Adhyaya 6

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने अगस्त्ययात्राजनार्दनाविर्भावो नाम पञ्चमो ऽध्यायः अथोपवेश्य चैवैनमासने परमाद्भुते / हयाननमुपागत्यागस्त्यो वाक्यं समब्रवीत्

এইদৰে শ্ৰীব্ৰহ্মাণ্ড মহাপুৰাণৰ উত্তৰভাগত হয়গ্ৰীৱ–অগস্ত্য সংবাদ, ললিতোপাখ্যানত ‘অগস্ত্যযাত্ৰা আৰু জনাৰ্দনৰ আবিৰ্ভাৱ’ নাম পঞ্চম অধ্যায়। তাৰ পাছত তেওঁক পৰম অদ্ভুত আসনত বহুৱাই, হয়ানন (হয়গ্ৰীৱ)ৰ ওচৰলৈ গৈ অগস্ত্যই বাক্য ক’লে।

Verse 2

भगवन्सर्वधर्मज्ञ सर्वसिद्धान्तवित्तम् / लोकाभ्युदयहेतुर्हि दर्शनं हि भवादृशाम्

হে ভগৱান! তুমি সৰ্বধৰ্মজ্ঞ আৰু সৰ্বসিদ্ধান্তবিদ। তোমাৰ দৰে মহাত্মাৰ দৰ্শনেই লোকৰ অভ্যুদয়ৰ কাৰণ।

Verse 3

आविर्भावं महादेव्यास्तस्या रूपान्तराणि च / विहारश्चैव मुख्या ये तान्नो विस्तरतो वद

মহাদেৱীৰ আবিৰ্ভাৱ, তেখেতৰ নানা ৰূপান্তৰ আৰু যি মুখ্য দিৱ্য লীলা—সেইবোৰ আমাক বিস্তাৰে কওক।

Verse 4

हयग्रीव उवाच अनादिरखिलाधारा सदसत्कर्मरूपिणी / ध्यानैकदृश्या ध्यानाङ्गी विद्याङ्गी हृदयास्पदा

হয়গ্ৰীৱ ক’লে—তেখেত অনাদি, সকলোৰে আধাৰ; সৎ-অসৎ কৰ্মৰূপিণী। ধ্যানতেই দৰ্শনীয়, ধ্যানাংগী, বিদ্যাংগী আৰু হৃদয়ত অধিষ্ঠিতা।

Verse 5

आत्मैक्याद्व्यक्तिमायाति चिरानुष्ठानगौरवात्

আত্মৈক্যৰ দ্বাৰা আৰু দীঘলীয়া অনুষ্ঠানৰ গৌৰৱ-প্ৰভাৱত, তেখেত ব্যক্ত ৰূপে প্ৰকাশ পায়।

Verse 6

आदौ प्रादुरभूच्छक्तिर्ब्रह्मणो ध्यानयोगतः / प्रकृतिर्नाम सा ख्याता देवानामिष्टसिद्धिदा

আদিতে ব্ৰহ্মাৰ ধ্যানযোগৰ পৰা শক্তি প্ৰাদুৰ্ভূত হ’ল; তেখেত ‘প্ৰকৃতি’ নামে খ্যাত আৰু দেৱসকলক ইষ্টসিদ্ধি দানকাৰিণী।

Verse 7

द्वितीयमुदभूद्रूपं प्रवृत्ते ऽमृतमन्थने / शर्वसंमोहजनकमवाङ्मनसगोजरम्

অমৃতমন্থন আৰম্ভ হোৱাত দ্বিতীয় ৰূপ প্ৰকাশ পালে—যি শৰ্ব (শিৱ)-কো মোহিত কৰে, আৰু বাক্-মনসৰ অগোচৰ।

Verse 8

यद्दर्शनादभूदीशः सर्वज्ञो ऽपि विमोहितः / विसृज्य पार्वतीं शीघ्रन्तया रुद्धो ऽतनोद्रतम्

যাৰ দৰ্শনত সৰ্বজ্ঞ ঈশ্বৰো মোহিত হ’ল। পাৰ্বতীক ত্যাগ কৰি তেওঁ শীঘ্ৰে তাইৰ দ্বাৰা ৰুদ্ধ হৈ ৰতিত প্ৰবৃত্ত হ’ল।

Verse 9

तस्यां वै जनयामास शास्तारमसुरार्दनम्

তাইৰ ভিতৰতে তেওঁ অসুৰদমনকাৰী শাস্তাক জন্ম দিলে।

Verse 10

अगस्त्य उवाच कथं वै सर्वभूतेशो वशी मन्मथ शासनः / अहो विमोहितो देव्या जनयामास चात्मजम्

অগস্ত্য ক’লে—সৰ্বভূতেশ, মন্মথ-শাসক, বশী সেই প্ৰভু দেৱীৰ মোহত পৰি কেনেকৈ পুত্ৰ জন্ম দিলে?

Verse 11

हयग्रीव उवाच पुरामरपुराधीशो विजयश्रीसमृद्धिमान् / त्रैलोक्यं पालयामास सदेवासुरमानुषम्

হয়গ্ৰীৱ ক’লে—পূৰ্বে অমৰপুৰৰ অধীশ, বিজয়শ্ৰীত সমৃদ্ধ, দেৱ-অসুৰ-মানৱৰ সৈতে ত্ৰিলোক পালন কৰিছিল।

Verse 12

कैलासशिखराकारं गजेन्द्रमधिरुह्य सः / चचाराखिललोकेषु पूज्यमानो ऽखिलैरपि / तं प्रमत्तं विदित्वाथ भवानीपतिख्ययः

কৈলাস-শিখৰৰ দৰে গজেন্দ্ৰত আৰূঢ় হৈ তেওঁ সকলো লোকত বিচৰণ কৰিছিল, আৰু সকলোৰে দ্বাৰা পূজিত হৈছিল। তাৰপাছত তেওঁক প্ৰমত্ত বুলি জানি ভৱানীপতি-খ্যাত (শিৱ) …

Verse 13

दुर्वाससमथाहूय प्रजिघाय तदन्तिकम् / खण्डाजिनधरो दण्डीधूरिधूसरविग्रहः / उन्मत्तरूपधारी च ययौ विद्याधराध्वना

সিয়ে দুর্বাসা মুনিক আহ্বান কৰি ওচৰলৈ আনিলে। খণ্ডিত অজিন ধৰি, দণ্ডধাৰী, ধূলিধূসৰ দেহে উন্মত্তৰূপ ধাৰণ কৰি সি বিদ্যাধৰ-পথে গ’ল।

Verse 14

एतस्मिन्नन्तरे काले काचिद्विद्याधराङ्गना / यदृच्छयागता तस्य पुरश्चारुतराकृतिः

এই সময়তে অতি মনোমোহা ৰূপৰ এজনী বিদ্যাধৰী যাদৃচ্ছাভাৱে তাৰ সন্মুখত আহি উপস্থিত হ’ল।

Verse 15

चिरकालेन तपसा तोषयित्वा परांबिकाम् / तत्समर्पितमाल्यं च लब्ध्वा संतुष्टमानसा

দীৰ্ঘকাল তপস্যাৰে পৰাম্বিকা দেৱীক সন্তুষ্ট কৰি, দেৱীয়ে অৰ্পণ কৰা পুষ্পমালা লাভ কৰি তাইৰ মন তৃপ্ত হ’ল।

Verse 16

तां दृष्ट्वा मृगुशावाक्षीमुवाच मुनिपुङ्गवः / कुत्र वा गम्यते भीरु कुतो लब्धमिदं त्वया

মৃগশাৱকৰ দৰে চকুযুক্ত তাইক দেখি মুনিশ্ৰেষ্ঠে ক’লে— “হে ভীৰু, তুমি ক’লৈ গৈছা? এইটো তুমি ক’ৰ পৰা পালা?”

Verse 17

प्रणम्य सा महात्मानमुवाच विनयान्विता / चिरेण तपसा ब्रह्मन्देव्या दत्तं प्रसन्नया

তাই মহাত্মাক প্ৰণাম কৰি বিনয়ে ক’লে— “হে ব্রহ্মন, দীৰ্ঘ তপস্যাৰ পিছত প্ৰসন্ন দেৱীয়ে এইটো মোক দিছে।”

Verse 18

तछ्रुत्वा वचनं तस्याः सो ऽपृच्छन्माल्यमुत्तमम् / पृष्टमात्रेण सा तुष्टा ददौ तस्मै महात्मने

তাইৰ বাক্য শুনি তেওঁ উত্তম পুষ্পমালা বিচাৰিলে। কেৱল সুধিলেই তাই সন্তুষ্ট হৈ সেই মহাত্মাক দিলে।

Verse 19

कराभ्यां तत्समादाय कृतार्थो ऽस्मीति सत्वरम् / दधौ स्वशिरसा भक्त्या तामुवाचातिर्षितः

দুয়ো হাতেৰে সেইটো লৈ তেওঁ তৎক্ষণাৎ ক’লে—“মই কৃতাৰ্থ।” ভক্তিভাৱে মূৰত ধৰি অতি আনন্দে তাইক ক’লে।

Verse 20

ब्रह्मादीनामलभ्यं यत्तल्लब्धं भाग्यतो मया / भक्तिरस्तु पदांभोजे देव्यास्तव समुज्ज्वला

ব্ৰহ্মা আদি সকলৰো যি দুৰ্লভ, সেয়া ভাগ্যবলে মই লাভ কৰিলোঁ। হে দেৱী, তোমাৰ পদপদ্মত মোৰ ভক্তি উজ্জ্বল হওক।

Verse 21

भविष्यच्छोभनाकारे गच्छ सौम्ये यथासुखम् / सा तं प्रणम्य शिरसा ययौ तुष्टा यथागतम्

“হে সৌম্য, ভৱিষ্যতে শুভৰূপে থাকি, যথাসুখে যোৱা।” তাই মূৰ নত কৰি তেওঁক প্ৰণাম কৰি, সন্তুষ্ট হৈ যিদৰে আহিছিল তিদৰে উভতি গ’ল।

Verse 22

प्रेषयित्वा स तां भूयो ययौ विद्याधराध्वना / विद्याधरवधूहस्तात्प्रतिजग्राह वल्लकीम्

তাইক বিদায় দি তেওঁ পুনৰ বিদ্যাধৰ-পথে গ’ল। বিদ্যাধৰ-বধূৰ হাতৰ পৰা তেওঁ বল্লকী (বীণা) গ্ৰহণ কৰিলে।

Verse 23

दिव्यस्रगनुलेपांश्च दिव्यान्याभरणानि च / क्वचिद्गृह्णन्क्वचिद्गा यन्क्वचिद्धसन्

তেওঁ দিৱ্য পুষ্পমালা, সুগন্ধি অনুলেপ আৰু দিৱ্য অলংকাৰ কেতিয়াবা গ্ৰহণ কৰি, কেতিয়াবা গাই, কেতিয়াবা হাঁহি হাঁহি বিচৰণ কৰিছিল।

Verse 24

स्वेच्छाविहारी स मुनिर्ययौ यत्र पुरन्दरः / स्वकरस्थां ततो मालां शक्राय प्रददौ मुनिः

স্বেচ্ছাবিহাৰী সেই মুনি য’ত পুরন্দর (ইন্দ্ৰ) আছিল তাত গ’ল; তাৰ পিছত নিজৰ হাতত থকা মালা শক্ৰক অৰ্পণ কৰিলে।

Verse 25

तां गृहीत्वा गजस्कन्धे स्थापयामास देवराट् / गजस्तु तां गृहीत्वाथ प्रेषयामास भूतले

দেৱৰাজ (ইন্দ্ৰ) মালাখন লৈ হাতীৰ কান্ধত থ’লে; কিন্তু হাতীয়ে তাক ধৰি পাছত ভূমিত পেলাই দিলে।

Verse 26

तां दृष्ट्वा प्रेषितां मालां तदा क्रोधेन तापसः / उवाच न धृता माला शिरसा तु मयार्पिता

ভূমিলৈ পঠোৱা সেই মালা দেখি তাপস ক্ৰোধে ক’লে— ‘এই মালা ধাৰণ কৰিবলৈ; মই তো শিৰত অৰ্পণ কৰিছিলোঁ।’

Verse 27

त्रैलोक्यैश्वर्यमत्तेन भवता ह्यवमानिता / महादेव्या धृता या तु ब्रह्माद्यैः पूज्यतेहि सा

ত্রিলোকৰ ঐশ্বৰ্যৰ মদত মত্ত হৈ তুমি তাক অপমান কৰিলা— যি মালা মহাদেৱীয়ে ধাৰণ কৰে আৰু যাক ব্ৰহ্মা আদি সকলেও পূজা কৰে।

Verse 28

त्वया यच्छासितो लोकः सदेवासुरमानुषः / अशोभनो ह्यतेजस्को मम शापाद्भविष्यति

তোমাৰ দ্বাৰা শাসিত এই লোক—দেৱ, অসুৰ আৰু মানুহসহ—মোৰ শাপৰ ফলত নিশ্চয়েই অশোভন আৰু তেজহীন হৈ পৰিব।

Verse 29

इति शप्त्वा विनीतेन तेन संपूजितो ऽपि सः / तूष्णीमेव ययौ ब्रह्मन्भाविकार्यमनुस्मरन्

এইদৰে শাপ দি, সেই বিনীত জনে পূজা কৰিলেও, হে ব্রহ্মন, আগন্তুক কাৰ্য স্মৰণ কৰি তেওঁ নীৰৱে গুচি গ’ল।

Verse 30

विजयश्रीस्ततस्तस्य दैत्यं तु बलिमन्वगात् / नित्यश्रीर्नित्यपुरुषं वासुदेवमथान्वगात्

তাৰ পাছত বিজয়শ্ৰী সেই দৈত্য বলিক অনুসৰণ কৰিলে; আৰু নিত্যশ্ৰী নিত্যপুৰুষ বাসুদেৱক অনুসৰণ কৰিলে।

Verse 31

इन्द्रो ऽपि स्वपुरं गत्वा सर्वदेवसमन्वितः / विषण्णचेता निःश्रीकश्चिन्तयामास देवराट्

ইন্দ্ৰও সকলো দেৱতাৰ সৈতে নিজৰ নগৰলৈ গৈ, মন বিষণ্ণ আৰু শ্ৰীহীন হৈ, দেৱৰাজ চিন্তাত ডুবিল।

Verse 32

अथामरपुरे दृष्ट्वा निमित्तान्यशुभानि च / बृहस्पतिं समाहूय वाक्यमेतदुवाच ह

তাৰ পাছত অমৰপুৰীত অশুভ নিমিত্ত দেখি, বৃহস্পতিকে মাতি (ইন্দ্ৰে) এই কথা ক’লে।

Verse 33

भगवन्सर्वधर्मज्ञ त्रिकालज्ञानकोविद / दृश्यते ऽदृष्टपूर्वाणि निमित्तान्यशुभानि च

হে ভগৱান, আপুনি সৰ্বধৰ্মজ্ঞ আৰু ত্ৰিকালজ্ঞানত নিপুণ; আগতে কেতিয়াও নেদেখা অশুভ নিমিত্তো দেখা গৈছে।

Verse 34

किंफलानि च तानि स्युरुपायो वाथ कीदृशः / इति तद्वचनं श्रुत्वा देवेन्द्रस्य बृहस्पतिः / प्रत्युवाच ततो वाक्यं धर्मार्थसहितं शुभम्

সেইবোৰে কি ফল দিব, আৰু উপায় কেনেকুৱা? এই কথা শুনি দেবেন্দ্ৰৰ বৃহস্পতিয়ে ধৰ্ম-অৰ্থসহিত মঙ্গলময় বাক্যৰে উত্তৰ দিলে।

Verse 35

कृतस्य कर्मणो राजन्कल्पकोटिशतैरपि / प्रायश्चित्तोपभोगाभ्यां विना नाशो न जायते

হে ৰাজন, কৃত কৰ্মৰ নাশ শত কোটি কল্পতো নহয়; প্ৰায়শ্চিত্ত আৰু ভোগ বিনা তাৰ ক্ষয় নঘটে।

Verse 36

इन्द्र उवाच कर्म वा कीदृशं ब्रह्मन्प्रायश्चित्तं च कीदृशम् / तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि तन्मे विस्तरतो वद

ইন্দ্ৰ ক’লে—হে ব্ৰাহ্মণ, কৰ্ম কেনেকুৱা আৰু প্ৰায়শ্চিত্ত কেনেকুৱা? মই সকলো শুনিব বিচাৰোঁ; মোক বিস্তাৰে কওক।

Verse 37

बृहस्पतिरुवाच हननस्तेयहिंसाश्च पानमन्याङ्गनारतिः / कर्म पञ्चविधं प्राहुर्दुष्कृतं धरणीपतेः

বৃহস্পতিয়ে ক’লে—হনন, চৌৰ্য, হিংসা, মদ্যপান আৰু পৰস্ত্ৰী-আসক্তি—এইবোৰ ধৰণীপতিৰ পাঁচবিধ দুষ্কৃত্য বুলি কোৱা হয়।

Verse 38

ब्रह्मक्षत्रियविट्शूद्रगोतुरङ्गखरोष्ट्रकाः / चतुष्पदो ऽण्डजाब्जाश्च तिर्यचो ऽनस्थिकास्तथा

ব্ৰাহ্মণ-ক্ষত্ৰিয়- বৈশ্য-শূদ্ৰ, গাই-ঘোঁৰা-গাধা-উষ্ট্ৰ; চতুষ্পদ, অণ্ডজ, জলজ, তিৰ্যক্ আৰু অস্থিহীন প্ৰাণীও।

Verse 39

अयुतं च सहस्रं च शतं दश तथा दश / दशपञ्चत्रिरेकार्धमानुपूर्व्यादिदं भवेत्

অযুত, সহস্ৰ, শত, দশ আৰু পুনৰ দশ; তাৰ পিছত দশ, পাঁচ, তিনি, এক আৰু অৰ্ধ—এই ক্ৰমে এই গণনা হয়।

Verse 40

ब्रह्मक्षत्रविशां स्त्रीणामुक्तार्थे पापमादिशेत् / पितृमातृगुरुस्वामि पुत्राणां चैव निष्कृतिः

ব্ৰাহ্মণ-ক্ষত্ৰিয়- বৈশ্যৰ স্ত্ৰীসকলৰ বিষয়ে শাস্ত্ৰ উক্তাৰ্থ অনুসাৰে পাপৰ বিধান কৰে; আৰু পিতা-মাতা-গুৰু-স্বামী-পুত্ৰৰ প্ৰায়শ্চিত্তো কয়।

Verse 41

गुर्वाज्ञया कृतं पापं तदाज्ञालङ्घनेर्ऽथकम् / दशब्राह्मणभृत्यर्थमेकं हन्याद्द्विजं नृपः

গুৰুৰ আজ্ঞাৰে কৰা পাপ, সেই আজ্ঞা লংঘনৰ তুলনাত (লঘু) গণ্য; দহজন ব্ৰাহ্মণ-ভৃত্যৰ হিতাৰ্থে ৰজাই এজন দ্বিজক দণ্ড (বধ) কৰিব পাৰে।

Verse 42

शतब्राह्मणभृत्यर्थं ब्राह्मणो ब्राह्मणं तु वा / पञ्चब्रह्मविदामर्थे त्रैश्यमेकं तु दण्डयेत्

শত ব্ৰাহ্মণ-ভৃত্যৰ হিতাৰ্থে ব্ৰাহ্মণ ব্ৰাহ্মণকেও (দণ্ড) দিব পাৰে; আৰু পাঁচ ব্ৰহ্মবিদৰ হিতাৰ্থে এজন বৈশ্যক দণ্ড দিব লাগে।

Verse 43

वैश्यं दशविशामर्थे विशां वा दण्डयेत्तथा / तथा शतविशामर्थे द्विजमेकं तु दण्डयेत्

দহজন বিশৰ দণ্ডৰ সমান অপৰাধত বৈশ্যক, আৰু তদ্ৰূপ বিশক দণ্ডিত কৰা; আৰু শত বিশৰ সমান হ’লে এজন দ্বিজক দণ্ডিত কৰা।

Verse 44

शूद्राणां तु सहस्राणां दण्डयेद्ब्राह्मणं तु वा / तच्छतार्थं तु वा वैश्यं तद्दशार्द्धं तु शूद्रकम्

হাজাৰ শূদ্ৰৰ দণ্ডৰ সমান হ’লে ব্ৰাহ্মণক দণ্ডিত কৰা; তাৰ শতভাগৰ এক ভাগ পৰিমাণে বৈশ্যক, আৰু তাৰ দশভাগৰ অর্ধেক পৰিমাণে শূদ্ৰক দণ্ডিত কৰা।

Verse 45

बन्धूनां चैव मित्राणामिष्टार्थे तु त्रिपादकम् / अर्थं कलत्रपुत्रार्थे स्वात्मार्थे न तु किञ्चन

বন্ধু আৰু মিত্ৰৰ ইষ্ট-হিতৰ বাবে (ধনৰ) তিন পাদ দিয়া উচিত; পত্নী-পুত্ৰৰ হিতৰ বাবে (কিছু) অৰ্থ, কিন্তু নিজৰ স্বাৰ্থৰ বাবে একো নহয়।

Verse 46

आत्मानं हन्तुमारब्धं ब्राह्मणं क्षत्रियं विशम् / गां वा तुरगमन्यं वा हत्वा दोषैर्न लिप्यते

যি ব্ৰাহ্মণ, ক্ষত্ৰিয় বা বৈশ্য নিজৰ প্ৰাণ ল’বলৈ উদ্যত হয়, অথবা গাই, ঘোঁৰা বা অন্য (পশু) বধ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে—তাক বধ কৰিলে দোষ নালাগে।

Verse 47

आत्मदारात्मजभ्रातृबन्धूनां च द्विजोत्तम / क्रमाद्दशगुणो दोषो रक्षणे च तथा फलम्

হে দ্বিজোত্তম! নিজৰ, পত্নী, পুত্ৰ, ভ্ৰাতা আৰু বন্ধুসকলৰ ক্ষেত্ৰত ক্ৰমে (অৰক্ষাত) দোষ দশগুণ বাঢ়ে; আৰু ৰক্ষণত ফলও তদ্ৰূপ (দশগুণ) হয়।

Verse 48

भूपद्विजश्रोत्रियवेदविद्व्रतीवेदान्तविद्वेदविदां विनाशे / एकद्विपञ्चाशदथायुतं च स्यान्निष्कृतिश्चेति वदन्ति संतः

ভূপ, দ্বিজ, শ্ৰোত্ৰিয়, বেদবিদ্, ব্ৰতী, বেদান্তবিদ্ আৰু পণ্ডিতসকলৰ বিনাশ ঘটালে, সৎলোকসকলে কয়—এক, দুই, পঞ্চান্ন আৰু এক অযুত (দহ হাজাৰ) পৰিমাণ প্ৰায়শ্চিত্ত হয়।

Verse 49

तेषां च रक्षणविधौ हि कृते च दाने पूर्वोदितोत्तरगुणं प्रवदन्ति पुण्यम् / तेषां च दर्शनविधौ नमने चकार्ये शूश्रूषणे ऽपि चरतां सदृशांश्च तेषाम्

তেওঁলোকৰ ৰক্ষণ-বিধি পালন কৰি দান দিলে, পূৰ্বোক্ততকৈও অধিক গুণযুক্ত পুণ্য বুলি কোৱা হয়; আৰু তেওঁলোকৰ দৰ্শন, নমস্কাৰ, শুশ্ৰূষা (সেৱা) আৰু তেওঁলোকৰ সদৃশ সদাচৰণতেও তেনে পুণ্য লাভ হয়।

Verse 50

सिंहव्याघ्रमृगादीनि लोकहिंसाकराणि तु / नृपो हन्याच्च सततं देवार्थे ब्राह्मणार्थके

সিংহ, ব্যাঘ্ৰ, মৃগ আদি যিসকলে লোকহিংসা কৰে, দেৱকাৰ্য আৰু ব্ৰাহ্মণহিতৰ বাবে ৰজাই সিহঁতক সদায় বধ কৰিব লাগে।

Verse 51

आपत्स्वात्मार्थके चापि हत्वा मेध्यानि भक्षयेत्

আপদকালত, নিজৰ প্ৰয়োজনৰ বাবেও, মেধ্য (শুদ্ধ) প্ৰাণী বধ কৰি ভক্ষণ কৰিব পাৰি।

Verse 52

नात्मार्थे पाचयेदन्न नात्मार्थे पाचयेत्पशून् / देवार्थे ब्राह्मणार्थे वा पचमानो न लिप्यते

নিজৰ বাবে অন্ন নৰান্ধিব, নিজৰ বাবে পশুও নৰান্ধিব; দেৱকাৰ্য বা ব্ৰাহ্মণহিতৰ বাবে ৰান্ধিলে পাপত লিপ্ত নহয়।

Verse 53

पुरा भगवती माया जगदुज्जीवनोन्मुखी / ससर्ज सर्वदेवांश्च तथैवासुरमानुषान्

পূৰ্বকালত জগতক উজীৱিত কৰিবলৈ উন্মুখ ভগৱতী মায়াই সকলো দেৱতা, তদ্ৰূপ অসুৰ আৰু মানুহক সৃষ্টি কৰিলে।

Verse 54

तेषां संरक्षणार्थाय पशूनपि चतुर्दश / यज्ञाश्च तद्विधानानि कृत्वा चैनानुवाच ह

তেওঁলোকৰ সংৰক্ষণাৰ্থে চৌদটা মেধ্য পশু, যজ্ঞ আৰু তাৰ বিধান স্থাপন কৰি তেওঁ তেওঁলোকক উপদেশ দিলে।

Verse 55

यजध्वं पशुभिर्देवान्विधिनानेन मानवाः / इष्टानि ये प्रदास्यन्ति पुष्टास्ते यज्ञभाविताः

হে মানৱসকল, এই বিধি অনুসাৰে পশুবলিৰে দেৱতাসকলক যজন কৰা; যজ্ঞে পুষ্ট হৈ তৃপ্ত দেৱতাই তোমালোকক ইষ্ট ফল দিব।

Verse 56

एवं प्रवर्तितं चक्रं नानुवर्तयतीह यः / दरिद्रो नारकश्चैव भवेज्जन्मनि जन्मनि

এইদৰে প্ৰৱৰ্তিত এই চক্ৰ যিয়ে ইয়াত অনুসৰণ নকৰে, সি জন্মে জন্মে দৰিদ্ৰ আৰু নৰকগামী হয়।

Verse 57

देवतार्थे च पित्रर्थे तथैवाभ्यागते गुरौ / महदागमने चैव हन्यान्मेध्यान्पशून्द्विजः

দেৱতাৰ্থে, পিতৃৰ্থে, অতিথি ৰূপে অহা গুৰুৰ বাবে আৰু মহৎ আগমনৰ সময়ত দ্বিজে মেধ্য পশু বধ কৰা উচিত।

Verse 58

आपत्सु ब्राह्मणो मांसं मेध्यमश्नन्न दोषभाक् / विहितानि तु कार्याणि प्रतिषिद्धानि वर्जयेत्

আপদকালত ব্ৰাহ্মণে যদি শুদ্ধ (মেধ্য) মাংস ভক্ষণ কৰে, তেন্তে সি দোষভাগী নহয়। কিন্তু বিধিসন্মত কৰ্ম কৰিব আৰু নিষিদ্ধ কৰ্ম বর্জন কৰিব।

Verse 59

पुराभूद्युवनाश्वस्य देवतानां महाक्रतुः / ममायमिति देवानां कलहः समजायत

পুৰাতন কালত যুবনাশ্বৰ দ্বাৰা দেৱতাসকলৰ উদ্দেশ্যে এক মহাক্ৰতু (মহাযজ্ঞ) অনুষ্ঠিত হৈছিল। ‘ইয়া মোৰ’ বুলি ক’ত দেৱতাসকলৰ মাজত কলহ জন্মিল।

Verse 60

तदा विभज्य देवानां मानुषांश्च पशूनपि / विभज्यैकैकशः प्रदाद्ब्रह्मा लोकपितामहः

তেতিয়া লোকপিতামহ ব্ৰহ্মাই দেৱতা, মানুহ আৰু পশুকো পৃথক কৰি, একে একে ভাগ কৰি প্ৰদান কৰিলে।

Verse 61

ततस्तु परमा शक्तिर्भूतसंधसहायिनी / कुपिताभूत्ततो ब्रह्मा तामुवाच नयान्वितः

তাৰ পাছত ভূতসংঘৰ সহায়িনী পৰম শক্তি ক্ৰুদ্ধ হ’ল। তেতিয়া নীতিযুক্ত ব্ৰহ্মাই তাক ক’লে।

Verse 62

प्रादुर्भूता समुद्वीक्ष्य भूतानन्दभयान्वितः / प्राञ्जलिः प्रणतस्तुत्वा प्रसीदेति पुनः पुनः

তাই প্ৰাদুৰ্ভূত হোৱা দেখি, আনন্দ আৰু ভয়ত আৱিষ্ট হৈ, সি অঞ্জলি বঁধি প্ৰণাম কৰি স্তৱ কৰি, পুনঃ পুনঃ ক’লে—‘প্ৰসন্ন হওক।’

Verse 63

प्रादुर्भूता यतो ऽसि त्वं कृतर्थो ऽस्मि पुरो मम / त्वयैतदखिलं कर्म निर्मितं सुशुभाशुभम्

যিহেতু তুমি মোৰ সন্মুখত প্ৰাদুৰ্ভূত হৈছা, মই কৃতাৰ্থ হ’লোঁ। তোমাৰ দ্বাৰাই এই সমগ্ৰ কৰ্ম—অতি শুভ আৰু অশুভ—নিৰ্মিত হৈছে।

Verse 64

श्रुतयः स्मृतयश्चैव त्वयैव प्रतिपादिताः / त्वयैव कल्पिता यागा मन्मुखात्तु महाक्रतौ

শ্ৰুতি আৰু স্মৃতিও তোমাৰ দ্বাৰাই প্ৰতিপাদিত। মহাক্ৰতুত যাগসমূহো তোমাৰেই কল্পিত, কিন্তু সেয়া মোৰ মুখেদি প্ৰকাশ পালে।

Verse 65

ये विभक्तास्तु पशवो देवानां परमेश्वरि / ते सर्वे तावकाः संतुभूतानामपि तृप्तये

হে পৰমেশ্বৰী! দেৱতাসকলৰ বাবে যি পশুবোৰ বিভক্ত কৰা হৈছে, সেয়া সকলো তোমাৰেই হওক, যাতে সকলো ভূতৰো তৃপ্তি হয়।

Verse 66

इत्युक्त्वान्तर्दधे तेषां पुर एव पितामहः / तदुक्तेनैव विधिना चकार च महाक्रतून्

এইদৰে কৈ পিতামহ তেওঁলোকৰ সন্মুখতেই অন্তৰ্ধান হ’ল। আৰু তেখেতে কোৱা সেই একে বিধি অনুসাৰে মহাক্ৰতুসমূহ সম্পন্ন কৰিলে।

Verse 67

इयाज च परां शक्तिं हत्वा मेध्यान्पशूनपि / तत्तद्विभागो वेदेषु प्रोक्तत्वादिह नोदितः

তেওঁ পৰাশক্তিৰ যজন কৰিলে আৰু মেধ্য পশুবোৰকো বধ কৰিলে। সিহঁতৰ বিভাগসমূহ বেদত কোৱা আছে, সেয়ে ইয়াত উল্লেখ কৰা নহ’ল।

Verse 68

स्त्रियः शुद्रास्तथा मांसमादद्युर्ब्राह्मणं विना / आपत्सु ब्राह्मणो वापि भक्षयेद्गुर्वनुज्ञया

স্ত্ৰী আৰু শূদ্ৰে ব্ৰাহ্মণ নথাকিলেও মাংস গ্ৰহণ কৰিব পাৰে; আপদকালত ব্ৰাহ্মণেও গুৰুৰ অনুমতিত ভক্ষণ কৰিব পাৰে।

Verse 69

शिवोद्भवमिद पिण्डमत्यथ शिवतां गतम् / उद्बुध्यस्व पशो त्वं हि नाशिवः सञ्छिवो ह्यसि

এই পিণ্ড শিৱোদ্ভৱ আৰু পৰম শিৱত্বলৈ গ’ল; হে পশু, জাগ—তুমি অশিৱ নহয়, তুমি শিৱেই।

Verse 70

ईशः सर्वजगत्कर्ता प्रभवः प्रलयस्तथा / यतो विश्वाधिको रुद्रस्तेन रुद्रो ऽसि वै पशो

ঈশ্বৰেই সৰ্বজগতৰ কৰ্তা, উৎপত্তি আৰু প্ৰলয়; যিহেতু ৰুদ্ৰ বিশ্বাতীত, সেয়ে হে পশু, তুমিও ৰুদ্ৰ।

Verse 71

अनेन तुरगं गा वा गजोष्ट्रमहिषादिकम् / आत्मार्थं वा परार्थं वा हत्वा दोषैर्न लिप्यते

এই বিধিৰে ঘোঁৰা, গাই, হাতী, উট, মহিষ আদি নিজৰ বা পৰৰ হিতৰ বাবে বধ কৰিলে দোষ নালাগে।

Verse 72

गृहानिष्टकरान्वापि नागाखुबलिवृश्चिकान् / एतद्गृहाश्रमस्थानां क्रियाफलमभीप्सताम् / मनःसंकल्पसिद्धानां महतां शिववर्चसाम्

ঘৰলৈ অনিষ্ট কৰা সাপ, ইঁদুৰ, বলি-কীট আৰু বিচ্ছু আদি বিষয়তো—ই গৃহাশ্ৰমস্থসকলৰ বাবে, যিসকলে ক্ৰিয়াৰ ফল কামনা কৰে; আৰু মনঃসঙ্কল্পে সিদ্ধ, শিৱতেজে দীপ্ত মহাত্মাসকলৰ বিধান।

Verse 73

पशुयज्ञेन चान्येषामिष्टा पूर्तिकरं भवेत् / जपहोमार्चनाद्यैस्तु तेषामिष्टं च सिध्यति

পশুযজ্ঞে অন্যসকলৰ ইষ্ট-পূর্তি হয়; আৰু জপ, হোম, অৰ্চনা আদি দ্বাৰাও তেওঁলোকৰ কামনা সিদ্ধ হয়।