Adhyaya 94: The Birth of Mahiṣāsura and the Goddess’s Victory as Mahīṣamardinī

Verse 1

श्रीवराह उवाच । अथ विद्युत्प्रभो दैत्यस्तथा दूतः विसर्जितः । देव्याः सकाशं गत्वाऽसौ तामुवाच सुमध्यमाम् ॥

قال شري فاراها: ثم إن الدايتيَة فِديُتْبرَبها (Vidyutprabha)، وقد أُرسل رسولًا، مضى إلى حضرة الإلهة وخاطبها، ذات الخصر الرشيق.

Verse 2

एवं सञ्चिन्त्य सा देवी महीषी सम्बभूव ह । सखीभिः सह विश्वेशि तीक्ष्णशृङ्गाग्रधारिणी ॥

وهكذا بعد أن تفكّرت، صارت الإلهة مَهِيصِيًّا (mahīṣī)، أي بقرةَ جاموس. يا سيدةَ الكون، كانت تحمل أطراف قرونٍ حادّة، ومعها رفيقاتها.

Verse 3

तमृषिं भीषितुं ताभिः सह गत्वा वरानना । असौ बिभीषितस्ताभिस्तां ज्ञात्वा ज्ञानचक्षुषा । आसुरीं क्रोधसम्पन्नः शशाप शुभलोचनाम् ॥

ومضتْ معهنّ لترويع ذلك الناسك، فتقدّمت الحسناءُ الوجه. وهو إذ فُزِعَ منهنّ، عرفها بعين المعرفة ذاتَ طبيعةٍ آسورية؛ فامتلأ غضبًا ولعن ذاتَ العينين الحَسَنَتَين.

Verse 4

यस्माद्भीषयसे मां त्वं महिषीरूपधारिणी । अतो भव महिष्येव पापकर्मे शतं समाः ॥

لأنك تُفزِعينني، وأنتِ التي اتخذتِ هيئة جاموسةٍ أنثى، فبسبب هذا الفعل الآثم كوني جاموسةً حقًّا مدة مئة سنة.

Verse 5

एवमुक्ता ततः सा तु सखीभिः सह वेपती । पादयोर्न्यपतत्तस्य शापान्तं कुरु जल्पती ॥

فلما قيل لها ذلك، ارتجفت مع رفيقاتها وسقطت عند قدميه قائلةً: «أنهِ اللعنة».

Verse 6

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा स मुनिः करुणान्वितः । शापान्तमकरोत्तस्या वाक्यं छेदमुवाच ह ॥

فلما سمع الحكيم قولها، امتلأ رحمةً، فرتّب نهاية لعنتها، ثم نطق بكلماتٍ جعل فيها شرطًا لانقضائها.

Verse 7

अनेनैव स्वरूपेण पुत्रमेकं प्रसूय वै । शापान्तो भविता भद्रे मद्वाक्यं न मृषा भवेत् ॥

«بهذه الهيئة نفسها، حقًّا، بعد أن تلدي ابنًا واحدًا، تنتهي اللعنة، أيتها المباركة؛ إن قولي لن يكون كذبًا».

Verse 8

एवमुक्ता गता सा तु नर्मदातीरमुत्तमम् । यत्र तेपे तपो घोरं सिन्धुद्वीपो महातपाः ॥

وهكذا لُمِّنت، مضت إلى الضفة المباركة لنهر نارمَدَا، حيث كان الزاهد العظيم سِندُهْدْوِيبَا قد مارس تقشّفاتٍ شديدة.

Verse 9

तत्र चेन्दुमती नाम दैत्यकन्या अतिरूपिणी । सा दृष्टा तेन मुनिना विवस्त्रा मज्जती जले ॥

كان هناك فتاة من نسل الديتيا تُدعى تشندوماتي، فائقة الجمال؛ رآها ذلك الناسك عاريةً وهي تغتسل في الماء.

Verse 10

चस्कन्द स मुनिः शुक्रं शिलाद्रोण्यां महातपाः । तच्च माहिष्मती दृष्ट्वा दिव्यगन्धि सुगन्धि च । ततः सखीरुवाचेदं पिबामीदं जलं शुभम् ॥

قذف ذلك الناسك العظيم نُطفته في حوضٍ من حجر. فلما رأتْه امرأةُ ماهيشمتي، ذا رائحةٍ إلهية وعطرٍ طيب، قالت لصاحباتها: «سأشرب هذا الماء المبارك».

Verse 11

एवमुक्त्वा तु सा पीत्वा तच्छुक्रं मुनिसंभवम् । प्राप्ता गर्भं मुनेर्बीजात् सुषाव च तदा सतः ॥

فلما قالت ذلك شربت تلك النطفة الصادرة من الناسك؛ فحملت من بذرةِ المني، وفي ذلك الحين ولدتْ مولودًا صالحًا.

Verse 12

प्रणम्य प्रयतो भूत्वा कुमारिशतसंकुलाम् । आस्थाने विनयापन्नस्ततो वचनमब्रवीत् ॥

وبعد أن انحنى بخشوعٍ وهدأ، واتخذ هيئة التواضع، تكلّم في قاعة المجلس المكتظّة بمئات الفتيات.

Verse 13

तस्याः पुत्रोऽभवद् धीमान् महाबलपराक्रमः । महिषेति स्मृतो नाम्ना ब्रह्मवंशविवर्धनः । स त्वां वरयते देवि देवसैन्यविमर्दनः ॥

وُلد لها ابنٌ حكيم، عظيم القوة والبأس، يُذكر باسم «ماهيشا»، مُنمّي سلالة براهما. وهو، ساحق جموع الآلهة، يطلبكِ زوجةً، أيتها الإلهة.

Verse 14

स सुरानपि जित्वाजौ त्रैलोक्यं च तवानघे । दास्यते देवि सुप्रोतस्तव सर्वं महासुरः ॥ तस्यात्मोपप्रदानेन कुरु देवि महत्कृतम् ॥

بعد أن غلب حتى الآلهة في ساحة القتال ونال العوالم الثلاثة، أيتها الإلهة الطاهرة التي لا عيب فيها، فإن هذا الأسورا العظيم سوبروتا سيهبك كل شيء. وبذِكر أنه يقدّم ذاته قربانًا، يا ديفي، يلتمس منك أن تقومي بعمل عظيم، أي أن تقبلي طلبه.

Verse 15

एवमुक्ता तदा देवी तेन दूतेन शोभना । जहास परमा देवी वाक्यं नोवाच किञ्चन ॥

فلما خوطبت الإلهة حينئذٍ على لسان ذلك الرسول، لم تفعل الإلهة المتألقة سوى أن ضحكت؛ أما الإلهة العظمى فلم تنطق بكلمة واحدة.

Verse 16

तस्या हसन्त्या दूतोऽसौ त्रैलोक्यं सचराचरम् । ददर्श कुक्षौ संभ्रान्तस्तत्क्षणात् समपद्यत ॥

وبينما كانت تضحك، رأى ذلك الرسول في بطنها العوالم الثلاثة بما فيها من متحرك وساكن؛ فغمره الذهول والاضطراب فسقط في تلك اللحظة نفسها.

Verse 17

ततो देव्याः प्रतीहारी जया नामातितेजना । देव्याः हृदि स्थितं वाक्यमुवाच तनुमध्यमा ॥

ثم إن حاجبة الإلهة وخادمتها، واسمها جايا، شديدة الإشراق رشيقة الخصر، نطقت بالكلام القائم في قلب الإلهة.

Verse 18

जया उवाच । कन्यार्थी वदते यद्धि तत्त्वया समुदीरितम् । यदि नाम व्रतं चास्याः कौमारं सार्वकालिकम् । अपि चान्याः कुमार्योऽत्र सन्ति देव्याः पदानुगाः ॥

قالت جايا: إن ما قلته هو حقًّا كلام من يطلب عذراء. ولكن إن كان نذر عذريتها دائمًا على مرّ الزمان، فهنا أيضًا فتيات أخريات يتبعن الإلهة في حاشيتها.

Verse 19

तासामेकापि नो लभ्या किमु देवी स्वयं शुभा । याहि दूत त्वरण् मा ते किञ्चिदन्यद् भविष्यति ॥

لا واحدة من أولئك الفتيات يمكن نيلها، فكيف بالإلهة نفسها، المباركة بذاتها. امضِ أيها الرسول مسرعًا؛ فلن يترتب لك من هذا شيء آخر.

Verse 20

एवमुक्तो गतो दूतस्तावद् व्योम्नि महामुनिः । आयातो नारदस्तूर्णं नृत्यन्नुच्चैर्महातपाः ॥

فلما خوطب هكذا انصرف الرسول. وبينما ذلك، في السماء قدم الحكيم العظيم نارادا مسرعًا، يرقص ويصيح بصوت عالٍ—هو الزاهد العظيم.

Verse 21

दिष्ट्या दिष्ट्येति वदतस्तां देवीं शुभलोचनाम् । उपविष्टो जगादाथ आसने परमेऽर्चितः ॥

وهو يقول: «بِاليُمن، بِاليُمن!»، خاطب الإلهة ذات العيون الحسنة. ثم جلس مُكرَّمًا على مقعدٍ فاضل، وتكلم.

Verse 22

प्रणम्य देवीं सर्वेशीमुवाच च महातपाः । देवि देवैरहं प्रीतैः प्रेषितोऽस्मि तवान्तिकम् ॥

وبعد أن سجد للإلهة، سيدة الجميع، قال الزاهد العظيم: «يا إلهة، لقد أرسلني الآلهة الراضون إلى حضرتك».

Verse 23

विद्युत्प्रभा उवाच । देवि पूर्वमृषिस्त्वासीदादिसर्गे कसंभवः । सखा सारस्वतो जातः सुपार्श्वो नाम वै विभुः ॥

قالت فيديُوتبرابها: «يا إلهة، قديمًا في الخلق الأول كان هناك رِشيٌّ يُدعى كَسَمْبهافا. وكان رفيقه، المولود من صلته بساراسفتي، هو الجليل القوي المسمّى سوبارشڤا».

Verse 24

विजिता देवि दैत्येन महिषाख्येन निर्जराः । त्वां गृहीतुं प्रयत्नं स कृतवान् देवि दैत्यराट् ॥

يا إلهة، لقد هُزم الخالدون على يد العفريت المسمّى ماهيشا؛ ثم إنّ ملك العفاريت، يا إلهة، شرع في السعي إلى الاستيلاء عليكِ وأَسركِ.

Verse 25

एवमुक्तोऽस्मि देवैस्त्वां बोधयामि वरानने । स्थिरीभूता महादेवि तं दैत्यं प्रतिघातय ॥

وهكذا، بأمر الآلهة، أخاطبكِ يا ذات الوجه البهيّ: اثبتي يا الإلهة العظمى، واضربي ذلك العفريت.

Verse 26

उक्त्वैवान्तरहितः सद्यो नारदः स्वेच्छया ययौ । देवी च कन्यास्ताः सर्वाः सन्नह्यन्तामुवाच ह ॥

وبعد أن تكلّم، اختفى نارادا في الحال ومضى بمشيئته. وقالت الإلهة لتلك الفتيات جميعًا: «تسلّحن وتهيّأن».

Verse 27

ततः कन्या महाभागाः सर्वास्ता देविशासनात् । बभूवुर्घोररूपिण्यः खङ्गचर्मधनुर्धराः । सङ्ग्रामहेतोः सन्तस्थुर्दैत्यविध्वंसनाय ताः ॥

ثم إنّ تلك الفتيات المباركات جميعًا، امتثالًا لأمر الإلهة، اتّخذن هيئات مهيبة مخيفة، يحملن السيوف والدروع والأقواس؛ ووقفن لأجل القتال عازماتٍ على إبادة العفاريت.

Verse 28

तावद् दैत्यबलं सर्वं मुक्त्वा देवचमूं द्रुतम् । आययौ यत्र तद् देव्याः सन्नद्धं स्त्रीबलं महत् ॥

وفي تلك الأثناء، إنّ جيش العفاريت كلّه، بعد أن ترك جيش الآلهة مسرعًا، أتى إلى الموضع الذي كانت فيه قوّة النساء العظيمة التابعة للإلهة، مكتملة السلاح ومستعدّة.

Verse 29

ततस्ताः युयुधुः कन्या दानवैः सह दर्पिताः । क्षणेन तद् बलं ताभिश्चतुरङ्गं निपातितम् ॥

Then those maidens, filled with martial ardor, fought together with the Dānavas; in a moment, by them, that fourfold army was brought down.

Verse 30

शिरांसि तत्र केषाञ्चिच्छिन्नानि पतितानि च । अपरेषां विदार्योरः क्रव्यादाः पान्ति शोणितम् ॥

There, some heads were severed and had fallen; for others, their chests having been torn open, flesh-eaters drank the blood.

Verse 31

अन्ये कबन्धभूतास्तु ननृतुर्दैत्यनायकाः । एवं क्षणेन ते सर्वे विध्वस्ताः पापचेतसः । अपरे विद्रुताः सर्वे यत्रासौ महिषासुरः ॥

Others—becoming headless trunks—danced about, those leaders of demons. Thus, in a moment, all of them, evil-minded, were destroyed; and the rest all fled to where that Mahiṣāsura was.

Verse 32

ततो हाहाकृतं सर्वं यथा दैत्यबलं महत् । एवं तदाकुलं दृष्ट्वा महिषो वाक्यमब्रवीत् । सेनापते किमेतद्धि बलं भग्नं ममाग्रतः ॥

Then the great demon host raised a cry of lamentation. Seeing it thus thrown into confusion, Mahiṣa spoke: “Commander, what is this—my army shattered before my very eyes?”

Verse 33

ततो यज्ञहनुर्नामा दैत्यो हस्तिस्वरूपवान् । उवाच भग्नमेतद्धि कुमारिभिः समन्ततः ॥

Then the demon named Yajñahanu, of elephant-like form, said: “Indeed, this has been shattered on all sides by the maidens.”

Verse 34

तस्याभवन्महातेजाः सिन्धुद्वीपः प्रतापवान् । स हि तीव्रं तपस्तेपे माहिष्मत्यां पुरोत्तमे ॥

ومنْهُ نشأ سِندُهدْوِيبا (Sindhudvīpa) ذا بهاءٍ عظيمٍ وبأسٍ شديد. حقًّا، أجرى رياضاتٍ تقشّفيةً قاسيةً في ماهيشمَتي (Māhiṣmatī)، المدينةِ الفاضلة.

Verse 35

ततो दुद्राव महिषस्ताः कन्याः शुभलोचनाः । गदामादाय तरसा कन्या दुद्राव वेगवान् ॥

ثم اندفع الجاموسُ (الأسورا) نحو أولئك الفتيات ذواتِ العيونِ المباركة. فأخذتِ الفتاةُ صولجانًا (gada) بعزمٍ واندفعت مسرعةً.

Verse 36

यत्र तिष्ठति सा देवी देवगन्धर्वपूजिता । तत्रैव सोऽसुरः प्रायाद् यत्र देवी व्यवस्थिताः । सा च दृष्ट्वा तमायान्तं विंशद्धस्ता बभूव ह ॥

حيثما وقفتْ تلك الإلهةُ، المكرَّمةُ من الآلهةِ والغاندهرفا، قصدَ الأسورُ إلى الموضعِ نفسه حيث كانت قائمة. ولمّا رأته مُقبِلًا صارتْ ذاتَ عشرينَ يدًا.

Verse 37

धनुः खङ्गं तथा शक्तिं शरान् शूलं गदां तथा । परशुं डमरुं चैव तथा घण्टां विशालिनीम् । शतघ्नीं मुद्गरं घोरं भुशुण्डीं कुन्तमेव च ॥

وحملتْ: قوسًا وسيفًا ورمحًا وسهامًا ورمحًا ثلاثيًّا (شولا) وصولجانًا؛ وفأسًا وطبلةَ ḍamaru، وكذلك جرسًا عظيمًا؛ وسلاحَ śataghnī، ومطرقةً مهيبة، وbhuśuṇḍī، ورمحًا مقذوفًا (kunta) أيضًا.

Verse 38

मुसलं च तथा चक्रं भिन्दिपालं तथैव च । दण्डं पाशं ध्वजं चैव पद्मं चेति च विंशतिः ॥

وكذلك حملتْ مدقًّا (musala) وقرصًا (cakra) وسلاحَ bhindipāla أيضًا؛ وعصًا (daṇḍa) وحبلًا (pāśa) ورايةً (dhvaja) ولوتسًا (padma) — فتمّتْ عشرين.

Verse 39

भूत्वा विंशभुजा देवी सिंहमास्थाय दंशिता । सस्मार रुद्रं देवेशं रौद्रं संहारकारणम् ॥

ولمّا صارت الإلهة ذاتَ عشرين ذراعًا، امتطت أسدًا مستعدّةً للقتال؛ واستحضرت في قلبها رودرا، سيّد الآلهة—رودرا، المبدأ الشديد المتعلّق بالفناء والانحلال.

Verse 40

ततो वृषध्वजः साक्षाद् रुद्रस्तत्रैव आययौ । तया प्रणम्य विज्ञप्तः सर्वान् दैत्यान् जयाम्यहम् ॥

ثم جاء فِرْشَدْفَجَة—رودرا نفسه—إلى ذلك الموضع مباشرة. فانحنت له الإلهة ورفعت إليه قولها: «سأغلب جميع الدايتيّات».

Verse 41

त्वयि सन्निधिमात्रे तु देवदेव सनातन । एवमुक्त्वाऽसुरान् सर्वान् जिगाय परमेश्वरी ॥

«بمجرّد حضورك بقربي، يا إلهَ الآلهة، يا أزليّ»؛ ولمّا قالت ذلك، غلبت الإلهة العظمى جميع الأسورا.

Verse 42

मुक्तवा तमेेकं महिषं शेषं हत्वा तमभ्ययात् । यावद् देवी ततः साऽपि तां दृष्ट्वा सोऽपि दुद्रुवे ॥

أطلقت ذلك الجاموس الواحد (الشيطان) وقتلت الباقين، ثم تقدّمت نحوه. ولمّا مضت الإلهة، هو أيضًا—حين رآها—ولّى هاربًا.

Verse 43

क्वचिद् युध्यति दैत्येन्द्रः क्वचिच्चैव पलायति । क्वचित् पुनर्मृधं चक्रे क्वचित् पुनरुपारमत् ॥

تارةً يقاتل سيّدُ الدايتيّات، وتارةً يفرّ. وتارةً يعود إلى المعركة، وتارةً يكفّ عنها من جديد.

Verse 44

एवं वर्षसहस्राणि दश तस्य तया सह । दिव्यानि विगतानि स्युर्युध्यतस्तस्य शोभने । बभ्राम सकलं त्वाजौ ब्रह्माण्डं भीतमानसम् ॥

وهكذا، أيتها الجميلة، مضت له عشرةُ آلافِ سنةٍ إلهيةٍ وهو يقاتل معها؛ وفي تلك المعركة تمايل الكونُ كلُّه، وقد استولى الخوفُ على القلوب.

Verse 45

कुर्वतस्तु तपो घोरं निराहारस्य शोभने । आद्या तु विप्रचित्तेस्तु सुता सुरसुतोपमा । माहिष्मतीति विख्याता रूपेणासदृशी भुवि ॥

وبينما كان يؤدي تقشّفًا شديدًا صائمًا، أيتها الجميلة، كانت ابنةُ فيبراتشِتّي البِكر، الشبيهة بابنة الآلهة، مشهورةً باسم «ماهيشمتي» (Māhiṣmatī)، لا نظير لها على الأرض في الحسن.

Verse 46

ततः कालेन महता शतशृङ्गे महागिरौ । पद्भ्यामाक्रम्य शूलेन निहतो दैत्यसत्तमः ॥

ثم بعد زمنٍ طويل، على الجبل العظيم المسمّى «شاتاشرِنغا» (Śataśṛṅga)، قُتل أرفعُ الدايتيّات: ديس تحت الأقدام وأُسقط بضربة رمحٍ ثلاثيّ الشُّعَب.

Verse 47

शिरश्चिच्छेद खङ्गेन तत्र चान्तःस्थितः पुमान् । निर्गत्य विगतः स्वर्गं देव्याः शस्त्रनिपातनात् ॥

وبسيفٍ قطعت هناك الرأس؛ وأما الكائن الذي كان في داخله، فلما خرج مضى إلى السماء، بفضل إسقاط الإلهة لسلاحها.

Verse 48

ततो देवगणाः सर्वे महिषं वीक्ष्य निर्जितम् । सब्रह्मका स्तुतिं चक्रुर्देव्यास्तुष्टेन चेतसा ॥

ثم إن جموعَ الآلهة كلَّها، لما رأت «ماهيشا» (Mahīṣa) مقهورًا، ومعهم براهما، أنشدوا للإلهة ترنيمةَ ثناءٍ بقلوبٍ راضية.

Verse 49

देवा ऊचुः । नमो देवि महाभागे गम्भीरे भीमदर्शने । जयस्ते स्थितिसिद्धान्ते त्रिनेत्रे विश्वतोमुखि ॥

قالت الآلهة: السلامُ لكِ أيتها الإلهةُ العظيمةُ الحظ، العميقةُ، المهيبةُ المنظر. النصرُ لكِ، يا من مبدؤكِ الثبات؛ يا ذاتَ العيونِ الثلاث، يا من وجوهُكِ متجهةٌ إلى كلِّ الجهات.

Verse 50

विद्याविद्ये जये याज्ये महिषासुरमर्दिनि । सर्वगे सर्वदेवेशि विश्वरूपिणि वैष्णवि ॥

يا معرفةَ الجهلِ وجهلَ المعرفة؛ يا نصرًا؛ يا مستحقةَ العبادة؛ يا قاتلةَ الشيطانِ مهيشاسورا؛ يا ساريةً في كلِّ مكان؛ يا سيدةَ جميعِ الآلهة؛ يا ذاتَ الصورةِ الكونية؛ يا فايشنَفِي.

Verse 51

वीतशोके ध्रुवे देवि पद्मपत्रशुभेक्षणे । शुद्धसत्त्वव्रतस्थे च चण्डरूपे विभावरि ॥

يا إلهةً زال عنها الحزنُ وثبتت؛ يا ذاتَ النظرةِ المباركةِ كبتلاتِ اللوتس؛ يا القائمةَ بنذرِ السَّتْفَةِ الخالصة؛ ومع ذلك يا ذاتَ الهيئةِ الشديدة، يا المتلألئة.

Verse 52

ऋद्धिसिद्धिप्रदे देवि विद्याविद्येऽमृते शिवे । शांकरी वैष्णवी ब्राह्मी सर्वदेवनमस्कृते ॥

يا إلهةَ مانحةَ الرِّزقِ والإنجاز؛ يا معرفةَ الجهلِ وجهلَ المعرفة؛ يا خالدةً، يا مباركة؛ يا شانكري، يا فايشنَفِي، يا براهْمِي—يا من تُسَلِّمُ عليها جميعُ الآلهة.

Verse 53

घण्टाहस्ते त्रिशूलास्त्रे महामहिषमर्दिनि । उग्ररूपे विरूपाक्षि महामायेऽमृतस्त्रवे ॥

يا من تحملين الجرسَ بيدكِ؛ يا من سلاحُكِ الرمحُ الثلاثي؛ يا عظيمةَ القهرِ لماهيشا الجبّار؛ يا ذاتَ الهيئةِ المرعبة؛ يا غريبةَ العينين؛ يا مايا العظمى؛ يا سيلَ الخلود.

Verse 54

सर्वसत्त्वहिते देवि सर्वसत्त्वमये ध्रुवे । विद्यापुराणशिल्पानां जननी भूतधारिणी ॥

يا إلهةَ خيرِ جميعِ الكائنات، يا ثابتةً الساريةَ في كلِّ ذي حياة؛ يا أمَّ المعرفةِ والـ«بورانا» والفنون، يا حاملةَ الخلائقِ ومُقيمةَ وجودِها.

Verse 55

सर्वदेवरहस्यानां सर्वसत्त्ववतां शुभे । त्वमेव शरणं देवि विद्येऽविद्ये श्रियेऽम्बिके । विरूपाक्षि तथा क्षान्ति क्षोभितान्तरजलेऽविले ॥

يا مباركة، أنتِ سرُّ جميعِ الآلهةِ وجميعِ ذوي الإحساس. أنتِ وحدكِ الملجأ، يا إلهة—يا معرفةً ولا معرفة، يا ثراءً، يا أمًّا؛ يا واسعةَ العينين، ويا صبرًا، لا يعتريكِ خللٌ وإن اضطربت مياهُ الباطن.

Verse 56

सा सखीभिः परिवृता विहरन्ती यदृच्छया । आगता मन्दरद्रोणीं तत्रापश्यत्तपोवनम् । मुनेरम्बरसंज्ञस्य विविधद्रुममालिनम् ॥

محاطةً بصاحباتها، تمضي حيث شاءت، حتى بلغت وادي ماندارا؛ فرأت هناك غابةَ نسكٍ (تابوفانا) للناسِك المسمّى أمبارا، مزدانةً بأشجارٍ شتّى كالإكليل.

Verse 57

नमोऽस्तु ते महादेवि नमोऽस्तु परमेश्वरि । नमस्ते सर्वदेवानां भावनित्येऽक्षयेऽव्यये ॥

السلامُ لكِ يا الإلهةَ العظمى، السلامُ لكِ يا السيّدةَ العليا. السلامُ لكِ، يا مَن أنتِ مبدأُ التكوّنِ لجميعِ الآلهة، يا أزليةً، غيرَ فانيةٍ، غيرَ متغيّرة.

Verse 58

शरणं त्वां प्रपद्यन्ते ये देवि परमेश्वरि । न तेषां जायते किञ्चिदशुभं रणसङ्कटे ॥

الذين يلجؤون إليكِ، يا إلهةُ، يا سيّدةَ السيادات، لا ينشأ لهم شيءٌ من السوء في شدائدِ القتال ومخاطرِ المعركة.

Verse 59

यश्च व्याघ्रभये घोरे चौरराजभये तथा । स्तबवमेनं सदा देवि पठिष्यति यतात्मवान् ॥

ومن كان في خوفٍ مروّعٍ من نمرٍ، أو كذلك في خوفٍ من اللصوص أو من سلطانٍ، وتلا هذا النشيد دائمًا، أيتها الإلهة—وهو ضابطٌ لنفسه—حُفِظَ وصِين.

Verse 60

निगडस्थोऽपि यो देवि त्वां स्मरिष्यति मानवः । सोऽपि बन्धैर्विमुक्तस्ते सुसुखं वसते सुखी ॥

حتى الإنسان المقيَّد بالأغلال، أيتها الإلهة—إن ذكرك—فهو أيضًا يتحرر من القيود ويقيم في راحةٍ عظيمة، راضيًا سعيدًا.

Verse 61

श्रीवराह उवाच । एवं स्तुता तदा देवी देवैः प्रणतिपूर्वकम् । उवाच देवान् सुश्रोणी वृणुध्वं वरमुत्तमम् ॥

قال شري فاراها: هكذا مُدِحت الإلهة آنذاك من قِبَل الآلهة بعد تقديم السجود، فقالت الإلهة ذات الخصر الجميل للآلهة: «اختاروا نعمةً سامية».

Verse 62

देवा ऊचुः । देवि स्तोत्रमिदं ये हि पठिष्यन्ति तवानघे । सर्वकामसमापन्नान् कुरु देवि स नो वरः ॥

قالت الآلهة: أيتها الإلهة، يا من لا دنس لك—الذين سيتلون هذا النشيد لكِ، اجعليهم موفَّقين إلى تمام جميع المقاصد. أيتها الإلهة، فليكن هذا هو العطاء لنا.

Verse 63

एवमस्त्विति तान् देवानुक्त्वा देवी पराऽपरा । विससर्ज ततो देवान् स्वयं तत्रैव संस्थिता ॥

وقالت الإلهة لأولئك الآلهة: «ليكن كذلك». ثم إن الإلهة—المتعالية والحاضرة في كل شيء—صرفَتِ الآلهة، وبقيت هي نفسها هناك.

Verse 64

एतद्द्वितीयं यो जन्म वेद देव्याः धराधरे । स वीतशोको विरजाः पदं गच्छत्यनामयम् ॥

مَن يَعرِف هذه الولادةَ الثانيةَ للإلهة على الجبلِ الحاملِ للأرض يَبرأ من الحزنِ والدَّنَس، ويبلغُ المقامَ الذي لا داءَ فيه.

Verse 65

लतागृहैस्तु विविधैर्वकुलैर्लकुचैस्तथा । चन्दनैः स्पन्दनैः शालैः सरलैरुपशोभितम् । विचित्रवनखण्डैश्च भूषितं तु महात्मनः ॥

كان مُزَيَّنًا بمساكنَ من الكروم على أنحاءٍ شتّى، وبأشجارِ الباكولا واللاكوتشا؛ مُجَمَّلًا بخشبِ الصندل والسبندنا وأشجارِ الشالا والسارالا، ومُحَلّى كذلك ببقاعٍ من الغياض المتنوّعة—وذلك آشرَمُ ذلك العظيمِ النفس.

Verse 66

दृष्ट्वाश्रमपदं रम्यं सासुरी कन्यका शुभम् । माहिष्मती वरारोहा चिन्तयामास भामिनी ॥

فلما رأت موضعَ الآشرَم البهيج، تلك الفتاةَ المباركةَ من سلالةٍ آسورية—ماهيشمتي، ذاتَ الأعضاءِ النبيلة—أخذتِ الحسناءُ تتفكّر.

Verse 67

भीषयित्वाहमेनं तु तापसं त्वाश्रमे स्वयम् । तिष्ठामि क्रीडती सार्धं सखीभिः परमर्चिता ॥

بعد أن أُفزِعَ هذا الناسكُ هنا في الآشرَم بيدي أنا، أبقى مقيمةً، ألهو مع رفيقاتي، مكرَّمةً غايةَ الإكرام.