Adhyaya 9

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये रामायाणे किष्किन्धाकाण्डवर्णनं नाम अष्टमो ऽध्यायः अथ नवमो ऽध्यायः श्रीरामावतारकथनं नारद उवाच सम्पातिवचनं श्रुत्वा हनुमानङ्गदादयः अब्धिं दृष्ट्वाब्रुवंस्ते ऽब्धिं लङ्घयेत् को नु जीवयेत्

এইদৰে আদিমহাপুৰাণ অগ্নিপুৰাণৰ ৰামায়ণ-প্ৰকৰণত ‘কিষ্কিন্ধাকাণ্ডবৰ্ণন’ নামৰ অষ্টম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল। এতিয়া নবম অধ্যায় ‘শ্ৰীৰামাৱতাৰকথন’ আৰম্ভ। নাৰদে ক’লে—সম্পাতিৰ বাক্য শুনি হনুমান, অঙ্গদ আদি সমুদ্ৰ দেখি ক’লে, ‘এই সমুদ্ৰ কোনে লংঘিব? কোনে জীৱিত থাকিব?’

Verse 2

कपीनां जीवनार्थाय रामकार्यप्रसिद्धये शतयोजनविस्तीर्णं पुप्लुवे ऽब्धिं स मारुतिः

বানৰসকলৰ জীৱন ৰক্ষাৰ বাবে আৰু ৰামকাৰ্য সিদ্ধ হ’বলৈ, সেই মাৰুতি (বায়ুপুত্ৰ) শত যোজন বিস্তৃত সমুদ্ৰ লংঘি গ’ল।

Verse 3

दृष्ट्वोत्थितञ्च मैनाकं सिंहिकां विनिपात्य च लङ्कां दृष्ट्वा राक्षसानां गृहाणि वनितागृहे

সাগৰৰ পৰা উঠা মৈনাকক দেখি আৰু সিংহিকাক নিপাত কৰি সি লংকা দেখিলে; তাৰ পিছত ৰাক্ষসসকলৰ গৃহসমূহ আৰু অন্তঃপুৰৰ নাৰী-গৃহো দৰ্শন কৰিলে।

Verse 4

दशग्रीवस्य कुम्भस्य कुम्भकर्णस्य रक्षसः विभीषणस्येन्द्रजितो गृहे ऽन्येषां च रक्षसो

দশগ্ৰীৱ (ৰাৱণ), কুম্ভ, ৰাক্ষস কুম্ভকৰ্ণ, বিভীষণ আৰু ইন্দ্ৰজিতৰ গৃহত, আৰু আন ৰাক্ষসসকলৰ গৃহতো (সি অনুসন্ধান কৰিলে)।

Verse 5

नापश्यत् पानभूम्यादौ सीतां चिन्तापरायणः अशोकवनिकां गत्वा दृष्टवाञ्छिंशपातले

চিন্তাত নিমগ্ন হৈ সি প্ৰথমে পানভূমি আদি ঠাইত সীতাক নেদেখিলে; পাছত অশোকবাটিকালৈ গৈ শিংশপা গছৰ তলত তেওঁক দেখিলে।

Verse 6

राक्षसीरक्षितां सीतां भव भार्येति वादिनं रावणं शिंशपास्थो ऽथ नेति सीतान्तु वादिनीं

ৰাক্ষসীসকলে ৰক্ষা কৰি থকা সীতাক লক্ষ্য কৰি ৰাৱণে ‘মোৰ ভাৰ্যা হও’ বুলি ক’লে; কিন্তু শিংশপা গছৰ তলত বহা সীতাই ‘নহয়’ বুলি উত্তৰ দিলে।

Verse 7

भव भार्या रावणस्य राक्षसीर्वादिनीः कपिः गते तु रावणे प्राह राजा दशरथो ऽभवत्

‘ৰাৱণৰ ভাৰ্যা হও’ বুলি ৰাক্ষসীয়ে ক’লে; কিন্তু কপিয়ে ক’লে—‘ৰাৱণ গ’লে দশৰথ ৰজাৰ পুত্ৰ ৰামেই তোমাৰ যথাৰ্থ স্বামী’।

Verse 8

रामो ऽस्य लक्ष्मणः पुत्रौ वनवासङ्गतौ वरौ रामपत्नी जानकी त्वं रावणेन हृता बलात्

ৰাম আৰু তেওঁৰ ভ্ৰাতা লক্ষ্মণ—সেই দুজন শ্ৰেষ্ঠ ৰাজপুত্ৰ—বনবাসলৈ গৈছে; আৰু তুমি, ৰামপত্নী জানকী, ৰাৱণৰ দ্বাৰা বলপূৰ্বক অপহৃতা হৈছা।

Verse 9

रामः सुग्रीवमित्रस् त्वां मार्गयन् प्रेषयच्च माम् साभिज्ञानञ्चागुलीयं रामदत्तं गृहाण वै

সুগ্ৰীৱ-মিত্ৰ ৰামে তোমাক বিচাৰি মোক পঠাইছে; পৰিচয়-চিহ্ন স্বৰূপে ৰামে দিয়া এই আঙুঠি গ্ৰহণ কৰা।

Verse 10

सीताङ्गुलीयं जग्राह सापश्यन्मारूतिन्तरौ भूयो ऽग्रे चोपविष्टं तम् उवाच यदि जीवति

সীতাই সেই আঙুঠি গ্ৰহণ কৰিলে। গছত মাৰুতিক দেখি তেওঁ পুনৰ তেওঁৰ সন্মুখত বহি ক’লে—“যদি তেওঁ জীৱিত থাকে…”।

Verse 11

रामः कथं न नयति शृङ्कितामब्रवीत् कपिः रामः सीते न जानीते ज्ञात्वा त्वां स नयिष्यति

সন্দেহ কৰা সীতাক কপিয়ে ক’লে—“ৰামে তোমাক কেনেকৈ ননিয়াই থাকিব? হে সীতে, ৰামে তোমাৰ ঠাই নাজানে; জানিলেই তেওঁ নিশ্চয় তোমাক লৈ যাব।”

Verse 12

रावणं राक्षसं हत्वा सबलं देवि मा शुच साभिज्ञानं देहि मे त्वं मणिं सीताददत्कपौ

“হে দেৱী, ৰাক্ষস ৰাৱণক তাৰ সৈন্যসহ বধ কৰি শোক নকৰিবা। পৰিচয়-চিহ্ন স্বৰূপে তোমাৰ মণি মোক দিয়া।” তেতিয়া সীতাই কপিক সেই ৰত্ন দিলে।

Verse 13

उवाच मां यथा रामो नयेच्छीघ्रं तथा कुरु रामश् च इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः त्वां मार्गयेत् प्रेषयेच्च मामिति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः काकाक्षिपातनकथाम् प्रतियाहि हि शोकह

সিয়ে ক’লে—“এনে কৰা যাতে ৰামে মোক সোনকালে লৈ যাব পাৰে।” (কিছুমান চিহ্নিত পাণ্ডুলিপিত ‘আৰু ৰামক…’ পাঠ আছে; আন এটা পাঠত ‘তেওঁ তোমাক বিচাৰি মোক পঠাব’ বুলিও আছে।) “কাকৰ চকুত আঘাত কৰাৰ কাহিনী গৈ ক’বা”—এনেদৰে শোকে ক’লে।

Verse 14

मणिं कथां गृहीत्वाह हनूमान्नेष्यते पतिः अथवा ते त्वरा काचित् पृष्ठमारुह मे शुभे

মণি আৰু বাৰ্তা লৈ হনুমানে ক’লে—“তোমাৰ স্বামী (ৰাম) তোমাক পাব/তোমাক লৈ আহিব। নতুবা যদি তোমাৰ কোনো তৰা থাকে, হে শুভে, মোৰ পিঠিত উঠা।”

Verse 15

अद्य त्वां दर्शयिष्यामि ससुग्रीवञ्च राघवम् सीताब्रवीद्धनूमन्तं नयतां मां हि राघवः

“আজি মই তোমাক সুগ্ৰীৱৰ সৈতে ৰাঘৱক দেখুৱাম।” তেতিয়া সীতাই হনুমানক ক’লে—“নিশ্চয় ৰাঘৱে মোক (ইয়াৰ পৰা) লৈ যাওক।”

Verse 16

हनूमान् स दशग्रीव दर्शनोपायमाकरोत् वनं बभञ्ज तत्पालान् हत्वा दन्तनखादिभिः

তাৰ পিছত হনুমানে দশগ্ৰীৱ (ৰাৱণ)ৰ দৰ্শন লাভৰ উপায় কৰিলে। সি উদ্যান ভাঙি পেলালে আৰু তাৰ প্ৰহৰীসকলক দাঁত, নখ আদি দিয়ে বধ কৰিলে।

Verse 17

हत्वातु किङ्करान् सर्वान् सप्त मन्त्रिसुतानपि पुत्रमक्षं कुमारञ्च शक्रजिच्च बबन्ध तम्

তাৰ পিছত সি সকলো কিঙ্কৰ (সেৱক) আৰু মন্ত্ৰীসকলৰ সাত পুত্ৰকো বধ কৰিলে। তাৰ পাছত সি ৰাজকুমাৰ অক্ষক আৰু শক্ৰজিত (ইন্দ্ৰজিত)ক বান্ধিলে।

Verse 18

नागपाशेन पिङ्गाक्षं दर्शयामास रावणम् उवाच रावणः कस्त्वं मारुतिः प्राह रावणम्

নাগপাশে পিঙ্গাক্ষক বাঁধি ৰাৱণৰ সন্মুখত উপস্থিত কৰা হ’ল। ৰাৱণে ক’লে—“তুমি কোন?” তেতিয়া মাৰুতি ৰাৱণক উত্তৰ দিলে।

Verse 19

रामदूतो राघवाय सीतां देहि मरिष्यसि रामबाणैर् हतः सार्धं लङ्कास्थै राक्षसैर् ध्रुवम्

মই ৰামৰ দূত। ৰাঘৱক সীতাক ঘূৰাই দে; নহ’লে তই মৰিবি—লংকাৰ ৰাক্ষসসকলৰ সৈতে ৰামবাণে নিশ্চয় হত হ’বি।

Verse 20

रावणो हन्तुमुद्युक्तो विभीषणनिवारितः दीपयामास लाङ्गलं दीप्तपुच्छः स मारुतिः

ৰাৱণ তাক বধ কৰিবলৈ উদ্যত হৈছিল, কিন্তু বিভীষণে বাধা দিলে। তেতিয়া দীপ্তপুচ্ছ সেই মাৰুতিয়ে নিজৰ লেজ জ্বলাই তুলিলে।

Verse 21

दग्ध्वा लङ्कां राक्षसांश् च दृष्ट्वा सीतां प्रणम्य ताम् समुद्रपारमागम्य दृष्टा सीतेति चाब्रवीत्

লংকা আৰু ৰাক্ষসসকলক দগ্ধ কৰি, সীতাক দেখি তেওঁক প্ৰণাম কৰি, সাগৰ পাৰ হৈ উভতি আহি ক’লে—“সীতাক দেখা হ’ল।”

Verse 22

अङ्गदादीनङ्गदाद्यैः पीत्वा मधुवने मधु जित्वा दधिमुखादींश् च दृष्ट्वा रामञ्च ते ऽब्रुवन्

অঙ্গদ আদি সকলৰ সৈতে মধুবনত মধু পান কৰি, দধিমুখ আদি সকলক পৰাস্ত কৰি, তাৰ পিছত ৰামক দেখি তেওঁলোকেই তেওঁক ক’লে।

Verse 23

दृष्टा सीतेति रामो ऽपि हृष्टः पप्रच्छ मारुतिम् कथं दृष्ट्वा त्वया सीता किमुवाच च माम्प्रति

“সীতাক দেখা হৈছে”—এই কথা শুনি ৰামো হর্ষিত হৈ মাৰুতি (হনুমান)ক সুধিলে—তুমি কেনেকৈ সীতাক দেখিলা, আৰু মোৰ বিষয়ে তেওঁ কি ক’লে?

Verse 24

सीताकथामृतेनैव सिञ्च मां कामवह्निगम् हनूमानब्रवीद्रामं लङ्घयित्वाब्धिमागतः

“সীতাৰ কথাৰ অমৃতেই মোক শীতল কৰ—মই কামাগ্নিত দগ্ধ।” সাগৰ লংঘি উভতি আহি হনুমানে ৰামক এইদৰে ক’লে।

Verse 25

सीतां दृष्ट्वा पुरीं दग्ध्वा सीतामणिं गृहाण वै हत्वा त्वं रावणं सीतां प्राप्स्यसे राम मा शुच

সীতাক দেখি আৰু নগৰী দগ্ধ কৰি, নিশ্চয় সীতাৰ মণি গ্ৰহণ কৰা। ৰাৱণক বধ কৰিলে তুমি সীতাক পুনৰ পাবা, হে ৰাম—শোক নকৰিবা।

Verse 26

गृहीत्वा तं मणिं रामो रुरोद विरहातुरः मणिं दृष्ट्वा जानकी मे दृष्टा सीता नयस्व माम्

সেই মণি লৈ বিৰহত আতুৰ ৰাম কঁদিবলৈ ধৰিলে। ক’লে—“মণি দেখি মই যেন জানকীক দেখিলোঁ; সীতাক দেখিলোঁ। মোক তেওঁৰ ওচৰলৈ লৈ যা।”

Verse 27

तया विना न जीवामि सुग्रीवाद्यैः प्रबोधितः समुद्रतीरं गतवान् तत्र रामं विभीषणः

“তেওঁৰ অবিহনে মই জীয়াই থাকিব নোৱাৰোঁ।” সুগ্ৰীৱ আদি সকলৰ প্ৰবোধনাত বিভীষণ সাগৰৰ তীৰলৈ গৈ তাত ৰামৰ ওচৰলৈ আহিল।

Verse 28

गतस्तिरस्कृतो भ्रात्रा रावणेन दुरात्मना रामाय देहि सीतां त्व मित्युक्तेनासहायवान्

দুৰাত্মা ভ্ৰাতা ৰাৱণে তিৰস্কাৰ কৰাত সি প্ৰস্থান কৰিলে; “ৰামক সীতাক দিয়া” বুলি কোৱা হোৱাত সি নিৰাশ্ৰয় হ’ল।

Verse 29

रामो विभीषणं मित्रं लङ्कैश्वर्ये ऽभ्यषेचयत् समुद्रं प्रार्थयन्मार्गं यदा नायात्तदा शरैः

ৰামে নিজৰ মিত্ৰ বিভীষণক লংকাৰ ৰাজ্যত অভিষিক্ত কৰিলে। তাৰ পাছত সাগৰৰ ওচৰত পথ প্ৰাৰ্থনা কৰিলে; সি নমানিলে তেতিয়া শৰদ্বাৰা বশ কৰিবলৈ উদ্যত হ’ল।

Verse 30

भेदयामास रामञ्च उवाचाब्धिः समागतः नलेन सेतुं बध्वाब्धौ लङ्कां व्रज गभीरकः

তেতিয়া সাগৰ প্ৰকট হৈ ৰামক ক’লে— “হে গম্ভীৰ বীৰ! নলৰ দ্বাৰা সাগৰত সেতু বান্ধি লংকালৈ যোৱা।”

Verse 31

अहं त्वया कृतः पूर्वं रामो ऽपि नलसेतुना कृतेन तरुशैलाद्यैर् गतः पारं महोदधेः वानरैः स सुवेलस्थः सह लङ्कां ददर्श वै

মই পূৰ্বে তোমাৰ দ্বাৰা গঢ়া হৈছিলোঁ; আৰু ৰামো নলৰ সেতুৰে—গছ, পৰ্বত আদি বস্তুৰে নিৰ্মিত—মহাসাগৰৰ পাৰলৈ পাৰ হ’ল। বানৰসকলৰ সৈতে সুৱেলত অৱস্থিত হৈ সি লংকা দেখিলে।