Adhyaya 154

Verse 1

१७च्द् नैष्ठिको ब्रह्मचारी वा देहान्तं निवसेद्गुरौ अप्_१५३ इत्य् आग्नेये महापुराणे ब्रह्मचर्याश्रमो नाम त्रिपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः अथ चतुःपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः विवाहः पुष्कर उवाच विप्रश् चतस्रो विन्देत भार्यास्तिस्रस्तु भूमिपः द्वे च वैश्यो यथाकामं भार्यैकामपि चान्त्यजः

নৈষ্ঠিক ব্ৰহ্মচাৰীয়ে জীৱনৰ অন্তলৈকে গুৰুৰ আশ্ৰমত বাস কৰিব লাগে। এইদৰে অগ্নি মহাপুৰাণৰ “ব্ৰহ্মচৰ্য্য-আশ্ৰম” নামৰ ১৫৩তম অধ্যায় সমাপ্ত। এতিয়া ১৫৪তম অধ্যায় “বিবাহ” আৰম্ভ। পুষ্কৰে ক’লে—ব্ৰাহ্মণে চাৰি পত্নী, ৰজা (ক্ষত্ৰিয়) তিন, বৈশ্য ইচ্ছামতে দুটা, আৰু অন্ত্যজে এটা পত্নীও গ্ৰহণ কৰিব পাৰে।

Verse 2

धर्मकार्याणि सर्वाणि न कार्याण्यसवर्णया पाणिर्ग्राह्यः सवर्णासु गृह्णीयात् क्सत्रिया शरं

ধৰ্মানুসাৰে নিৰ্ধাৰিত সকলো ক্ৰিয়া-কৰ্ম ভিন্ন বৰ্ণৰ স্ত্ৰীৰ সৈতে কৰা উচিত নহয়। বিবাহত সমবৰ্ণ স্ত্ৰীৰ মাজতেই পাণিগ্ৰহণ কৰা উচিত; আৰু ক্ষত্ৰিয়ে শৰ-অস্ত্ৰ ধৰি নিজৰ স্বধৰ্ম পালন কৰিব লাগে।

Verse 3

वैश्या प्रतीदमादद्याद्दशां वै चान्त्यजा तथा सकृत् कन्या प्रदातव्या हरंस्तां चौरदण्डभाक्

বৈশ্যা স্ত্ৰীয়ে ইয়াৰ বিনিময়ত (উচিত) মূল্য গ্ৰহণ কৰিব; তদ্ৰূপ অন্ত্যজা স্ত্ৰীয়েও দহ (একক) গ্ৰহণ কৰিব। কন্যাদান কেৱল এবাৰেই কৰা উচিত; যিয়ে তাক হৰণ কৰে, সি চোৰৰ দণ্ডৰ যোগ্য।

Verse 4

अपत्यविक्रयासक्ते निष्कृतिर् न विधीयते कन्यादानं शचीयोगो विवाहो ऽथ चतुर्थिका

যি সন্তান-বিক্ৰয়ত আসক্ত, তাৰ বাবে কোনো প্ৰায়শ্চিত্ত বিধেয় নহয়। (এতিয়া) কন্যাদান, শচীযোগ, বিবাহবিধি, আৰু তাৰ পিছত ‘চতুৰ্থিকা’ ব্ৰতৰ বিধান কোৱা হৈছে।

Verse 5

सतीयोग इति ख , छ च विवाहमेतत् कथितं नामकर्मचतुष्टयं नष्टे मृते प्रव्रजिते क्लीवे च पतिते पतौ

খ আৰু ছ পাঠত এই বিবাহক “সতীয়োগ” বুলি কোৱা হৈছে। স্বামী নষ্ট (নিখোঁজ), মৃত, প্ৰব্ৰজিত (সন্ন্যাসী), ক্লীব (নপুংসক), অথবা ধৰ্মচ্যুত (পতিত) হ’লে নাম-কৰ্ম-সম্পৰ্কীয় চাৰিধৰণৰ বিধান প্ৰযোজ্য হয়।

Verse 6

पञ्चस्वापत्सु नारीणां पतिरन्यो विधीयते मृते तु देवरे देयात् तदभावे यथेच्छया

পাঁচ প্ৰকাৰ আপদত নাৰীক অন্য স্বামী গ্ৰহণৰ বিধান আছে। স্বামী মৃত্যু হ’লে দেবৰ (কনিষ্ঠ ভ্ৰাতা)ক বিবাহ দিব লাগে; সি নাথাকিলে তেখেতৰ ইচ্ছামতে।

Verse 7

पूर्वात्रितयमाग्नेयं वायव्यं चोत्तरात्रयं रोहिणौ चेति चरणे भगणः शस्यते सदा

পূৰ্বৰ তিনিটা চৰণ অগ্নি-স্বভাৱৰ আৰু উত্তৰৰ তিনিটা চৰণ বায়ু-স্বভাৱৰ; ৰোহিণীতেও তেনেদৰে—চৰণ/পদ বিষয়ত ‘ভগণ’ শ্ৰেণীবিভাগ সদায় বিধিত।

Verse 8

नैकगोत्रान्तु वरयेन्नैकार्षेयाञ्च भार्गव पितृतः सप्तमादूर्ध्वं मातृतः पञ्चमात्तथा

হে ভার্গৱ! একে গোট্ৰৰ কন্যা, আৰু একে ঋষি-প্ৰৱৰ (আৰ্ষেয়) পৰম্পৰাৰ কন্যা বৰণ কৰা উচিত নহয়। পিতৃপক্ষত সপ্তম পুৰুষৰ ওপৰত আৰু মাতৃপক্ষত পঞ্চম পুৰুষৰ ওপৰত বিবাহ অনুমোদিত।

Verse 9

आहूय दानं ब्राह्मः स्यात् कुलशीलयुताय तु पुरुषांस्तारयेत्तज्जो नित्यं कन्यप्रदानतः

বৰক আহ্বান কৰি কন্যাদান কৰিলে সেয়া ব্ৰাহ্ম বিবাহ; ই কুল আৰু শীলযুক্ত পুৰুষক দিয়া হয়। সেই সংযোগৰ সন্তান কন্যাদানৰ পুণ্যবলে সদায় নিজৰ পিতৃ-পুৰুষসকলক তাৰে।

Verse 10

तथा गोमिथुनादानाद्विवाहस्त्वार्ष उच्यते प्रार्थिता दीयते यस्य प्राजापत्यः स धर्मकृत्

তদ্ৰূপ, গোমিথুন (গাই-ষাঁড়ৰ জোৰ) দান কৰি যি বিবাহ হয়, সেয়া আৰ্ষ বিবাহ বুলি কোৱা হয়। আৰু যি বিবাহত প্ৰাৰ্থনা কৰিলে কন্যা দিয়া হয়, সেয়া প্ৰাজাপত্য; তেনে পুৰুষ ধৰ্মকৃত।

Verse 11

शुल्केन चासुरो मन्दो गान्धर्वो वरणान्मिथः राक्षसो युद्धहरणात् पैशाचः कन्यकाच्छलात्

য’ত কন্যাদান শুল্ক (বধূমূল্য) লৈ কৰা হয়, সেয়া আসুৰ বিবাহ; দুয়োৰে পৰস্পৰ বৰণত গন্ধৰ্ব; যুদ্ধৰ মাজত বলপূৰ্বক হৰণত ৰাক্ষস; আৰু ছলনাৰে কন্যালাভ হ’লে পৈশাচ বিবাহ।

Verse 12

वैवाहिके ऽह्नि कुर्वीत कुम्भकारमृदा शुचीं जलाशये तु तां पूज्य वाद्याद्यैः स्त्रीं गृहत्रयेत्

বিবাহদিনে কুম্ভকাৰৰ মাটিৰে এটা শুচি (মঙ্গল) স্ত্ৰী-প্ৰতিমা গঢ়ি, জলাশয়ত গৈ বাদ্যাদি সহ তাত পূজা কৰি; তাৰ পিছত স্ত্ৰীক গৃহলৈ নিবলৈ কোৱা হৈছে।

Verse 13

प्रशुप्ते केशवे नैव विवाहः कार्य एव हि पोषे चैत्रे कुजदिने रिक्ताविष्टितथो न च

কেশৱ (বিষ্ণু) ‘প্ৰশুপ্ত’ অৱস্থাত থাকিলে বিবাহ কেতিয়াও কৰা উচিত নহয়। পোষ আৰু চৈত্ৰ মাহত, মঙ্গলবাৰে, আৰু ৰিক্তাৰ লগতে আৱিষ্টি তিথিতো বিবাহ নকৰিব।

Verse 14

न शुक्रजीवे ऽस्तमिते न शशाङ्के ग्रहार्दिते अर्कार्कभौमयुक्ते भे व्यतीपातहते न हि

শুক্ৰ আৰু বৃহস্পতিৰ অস্তকালত নহয়; চন্দ্ৰ গ্ৰহপীড়িত হ’লে নহয়; যি নক্ষত্ৰত সূৰ্য, সূৰ্যসম ক্ৰূৰ গ্ৰহ আৰু মঙ্গলৰ যোগ হয় তাত নহয়; আৰু ব্যতীপাতে আঘাতপ্ৰাপ্ত কালে কেতিয়াও নহয়—এ সময়ত কৰ্ম অনুচিত।

Verse 15

सोम्यं पित्र्यञ्च वायव्यं सावित्रं रोहिणी तथा वैवाहिकेब्दे इति घ , ङ , ञ , ट च वाद्यौघैर् इति ग , घ , ञ च उत्तरात्रितयं मूलं मैत्रं पौष्णं विवाहभं

বিবাহৰ বাবে সোম্য, পিত্ৰ্য, বায়ব্য, সাবিত্ৰ আৰু ৰোহিণী নক্ষত্ৰ শুভ। লগতে বিবাহ-প্ৰকৰণত ঘ, ঙ, ঞ, ট অক্ষৰে নির্দেশিত নক্ষত্ৰসমূহ; আৰু ‘বাদ্যৌঘৈঃ’ নির্দেশত গ, ঘ, ঞৰে চিহ্নিত নক্ষত্ৰো। তদুপৰি তিন উত্তৰা, মূল, মৈত্ৰ আৰু পৌষ্ণ—এইবোৰক বিবাহ-নক্ষত্ৰ বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 16

मानुषाख्यस् तथा लग्नो मानुषाख्यांशकः शुभः तृतीये च तथा षष्ठे दशमैकादशे ऽष्टमे

সেইদৰে লগ্নক ‘মানুষ’ বুলি কোৱা হয়; ‘মানুষ’ অংশক শুভ—বিশেষকৈ তৃতীয়, ষষ্ঠ, দশম, একাদশ আৰু অষ্টম স্থানত।

Verse 17

अर्कार्किचन्दतनयाः प्रशस्ता न कुजो ऽष्टमः सप्तान्त्याष्टमवर्गेषु शेषाः शस्ता ग्रहोत्तमाः

সূৰ্য, শনি আৰু চন্দ্ৰতনয় (বুধ) প্ৰশস্ত; অষ্টমত কুজ (মঙ্গল) শুভ নহয়। সপ্তম, অন্ত্য (দ্বাদশ) আৰু অষ্টম বিভাগ/স্থানত বাকী উৎকৃষ্ট গ্ৰহ অনুকূল।

Verse 18

तेषामपि तथा मध्यात् षष्ठः शुक्रो न शस्यते वैवाहिके भे कर्तव्या तथैव च चतुर्थिका

সিহঁতৰ মাজতো, শুক্ৰবাৰে পৰা ষষ্ঠী তিথি প্ৰশস্ত নহয়। বিবাহকর্ম শুভ নক্ষত্ৰত চন্দ্ৰ স্থিত থাকোঁতে কৰা উচিত; আৰু চতুৰ্থী তিথিও তেনেদৰে নিয়ম্য/বর্জ্য।

Verse 19

न दातव्या ग्रहास्तत्र चतुराद्यास्तथैकगाः पर्ववर्जं स्त्रियं गच्छेत् सत्या दत्ता सदा रतिः

সেই প্ৰসংগত চতুৰ্থী আদি তিথি আৰু ‘একগ’ (একাকী/বিজোড়) তিথি নিৰ্ধাৰণ কৰা উচিত নহয়। পৰ্বদিন বাদ দি স্ত্ৰীৰ ওচৰলৈ যাব; সত্যপ্ৰতিজ্ঞাৰে দত্তা স্ত্ৰীৰ সৈতে ৰতি সদা ধৰ্ম্য/পুণ্যফলদায়ী।