Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration

Lalitopākhyāna

श्रीकामाक्षीति सा देवी महात्रिपुरसुंदरी / भूमण्डलस्थिता देवी किं करोति महेश्वरी / एतस्याश्चरितं दिव्यं वद मे वदतां वर

śrīkāmākṣīti sā devī mahātripurasuṃdarī / bhūmaṇḍalasthitā devī kiṃ karoti maheśvarī / etasyāścaritaṃ divyaṃ vada me vadatāṃ vara

সেই মহাত্ৰিপুৰসুন্দৰী দেৱী ‘শ্ৰীকামাক্ষী’ বুলি জনাজাত। ভূমণ্ডলত অৱস্থিত হৈও সেই মহেশ্বৰী দেৱী কি কৰে? হে বাক্যশ্ৰেষ্ঠ, তেওঁৰ এই দিব্য চৰিত্ৰ মোক কোৱা।

śrī-kāmākṣīŚrī Kāmākṣī
śrī-kāmākṣī:
Karta (कर्ता) / topic
TypeNoun
Rootśrī (श्री) + kāmākṣī (कामाक्षी) (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1), Singular; honorific title-name
itithus (called)
iti:
Vākyārtha-sūcaka (वाक्यार्थसूचक)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (इति-निपात)
she
:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1), Singular; pronoun
devīgoddess
devī:
Karta (कर्ता) / apposition
TypeNoun
Rootdevī (देवी) (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1), Singular
mahā-tripura-sundarīMahātripurasundarī
mahā-tripura-sundarī:
Karta (कर्ता) / apposition
TypeNoun
Rootmahā (महा) + tripurā (त्रिपुरा) + sundarī (सुन्दरी) (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1), Singular; appositional name
bhū-maṇḍala-sthitāsituated on the earth
bhū-maṇḍala-sthitā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhū (भू) + maṇḍala (मण्डल) + sthita (स्थित, √sthā + kta)
FormPast passive participle (क्त-कृदन्त) used adjectivally; Feminine, Nominative, Singular; 'situated on the earth-circle'
devīthe goddess
devī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdevī (देवी) (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1), Singular; repetition for emphasis
kimwhat?
kim:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormInterrogative particle used adverbially (प्रश्न-अव्यय)
karotidoes
karoti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (कृ धातु)
FormPresent (लट्), 3rd person, Singular, Parasmaipada
maheśvarīthe Great Goddess
maheśvarī:
Karta (कर्ता) / apposition
TypeNoun
Rootmaheśvarī (महेश्वरी) (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1), Singular; epithet
etasyaof this (one)
etasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootetat (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive (6), Singular
āścaritamdeed, story
āścaritam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootā-carita (आचरित) (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2), Singular
divyamdivine
divyam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdivya (दिव्य) (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2), Singular; qualifies 'āścaritam'
vadatell
vada:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vad (वद् धातु)
FormImperative (लोट्), 2nd person, Singular, Parasmaipada
meto me
me:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootasmad (अस्मद् सर्वनाम)
FormDative (4/चतुर्थी), Singular; enclitic form
vadatāmof speakers
vadatām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Root√vad (वद् धातु) + śatṛ (शतृ)
FormPresent active participle (शतृ-कृदन्त) used substantively; Masculine, Genitive (6), Plural (बहुवचन)
varaO best (one)
vara:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvara (वर) (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative (8/सम्बोधन), Singular