The Lineage of Vyasa and the Sarpa Satra
द्वितीयः स्कन्धः
Cosmic Dissolution & the Divine Feminine Rebirth
দেৱী ভাগৱতৰ দ্বিতীয় স্কন্ধই শাক্ত আখ্যানক মহাকাব্য মহাভাৰতৰ সৈতে সংযোগ কৰা এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সেতু হিচাপে কাম কৰে। ইয়াত ঋষি পৰাশৰ আৰু সত্যৱতীৰ পৰা বেদ ব্যাসৰ অলৌকিক জন্মৰ কথা বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যিয়ে কুৰু বংশৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল। এই স্কন্ধত ৰজা শান্তনুৰ গংগা আৰু সত্যৱতীৰ সৈতে হোৱা বিবাহৰ সবিশেষ বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যাৰ ফলত দেৱব্ৰতৰ ভীষ্ম প্ৰতিজ্ঞা নামৰ ভয়ংকৰ প্ৰতিজ্ঞাৰ সৃষ্টি হৈছিল। ইয়াৰ উপৰিও ইয়াত পাণ্ডৱ আৰু কৌৰৱৰ জন্ম, কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধৰ পৰিণতি আৰু যাদৱসকলৰ কৰুণ মৃত্যুৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ ৰজা পৰীক্ষিতৰ বাবে উৎসৰ্গা কৰা হৈছে, যাক সৰ্পদংশনত মৃত্যু হ’বলৈ অভিশাপ দিয়া হৈছিল। সকলো সাৱধানতা স্বত্বেও তক্ষকৰ সৈতে তেওঁৰ মাৰাত্মক মুখামুখি হয়। ইয়াৰ পৰিণতিত তেওঁৰ পুত্ৰ জনমেজয়ই প্ৰতিশোধৰ বাবে বিশাল সৰ্প সত্ৰৰ আয়োজন কৰে, যিটো শেষত ঋষি আস্তিকে বন্ধ কৰে। স্কন্ধটোৰ শেষত ঋষি ব্যাসে জনমেজয়ক দেৱী ভাগৱত পুৰাণ শুনি সান্ত্বনা আৰু আধ্যাত্মিক পুণ্য লাভ কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে। ইয়াৰ জৰিয়তে জগত জননীৰ পৰম ত্ৰাণকৰ্তা কৃপাক পুনৰ দৃঢ় কৰা হৈছে। এই আখ্যানে ভক্তসকলক দেখুৱায় যে কেনেকৈ ঐশ্বৰিক শক্তিৰ আশ্ৰয় লৈ মানুহে সংসাৰৰ দুখ-কষ্টৰ পৰা মুক্তি পাব পাৰে।
Adhyayas in Skandha 2 - Cosmic Dissolution & Rebirth
Adhyaya 1
Matsyagandhotpatti Varnanam
ঋষিসকলে সূতক ব্যাস আৰু সত্যৱতীৰ জন্মৰ ৰহস্যৰ বিষয়ে প্ৰশ্ন কৰে। সূতাই আদি শক্তিক বন্দনা কৰি ৰজা উপৰিচৰ বসুৰ কাহিনী বৰ্ণনা কৰে। চিকাৰ কৰিবলৈ যাওঁতে ৰজাৰ বীৰ্য যমুনা নদীত পৰে আৰু এজনী মাছে (অদিকা অপ্সৰা) সেয়া গিলি পেলায়। ইয়াৰ ফলত এজন ল’ৰা আৰু এজনী ছোৱালীৰ জন্ম হয়। ছোৱালীজনী মৎস্যগন্ধা (সত্যৱতী) নামেৰে জনাজাত হয় আৰু অদ্ৰিকা শাপমুক্ত হৈ স্বৰ্গলৈ উভতি যায়।
Adhyaya 2
Vyasa Janma Varnanam
এই অধ্যায়ত ঋষি ব্যাসৰ অলৌকিক জন্মৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে। তীৰ্থযাত্ৰাৰ সময়ত ঋষি পৰাশৰে যমুনা নদীৰ পাৰত উপস্থিত হৈ এজন নাৱৰীয়াক নদী পাৰ কৰি দিবলৈ অনুৰোধ কৰে। নাৱৰীয়াজনে তেওঁৰ কন্যা মৎস্যগন্ধাক নাও চলাবলৈ নিযুক্তি দিয়ে। নিয়তি আৰু কামৰ দ্বাৰা মোহিত হৈ পৰাশৰ তেওঁৰ প্ৰতি আসক্ত হয়। মৎস্যগন্ধাই তেওঁৰ মাছৰ দৰে গোন্ধ, দিনৰ পোহৰ আৰু কুমাৰীত্ব হেৰুৱাৰ সম্ভাৱনাৰ কথা উল্লেখ কৰি দ্বিধাবোধ কৰে। ইয়াৰ উত্তৰত পৰাশৰে তেওঁৰ দুৰ্গন্ধক এক দিব্য কস্তুৰী সুগন্ধিলৈ (যোজনগন্ধা) ৰূপান্তৰিত কৰে, তেওঁলোকক ঢাকিবলৈ এক ঘন কৃত্ৰিম কুঁৱলী সৃষ্টি কৰে আৰু তেওঁক বৰদান দিয়ে: তেওঁৰ কুমাৰীত্ব অক্ষুণ্ণ থাকিব আৰু তেওঁ চিৰকাল যৌৱন আৰু সুগন্ধি লাভ কৰিব। তেওঁলোকৰ মিলনৰ পৰা যমুনাৰ এটা দ্বীপত লগে লগে এজন পুত্ৰৰ জন্ম হয়। দ্বৈপায়ন নামেৰে পৰিচিত এই পুত্ৰ ভগৱান বিষ্ণুৰ এক অৱতাৰ। ব্যাস লগে লগে ডাঙৰ হয়, মাকক মনত পেলালেই ঘূৰি অহাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়ে আৰু তপস্যাৰ বাবে প্ৰস্থান কৰে। পিছলৈ তেওঁ বেদসমূহ বিভাজন কৰে আৰু পুৰাণসমূহ ৰচনা কৰে।
Adhyaya 4
Devavratotpatti Varnanam
এই অধ্যায়ত সূত গোস্বামীয়ে ৰজা শান্তনু আৰু দেৱী গংগাৰ কাহিনী বৰ্ণনা কৰিছে। চিকাৰ কৰি থকা অৱস্থাত শান্তনুৱে এগৰাকী মনোমোহা যুৱতীক লগ পায় আৰু বিবাহৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে। তেওঁ এই চৰ্তত সন্মত হয় যে তেওঁ কেতিয়াও তেওঁৰ কামৰ ওপৰত প্ৰশ্ন নকৰে। সময়ৰ লগে লগে তেওঁ সাতজন পুত্ৰৰ জন্ম দিয়ে আৰু ঋষি বশিষ্ঠৰ অভিশাপৰ পৰা মুক্ত কৰিবলৈ প্ৰতিজনকে নদীত ডুবাই দিয়ে। অষ্টম পুত্ৰৰ জন্মৰ সময়ত শান্তনুৱে তেওঁক বাধা দিয়ে। গংগাই নিজৰ ঐশ্বৰিক পৰিচয় প্ৰকাশ কৰে আৰু প্ৰতিশ্ৰুতি ভংগ হোৱাৰ বাবে গুচি যায়। পিছলৈ তেওঁ দেৱব্ৰত নামৰ পুত্ৰজনক ঘূৰাই দিয়ে, যি ধনুৰ্বিদ্যা আৰু বেদত পাৰ্গত আছিল।
Adhyaya 5
Devavrata Pratigya Varnanam
এই অধ্যায়ত ৰজা শান্তনুৱে চিকাৰ কৰি থকা অৱস্থাত সত্যৱতীৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়। সত্যৱতীৰ পিতৃয়ে চৰ্ত ৰাখে যে তেওঁৰ সন্তানেই সিংহাসন লাভ কৰিব লাগিব। শান্তনুৱে দেৱব্ৰতক বঞ্চিত কৰিব নিবিচাৰি দুখত থাকে। দেৱব্ৰতে সত্যটো জানি পিতৃৰ বাবে 'ভীষ্ম প্ৰতিজ্ঞা' লয়—সিংহাসন ত্যাগ কৰা আৰু আজীৱন ব্ৰহ্মচাৰী হৈ থকাৰ কঠিন সংকল্প।
Adhyaya 6
Yudhishthira-adi Utpatti Varnanam
সূত মুনিয়ে ব্যাসদেৱৰ পৰা ধৃতৰাষ্ট্ৰ, পাণ্ডু আৰু বিদূৰৰ জন্মৰ কথা বৰ্ণনা কৰিছে। পাণ্ডুৱে সিংহাসনত আৰোহণ কৰে কিন্তু এজন মৰণাপন্ন ঋষিৰ দ্বাৰা অভিশপ্ত হয়। তেওঁ ৰাজ্য ত্যাগ কৰি কুন্তী আৰু মাদ্ৰীৰ সৈতে বনলৈ যায়। দুৰ্বাসা ঋষিৰ মন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি ধৰ্ম, বায়ু আৰু ইন্দ্ৰৰ পৰা যুধিষ্ঠিৰ, ভীম আৰু অৰ্জুনৰ জন্ম হয়। মাদ্ৰীয়ে অশ্বিনীকুমাৰদ্বয়ৰ পৰা নকুল আৰু সহদেৱক জন্ম দিয়ে। কৰ্ণৰ জন্ম আৰু পাণ্ডুৰ মৃত্যুৰ কথাও ইয়াত উল্লেখ আছে।
Adhyaya 7
The Story of the Pandavas and the Vision of the Dead Warriors
এই অধ্যায়ত কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধৰ পৰৱৰ্তী ঘটনাৱলী বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ধৃতৰাষ্ট্ৰই হস্তিনাপুৰত ১৮ বছৰ ধৰি ভীমৰ কটু কথা সহ্য কৰিছিল। শেষত তেওঁ মৃত পুত্ৰসকলৰ অন্তিম সংস্কাৰৰ বাবে যুধিষ্ঠিৰৰ পৰা ধন বিচাৰি বনলৈ যাবলৈ অনুমতি বিচাৰে। ভীমৰ বিৰোধিতা সত্ত্বেও যুধিষ্ঠিৰে ধন প্ৰদান কৰে। ধৃতৰাষ্ট্ৰ, গান্ধাৰী, কুন্তী আৰু বিদুৰ বনলৈ যায়। কেইবছৰমান পিছত যুধিষ্ঠিৰে তেওঁলোকক সাক্ষাৎ কৰে আৰু বিদুৰৰ মৃত্যুৰ সাক্ষী হয়। ঋষি ব্যাসে দেৱী ভুৱনেশ্বৰীৰ কৃপাত মৃত যোদ্ধাসকলক স্বৰ্গৰ পৰা মাতি আনি পৰিয়ালৰ সৈতে পুনৰ মিলন কৰাই দিয়ে।
Adhyaya 8
Ruru Charitra Varnanam (The Story of Ruru)
এই অধ্যায়টো সূতৰ দ্বাৰা ধৃতৰাষ্ট্ৰ, গান্ধাৰী আৰু কুন্তীৰ বনজুইত কৰুণ মৃত্যুৰ বৰ্ণনাৰে আৰম্ভ হৈছে। ইয়াৰ পিছত ব্ৰাহ্মণৰ অভিশাপৰ বাবে প্ৰভাসত যাদৱ বংশৰ ধ্বংস আৰু তাৰ পিছত বলৰাম আৰু ভগৱান কৃষ্ণৰ দেহত্যাগৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে। অৰ্জুনে নিজৰ পূৰ্বৰ দৈৱিক শক্তি হেৰুৱাই তেওঁলোকৰ অন্তিম সংস্কাৰ সম্পন্ন কৰে, দ্বাৰকা খালী কৰে আৰু ইন্দ্ৰপ্ৰস্থত বজ্ৰক ৰজা হিচাপে অভিষেক কৰে। এই কথা শুনি যুধিষ্ঠিৰ আৰু পাণ্ডৱসকলে পৰীক্ষিতক ৰাজমুকুট পিন্ধাই হিমালয়লৈ যাত্ৰা কৰে। পৰীক্ষিতে ষাঠী বছৰ ধৰি ধৰ্মীয়ভাৱে শাসন কৰে কিন্তু চিকাৰৰ সময়ত খঙতে এজন ধ্যানমগ্ন ঋষিৰ ডিঙিত এটা মৃত সাপ আঁৰি দিয়ে। ঋষিৰ পুত্ৰই পৰীক্ষিতক সাত দিনৰ ভিতৰত তক্ষক সাপৰ দ্বাৰা মৃত্যু হ’বলৈ অভিশাপ দিয়ে। মন্ত্ৰীসকলৰ সৈতে ভাগ্য বনাম মানুহৰ প্ৰচেষ্টা (পুৰুষাৰ্থ)ৰ বিষয়ে আলোচনা কৰি পৰীক্ষিতে ৰুৰুৰ কাহিনীটো উপস্থাপন কৰে, যিজন ঋষিয়ে তেওঁৰ প্ৰিয় প্ৰমদ্বৰাক পুনৰ জীৱিত কৰিছিল।
Adhyaya 9
King Parikshit's Retreat to the Secret Palace and the Tale of Ruru and Pramadvara
ৰজা পৰীক্ষিতে ঋষি ৰুৰু আৰু প্ৰমদ্বৰাৰ মৰ্মস্পৰ্শী কাহিনী শুনে। গন্ধৰ্ব বিশ্ববসুৰ কন্যা প্ৰমদ্বৰাৰ বিবাহৰ ঠিক আগতে সৰ্পদংশনত মৃত্যু হয়। ৰুৰুৱে নিজৰ আয়ুসৰ আধা অংশ ত্যাগ কৰি তাইক পুনৰ জীৱিত কৰে। এই কাহিনীৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ পৰীক্ষিতে তক্ষকৰ অভিশাপৰ পৰা বাচিবলৈ এটা সুৰক্ষিত সাতমহলীয়া ৰাজপ্ৰসাদ নিৰ্মাণ কৰে। ইফালে, বিষ নিৰাময়ৰ মন্ত্ৰ থকা কাশ্যপ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণে ৰজাৰ ওচৰলৈ যাত্ৰা কৰে।
Adhyaya 10
Parikshinmaranam: The Death of King Parikshit
এই অধ্যায়ত, সৰ্পৰাজ তক্ষকে ব্ৰাহ্মণ কাশ্যপক বাধা দিয়ে, যাৰ ওচৰত সৰ্পদংশন নিৰাময় কৰাৰ শক্তি আছিল। কাশ্যপে তক্ষকৰ বিষত জ্বলি যোৱা এজোপা বট গছ পুনৰ জীৱিত কৰি নিজৰ মন্ত্ৰৰ শক্তি প্ৰমাণ কৰাৰ পিছত, তক্ষকে তেওঁক অপৰিসীম ধন দি বশ কৰে। ধ্যানৰ জৰিয়তে পৰীক্ষিতৰ আয়ুস শেষ হোৱা বুলি জানি কাশ্যপে ধন লৈ ঘৰলৈ উভতি যায়। তক্ষকে এজন ক্ষুদ্ৰ পোকৰ ৰূপ লৈ ফলৰ ভিতৰত সোমাই পৰীক্ষিতৰ ওচৰলৈ যায় আৰু শেষত তেওঁক দংশন কৰি ভস্মীভূত কৰে।
Adhyaya 11
Sarpasatra-varnanam: The Description of the Snake Sacrifice
ৰজা পৰীক্ষিতৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ পুত্ৰ জনমেজয়ক ৰজা হিচাপে অভিষেক কৰা হয়। তেওঁ কৃপাচার্যৰ পৰা শিক্ষা লাভ কৰে আৰু ধৰ্মীয়ভাৱে শাসন কৰে। ঋষি উত্তংকই তেওঁক পিতৃৰ মৃত্যুৰ প্ৰতিশোধ ল’বলৈ উৎসাহিত কৰে। জনমেজয়ই সৰ্প সত্ৰ যজ্ঞ আৰম্ভ কৰে। অৱশেষত ঋষি আস্তিকৰ হস্তক্ষেপত যজ্ঞ বন্ধ হয়, কিন্তু জনমেজয়ৰ মনত শান্তি নাছিল। তেওঁ ব্যাসদেৱৰ ওচৰলৈ যায়।
Adhyaya 12
Śrotṛpravaktṛprasaṅga: The Context of the Speaker and Listener
এই অধ্যায়ত ঋষি ব্যাসে ৰজা জনমেজয়ক পবিত্ৰ দেৱী ভাগৱত পাঠ কৰিবলৈ প্ৰস্তাৱ দিয়ে। জনমেজয়ে তেওঁৰ সৰ্প যজ্ঞত বাধা দিয়া ঋষি আস্তিকৰ বিষয়ে জানিবলৈ বিচাৰে। ব্যাসে জৰৎকাৰুৰ কাহিনী বৰ্ণনা কৰে, যিয়ে নিজৰ পূৰ্বপুৰুষক নৰকৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ বাসুকীৰ ভগ্নীক বিবাহ কৰাইছিল। লগতে কদ্ৰু আৰু বিনতাৰ মাজৰ বিবাদ আৰু আস্তিকৰ জন্মৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। শেষত ব্যাসে জনমেজয়ক তেওঁৰ পিতৃ পৰীক্ষিতৰ মুক্তিৰ বাবে দেৱী ভাগৱত শুনিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে।
Frequently Asked Questions
It focuses on the ancestral lineage of the Mahabharata, including the birth of Veda Vyasa, the Kuru dynasty, King Parikshit's death by snakebite, and Janamejaya's Sarpa Satra.
King Parikshit's death by Takshaka prompts his son Janamejaya to perform a snake sacrifice. To find peace and end the cycle of vengeance, Vyasa advises Janamejaya to listen to the Devi Bhagavata Purana.
The young sage Astika, born to Sage Jaratkaru and the snake-sister of Vasuki, intervenes and successfully halts the Sarpa Satra to save the remaining serpents.
Read Devi Bhagavatam in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.