शृङ्गिणा दंष्ट्रिणा वा हिंस्यमानममोक्षयतः स्वामिनः पूर्वः साहसदण्डः प्रतिक्रुष्टस्य द्विगुणः ॥ कZ_०४.१३.१८ ॥
śṛṅgiṇā daṃṣṭriṇā vā hiṃsyamānam amokṣayataḥ svāminaḥ pūrvaḥ sāhasadaṇḍaḥ pratikruṣṭasya dviguṇaḥ
শিং থকা বা দংশনকাৰী (দংষ্ট্ৰাযুক্ত) জন্তুৱে কোনোবাক আঘাত কৰি থাকিলে আৰু মালিকে তেওঁক নাছাড়ে/নাৰক্ষা কৰে, তেন্তে মালিকৰ ‘প্ৰথম’ সাহস-দণ্ড হ’ব; আৰু ভুক্তভোগীয়ে সহায়ৰ বাবে চিঞৰি থাকিলে দণ্ড দ্বিগুণ।
Ignoring an explicit distress signal increases culpability; the law treats omission after warning as aggravated negligence.
Animals are controlled through human responsibility; governance works by assigning accountable custodians.