Shloka 44

शूद्राणां तु सहस्राणां दण्डयेद्ब्राह्मणं तु वा / तच्छतार्थं तु वा वैश्यं तद्दशार्द्धं तु शूद्रकम्

śūdrāṇāṃ tu sahasrāṇāṃ daṇḍayedbrāhmaṇaṃ tu vā / tacchatārthaṃ tu vā vaiśyaṃ taddaśārddhaṃ tu śūdrakam

হাজাৰ শূদ্ৰৰ দণ্ডৰ সমান হ’লে ব্ৰাহ্মণক দণ্ডিত কৰা; তাৰ শতভাগৰ এক ভাগ পৰিমাণে বৈশ্যক, আৰু তাৰ দশভাগৰ অর্ধেক পৰিমাণে শূদ্ৰক দণ্ডিত কৰা।

śūdrāṇāmof Śūdras
śūdrāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootśūdra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन)
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (अवधारण/विरोधार्थक-अव्यय)
sahasrāṇāmof thousands
sahasrāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootsahasra (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन)
daṇḍayetshould punish
daṇḍayet:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootdaṇḍ (दण्ड्, धातु)
FormOptative/vidhiliṅ (विधिलिङ्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
brāhmaṇama Brahmin
brāhmaṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (अवधारण/विरोधार्थक-अव्यय)
or
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
FormAlternative particle (विकल्पार्थक-अव्यय)
tat-śata-arthamthat (amount) of a hundred (in value)
tat-śata-artham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + śata (संख्या-प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); समासः—कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः: 'that (amount) which is a hundred in value' (tad + śatārtham)
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (अवधारण/विरोधार्थक-अव्यय)
or
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
FormAlternative particle (विकल्पार्थक-अव्यय)
vaiśyama Vaiśya
vaiśyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvaiśya (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
tat-daśa-arddhamhalf of that ten(-amount)
tat-daśa-arddham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + daśa (संख्या-प्रातिपदिक) + arddha (ardha, प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); समासः—तत्पुरुषः: 'half of that ten(-value)' i.e., half of that (previous) tenfold amount
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (अवधारण/विरोधार्थक-अव्यय)
śūdrakama Śūdra (diminutive/lesser term)
śūdrakam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśūdraka (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)