Adhyaya 168
Chapter 168 — महापातकादिकथनम् (Exposition of Great Sins and Related Topics)
এই অধ্যায়ত পুষ্কৰৰ ন্যায়-আচাৰগত নিৰ্দেশ দিয়া হৈছে—যি নিৰ্ধাৰিত প্ৰায়শ্চিত্ত গ্ৰহণ নকৰে, ৰজাই তাক দণ্ড দিব; আৰু ইচ্ছাকৃত বা অনিচ্ছাকৃত পাপৰ বাবেও প্ৰায়শ্চিত্ত কৰাটো আবশ্যক। তাৰ পিছত আহাৰ আৰু স্পৰ্শজনিত শৌচ-অশৌচৰ বিধান বৰ্ণিত—মহাপাতকী, ৰজস্বলা নাৰী, পতিত, বহিষ্কৃত/অন্ত্যজ গোষ্ঠী, নিন্দিত বৃত্তিধাৰী আদি লোকৰ অন্ন বা সংস্পৰ্শে কেতিয়া অপবিত্ৰতা হয় আৰু কেতিয়া পৰিহাৰ অনিবাৰ্য, সেয়া নিৰ্দিষ্ট কৰা হৈছে। তাৰ পাছত কৃচ্ছ্ৰ, তপ্তকৃচ্ছ্ৰ, প্ৰাজাপত্য আৰু চন্দ্ৰায়ণ আদি স্তৰভিত্তিক প্ৰায়শ্চিত্ত নিষিদ্ধ ভোজন, উচ্ছিষ্ট, অপবিত্ৰ দ্ৰব্যসেৱন আদি দোষৰ বাবে নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়। পৰৱৰ্তী অংশত চাৰি মহাপাতক—ব্ৰহ্মহত্যা, সুৰাপান, স্তেয় আৰু গুৰুতল্পগমন—ৰ সংজ্ঞা, সমদোষ গণ্য কৰ্ম, উপপাতক আৰু জাতিভ্ৰংশকৰ কৰ্মৰ শ্ৰেণীবিভাগ দিয়া হৈছে। সমগ্ৰ অধ্যায়ে ৰাজধৰ্ম, শৌচশাসন আৰু ধৰ্মশাস্ত্ৰীয় শ্ৰেণীকৰণ একত্ৰ কৰি সামাজিক শৃঙ্খলা আৰু আচাৰশুদ্ধিক পৰস্পৰ-সহায়ক পথ হিচাপে প্ৰতিপাদন কৰে।
Shlokas
Verse 1
इत्य् आग्नेये महपुराणे ऽयुतलक्षकोटिहोमा नाम सप्तषष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः अथाष्टषष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः महापातकादिकथनम् पुष्कर उवाच दण्डं कुर्यान्नृपो नॄणां प्रायश्चित्तमकुर्वतां कामतो ऽकामतो वापि प्रायश्चित्तं कृतं चरेत्
এইদৰে অগ্নি মহাপুৰাণত ‘অযুতলক্ষকোটিহোম’ নামৰ ১৬৭তম অধ্যায় সমাপ্ত। এতিয়া ১৬৮তম অধ্যায়—‘মহাপাতক আদি বিষয়ৰ কথন’ আৰম্ভ। পুষ্কৰ ক’লে—যিসকলে প্ৰায়শ্চিত্ত নকৰে, ৰজাই তেওঁলোকক দণ্ড দিব। পাপ ইচ্ছাকৃত হওক বা অনিচ্ছাকৃত, বিধিত প্ৰায়শ্চিত্ত সম্পন্ন কৰি তাৰ আচৰণ কৰিব লাগে।
Verse 2
जातवेदोमुखैः सौरैर् इति ख रिपुं हरेदिति ङ , ञ च मत्तक्रुद्धातुराणां च न भुञ्जीत कदाचन महापातकिनां स्पृष्टं यच्च स्पृष्टमुदक्यया
‘জাতবেদোমুখৈঃ সৌৰৈঃ’—ই ‘খ’ বৰ্ণ; আৰু ‘ৰিপুং হৰেদ্’—ই ‘ঙ’ আৰু ‘ঞ’ বৰ্ণ। মত্ত, ক্ৰুদ্ধ বা ৰোগাক্ৰান্ত লোকৰ অন্ন কেতিয়াও ভক্ষণ নকৰিব; মহাপাতকীৰ স্পৰ্শিত বা ঋতুমতী (উদক্যা) নাৰীৰ স্পৰ্শিত বস্তুও ভক্ষণ নকৰিব।
Verse 3
गणान्नं गणिकान्नं च वार्धुषेर्गायनस्य च अभिशप्तस्य षण्डस्य यस्याश्चोपपतिर्गृहे
গণ (নীচ সঙ্গ)ৰ অন্ন, গণিকাৰ অন্ন, সুদখোৰ আৰু পেচাদাৰী গায়কৰ অন্ন; তদ্ৰূপ অভিশপ্ত, ষণ্ড (নপুংসক) আৰু যি স্ত্ৰীৰ গৃহত উপপতি (পৰপুৰুষ) থাকে—তেওঁলোকৰ অন্ন বর্জনীয়।
Verse 4
रजकस्य नृशंसस्य वन्दिनः कितवस्य च मिथ्यातपस्विनश् चैव चौरदण्डिकयोस् तथा
তদ্ৰূপ ৰজক (ধোপা), নৃশংস (ক্ৰূৰ) ব্যক্তি, বন্দিন (স্তুতিকার), কিতৱ (জুৱাৰী), মিথ্যাতপস্বী (ভণ্ড তপস্বী), আৰু চোৰ আৰু দণ্ডিক (জল্লাদ/দণ্ডজীৱী)—ইহঁতৰ অন্নো বর্জনীয়।
Verse 5
कुण्डगोलस्त्रीजितानां वेदविक्रयिणस् तथा शैलूषतन्त्रवायान्नं कृतघ्नस्यान्नमेव च
কুণ্ড বা গোল (অবৈধ জন্ম) ব্যক্তি, স্ত্ৰীজিত (স্ত্ৰীৰ বশৱৰ্তী) পুৰুষ, বেদবিক্ৰয়ী (বেদ বিক্ৰেতা), শৈলূষ (নট/অভিনেতা), তন্ত্রবায় (বিপথ তান্ত্ৰিক)ৰ অন্ন, আৰু কৃতঘ্ন (অকৃতজ্ঞ)ৰ অন্ন—এই সকলো বর্জনীয়।
Verse 6
कर्मारस्य निषादस्य चेलनिर्णेजकस्य च मिथ्याप्रव्रजितस्यान्नम्पुंश् चल्यास्तैलिकस्य च
কৰ্মাৰ (লোহাৰ), নিষাদ (শিকারি/অৰণ্যবাসী), চেলনির্ণেজক (বস্ত্ৰ ধোৱা), মিথ্যাপ্ৰব্ৰজিত (ভণ্ড সন্ন্যাসী)ৰ অন্ন; আৰু পুংশ্চলী (ছলিনী/ব্যভিচাৰিণী) আৰু তৈলিক (তেলি)ৰ অন্নো বর্জনীয়।
Verse 7
आरूढपतितस्यान्नं विद्विष्टान्नं च वर्जयेत् तथैव ब्राह्मणस्यान्नं ब्राह्मणेनानिमन्त्रितः
পতিত (ধৰ্মচ্যুত)ৰ অন্ন আৰু বিদ্বিষ্ট (দ্বেষী)ৰ অন্ন বর্জন কৰা উচিত। তদ্ৰূপ নিমন্ত্ৰণ নাপালে, ব্ৰাহ্মণে অন্য ব্ৰাহ্মণৰ অন্নো গ্ৰহণ নকৰিব।
Verse 8
ब्राह्मणान्नञ्च शूद्रेण नाद्याच्चैव निमन्त्रितः एषामन्यतमस्यान्नममत्या वा त्र्यहं क्षपेत्
শূদ্ৰক নিমন্ত্ৰিত হ’লেও ব্ৰাহ্মণৰ অন্ন ভক্ষণ কৰা উচিত নহয়। এই দুজনৰ যিকোনো এজনৰ অন্ন আনজনেই জেনে বা অসাৱধানতাত খালে, তেন্তে তিন ৰাতি (তিন দিন) প্ৰায়শ্চিত্ত পালন কৰিব।
Verse 9
मत्या भुक्त्वा चरेत् कृच्छ्रं रेतोविण्मूत्रमेव च चण्डालश्वपचान्नन्तु भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत्
জেনে মাছ খালে কৃচ্ছ্ৰ প্ৰায়শ্চিত্ত পালন কৰিব; বীৰ্য, মল আৰু মূত্ৰ গ্ৰহণ কৰিলেও একেই বিধান। কিন্তু চাণ্ডাল বা শ্বপচৰ অন্ন খালে চান্দ্ৰায়ণ প্ৰায়শ্চিত্ত পালন কৰিব।
Verse 10
अनिर्दिशं च प्रेतान्नं गवाघ्रातं तथैव च शूद्रोच्छिष्टं शुनोच्छिष्टं पतितान्नं तथैव च
যাৰ উৎস/স্বত্ব নিৰ্দিষ্ট নহয় তেনে অন্ন, প্ৰেতকৰ্ম-সম্পৰ্কীয় অন্ন, গাইয়ে শুঁকা অন্ন, শূদ্ৰৰ উচ্ছিষ্ট, কুকুৰৰ উচ্ছিষ্ট আৰু পতিতৰ অন্ন—এই সকলো অশুচি বুলি বর্জনীয়।
Verse 11
तप्तकृच्छ्रं प्रकुर्वीत अशौचे कृच्छ्रमाचरेत् अशौचे यस्य यो भुङ्क्ते सोप्यशुद्धस् तथा भवेत्
অশৌচ অৱস্থাত তপ্তকৃচ্ছ্ৰ প্ৰায়শ্চিত্ত পালন কৰিব, আৰু (সাধাৰণ) অশৌচত কৃচ্ছ্ৰ আচৰণ কৰিব। অশৌচগ্ৰস্ত ব্যক্তিৰ অন্ন যিয়ে খায়, সেও অশুদ্ধ হয়।
Verse 12
मृतपञ्चनखात् कूपादमेध्येन सकृद्युतात् गणानां गणिकानाञ्चेति ङ , ञ च चौरदाम्भिकयोस्तथेति ञ अपः पीत्वा त्र्यहं तिष्ठेत् सोपवासो द्विजोत्तमः
যদি কোনো কূপ একবাৰো অশুচি কাৰণত দূষিত হয়—যেনে পাঁচ-নখবিশিষ্ট মৃত জন্তুৰ দ্বাৰা, বা বহিষ্কৃতৰ দল আৰু গণিকা, অথবা চোৰ আৰু দম্ভী আদি অশুচি লোকৰ সংস্পৰ্শত—তেন্তে শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজে শুদ্ধিৰ বাবে জল পান কৰি উপবাসসহ তিন দিন (তিন ৰাতি) থাকিব।
Verse 13
सर्वत्र शूद्रे पादः स्याद् द्वित्रयं वैश्यभूपयोः विड्वराहखरोष्ट्राणां गोमायोः कपिकाकयोः
এই সকলো ক্ষেত্ৰত শূদ্ৰৰ বাবে দণ্ড মানৰ এক-চতুৰ্থাংশ; বৈশ্যৰ বাবে দুটা অংশ আৰু ৰজা/ক্ষত্ৰিয়ৰ বাবে তিনিটা অংশ। গাহৰি, গাধা আৰু উটৰ মল, গোমূত্ৰ আৰু বানৰ-কাৱৰ অশুচি বিষয়ত এই বিধান প্ৰযোজ্য।
Verse 14
प्राश्य मूत्रपुरीषाणि द्विजश्चान्द्रायणं चरेत् शुष्काणि जग्ध्वा मांसानि प्रेतान्नं करकाणि च
যদি কোনো দ্বিজে মূত্ৰ বা পুৰীষ পান কৰে, বা শুকান মাংস, প্ৰেতৰ উদ্দেশ্যে অৰ্পিত অন্ন (প্ৰেতান্ন) অথবা কৰক-ধৰণৰ অৱশিষ্ট/অৱয়ৱভাগ খায়, তেন্তে তেওঁ চান্দ্ৰায়ণ প্ৰায়শ্চিত্ত-ব্ৰত পালন কৰিব লাগে।
Verse 15
क्रव्यादशूकरोष्ट्राणां गोमायोः कपिकाकयोः गोनराश्वखरोष्ट्राणां छत्राकं ग्रामकुक्कुटं
ক্রব্যাদ (মাংসাহাৰী) জন্তুৰ মাংস, গাহৰি আৰু উটৰ মাংস; তদ্ৰূপ গৰু আৰু কুকুৰ, বানৰ আৰু কাৱৰ মাংস ভক্ষণ নকৰিব। লগতে গবয় (বনৰ গৰু), নৰ (মানৱ), ঘোঁৰা, গাধা আৰু উটৰ মাংস, ছত্ৰাক (মাশৰুম) আৰু গাঁৱৰ কুকুৰাও বর্জনীয়।
Verse 16
मांसं जग्ध्वा कुञ्जरस्य तप्तकृच्छ्रेण शुद्ध्यति आमश्राद्धे तथा भुक्त्वा ब्रह्मचारी मधु त्वदन्
হাতীৰ মাংস খালে তপ্তকৃচ্ছ্ৰ নামৰ তপস্যাৰে শুদ্ধি হয়। তদ্ৰূপ, আম-শ্ৰাদ্ধত ভোজন কৰা ব্ৰহ্মচাৰী আৰু মধু (মৌ) ভক্ষণ কৰোঁতাও নিৰ্দিষ্ট প্ৰায়শ্চিত্তে শুদ্ধ হয়।
Verse 17
लशुनं गुञ्जनं चाद्यात् प्राजापत्यादिना शुचिः भुक्त्वा चान्द्रायणं कुर्यान् मांसञ्चात्मकृतन्तथा
লশুন বা গুঞ্জন খালে প্ৰাজাপত্য আদি প্ৰায়শ্চিত্তে শুদ্ধি হয়। মাংস খালে চান্দ্ৰায়ণ ব্ৰত পালন কৰিব লাগে; আৰু নিজে প্ৰস্তুত কৰা মাংস ভক্ষণ কৰিলেও একেই বিধান।
Verse 18
पेलुगव्यञ्च पेयूषं तथा श्लेष्मातकं मृदं वृथाकृशरसंयावपायसापूपशष्कुलीः
ইয়াৰ উপৰিও পেলুগব্য, পেয়ূষ (প্ৰথম গাখীৰ), শ্লেষ্মাতক (ফল/বৃক্ষজাত দ্ৰব্য), মৃদ্ (মাটি) আৰু আগলৈ কৃশৰ, ৰস, সংযাৱ, পায়স, আপূপ, শষ্কুলী আদি ৰন্ধা খাদ্য আৰু মিঠাইসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত।
Verse 19
अनुपाकृटमांसानि देवान्नानि हवींषि च गवाञ्च महिषीणां च वर्जयित्वा तथाप्यजां
যথাযথভাৱে নৰন্ধা মাংস, দেৱতাৰ উদ্দেশ্যে নিৰ্দিষ্ট অন্ন আৰু হৱি (যজ্ঞাহুতি) বর্জনীয়; গৰু আৰু মহিষীৰ মাংসো ত্যাজ্য—তথাপি কিছুমান প্ৰসঙ্গত অজা (ছাগলী) অনুমোদিত।
Verse 20
सर्वक्षीराणि वर्ज्याणि तासाञ्चैवाप्यन्निर्दशं शशकः शल्यकी गोधा खड्गः कूर्मस्तथैव च
সকলো ধৰণৰ গাখীৰ বর্জনীয়; আৰু তাতো অনিৰ্দিষ্ট/অস্পষ্ট ধৰণৰ গাখীৰো ত্যাজ্য—যেনে খৰগোশ, সজাৰু, গোধা, গঁড় আৰু কূৰ্ম (কচ্ছপ)ৰ গাখীৰ।
Verse 21
भक्ष्याः पञ्चनखाः प्रोक्ताः परिशेषाश् च वर्जिताः पाठीनरोहितान्मत्स्यान् सिंहतुण्डांश् च भक्षयेत्
পঞ্চনখ (পাঁচ নখযুক্ত) প্ৰাণীৰ ভিতৰত শাস্ত্ৰে যাক ভক্ষ্য বুলি কৈছে, সিহঁতেহে ভক্ষণীয়; বাকীসকল বর্জিত। পাঠীন আৰু ৰোহিত মাছ, লগতে ‘সিংহতুণ্ড’ নামৰ মাছো খোৱা যায়।
Verse 22
यवगोधूमजं सर्वं पयसश् चैव विक्रियाः वागषाड्गवचक्रादीन् सस्नेहमुषितं तथा
যৱ আৰু গোধূমৰ পৰা প্ৰস্তুত সকলো বস্তু, লগতে গাখীৰ আৰু তাৰ বিকাৰসমূহ; তদ্ৰূপ বাগষাড্গৱ, গৱ, চক্ৰ আদি—যদি ঘি/তেলজাত স্নেহসহ ৰাখি ‘উষিত’ (স্থাপিত/পৰিপক্ব) কৰা হয়—তেনে বস্তুসমূহক যথোচিতভাৱে সেই শ্ৰেণীত গণ্য কৰা হয়।
Verse 23
द्वितीयं वैश्यशूद्रयोरेति क , ख , ङ , ञ च शुष्काणि दग्धमंसानि इति ङ प्राजापत्याद्द्विजः शुचिरिति ख अग्निहोत्रपरीद्धाग्निर्ब्राह्मणः कामचारतः चान्द्रायणं चरेन्मासं वीरवध्वासनं हितं
বৈশ্য আৰু শূদ্ৰৰ বাবে দ্বিতীয় (নিম্ন) প্ৰায়শ্চিত্ত-স্তৰ নিৰ্ধাৰিত—ক, খ, ঙ, ঞ পাঠভেদত তেনে পোৱা যায়। ঙ-পাঠত ‘শুষ্ক বা অগ্নিদগ্ধ মাংস’ গ্ৰহণৰ কথা আছে; খ-পাঠত ‘প্ৰাজাপত্য ব্ৰত কৰিলে দ্বিজ শুচি হয়’ বুলি কোৱা হৈছে। কামবশত অগ্নিহোত্ৰৰ বাবে অগ্নি প্ৰজ্বলিত ৰাখা ব্ৰাহ্মণে এক মাহ চন্দ্ৰায়ণ ব্ৰত পালন কৰিব; ই ‘বীৰবধ্বাসন’ নামেও উল্লিখিত, হিতকাৰী প্ৰায়শ্চিত্ত।
Verse 24
ब्रह्महत्या सुरापानं स्तेयं गुर्वङ्गनागमः महान्ति पातकान्याहुः संयोगश् चैव तैः सह
ব্ৰাহ্মণহত্যা, সুৰাপান, চৌৰ্য আৰু গুৰুৰ স্ত্ৰীৰ সৈতে গমন—এইবোৰক মহাপাতক বুলি কোৱা হৈছে; আৰু এইবোৰৰ সৈতে সংযোগ/সহযোগ (পাপ বা পাপীৰ সংগ)ও পাতক বুলি গণ্য।
Verse 25
अनृते च समुत्कर्षो राजगामि च पैशुनं गुरोश्चालीकनिर्बन्धः समानं ब्रह्महत्यया
অসত্যৰ ওপৰত ভিত্তি কৰা আত্ম-উৎকৰ্ষ, ৰজালৈকে পৌঁছোৱা চুগলি/পৈশুন্য, দুষ্ট পৰনিন্দা, আৰু গুৰুৰ ওপৰত মিছা অভিযোগ জোৰকৈ আঁকোৱালি ধৰা—এইবোৰক ব্রাহ্মণহত্যাসমান পাপ বুলি কোৱা হৈছে।
Verse 26
ब्रह्मोज्झ्यवेदनिन्दा च कौटसाक्ष्यं सुहृद्बधः गर्हितान्नाज्ययोर्जग्धिः सुरापानसमानि षट्
ব্ৰাহ্মণধৰ্ম ত্যাগ, বেদ-নিন্দা, কূটসাক্ষ্য (মিছা সাক্ষ্য), সুহৃদ্বধ, গৰ্হিত/অশুচি অন্ন ভক্ষণ আৰু (অনুচিত/অশুদ্ধ) ঘিউ ভক্ষণ—এই ছয়টাক সুৰাপানসমান পাপ বুলি ঘোষণা কৰা হৈছে।
Verse 27
निक्षेपस्यापहरणं नराश्वरजतस्य च भूमिवज्रमणीनाञ्च रुक्मस्तेयसमं स्मृतं
নিক্ষেপ (অৰ্পিত ধন) অপহৰণ, মানুহ, ঘোঁৰা বা ৰূপা চুৰি, আৰু ভূমি, হীৰা আৰু মণি চুৰি—এই সকলোকে সোণ চুৰিৰ সমান বুলি স্মৃতিত কোৱা হৈছে।
Verse 28
रेतःसेकः स्वयोन्याषु कुमारीष्वन्त्यजासु च सख्युः पुत्रस्य च स्त्रीषु गुरुतल्पसमं विदुः
নিজ বংশৰ নাৰী, কুমাৰী, অন্ত্যজ নাৰী আৰু বন্ধু বা পুত্ৰৰ পত্নীৰ সৈতে ৰেতঃসেক (সম্ভোগ) কৰাক গুৰুতল্পভংগৰ সমান পাপ বুলি কোৱা হৈছে।
Verse 29
गोबधो ऽयाज्य संयाज्यं पारदार्यात्मविक्रियः गुरुमातृपितृत्यागः स्वाध्ययाग्न्योः सुतस्य च
গোহত্যা; অযাজ্য ব্যক্তিৰ বাবে যাজন কৰা বা তাত অংশ লোৱা; পৰস্ত্ৰীগমন; আত্মবিক্ৰয় (নিজকে বিক্ৰী কৰা); গুৰু, মাতা বা পিতাক ত্যাগ; আৰু স্বাধ্যায়, পবিত্ৰ অগ্নি আৰু পুত্ৰক অৱহেলা—এইবোৰ নিন্দিত কৰ্ম।
Verse 30
परिवित्तितानुजेन परिवेदनमेव च तयोर्दानञ्च कन्यायास्तयोरेव च याजनं
অবিবাহিত জ্যেষ্ঠ ভ্ৰাতা (পৰিবিত্ত) থাকোঁতে কনিষ্ঠ ভ্ৰাতাই বিবাহ কৰিলে ‘পৰিবেদন’ (বিধিসন্মত নিবেদন/প্ৰায়শ্চিত্ত) কৰাটো বিধেয়; আৰু কন্যাদান আৰু যাজন—এই দুয়ো অধিকাৰ সেই দুজনৰেই।
Verse 31
कन्याया दूषणञ्चैव वार्धुष्यं व्रतलोपनं तडागारामदाराणामपत्यस्य च विक्रियः
কন্যাৰ দুষণ/অপমান; বাৰ্ধুষ্য (সুদখোৰি); ব্ৰতলোপন; আৰু পুখুৰী, উপবন, পত্নী আৰু সন্তান বিক্ৰী কৰা—এইবোৰো পাপকর্ম বুলি গণ্য।
Verse 32
व्रात्यता बान्धवत्यागो भृताध्यापनमेव च भृताच्चाध्ययनादानमविक्रेयस्य विक्रयः
ব্ৰাত্যতা (বৈদিক অনুশাসনৰ পৰা পতিত হোৱা); বান্ধৱ-আত্মীয় ত্যাগ; বেতন লৈ অধ্যাপন; বেদাধ্যয়ন/পাঠৰ বাবে পাৰিশ্ৰমিক গ্ৰহণ; আৰু অবিক্ৰেয় বস্তু বিক্ৰী কৰা—এইবোৰ অধর্মৰূপ নিন্দিত কৰ্ম।
Verse 33
समानि ब्रह्महत्ययेति ख , ङ , ञ च गर्हितानामन्नजग्धिरिति ङ सख्युः सुतस्य चेति ङ सर्वाकारेष्वधीकारो महायन्त्रप्रवर्तनं हिंसौषधीनां स्त्र्याजीवः क्रियालङ्गनमेव च
“ব্ৰহ্মহত্যাৰ সমান” কৰ্ম—এয়া খ-, ঙ-, ঞ-পাঠত কোৱা হৈছে। “গৰ্হিত লোকৰ এৰি থোৱা অন্ন ভক্ষণ”—ই ঙ-পাঠ; আৰু “বন্ধুৰ পুত্ৰবধূৰ সৈতে সংসৰ্গ”—ইয়াও ঙ-পাঠ। লগতে নিন্দিত: অযোগ্য হৈও সকলো ক্ষেত্ৰত অধিকাৰ লোৱা, মহাযন্ত্ৰ প্ৰৱৰ্তন, হিংস্ৰ/বিষাক্ত ঔষধৰ প্ৰয়োগ, নাৰীৰ উপাৰ্জনত জীৱিকা, আৰু বিধিনিৰ্দিষ্ট ক্ৰিয়াৰ লংঘন।
Verse 34
इन्धनार्थमशुष्काणां दुमाणाञ्चैव पातनं योषितां ग्रहणञ्चैव स्त्रीनिन्दकसमागमः
কেৱল ইন্ধনৰ বাবে কাঁচা/অশুষ্ক গছ কাটি পেলোৱা, নাৰী অপহৰণ, আৰু নাৰী-নিন্দকৰ সৈতে সঙ্গ—এইবোৰ নিন্দনীয় কৰ্ম।
Verse 35
आत्मार्थञ्च क्रियारम्भो निन्दितान्नदनन्तथा अनाहिताग्नितास्तेयमृणानाञ्चानपक्रिया
কেৱল নিজৰ লাভৰ বাবে ক্ৰিয়া আৰম্ভ কৰা, নিন্দিত অন্ন দান কৰা, স্থাপিত পবিত্ৰ অগ্নি নথকা, চুৰি, আৰু ঋণ শোধ নকৰা—এইবোৰ নিন্দনীয় দোষ।
Verse 36
असच्छास्त्राधिगमनं दौःशील्यं व्यसनक्रिया धान्यकुप्यपशुस्तेयं मद्यपस्त्रीनिषेवणं
অসৎ/কপট শাস্ত্ৰ অধ্যয়ন, দুষ্চৰিত্ৰতা, নেশাজনিত ব্যসনৰ আচৰণ, শস্য/মূল্যবান বস্তু/পশু চুৰি, মদ্যপান, আৰু পৰস্ত্ৰী-সংসৰ্গ—এইবোৰ বিনাশকাৰী দুষ্কৰ্ম।
Verse 37
स्त्रीशूद्रविट्क्षत्रबधो नास्तिक्यञ्चोपपातकं ब्राह्मणस्य रुजः कृत्यं घ्रातिरघ्रेयमद्ययोः
ব্ৰাহ্মণৰ বাবে নাৰী, শূদ্ৰ, বৈশ্য বা ক্ষত্ৰিয় বধ, আৰু নাস্তিক্য—এইবোৰ উপপাতক (গৌণ পাপ)। তদ্ৰূপ, আঘাত কৰি যন্ত্ৰণা দিয়া (ৰুজা), কৃত্যা (অভিচাৰ/ক’লা ক্ৰিয়া), আৰু ঘ্ৰাণ নকৰিবলগীয়া বস্তু আৰু মদ্যৰ গন্ধ শোঁকা—এইবোৰো (উপপাতক)।
Verse 38
जैंभं पुंसि च मैथुन्यं जातिभ्रंशकरं स्मृतं श्वखरोष्ट्रमृगेन्द्राणामजाव्योश् चैव मारणं
পুৰুষৰ সৈতে আৰু (অমানুষ) জৈম্ভৰ সৈতে মৈথুন কৰাক জাতিভ্ৰংশকাৰী বুলি স্মৃতিত কোৱা হৈছে। তদ্ৰূপ কুকুৰ, গাধা, উট, সিংহ আৰু ছাগলী-ভেড়া হত্যা নিন্দিত।
Verse 39
सङ्कीर्णकरणं ज्ञेयं मीनाहिनकुलस्य च निन्दितेभ्यो धनादानं बाणिज्यं शूद्रसेवनं
সঙ্কীৰ্ণ (মিশ্ৰজাত) লোকৰ কৰ্মৰ ভিতৰত মাছ ধৰা আৰু মাছ তথা নকুল (বেজি) সম্পৰ্কীয় বৃত্তিও আছে বুলি জানিব লাগে; নিন্দিত লোকক ধনদান, বাণিজ্য আৰু শূদ্ৰসেৱাও তদন্তৰ্গত।
Verse 40
अपात्रीकरणं ज्ञेयमसत्यस्य च भाषणं कृमिकीटवयोहत्या मद्यानुगतभोजनं
যোগ্য ব্যক্তিক অপাত্ৰ কৰা, অসত্য কোৱা, কৃমি-কীট আৰু পক্ষী হত্যা কৰা, আৰু মদ্য-সম্পৰ্কীয় আহাৰ গ্ৰহণ—এইবোৰ পাপকর্ম বুলি জানিব লাগে।
Verse 41
फलैधःकुसुमस्तेयमधैर् यञ्च मलावहं
ফল, জ্বালানি-কাঠ আৰু ফুল চুৰি, আৰু অধৈৰ্য/অসৎভাবে যি কিছু হৰণ কৰা হয়—সকলোয়ে অশৌচ (মলিনতা) আনে।
Frequently Asked Questions
Prāyaścitta is mandatory for sins committed intentionally or unintentionally, and rājadharma authorizes the king to punish those who refuse expiation to protect social-ritual order.
Brahmahatyā (killing a Brāhmaṇa), surāpāna (drinking intoxicants), steya (theft), and gurutalpa (sexual violation of the guru’s wife), including complicity/association with them.
It treats diet and contact as carriers of purity/impurity, listing prohibited food sources and prescribing penances that ritually restore the practitioner’s eligibility for Vedic-social duties.
Kṛcchra, Taptakṛcchra, Prājāpatya, and Cāndrāyaṇa—applied according to the gravity and type of transgression (food impurity, forbidden substances, or severe offences).