচীমুখ নৰকৰ যন্ত্ৰণাৰ বিষয়েও কোৱা হৈছে। অৱশেষত নাৰায়ণে কয় যে স্বধৰ্ম পালনৰ লগতে দেৱী পূজাৰ দ্বাৰাই সকলো নৰকৰ পৰা মুক্তি লাভ কৰি মোক্ষ প্ৰাপ্ত কৰিব পাৰি।

32 verses

Adhyaya 24

Devi Puja Vidhi Nirupanam

এই অধ্যায়ত ঋষি নাৰদে পাৰ্থিৱ বাধা অতিক্ৰম কৰি মুক্তি লাভৰ বাবে পৰম দেৱীৰ পূজাৰ সঠিক পদ্ধতিৰ বিষয়ে সুধিছে। ভগৱান নাৰায়ণে দেৱী পূজাৰ এক অতি বিতং গাঁথনি ব্যাখ্যা কৰিছে, য’ত চন্দ্ৰ তিথি, সপ্তাহৰ দিন, নক্ষত্ৰ, যোগ আৰু কৰণ অনুসৰি পৃথক নৈবেদ্য নিৰ্দিষ্ট কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰিও নাৰায়ণে এবছৰীয়া 'মধুক বৃক্ষ' (মহুৱা গছ) পূজাৰ কথা বৰ্ণনা কৰিছে, য’ত বাৰ মাহত বাৰটা নিৰ্দিষ্ট নামেৰে দেৱীক বন্দনা কৰা হয়। এই অধ্যায়ত দেৱীৰ অসংখ্য ৰূপ, পবিত্ৰ গছত তেওঁৰ উপস্থিতি আৰু তেওঁৰ ঐশ্বৰিক গুণৰ প্ৰশংসা কৰি এটা শক্তিশালী স্তোত্ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। এই স্তোত্ৰ পাঠ কৰিলে অপৰিসীম পুণ্য লাভ হয়, ধন-সম্পত্তি, মুক্তি আৰু পূৰ্বপুৰুষৰ সন্তুষ্টি প্ৰদান কৰে। অধ্যায়টোৰ শেষত নাৰায়ণে প্ৰকৃতিৰ পঞ্চগুণী স্বৰূপৰ আগন্তুক বিষয়টোৰ সৈতে পৰিচয় কৰাই দিয়ে।

70 verses

Frequently Asked Questions

The primary theme is Bhuvanakosha or the cosmology of the universe. It describes the geographical layout of the earth, the seven Dvipas (islands), planetary movements, the lower worlds (Patala), and the various hells (Narakas).

Adhyayas 21 to 23 of this Skandha detail various Narakas (hells) such as Raurava, Kumbhipaka, and Asipatravana. It explains specific karmic sins, like harming others or neglecting dharma, and the corresponding purificatory punishments the soul undergoes.

Book 8 elaborates on the Kalachakra (wheel of time), the path of the Sun (Suryagati), the orbits of planets like the Moon, Venus, and Mars, and the Shishumara planetary system anchored by Dhruva (the Pole Star).

Read Devi Bhagavatam in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App