Adhyaya 15

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे प्रियव्रतवंशानुकीर्त्तनं नाम चतुदशो ऽध्यायः सूत उवाच एवं प्रजासन्निवेशं श्रुत्वा वै शांशपायनिः / पप्रच्छ नियतं सूतं पृथिव्युद धिविस्तरम्

এইদৰে শ্ৰীব্ৰহ্মাণ্ড মহাপুৰাণত, বায়ুপ্ৰোক্ত পূৰ্বভাগৰ দ্বিতীয় অনুষঙ্গপাদত ‘প্ৰিয়ব্ৰতবংশানুকীৰ্তন’ নাম চতুৰ্দশ অধ্যায়। সূত ক’লে—এনেদৰে প্ৰজাৰ বিন্যাস শুনি শাংশপায়নিয়ে নিয়তচিত্তে সূতক পৃথিৱী আৰু সাগৰৰ বিস্তাৰ বিষয়ে সুধিলে।

Verse 2

कति द्वीपा समुद्रा वा पवता वा कति स्मृताः / कियन्ति चैव वर्षाणि तेषु नद्यश्च काः स्मृताः

দ্বীপ কিমান, সমুদ্ৰ কিমান, আৰু পৰ্বত কিমান বুলি স্মৃতিত কোৱা হৈছে? তদুপৰি তাত বৰ্ষ কিমান, আৰু তাত কোন কোন নদীৰ উল্লেখ আছে?

Verse 3

महा भूतप्रमाणं च लोकालोकं तथैव च / पर्यायं परिमाणं च गतिं चन्द्रार्कयोस्तथा / एतत्प्रबूहि नः सर्वं विस्तरेण यथार्थतः

মহাভূতৰ প্ৰমাণ, লোকালোকৰ স্বৰূপ, তাৰ ক্ৰম আৰু পৰিমাণ, আৰু চন্দ্ৰ-সূৰ্যৰ গতি—এই সকলো আমাৰ আগত যথাৰ্থভাৱে বিস্তাৰে কওক।

Verse 4

सूत उवाच हन्त वो ऽहं प्रवक्ष्यामि पृथिव्यायामविस्तरम्

সূত ক’লে—শুনা, মই তোমালোকক পৃথিৱীৰ বিস্তাৰ বৰ্ণনা কৰিম।

Verse 5

संख्यां चैव समुद्राणां द्वीपानां चैव विस्तरम् / द्वीपभेदसहस्राणि सप्तस्वन्तर्गतानि च

সমুদ্ৰসমূহৰ সংখ্যা আৰু দ্বীপসমূহৰ বিস্তাৰ, আৰু সেই সাতটাৰ অন্তৰ্গত দ্বীপভেদৰ সহস্ৰ সহস্ৰ ৰূপো।

Verse 6

न शक्यन्ते क्रमेणेह वक्तुं यैः सततं जगत् / सप्त द्वीपान्प्रवक्ष्यामि चन्द्रादित्यग्रहैः सह

যাৰ দ্বাৰা এই জগত সদায় চলি থাকে, সেয়া ইয়াত ক্ৰমে কোৱা সম্ভৱ নহয়; চন্দ্ৰ-সূৰ্য আৰু গ্ৰহসমেত মই সাত দ্বীপ বৰ্ণনা কৰিম।

Verse 7

तेषां मनुष्या स्तर्क्केण प्रमाणानि प्रचक्षते / अचिन्त्याः खलु ये भावा न तांस्तर्केण साधयेत्

সিহঁতৰ বিষয়ে মানুহে তৰ্কেৰে প্ৰমাণ দেখুৱায়; কিন্তু যি ভাব সত্যই অচিন্ত্য, তাক তৰ্কেৰে সিদ্ধ কৰা উচিত নহয়।

Verse 8

प्रकृतिभ्यः परं यच्च तदचिन्त्यं प्रचक्षते / नववर्षं प्रवक्ष्यामि जंबूद्वीपं यथातथम्

যি প্ৰকৃতিৰ ওপৰত, তাক ‘অচিন্ত্য’ বুলি কোৱা হয়; এতিয়া মই যথাযথভাৱে জম্বুদ্বীপৰ নৱবৰ্ষৰ বৰ্ণনা কৰিম।

Verse 9

विस्तरान्मण्डलाच्चैव योजनैस्तन्निबोधत / शतमेकं सहस्राणां योजनाग्रात्समन्ततः

তাৰ বিস্তাৰ আৰু পৰিমণ্ডল যোজনাৰে বুজা; চাৰিওফালে সি সহস্ৰৰ ভিতৰত এক শত যোজন পৰ্যন্ত বিস্তৃত।

Verse 10

नानाजनपदाकीर्णः पुरैश्च विविधैश्शुभैः / सिद्धचारणसंकीणः पर्वतैरुपशोभितः

সেয়া নানান জনপদে পৰিপূৰ্ণ, বিভিন্ন শুভ নগৰে সমৃদ্ধ, সিদ্ধ আৰু চাৰণসকলৰে ভৰপূৰ আৰু পৰ্বতেৰে শোভিত আছিল।

Verse 11

सर्वधातुनिबद्धैश्च शिलाजाल समुद्भवैः / पर्वतप्रभवाभिश्च नदीभिः सर्वतस्ततः

তাত সৰ্বধাতুৰে সমৃদ্ধ, শিলাজালৰ পৰা উদ্ভূত আৰু পৰ্বত-প্ৰসূত নদীবোৰ চাৰিওফালে সৰ্বত্ৰ বোৱাই আছিল।

Verse 12

जंबूद्वीपः पृथुः श्रीमान् सर्वतः पृथुमण्डलः / नवभिश्चावृतः सर्वो भुवनैर्भूतभावनैः

জম্বুদ্বীপ আছিল বিশাল আৰু শ্ৰীসমৃদ্ধ; তাৰ মণ্ডল সৰ্বদিশে বিস্তৃত, আৰু ভূতভাবন নৱ ভুবনে তাক সম্পূৰ্ণৰূপে আৱৃত কৰিছিল।

Verse 13

लवणेन समुद्रेण सर्वतः परिवारितः / जंबूद्वीपस्य विस्तारात् समेन तु समन्ततः

সেয়া সৰ্বদিশে লৱণ সাগৰে পৰিবেষ্টিত আছিল; আৰু সেই সাগৰো চাৰিওফালে জম্বুদ্বীপৰ বিস্তাৰৰ সমান পৰিমাপে বিস্তৃত আছিল।

Verse 14

प्रागायताः सूपर्वाणः षडिमे वर्षपर्वताः / अवगाढा ह्युभयतः मसुद्रौ पूर्वपश्चिमौ

এই ছয়টা বৰ্ষপৰ্বত পূব দিশলৈ দীঘলকৈ বিস্তৃত, সুসংযুক্ত পৰ্বসন্ধিযুক্ত আছিল; আৰু সিহঁত দুয়োফালে—পূব আৰু পশ্চিম সাগৰত—গভীৰভাৱে নিমজ্জিত আছিল।

Verse 15

हिमप्रायश्च हिमवान् हेमकूटश्च हेमवान् / सर्वर्त्तुषु सुखश्चापि निषधः पर्वतो महान्

হিমে আচ্ছন্ন হিমৱান, সোণালী শিখৰ হেমকূট আৰু হেমৱান; আৰু সকলো ঋতুতেই সুখদ মহান নিষধ পৰ্বত।

Verse 16

चतुर्वर्णश्च सौवर्णो मेरुश्चारुतमः स्मृतः / द्वात्रिंशच्च सहस्राणि विस्तीर्णः स च मूर्द्धनि

চাৰি বৰ্ণে বিভূষিত, সোণালী আৰু অতি মনোহৰ বুলি মেরুক স্মৰণ কৰা হয়; তাৰ শিখৰত বত্ৰিশ সহস্ৰ যোজন বিস্তাৰ।

Verse 17

वृत्ताकृतिप्रमाणश्च चतुरस्रः समुच्छ्रितः / नानावर्णास्तु पार्श्वेषु प्रजापतिगुणान्वितः

ইয়াৰ পৰিমাপ বৃত্তাকাৰ, আৰু ই চতুৰস্ৰ ৰূপে উৰ্ধ্বলৈ উন্নত; পাৰ্শ্বত নানাৰঙ, আৰু প্ৰজাপতি-গুণে সমন্বিত।

Verse 18

नाभिबन्धनसंभूतो ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः / पूर्वतर्ः श्वेतवर्णश्च ब्राह्मणस्तस्य तेन तत्

অব্যক্তজন্ম ব্ৰহ্মাৰ নাভিবন্ধনৰ পৰা যি উৎপন্ন, পূৰ্ব দিশত সি শ্বেতবৰ্ণ ব্ৰাহ্মণ; সেই কাৰণেই তেনে কোৱা হৈছে।

Verse 19

पार्श्वमुत्तरतस्तस्य रक्तवर्मः स्वभावतः / तेनास्य क्षत्त्रभावस्तु मेरोर्नानार्थकारणात्

তাৰ উত্তৰ পাৰ্শ্বত স্বভাৱত ৰক্তবৰ্ণ আৱৰণ আছে; নানান কাৰণত সেয়ে মেরুৰ ক্ষত্ৰিয়-ভাব কোৱা হয়।

Verse 20

पीतश्च दक्षिणेनासौ तेन वैश्यत्वमिष्यते / भृङ्गपत्रनिभश्चापि पश्चिमेन समाचितः

যি দক্ষিণ দিশত পীতবৰ্ণ, তাৰে বৈশ্যত্ব নিৰ্ণীত হয়; আৰু যি পশ্চিম দিশত অৱস্থিত, সি ভৃংগপত্ৰ সদৃশ বৰ্ণযুক্ত বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 21

तेनास्य शूद्रभावः स्यादिति वर्णाः प्रकीर्त्तिताः / वृत्तः स्वभावतः प्रोक्तो वर्णतः परिमाणतः

সেইদৰে তাৰ শূদ্ৰভাব হ’ব—এইভাৱে বৰ্ণসমূহ কীৰ্তিত হৈছে। তাৰ আকৃতি স্বভাৱত কোৱা হৈছে, আৰু বৰ্ণৰ দ্বাৰা তাৰ পৰিমাপ নিৰ্ণীত হয়।

Verse 22

नीलश्च वैदुर्यमयः श्वेतः घुक्लो हिरण्मयः / मयुरबर्हवर्णस्तु शातकैंभश्च शृङ्गवान्

এটা নীল, বৈদূৰ্যমণিসদৃশ; এটা শ্বেত, উজ্জ্বল আৰু হিৰণ্ময়; এটা ময়ূৰবৰ্হ সদৃশ বৰ্ণযুক্ত; আৰু এটা শাতকৌম্ভ সদৃশ, শৃংগযুক্ত।

Verse 23

एते पर्वतराजानः सिद्धचारणसेविताः / तेषामन्तरविष्कंभो नवसाहस्र उच्यते

এই পৰ্বতৰাজসকল সিদ্ধ আৰু চাৰণসকলৰ দ্বাৰা সেবিত। সিহঁতৰ মাজৰ বিস্তাৰ নৱসাহস্ৰ (ন’ হাজাৰ) বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 24

मध्ये त्विलावृतं नाम महामेरोः समन्तमः / नवैवं तु सहस्राणि विस्तीर्णं सर्वतस्तु तत्

মধ্যত ‘ইলাবৃত’ নামৰ দেশ মহামেরুৰ চাৰিওফালে অৱস্থিত। সেয়া সকলো দিশত নৱসাহস্ৰ (ন’ হাজাৰ) পৰ্যন্ত বিস্তৃত বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 25

मध्ये तस्य महामेरुर्विधूम इव पावकः / वेद्यर्द्धं दक्षिणं मेरोरुत्तरार्द्धं तथोत्तरम्

তাৰ মাজত মহামেরু ধোঁৱাহীন অগ্নিৰ দৰে দীপ্ত। মেরুৰ দক্ষিণাৰ্ধ বেদীৰূপ, আৰু উত্তৰাৰ্ধো তেনেদৰে উত্তৰ দিশত অৱস্থিত।

Verse 26

वर्षाणि यानि षट् चैव तेषां ये वर्षपर्वताः / द्वे द्वे सहस्रे विस्तीर्णा योजनानां समुच्छ्रयात्

যি ছয়টা বৰ্ষ, সিহঁতৰ বৰ্ষ-পৰ্বতসমূহ উচ্চতাৰ অনুপাতে দুয়েদুয় হাজাৰ যোজন বিস্তৃত।

Verse 27

जंबूद्वीपस्य विस्तारात्तेषामायाम उच्यते / योजनानां सहस्राणि शतं द्वावायतौ गिरी

জম্বুদ্বীপৰ বিস্তাৰ অনুসৰি সিহঁতৰ আয়াম কোৱা হয়; সেই পৰ্বতসমূহ দৈৰ্ঘ্যত এক লাখ দুহাজাৰ যোজন।

Verse 28

नीलश्च निषधश्चैव ताभ्यां हीनास्तु ये परे / श्वेतश्च हेमकूटश्च हिमवाञ्छृङ्गवांस्तथा

নীল আৰু নিষধ; আৰু সিহঁতৰ তুলনাত কম হোৱা আন পৰ্বতসমূহ—শ্বেত, হেমকূট, আৰু শৃংগসমৃদ্ধ হিমবান।

Verse 29

नवती द्वे अशीती द्वे सहस्राण्यायतास्तु तेः / तेषां मध्ये जनपदास्तानि वर्णाणि सप्त वै

সিহঁতৰ দৈৰ্ঘ্য ক্ৰমে বিৰানব্বই আৰু বিৰাশি হাজাৰ যোজন। সিহঁতৰ মাজত জনপদ আছে; সেয়া সঁচাকৈ সাত বৰ্ণ বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 30

प्रपातविषमैस्तैस्तु पर्वतैरावृतानि तु / संततानि नदीभेदैरगम्यानि परस्परम्

সেই দেশসমূহ প্ৰপাত-দুৰ্গম পৰ্বতে আৱৃত আৰু নদীৰ নানা শাখাই সদায় বিভক্ত; সেয়ে পৰস্পৰে অগম্য।

Verse 31

वसंति तेषु सत्त्वानि नानाजातीनि सर्वशः / इदं हैमवतं वर्षं भारतं नाम विश्रुतम्

সেই ঠাইত সৰ্বত্র নানা জাতিৰ জীৱ-সত্ত্ব বাস কৰে। এই হিমৱত-সম্পৰ্কীয় বৰ্ষ ‘ভাৰত’ নামে প্ৰসিদ্ধ।

Verse 32

हेमकूटं परं ह्यस्मा न्नान्ना किंषुरुपं स्मृतम् / नैषधं हेमकूटात्तु हरिवर्षं तदुच्यते

ইয়াৰ পাছত ‘হেমকূট’ আছে; তাক ‘কিংষুৰূপ’ বুলিও স্মৃত। হেমকূটৰ পাছত ‘নৈষধ’; সেয়াই ‘হৰিবৰ্ষ’ বুলি কোৱা হয়।

Verse 33

हरिवर्षात्परं चापि मेरोश्व तदिलावृतम् / इलावृतात्पिरं नीलं सम्यकं नाम विश्रुतम्

হৰিবৰ্ষৰ পাছত, মেৰুৰ ওচৰত ‘ইলাবৃত’ আছে। ইলাবৃতৰ পাছত ‘নীল’ আছে, যি ‘সম্যক’ নামে প্ৰসিদ্ধ।

Verse 34

रम्यकात्परतर्ः श्वेतं विश्रुतं तद्धिरण्मयम् / हिरण्मयात्परं चैव शृङ्गवत्तः कुरु स्मृतम्

ৰম্যকৰ পাছত ‘শ্বেত’ আছে, যি ‘হিৰণ্ময়’ নামে প্ৰসিদ্ধ। হিৰণ্ময়ৰ পাছত ‘শৃঙ্গৱৎ’ দিশৰ ‘কুরু’ বুলি স্মৃত।

Verse 35

धनुःसंस्थे तु विज्ञेये द्वे वर्षे दक्षिणोत्तरे / दीर्घाणि तत्र चत्वारि मध्यमं तदिलावृतम्

ধনু-সংস্থানে দক্ষিণ আৰু উত্তৰত দুটা বৰ্ষ (দেশ) জ্ঞেয়; তাত চাৰিটা দীঘল অঞ্চল আছে, আৰু মধ্যভাগত সেই ইলাবৃত অৱস্থিত।

Verse 36

अर्वाक् च निषधस्याथ वेद्यर्द्धं दक्षिणं स्मृतम् / परं नीलवतो यच्च वेद्यर्द्धं तु तदुत्तरम्

নিষধ পৰ্বতৰ এইফালে যি আছে, সেয়া বেদীৰ দক্ষিণাৰ্ধ বুলি স্মৃত; আৰু নীলৱতৰ সিফালে যি আছে, সেয়া বেদীৰ উত্তৰাৰ্ধ।

Verse 37

वेद्यर्द्धे दक्षिणे त्रीणि त्रीणि वर्षाणि चोत्तरे / तयोर्मध्ये तु विज्ञेयो मेरुर्मध्य इलावृतम्

বেদীৰ দক্ষিণাৰ্ধত তিনিটা বৰ্ষ (দেশ) আছে আৰু উত্তৰাৰ্ধতো তিনিটা; দুয়োৰ মাজত মধ্য়ে মেরু জ্ঞেয়, সেয়াই ইলাবৃতৰ মধ্যভাগ।

Verse 38

दक्षिणेन तु नीलस्य निषधस्योत्तरेम तु / उदगायेतो महाशैलो माल्यवान्नाम नामतः

নীল পৰ্বতৰ দক্ষিণে আৰু নিষধৰ উত্তৰে, উত্তৰ দিশলৈ বিস্তাৰিত ‘মাল্যবান্’ নামৰ এক মহাশৈল আছে।

Verse 39

योजनानां सहस्रं तु आनील निषधायतः / आयामतश्चतुस्त्रिंशत्सहस्राणि प्रकीर्तितः

নীলৰ পৰা নিষধলৈ ইয়াৰ প্ৰস্থ এক সহস্ৰ যোজন; আৰু ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য বত্রিশ সহস্ৰ যোজন বুলি প্ৰকীৰ্তিত।

Verse 40

तस्य प्रतीच्यां विज्ञेयः पर्वतो गन्धमादनः / आयामतो ऽथ विस्तारान्माल्यवा नितिविश्रुतः

তাৰ পশ্চিম দিশত গন্ধমাদন পৰ্বত জ্ঞাতব্য; আৰু দৈৰ্ঘ্য আৰু বিস্তাৰৰ বাবে ‘মাল্যবান’ নামে অতি প্ৰসিদ্ধ।

Verse 41

परिमण्डलयोर्मेरुर्मध्ये कनकपर्वतः / चतुर्वणः स सौवर्णः चतुरस्रः समुच्छ्रितः

পৰিমণ্ডলদ্বয়ৰ মাজত মেরুৰ মধ্যভাগত কনকপৰ্বত আছে; সি চাৰ বৰ্ণবিশিষ্ট, স্বৰ্ণময়, চতুৰস্ৰ আৰু উচ্চোন্নত।

Verse 42

सुमेरुः शुशुभेशुभ्रो राजव त्समधिष्ठितः / तरुणादित्यवर्णाभो विधूम इव पावकः

সুমেৰু শুভ্ৰ দীপ্তিত ৰাজাসনৰ ওপৰত অধিষ্ঠিতৰ দৰে শোভিত হ’ল; সি নবোদিত সূৰ্যৰ বৰ্ণৰ দৰে, ধোঁৱাহীন অগ্নিৰ দৰে উজ্জ্বল।

Verse 43

योजनानां सहस्राणि चतुरशीतरुच्छ्रितः / प्रविष्टः षोडशाधस्ताद्विस्तृतः षोडशैव तु

ইয়াৰ উচ্চতা চুৰাশি সহস্ৰ যোজন; তললৈ ষোল (সহস্ৰ যোজন) প্ৰৱিষ্ট, আৰু বিস্তাৰো ঠিক ষোল (সহস্ৰ যোজন)৷

Verse 44

शरावसंस्थितत्वात्तु द्वात्रिंशन्मूर्ध्निविस्तृतः / विस्तारात्रिगुणस्तस्य परिणाहः समन्ततः

শৰাৱৰ দৰে সংস্থিত হোৱাৰ বাবে ইয়াৰ শীৰ্ষত বিস্তাৰ বত্রিশ (সহস্ৰ যোজন); আৰু চাৰিওফালে ইয়াৰ পৰিণাহ সেই বিস্তাৰৰ ত্ৰিগুণ।

Verse 45

मण्डलेन प्रमाणेन त्र्यस्रे मानं तदिष्यते / चत्वारिंशत्सहस्राणि योजनानां समन्ततः

মণ্ডল-প্ৰমাণ অনুসাৰে ত্ৰ্যস্ৰৰ মান নিৰ্ধাৰিত; চাৰিওফালে চল্লিশ সহস্ৰ যোজন বিস্তাৰিত।

Verse 46

अष्टाभिरधिकानि स्युस्त्र्यस्रे मानं प्रकीर्त्तितम् / चतुरस्रेण मानेन परिणाहः समन्ततः

ত্ৰ্যস্ৰৰ মান আটে অধিক বুলি কীৰ্তিত; চতুৰস্ৰৰ মাপে চাৰিওফালে পৰিণাহ (পৰিধি) নিৰ্ধাৰিত।

Verse 47

चतुः षष्टिसहस्राणि योजनानां विधीयते / स पर्वतो महादिव्यो दिव्यौषधिसमन्वितः

তাৰ পৰিমাণ চৌষট্টি সহস্ৰ যোজন নিৰ্ধাৰিত; সেই পৰ্বত মহাদিব্য, দিব্য ঔষধিৰে সমন্বিত।

Verse 48

भुवनैरावृतः सर्वो जातरूपमयैः शुभैः / तत्र देवगणाः सर्वे गन्धर्वोरगराक्षसाः

সেই স্থান শোভন স্বৰ্ণময় ভুবনেৰে চাৰিওফালে আৱৃত; তাত সকলো দেবগণ, গন্ধৰ্ব, উৰগ আৰু ৰাক্ষস আছে।

Verse 49

शैलराजे प्रदृश्यन्ते शुभाश्चाप्सरसां गणाः / स तु मेरुः परिवृतो भुवनैर्भूतभावनैः

শৈলৰাজত শোভন অপ্সৰাগণ দেখা যায়; সেই মেরু ভূতভাবন ভুবনেৰে পৰিবৃত।

Verse 50

चत्वारो यस्य देशा वै चतुःपार्श्वेष्वधिष्ठिताः / भद्राश्वा भरताश्वैव केतुमालाश्च पश्चिमाः

যাৰ চাৰিওফালে চাৰ দিশত চাৰিখন দেশ অধিষ্ঠিত—ভদ্ৰাশ্ব, ভৰতাশ্ব আৰু পশ্চিমে কেতুমাল।

Verse 51

उत्तराः कुरवश्चैव कृतपुण्यप्रतिश्रयाः / गन्धमादनपर्श्वे तु परैषापरगण्डिका

উত্তৰত আছে উত্তৰ কুরু, যিসকল কৃত পুণ্যৰ আশ্ৰয়; গন্ধমাদন পৰ্বতৰ পাৰ্শ্বত আছে পৰৈষা আৰু অপৰগণ্ডিকা।

Verse 52

सर्वर्त्तुरमणीया च नित्यं प्रमुदिता शिवा / द्वात्रिंशत्तु सहस्राणि योजनैः पूर्वपश्चिमात्

সেই দেশ সকলো ঋতুতেই মনোৰম, নিত্য প্ৰমুদিত আৰু শিৱময়; পূৰ্বৰ পৰা পশ্চিমলৈ বিস্তাৰ বত্ৰিশ হাজাৰ যোজন।

Verse 53

आयामतश्चतुस्त्रिंशत्सहस्राणि प्रमाणतः / तत्र ते शुभकर्माणः केतुमालाः प्रतिष्ठिताः

দৈৰ্ঘ্যৰ মাপে সেয়া চৌত্ৰিশ হাজাৰ যোজন; তাত শুভকৰ্মী কেতুমালবাসীসকল প্ৰতিষ্ঠিত।

Verse 54

तत्र काला नराः सर्वे महासत्त्वा महाबलाः / स्त्रियश्चोत्पल पत्राभाः सर्वास्ताः प्रियदर्शनाः

তাত সকলো পুৰুষ শ্যামবৰ্ণ, মহাসত্ত্ব আৰু মহাবলশালী; আৰু নাৰীসকল নীল পদ্মপাত সদৃশ কান্তিময়, সকলোয়ে প্ৰিয়দৰ্শনা।

Verse 55

तत्र दिव्यो महावृक्षः पनसः पड्रसाश्रयः / ईश्वरो ब्रह्मणः पुत्रः कामचारी मनोजवः

তাত এক দিব্য মহাবৃক্ষ—পনস—আছে, যি ষড়ৰসৰ আশ্ৰয়। তাত ব্ৰহ্মাৰ পুত্ৰ ঈশ্বৰ আছে; তেওঁ ইচ্ছামতে বিচৰণকাৰী আৰু মনসম বেগবান।

Verse 56

तस्य पीत्वा फलरसं जीवन्ति च समायुतम् / पार्श्वे माल्यवतश्चापि पूर्वे ऽपूर्वा तु गण्डिका

তাৰ ফলৰস পান কৰি তেওঁলোকে দীঘলীয়া কাল জীয়াই থাকে। তাৰ কাষতে মাল্যৱৎ আছে, আৰু পূব দিশে অপূৰ্ব গণ্ডিকা আছে।

Verse 57

आयामादथ विस्ताराद्यथैषापरगण्डिका / भद्राश्वास्तत्र विज्ञेया नित्यं मुदितमानसाः

দৈৰ্ঘ্য আৰু প্ৰস্থত যেনেকৈ এই অপৰ-গণ্ডিকা, তেনেকৈ (আন) গণ্ডিকাও। তাত ভদ্ৰাশ্ব নামে জনসমূহক চিনিব লাগে; তেওঁলোকৰ মন সদায় আনন্দিত।

Verse 58

भद्रशालवनं चात्र कालाम्रस्तु महाद्रुमः / तत्र ते पुरुषाः स्वेता महोत्साहा बलान्विताः

ইয়াত ভদ্ৰশাল বন আছে আৰু কালাম্ৰ নামে এক মহাদ্ৰুমো আছে। তাত পুৰুষসকল শ্বেতবৰ্ণ, মহোৎসাহী আৰু বলবান।

Verse 59

स्त्रियः कुमुदवर्णाभाः सुन्दर्यः प्रियदर्शनाः / चन्द्रप्रभाश्चन्द्रवर्णाः पूर्णचन्द्र निभाननाः

স্ত্ৰীসকল কুমুদফুলৰ দৰে বৰ্ণকান্তিযুক্ত, সুন্দৰী আৰু মনোহৰ। তেওঁলোক চন্দ্ৰপ্ৰভাময়, চন্দ্ৰবৰ্ণ আৰু পূৰ্ণচন্দ্ৰ সদৃশ মুখমণ্ডলবিশিষ্ট।

Verse 60

चन्द्रशीतलगात्र्यस्ताः स्त्रिय उत्पलगन्धिकाः / दशवर्षसहस्राणि तेषामायुरनामयम्

তাত থকা নাৰীসকল চন্দ্ৰসম শীতল দেহধাৰী আৰু উৎপল-সুগন্ধিযুক্ত। তেওঁলোকৰ আয়ু দহ হাজাৰ বছৰ, আৰু তেওঁলোক নিৰাময়।

Verse 61

कालाम्रस्य रसं पीत्वा सर्वे च स्थिरयौवनाः / दक्षिणेन तु श्वेतस्य नीलस्यैवोत्तरेण च

ক’লাম্ৰৰ ৰস পান কৰি সকলোৱে স্থিৰ যৌৱন লাভ কৰে—শ্বেত পৰ্বতৰ দক্ষিণে আৰু নীল পৰ্বতৰ উত্তৰে।

Verse 62

वर्षं रमणकं नाम जायन्ते तत्र मानवाः / रतिप्रधाना विमला जरादौर्गन्ध्यवर्जिताः

তাত ‘ৰমণক’ নামৰ বৰ্ষত মানুহ জন্মে—তেওঁলোক ৰতিপ্ৰধান, বিমল, আৰু জৰা-দুৰ্গন্ধবর্জিত।

Verse 63

शुक्लाभिजनसंपन्नाः सर्वे च प्रियदर्शनाः / तत्रापि सुमहान्वृक्षो न्यग्रोधो रोहितो महान्

তেওঁলোক সকলোৱে শুদ্ধ বংশসম্ভূত আৰু দৰ্শনলৈ প্ৰিয়। তাতো এক অতি মহান গছ আছে—মহান ন্যগ্ৰোধ, ‘ৰোহিত’ নামে।

Verse 64

तस्यापि ते फलरसं पिबन्तो वर्त्तयन्ति वै / दशवर्षसहस्राणि शतानि दश पञ्च च

তেওঁলোকে সেই গছৰ ফলৰস পান কৰি জীৱন কটায়—দহ হাজাৰ বছৰ আৰু পুনৰ দহ আৰু পাঁচ শ (অৰ্থাৎ পোন্ধৰ শ) বছৰ।

Verse 65

जीवन्ति ते महाभागाः सदा त्दृष्टा नरोत्तमाः / दक्षिणे वै शृङ्गवतः श्वेतस्याप्युत्तरेण च

শৃংগৱত পৰ্বতৰ দক্ষিণে আৰু শ্বেত পৰ্বতৰো উত্তৰে যি মহাভাগ্য নৰোত্তমসকল বাস কৰে, তেওঁলোক সদায় জীৱিত থাকে।

Verse 66

वर्षं हैरण्वतं नाम यत्र हैरण्वती नदी / महाबलाः सुतेजस्का जायन्ते तत्र मानवाः

তাত ‘হৈৰণ্বত’ নামৰ এক বৰ্ষ আছে, য’ত হৈৰণ্বতী নদী বৈ যায়; তাত মানুহ মহাবলী আৰু তেজস্বী হৈ জন্মে।

Verse 67

यक्षा वीरा महासत्त्वा धनिनः प्रियदर्शनाः / एकादशसहस्राणि वर्षाणां ते महौजसः

সেই যক্ষসকল বীৰ, মহাসত্ত্ববান, ধনী আৰু মনোৰম দৰ্শনৰ; তেওঁলোক মহৌজস্বী হৈ একাদশ সহস্ৰ বছৰ জীয়াই থাকে।

Verse 68

आयुः प्रमाणं जीवन्ति शतानि दश पञ्च च / यस्मिन्वर्षे महावृक्षो लकुचः षड्रसाश्रयः

তেওঁলোক আয়ুৰ পৰিমাণ হিচাপে পন্ধৰশ বছৰ জীয়াই থাকে; সেই বৰ্ষত ‘লকুচ’ নামৰ এক মহাবৃক্ষ আছে, যি ছয় ৰসৰ আধাৰ।

Verse 69

तस्य पीत्वा फलरसं ते जीवन्ति निरामयाः / त्रीणि शृङ्गवतः शृङ्गाण्युच्छ्रितानि महान्ति च

তাৰ ফলৰস পান কৰি তেওঁলোক নিৰাময় হৈ জীয়াই থাকে; শৃংগৱত পৰ্বতৰ তিনিটা শৃংগ অতি উচ্চ আৰু মহান।

Verse 70

एकं मणिमयं तेषामेकं चैव हिरण्मयम् / सर्वरत्नमयं चैकं भवनैरुपशोभितम्

তেওঁলোকৰ ভৱন তিনিধৰণৰ—এটা মণিময়, এটা স্বৰ্ণময়, আৰু এটা সৰ্বৰত্নময়; সেয়া সুন্দৰ ভৱনেৰে শোভিত আছিল।

Verse 71

उत्तरे वै शृङ्गावतः समुद्रस्य च दक्षिणे / कुरवस्तत्र तद्वर्षं पुण्यं सिद्धनिषेवितम्

শৃঙ্গাৱত পৰ্বতৰ উত্তৰে আৰু সমুদ্ৰৰ দক্ষিণে ‘কুরু’ নামৰ সেই বৰ্ষ অৱস্থিত; সেয়া পুণ্য আৰু সিদ্ধসকলে সেবিত।

Verse 72

तत्र वृक्षा मधु फला नित्यपुष्पफलोपगाः / वस्त्राणि च प्रसूयन्ते फलेष्वाभरणानि च

তাত মধুৰ ফলধাৰী গছ সদায় পুষ্প-ফলে পৰিপূৰ্ণ; আৰু সেই ফলৰ ভিতৰতে বস্ত্ৰ আৰু অলংকাৰো উৎপন্ন হয়।

Verse 73

सर्वकामप्रदास्तत्र केचिद्वक्षा मनोरमाः / गन्धवर्णरसो पेतं प्रक्षरन्ति मधूत्तमम्

তাত কিছুমান মনোৰম গছ সৰ্বকামপ্ৰদ; সিহঁতে গন্ধ-বৰ্ণ-ৰসে পৰিপূৰ্ণ উত্তম মধু ঝৰায়।

Verse 74

अपरे क्षीरिणो नाम वृक्षास्तत्र मनोरमाः / ये क्षरन्ति सदा क्षीरं षड्रसं ह्यमृतोपमम्

তাত ‘ক্ষীৰিণ’ নামৰ আন কিছুমান মনোৰম গছো আছে; সিহঁতে সদায় ষড়ৰসে পৰিপূৰ্ণ, অমৃতসম ক্ষীৰ ঝৰায়।

Verse 75

सर्वा मणिमयी भूमिः सूक्ष्मकाञ्चनवालुका / सर्वर्तुसुखसंपन्ना न्निष्पङ्का नीरजा शुभा

তাত সমগ্ৰ ভূমি মণিময়, সূক্ষ্ম সোনালী বালুকাৰে ভৰা। সকলো ঋতুৰ সুখে সম্পন্ন, কাদাহীন, নিৰ্মল আৰু শুভ।

Verse 76

देवलोकच्युतास्तत्र जायन्ते मानवाः शुभाः / शुक्लाभिजनसंपन्नाः सर्वे च स्थिरयौवनाः

তাত দেৱলোকৰ পৰা চ্যুত হৈ শুভ মানুহ জন্ম লয়। তেওঁলোক সকলেই শুদ্ধ কুল-অভিজনে সমৃদ্ধ আৰু স্থিৰ যৌৱনধাৰী।

Verse 77

मिथुनानि प्रसूयन्ते स्त्रियश्चाप्सरसः समाः / तेषां ते क्षीरिणां क्षीरं पिबन्ति ह्यमृतो पमम्

তাত যুগলেই জন্ম হয়, আৰু নাৰীসকল অপ্সৰাৰ সমান। তেওঁলোকে ক্ষীৰিণীৰ ক্ষীৰ পান কৰে, যি অমৃতসম।

Verse 78

मिथुनं जायते सद्यः समं चैव विवर्द्धते / समं शीलं च रूपं च प्रियता चैव तत्समा

যুগল তৎক্ষণাৎ জন্ম লৈ সমানভাৱে বৃদ্ধি পায়। তেওঁলোকৰ শীল আৰু ৰূপ একে, আৰু পৰস্পৰৰ প্ৰিয়তাও তেনেদৰে সমান।

Verse 79

अन्योन्यमनुरक्ताश्च चक्रवाकसधर्मिणः / अनामया ह्यशोकाश्च नित्यं सुखनिषेविणः

তেওঁলোক পৰস্পৰ অনুৰক্ত, চক্রৱাক পক্ষীৰ দৰে একনিষ্ঠ। তেওঁলোক ৰোগহীন, শোকহীন আৰু সদায় সুখৰ আস্বাদ লোৱা।

Verse 80

त्रयोदशसहस्राणि शतानि दश पञ्च च / जीवन्ति ते महावीर्या न चान्यस्त्रीनिषेविणः

সেই মহাবীৰসকল তেৰ হাজাৰ তিন শত পন্ধৰ বছৰ জীয়াই থাকে আৰু পৰস্ত্ৰী-সেৱনত লিপ্ত নহয়।