Adhyaya 169
Mahāpātaka-ādi-kathana (Account of the Great Sins) — concluding note incl. ‘Mārjāra-vadha’ (killing of a cat)
এই অধ্যায়ে ধৰ্মশাস্ত্ৰ-খণ্ডৰ উপসংহাৰ হয়; মহাপাতক আদি গুৰুতৰ পাপ আৰু সংশ্লিষ্ট দোষসমূহৰ শ্ৰেণীবিভাগ বৰ্ণনা কৰি শেষত সংক্রমণসূচক টোকাত ‘মাৰ্জাৰ-বধ’ (বিড়াল বধ) বিষয়টো স্পষ্টকৈ উল্লেখ কৰা হৈছে। আগ্নেয় শিক্ষাপ্ৰবাহত পাপ-তালিকা কেৱল নৈতিক নামকৰণ নহয়; উপযুক্ত অনুপাতে প্ৰায়শ্চিত্ত নিৰ্দেশ কৰিবলৈ ই এক আধাৰ-মানচিত্ৰ। এই উপসংহাৰ সেতুৰ দৰে—পাপ চিনাক্তকৰণৰ পৰা শুদ্ধিকৰণৰ প্ৰয়োগ-প্ৰযুক্তি, অৰ্থাৎ প্ৰায়শ্চিত্ত, দিশে গ্ৰন্থক আগবঢ়ায়। অগ্নি পুৰাণৰ বিশ্বকোষীয় শৈলীত যেনে বাস্তু বা ৰাজধৰ্মত প্ৰথমে বিভাগ আৰু মান, তাৰপিছত পদ্ধতি, তেনেদৰে ইয়াতো। ফলত ধৰ্মৰ অধীনত সামাজিক শৃঙ্খলা আৰু অন্তঃশুদ্ধি একেলগে সংযুক্ত থাকে।
Shlokas
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे महापातकादिकथनं नामाष्टषष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः मार्जारस्यैव मारणमिति ङ अथैकोनसप्तत्यधिकशततमो ऽध्यायः प्रायश्चित्तानि पुष्कर उवाच एतत्प्रभृतिपापानां प्रायश्चित्तं वदामि ते ब्रह्महा द्वादशाब्दानि कुटीङ्कृत्वा वने वसेत्
এইদৰে আগ্নেয় মহাপুৰাণত ‘মহাপাতকাদি-কথন’ নামৰ একশো ঊনসত্তৰতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল (য’ত ‘মেকুৰী-বধ’ আদি বিষয়ো আছে)। এতিয়া ‘প্ৰায়শ্চিত্ত’ নামৰ একশো সত্তৰতম অধ্যায় আৰম্ভ হয়। পুষ্কৰে ক’লে—“এইবোৰৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা পাপসমূহৰ প্ৰায়শ্চিত্ত মই তোমাক ক’ম। ব্ৰাহ্মণহন্তাই বাৰ বছৰ কুটীৰ সাজি বনত বাস কৰিব।”
Verse 2
भिक्षेतात्मविशुद्ध्यर्थं कृत्वा शवशिरोध्वजं प्रास्येदात्मानमग्नौ वा समिद्धे त्रिरवाक्शिराः
আত্মশুদ্ধিৰ বাবে সি ভিক্ষাবৃত্তি অৱলম্বন কৰি জীৱন যাপন কৰিব; শৱশিৰ-শীৰ্ষক ধ্বজ সাজি, সুপ্ৰজ্বলিত অগ্নিত নিজকে—তিনিবাৰ, মূৰ তললৈ নোৱাই—নিক্ষেপ কৰিব।
Verse 3
यजेत वाश्वमेधेन स्वर्जिता गोसवेन वा जपन्वान्यतमं वेदं योजनानां शतं ब्रजेत्
সি অশ্বমেধ যজ্ঞে যজন কৰিব; অথবা গোসৱ বিধিৰে স্বৰ্গলাভ কৰিব; নতুবা বেদসমূহৰ যিকোনো এটা জপ কৰি কৰি এশ যোজন পথ ভ্ৰমণ কৰিব।
Verse 4
सर्वस्वं वा वेदविदे ब्राह्मणायोपपादयेत् व्रतैर् एतैर् व्यपोहन्ति महापातकिनो मलं
নতুবা নিজৰ সৰ্বস্ব বেদজ্ঞ ব্ৰাহ্মণক দান কৰিব। এই ব্ৰতসমূহে মহাপাতকীয়েও নিজৰ কলুষতা দূৰ কৰে।
Verse 5
उपपातकसंयुक्तो गोघ्नो मासं यवान् पिवेत् कृतवापो वसेद्गोष्ठे चर्मणा तेन संवृतः
উপপাতকযুক্ত গোহন্তাই এক মাহ যৱজল পান কৰিব; মুণ্ডন কৰি গোশালাত বাস কৰিব আৰু সেই চর্মেৰে আৱৃত থাকিব।
Verse 6
चतुर्थकालमश्रीयादक्षारलवणं मितं गोमूत्रेण चरेत् स्नानं द्वौ मासौ नियतेन्द्रियः
সি চতুৰ্থ কালতহে আহাৰ গ্ৰহণ কৰিব, ক্ষাৰ আৰু লৱণ মিত পৰিমাণে ল’ব; আৰু ইন্দ্ৰিয়সংযমেৰে দুমাহ গোমূত্ৰে স্নান কৰিব।
Verse 7
दिवानुगच्छेद्गाश् चैव तिष्ठन्नूर्ध्वं रजः पिवेत् वृषभैकादशा गास्तु दद्याद्विचारितव्रतः
বিচাৰসহ ব্ৰত পালনকাৰীয়ে দিনে গাইবোৰ অনুসৰণ কৰিব আৰু থিয় হৈ ওপৰলৈ উঠা ধূলি পান কৰিব। তাৰ পাছত সি এটা ষাঁড়সহ এগাৰটা গাই দান কৰিব।
Verse 8
अविद्यमाने सर्वस्वं वेदविद्भ्यो निवेदयेत् पादमेकञ्चरेद्रोधे द्वौ पादौ बन्धने चरेत्
আন কোনো প্ৰায়শ্চিত্ত-উপায় নাথাকিলে নিজৰ সৰ্বস্ব বেদবিদসকলৰ ওচৰত সমৰ্পণ কৰিব। ৰোধ (বাধা)ৰ বাবে এক-চতুৰ্থাংশ দণ্ড, আৰু বন্ধন/আটকত অর্ধদণ্ড বিধেয়।
Verse 9
दद्यात् सुचरितव्रत इति ङ योजने पादहीनं स्याच्चरेत् सर्वं निपातने कान्तारेष्वथ दुर्गेषु विषमेषु भयेषु च
‘দদ্যাত্ সুচৰিতব্ৰত’ এই যোজনাত ঙ্-প্ৰত্যয় যোগ হ’লে পাদ-হীনতা (ছন্দৰ ঘাটতি) হয়। কিন্তু নিপাতনৰ ক্ষেত্ৰত ‘কান্তাৰেষু, দুর্গেষু, বিষমেষু, ভয়েষু চ’ আদি স্থিৰ/ব্যতিক্ৰমী ৰূপসমূহ সকলো গ্ৰাহ্য।
Verse 10
यदि तत्र विपत्तिः स्यादेकपादो विधीयते घण्टाभरणदोषेण तथैवर्धं विनिर्दिशत्
যদি তাত বিপত্তি ঘটে, তেন্তে এক পাদ (এক-চতুৰ্থাংশ) দণ্ড বিধেয়। তদ্ৰূপ ঘণ্টা-আভৰণৰ দোষত অর্ধদণ্ড নিৰ্দিষ্ট কৰা হৈছে।
Verse 11
दमने दमने रोधे शकटस्य नियोजने स्तम्भशृङ्खलपाशेषु मृते पादोनमाचरेत्
দমন-উপদমন, ৰোধ, শকট নিয়োজন, আৰু স্তম্ভ, শৃঙ্খল বা পাশৰ দণ্ডত—মৃত্যু ঘটিলে এক-চতুৰ্থাংশ কম দণ্ড (পাদোন) প্ৰয়োগ কৰিব লাগে।
Verse 12
शृङ्गभङ्गे ऽस्थिभङ्गे च लाङ्गूलच्छेदने तथा यावकन्तु पिवेत्तावद्यावत् सुस्था तु गौर्भवेत्
শিং ভঙা, হাড় ভঙা আৰু লেজ কাটি পেলোৱা অৱস্থাত, গাই সম্পূৰ্ণ সুস্থ নোহোৱালৈকে প্ৰয়োজন অনুসাৰে যাৱক (যৱৰ মাড়/গাঞ্জি) পান কৰাব লাগে।
Verse 13
गोमतीञ्च जपेद्विद्यां गोस्तुतिं गोमतीं स्मरेत् एका चेद्बहुभिर्दैवाद् यत्र व्यापादिता भवेत्
গোমতী-বিদ্যাৰ জপ কৰিব লাগে আৰু গোমতী নামৰ গো-স্তুতি স্মৰণ বা পাঠ কৰিব লাগে। যদি দেৱবশত কোনো ঠাইত বহুজনৰ দ্বাৰা এটা গাই নিহত হয়, তেন্তে (প্ৰায়শ্চিত্তৰূপে) এই জপ বিধেয়।
Verse 14
पादं पादन्तु हत्यायाश् चरेयुस्ते पृथक् पृथक् उपकारे क्रियमाणे विपत्तौ नास्ति पातकं
তেওঁলোকে প্ৰত্যেকে পৃথক পৃথকভাৱে হত্যাৰ প্ৰায়শ্চিত্তৰ এক-চতুৰ্থাংশ পালন কৰিব। বিপদত উপকাৰৰ বাবে কৰা কৰ্মত পাপ নাথাকে।
Verse 15
एतदेव व्रतं कुर्युरुपपातकिनस् तथा अवकीर्णवर्जं शुद्ध्यर्थञ्चान्द्रायणमथापि वा
উপপাতকী (লঘু পাপ) কৰা লোকেও এই একেই ব্ৰত পালন কৰিব; আৰু শুদ্ধিৰ বাবে চন্দ্ৰায়ণ ব্ৰতও কৰিব পাৰে—কিন্তু ‘অৱকীৰ্ণ’ দোষী ব্যতীত।
Verse 16
अवकीर्णी तु कालेन गर्धभेन चतुष्पथे पाकयज्ञविधानेन यजेत निरृतिं निशि
কিন্তু অৱকীৰ্ণী (শীলভংগ কৰা নাৰী) নিৰ্দিষ্ট সময়ত, চতুষ্পথত (চৌমুখত), ৰাতিৰ সময়ত, পাকযজ্ঞ-বিধান অনুসাৰে গৰ্ধভ (গাধা) সহ নিৰৃতি দেৱীৰ উদ্দেশে যজন/হোম কৰিব লাগে।
Verse 17
कृत्वाग्निं विधिवद्धीमानन्ततस्तु समित्तृचा चन्द्रेन्द्रगुरुवह्नीनां जुहुयात् सर्पिषाहुतिं
বিধি অনুসাৰে পবিত্ৰ অগ্নি স্থাপন কৰি, জ্ঞানী সাধকে পাছত সমিধা-মন্ত্ৰে চন্দ্ৰ, ইন্দ্ৰ, গুৰু (বৃহস্পতি) আৰু অগ্নিৰ উদ্দেশে অগ্নিত ঘৃতাহুতি দিব।
Verse 18
अथवा गार्धभञ्चर्म वसित्वाब्दञ्चरेन्महीं हत्वा गर्भमविज्ञातं ब्रह्महत्याव्रतं चरेत्
অথবা গাধাৰ চর্ম পিন্ধি এক বছৰ পৃথিৱীত ভ্ৰমণ কৰিব; আৰু যদি অজ্ঞাতে গৰ্ভনাশ কৰে, তেন্তে ব্রহ্মহত্যা-প্ৰায়শ্চিত্তৰ ব্ৰত পালন কৰিব।
Verse 19
जुहुयात्सर्पिषाहुतीरिति ख , ङ , ज च सरां पीत्वा द्विजो मोहादग्निवर्णां सुरां पिवेत् गोमूत्रमग्निवर्णं वा पिवेदुदकमेव वा
‘খ’, ‘ঙ’ আৰু ‘জ’ এই অক্ষৰ উচ্চাৰণ কৰি ঘৃতাহুতি দিব। কোনো দ্বিজে মোহবশত সৰা (কিণ্বিত পানীয়) পান কৰিলে, তেন্তে অগ্নিবৰ্ণ সুৰা পান কৰিব; অথবা অগ্নিবৰ্ণ গোমূত্ৰ; নতুবা কেৱল পানী পান কৰিব।
Verse 20
सुवर्णस्तेयकृद्विप्रो राजानमभिगम्य तु स्वकर्म ख्यापयन् व्रूयान्मां भवाननुशास्त्विति
সোণ চুৰি কৰা ব্রাহ্মণে ৰজাৰ ওচৰলৈ গৈ নিজৰ কৰ্ম প্ৰকাশ কৰি ক’ব—“মহারাজ, আপুনি মোক অনুশাসন (দণ্ড) কৰক।”
Verse 21
गृहीत्वा मुशलं राजा सकृद्धन्यात् स्वयङ्गतं बधेन शुद्ध्यते स्तेयो ब्राह्मणस्तपसैव वा
ৰজাই হাতত মুষল লৈ, স্বয়ং আহা চোৰক একবাৰ আঘাত কৰিব; এনে দেহদণ্ডে চোৰ শুদ্ধ হয়। কিন্তু ব্রাহ্মণ (চোৰিৰ দোষী) কেৱল তপস্যাৰে শুদ্ধ হয়।
Verse 22
गुरुतल्पो निकृत्यैव शिश्नञ्च वृषणं स्वयं निधाय चाञ्चलौ गच्छेदानिपाताच्च नैरृतिं
গুৰুৰ শয্যা কলুষিত কৰাজনে নিজৰ লিংগ আৰু অণ্ডকোষ কাটি হাতত লৈ মৃত্যুলৈকে দক্ষিণ-পশ্চিম দিশলৈ গৈ থাকিব লাগে।
Verse 23
चान्द्रायणान् वा त्रीन्मासानभ्यसेन्नियतेन्द्रियः जातिभ्रंशकरं कर्म कृत्वान्यतममिच्छया
অথবা ইচ্ছাকৃতভাৱে জাতিভ্ৰংশকৰ কাম কৰিলে, ইন্দ্ৰিয় সংযত কৰি তিনিমাহলৈ চান্দ্ৰায়ণ ব্ৰত পালন কৰিব লাগে।
Verse 24
चरेच्छान्तपनं कृच्छ्रं प्राजापत्यमनिच्छया सङ्करीपात्रकृत्यासु मासं शोधनमैन्दवं
অনিচ্ছাকৃতভাৱে সংকৰীকৰণ পাত্ৰ আদিৰ কাম কৰিলে সান্তপন কৃচ্ছ্ৰ আৰু প্ৰাজাপত্য ব্ৰত কৰিব লাগে; ইয়াৰ বাবে এমাহৰ ঐন্দৱ শুদ্ধি বিধান আছে।
Verse 25
मलिनीकरणीयेषु तप्तं स्याद्यावकं त्र्यहं तुरीयो ब्रह्महत्यायाः क्षत्रियस्य बधे स्मृतः
মলিনীকৰণ কাৰ্যত তিনিদিনলৈ গৰম যাৱক পান কৰিব লাগে। ক্ষত্ৰিয় হত্যাত ব্ৰহ্মহত্যাৰ চাৰিভাগৰ এভাগ প্ৰায়শ্চিত্ত বিহিত কৰা হৈছে।
Verse 26
वैश्ये ऽष्टमांशे वृत्तस्थे शूद्रे ज्ञेयस्तु षोडशः मार्जरनकुलौ हत्वा चासं मण्डूकमेव च
বৈশ্য হত্যাত অষ্টম অংশ আৰু শূদ্ৰ হত্যাত ষোড়শ অংশ প্ৰায়শ্চিত্ত জানিব লাগে। মেকুৰী, নেউল আৰু ভেকুলী মাৰিলেও এই একেই নিয়ম।
Verse 27
श्वगोधोलूककाकांश् च शूद्रहत्याव्रतं चरेत् चतुर्णामपि वर्णानां नारीं हत्वानवस्थितां
কুকুৰ, গুই, ফেঁচা বা কাউৰী বধ কৰিলে শূদ্ৰহত্যাৰ ব্ৰত পালন কৰিব লাগে। চাৰি বৰ্ণৰ যিকোনো অৰক্ষিতা নাৰীক বধ কৰিলেও অনুৰূপ প্ৰায়শ্চিত্ত কৰিব লাগে।
Verse 28
अमत्यैव प्रमाप्य स्त्रीं शूद्रहत्याव्रतं चरेत् सर्पादीनां बधे नक्तमनस्थ्नां वायुसंयमः
অজানিতে নাৰী বধ হ’লে শূদ্ৰহত্যাৰ ব্ৰত পালন কৰিব লাগে। সাপ আদি বধ কৰিলে ৰাতিহে ভোজন কৰিব লাগে আৰু হাড় নথকা জীৱ বধ কৰিলে প্ৰাণায়াম কৰিব লাগে।
Verse 29
द्रव्याणामल्पसाराणां स्तेयं कृत्वान्यवेश्मतः चरेच्छान्तपनं कृच्छं व्रतं निर्वाप्य सिद्ध्यति
আনৰ ঘৰৰ পৰা কম মূল্যৰ বস্তু চুৰি কৰিলে 'সান্তপন কৃচ্ছ্ৰ' ব্ৰত পালন কৰিব লাগে। এই ব্ৰত সমাপন কৰিলে শুদ্ধি লাভ হয়।
Verse 30
भक्षभोज्यापहरणे यानशय्यासनस्य च पुष्पमूलफलानाञ्च पञ्चगव्यं विशोधनं
খাদ্য সামগ্ৰী, বাহন, শয্যা, আসন, ফুল, শিপা আৰু ফলমূল অপহৰণ কৰিলে পঞ্চগব্যৰ দ্বাৰা শোধন হয়।
Verse 31
तृणकाष्ठद्रुमाणान्तु शुष्कान्नस्य गुडस्य च चेलचर्मामिषाणान्तु त्रिरात्रं स्यादभोजनं
ঘাঁহ, কাঠ, গছ, শুকান অন্ন, গুৰ, বস্ত্ৰ, ছাল আৰু মাংস চুৰি কৰিলে তিনি ৰাতি উপবাস থাকিব লাগে।
Verse 32
मणिमुक्ताप्रवालानां ताम्रस्य रजतस्य च अयःकांस्योपलानाञ्च द्वादशाहं कणान्नभुक्
মণি, মুক্তা, প্ৰৱাল, তাম্ৰ, ৰূপা আৰু লোহা, কাঁস, শিল আদি (ভক্ষণজনিত) দোষৰ বাবে বাৰ দিন কণান্ন (সৰল ধান্যাহাৰ) গ্ৰহণ কৰি প্ৰায়শ্চিত্ত কৰিব লাগে।
Verse 33
कार्पासकीटजीर्णानां द्विशफैकशफस्य च पक्षिगन्धौषधीनान्तु रज्वा चैव त्र्यहम्पयः
কাৰ্পাস-কীটজনিত ব্যাধি, দ্বিশফ আৰু একশফ জন্তু-সম্বন্ধীয় ৰোগ, আৰু পক্ষী তথা দুৰ্গন্ধযুক্ত ঔষধদ্ৰব্যজনিত দোষৰ বাবে—ৰজ্জুৰ সংস্পৰ্শে ৰখা গাখীৰ তিন দিন পান কৰাই বিধি।
Verse 34
गुरुतल्पव्रतं कुर्याद्रेतः सिक्त्वा स्वयोनिषु सख्युः पुत्रस्य च स्त्रीषु कुमारोष्वन्त्यजासु च
নিজৰ নিষিদ্ধ স্বয়োনি-স্ত্ৰীসমূহত, সখাৰ পত্নীত, পুত্ৰৰ পত্নীত, কুমাৰীসকলত আৰু অন্ত্যজ (নীচ/বহিষ্কৃত) স্ত্ৰীসকলত বীৰ্যস্ৰাৱ কৰিলে ‘গুরুতল্প-ব্ৰত’ নামৰ প্ৰায়শ্চিত্ত পালন কৰিব লাগে।
Verse 35
पितृस्वस्रेयीं भगिनीं स्वस्रीयां मातुरेव च मातुश् च भ्रातुराप्तस्य गत्वा चान्द्रायणञ्चरेत्
পিতৃস্বস্ৰেয়ী (পিতাৰ ভনীৰ কন্যা), ভগিনী, স্বস্ৰীয়া (মাতৃভনীৰ কন্যা), নিজৰ মাতা আৰু ভ্ৰাতাৰ পত্নী—ইহঁতৰ সৈতে গমন কৰিলে ‘চান্দ্ৰায়ণ’ প্ৰায়শ্চিত্ত-ব্ৰত পালন কৰিব লাগে।
Verse 36
अमानुषीषु पुरुष उदक्यायामयोनिषु रेतः सिक्त्वा जले चैव कृच्छ्रं शान्तपनञ्चरेत्
অমানুষী (পশু আদি) ত, উদক্যা (ৰজস্বলা) স্ত্ৰী ত, অযোনি (নিষিদ্ধ স্থান) ত আৰু জলে বীৰ্যস্ৰাৱ কৰিলে পুৰুষে ‘কৃচ্ছ্ৰ’ আৰু ‘শান্তপন’—উভয় প্ৰায়শ্চিত্ত পালন কৰিব লাগে।
Verse 37
मैथुनन्तु समासेव्य पुंसि योषिति वा द्विजः गोयाने ऽप्सु दिवा चैव सवासाः स्नानमाचरेत्
মৈথুন কৰাৰ পিছত—পুৰুষৰ সৈতে বা স্ত্ৰীৰ সৈতে—দ্বিজে গো-স্থান/গোশালা-সম্পৰ্কিত ঠাইত, পানীত, দিনৰ সময়ত, বস্ত্ৰসহ শুদ্ধি-স্নান কৰা উচিত।
Verse 38
चण्डालान्त्यस्त्रियो गत्वा भुक्त्वा च प्रतिगृह्य च पतत्यज्ञानतो विप्रो ज्ञानात् साम्यन्तु गच्छति
চাণ্ডাল আদি অন্ত্যজ স্ত্ৰীসকলৰ ওচৰলৈ গৈ, তাত ভোজন কৰি আৰু তেওঁলোকৰ পৰা দান/আহাৰ গ্ৰহণ কৰিলে—ব্ৰাহ্মণে অজ্ঞতাবশত কৰিলে পতিত হয়; জ্ঞাতসাৰে কৰিলে তেওঁলোকৰ সমান অৱস্থালৈ যায়।
Verse 39
विप्रदुष्टां स्त्रियं भर्ता निरुन्ध्यादेकवेश्मनि यत् पुंसः परदारेषु तदेनाञ्चारयेद्व्रतं
ব্ৰাহ্মণৰ দ্বাৰা দুষিত হোৱা স্ত্ৰীক স্বামীয়ে একেটা গৃহতে নিৰুদ্ধ কৰি ৰাখিব; আৰু পৰস্ত্ৰী-গমন কৰা পুৰুষৰ বাবে যি প্ৰায়শ্চিত্ত-ব্ৰত বিধেয়, সেই একে ব্ৰতই তাইকো পালন কৰাব।
Verse 40
साचेत्पुनः प्रदुष्येत सदृशेनोपमन्त्रिता कृच्छ्रञ्चाद्रायणञ्चैव तदस्याः पावनं स्मृतं
যদি তাই পুনৰ দুষিত হয়—সমান স্থিতিৰ পুৰুষৰ প্ৰলোভন/উপমন্ত্ৰণত—তেন্তে তাইৰ শুদ্ধিৰ বাবে কৃচ্ছ্ৰ প্ৰায়শ্চিত্ত আৰু চান্দ্ৰায়ণ ব্ৰতকেই পাৱন বুলি স্মৃত।
Verse 41
वेणुचर्मामिषाणाञ्चेति झ यत् करोत्येकरात्रेण वृषलीसेवनं द्विजः तद्भैक्ष्यभुक् जपेन्नित्यं त्रिभिर्वषैर् व्यपोहति
দ্বিজে একেটা ৰাতিত শূদ্ৰা-স্ত্ৰীৰ সঙ্গ কৰি যি দোষ কৰে—যি বেণু, চর্ম আৰু মাংস-সম্পৰ্কিত অপবিত্ৰ কৰ্মৰ তুল্য—সেয়া ভিক্ষান্নভোজী হৈ নিত্য জপ কৰি তিন বছৰত দূৰ কৰে।
Frequently Asked Questions
It serves as a topical marker within the mahāpātaka/related-sins catalogue and signals the closure of the sin-identification section before the text begins systematic prāyaścitta prescriptions.
By diagnosing wrongdoing in graded categories (mahāpātaka and upapātaka), it prepares the ground for disciplined correction; accurate moral taxonomy enables proportionate penance, restoring dharmic order and supporting purification-oriented practice.