Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

Determinative Exposition on Śrāddha and the Pitṛyajña

Ancestral Offering

निश्चयं श्रोतुमिच्छामि परं कौतूहलं हि मे ॥ पृथिव्या एवमुक्तस्तु देवो नारायणो हरिः ॥

niścayaṃ śrotum icchāmi paraṃ kautūhalaṃ hi me || pṛthivyā evam uktas tu devo nārāyaṇo hariḥ ||

«أرغب أن أسمع حكمًا قاطعًا، فإن فضولي عظيم.» فلما خاطبته بريثيفي (Pṛthivī) هكذا، تهيّأ الإله نارايانا (Nārāyaṇa)، هاري (Hari)، للجواب.

niścayamcertainty/definite answer
niścayam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootniścaya (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
śrotumto hear
śrotum:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
FormInfinitive (तुमुन्/तुमर्थक कृदन्त), 'to hear'
icchāmiI desire
icchāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootiṣ (धातु)
FormPresent (लट्), Parasmaipada (परस्मैपद), 1st person (उत्तमपुरुष), Singular (एकवचन)
paramgreat/very
param:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन) (agreeing with kautūhalam)
kautūhalamcuriosity
kautūhalam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkautūhala (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormParticle (निपात) expressing emphasis/indeed
meof me / my
me:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
pṛthivyāby the Earth (goddess)
pṛthivyā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootpṛthivī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
evamthus
evam:
Prakāra (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण अव्यय)
uktaḥhaving been addressed/spoken to
uktaḥ:
Karta (कर्ता) (of implied passive construction)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
FormPast passive participle (क्त/कृदन्त), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
tuthen
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात) meaning 'but/then'
devaḥthe god
devaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
nārāyaṇaḥNārāyaṇa
nārāyaṇaḥ:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootnārāyaṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
hariḥHari (Viṣṇu)
hariḥ:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)

Pṛthivī

Varaha Avatara Context: {"is_varaha_focus":false,"aspect_highlighted":"None","boar_form_detail":"None","earth_interaction":"None"}

Bhu Devi Dialogue: {"is_dialogue":true,"speaker_role":"questioner","bhu_devi_state":"highly curious; seeking certainty (niścaya)","key_question":"Please give a definitive ruling/decision on the śrāddha-piṇḍa matter I asked."}

Mathura Mandala: {"is_mathura_related":false,"specific_site":"None","parikrama_context":"None","krishna_connection":"Nārāyaṇa/Hari naming subtly frames Vaiṣṇava continuity that later culminates in Kṛṣṇa, but no Mathurā-specific cue here."}

Dharma Shastra: {"has_dharma_rule":false,"topic":"None","instruction_summary":"None (transition verse: request for niścaya and narrative setup for the reply).","karmic_consequence":"None"}

Vrata Mahatmya: {"has_vrata":false,"vrata_name":"None","tithi_month":"None","promised_fruit":"None"}

Cosmic Boar Symbolism: {"has_symbolism":false,"symbolic_interpretation":"None","yajna_varaha_imagery":"None","vedantic_connection":"None"}

Philosophical Teaching: {"has_teaching":true,"teaching_type":"epistemic humility in dharma","core_concept":"In dharma, one should seek niścaya (clear determination) from authoritative instruction rather than rely on doubt or hearsay.","practical_application":"When unsure about ritual/ethics, consult śāstra and qualified teachers; ask for a clear, actionable conclusion."}

Subject Matter: ["Ritual Studies","Textual Dialogue"]

Primary Rasa: jijñāsā/śānta

Secondary Rasa: bhakti

Type: None

Related Themes: Varāha Purāṇa 190.6 (Varāha begins response)

Visual Art Cues: {"scene_description":"Bhūdevī expresses strong curiosity and requests a definitive conclusion; Nārāyaṇa/Hari is poised to answer, creating a moment of expectant stillness.","item_prompts":["Bhūdevī in añjali","Nārāyaṇa/Hari seated, attentive gaze","subtle pause before teaching","scripture palm-leaf or rosary as teaching cue"],"kerala_mural_prompt":"Kerala mural: two-figure composition—Bhūdevī in respectful posture, Hari in calm teaching seat; ornate borders; emphasis on poised silence before speech.","tanjore_prompt":"Tanjore: Hari with gold halo and rich ornaments; Bhūdevī smaller in scale at his side in supplication; gold embossing highlights the moment of impending instruction.","mysore_prompt":"Mysore: gentle expressions, refined jewelry; focus on eye contact and restrained gestures indicating ‘about to speak’.","pahari_prompt":"Pahari: intimate satsang scene under a canopy/tree; Bhūdevī leaning forward slightly; Hari serene, about to respond."}

Audio Atmosphere: {"recitation_mood":"anticipatory, calm","suggested_raga":"Kalyāṇi (gentle, luminous)","pace":"slow with a slight pause after each half-verse","voice_tone":"soft, reverent, ending with expectancy"}

C
Classical Literature
P
Purāṇic Dialogue
V
Vaiṣṇavism

FAQs

It preserves the dialogic pedagogy characteristic of Purāṇas: inquiry (praśna) leading to authoritative instruction (uttara).

No geographic reference appears here; it functions as a narrative transition.

The verse models epistemic discipline: seeking a ‘definite conclusion’ rather than relying on uncertainty in ritual matters.