HomeUpanishadsSarvasaraVerse 20
Previous Verse
Next Verse

Verse 20

Sarvasara

नाहं भवाम्यहं देवो नेन्द्रियाणि दशैव तु ।

न बुद्धिर्न मनः शश्वन्नाहङ्कारस्तथैव च ॥

अप्राणो ह्यमनाः शुभ्रो बुद्ध्यादीनां हि सर्वदा ।

साक्ष्यहं सर्वदा नित्यश्चिन्मात्रोऽहं न संशयः ॥

नाहं कर्ता नैव भोक्ता प्रकृतेः साक्षिरूपकः ।

मत्सान्निध्यात्प्रवर्तन्ते देहाद्या अजडा इव ॥

स्थाणुर्नित्यः सदानन्दः शुद्धो ज्ञानमयोऽमलः ।

आत्माहं सर्वभूतानां विभुः साक्षी न संशयः ॥

ब्रह्मैवाहं सर्ववेदान्तवेद्यं नाहं वेद्यं व्योमवातादिरूपम् ।

रूपं नाहं नाम नाहं न कर्म ब्रह्मैवाहं सच्चिदानन्दरूपम् ॥

न । अहम् । भवामि । अहम् । देवः । न । इन्द्रियाणि । दश । एव । तु ।

न । बुद्धिः । न । मनः । शश्वत् । न । अहङ्कारः । तथा । एव । च ।

अप्राणः । हि । अमनाः । शुभ्रः । बुद्धि-आदीनाम् । हि । सर्वदा ।

साक्षी । अहम् । सर्वदा । नित्यः । चित्-मात्रः । अहम् । न । संशयः ।

न । अहम् । कर्ता । न । एव । भोक्ता । प्रकृतेः । साक्षि-रूपकः ।

मत्-सान्निध्यात् । प्रवर्तन्ते । देह-आद्याः । अजडाः । इव ।

स्थाणुः । नित्यः । सदा-आनन्दः । शुद्धः । ज्ञान-मयः । अमलः ।

आत्मा । अहम् । सर्व-भूतानाम् । विभुः । साक्षी । न । संशयः ।

ब्रह्म । एव । अहम् । सर्व-वेदान्त-वेद्यम् । न । अहम् । वेद्यम् । व्योम-वात-आदि-रूपम् ।

रूपम् । न । अहम् । नाम । न । अहम् । न । कर्म । ब्रह्म । एव । अहम् । सत्-चित्-आनन्द-रूपम् ।

nāhaṃ bhavāmy ahaṃ devo nendriyāṇi daśaiva tu |

na buddhir na manaḥ śaśvan nāhaṅkāras tathaiva ca ||

aprāṇo hy amanāḥ śubhro buddhyādīnāṃ hi sarvadā |

sākṣy ahaṃ sarvadā nityaś cinmātro ’haṃ na saṃśayaḥ ||

nāhaṃ kartā naiva bhoktā prakṛteḥ sākṣirūpakaḥ |

matsānnidhyāt pravartante dehādyā ajadā iva ||

sthāṇur nityaḥ sadānandaḥ śuddho jñānamayo ’malaḥ |

ātmāhaṃ sarvabhūtānāṃ vibhuḥ sākṣī na saṃśayaḥ ||

brahmaivāhaṃ sarvavedāntavedyaṃ nāhaṃ vedyaṃ vyomavātādirūpam |

rūpaṃ nāhaṃ nāma nāhaṃ na karma brahmaivāhaṃ saccidānandarūpam ||

لستُ هذا الصيرورَة؛ ولستُ إلهاً، ولا أنا الحواسَّ العشر. لستُ العقلَ ولا الذهنَ، وكذلك لستُ الأنا المتوهَّمة. أنا بلا نَفَسٍ حيويّ، بل بلا ذهن، طاهرٌ—وشاهدٌ دائماً للعقل وما سواه. أنا الشاهدُ على الدوام، الأزليّ، وعيٌ محض—لا ريب. لستُ فاعلاً ولا مُتنعِّماً؛ إنما أنا شاهدُ الطبيعة (بركريتي). وبحضوري وحده تعملُ الجسدُ وسائرُ الأدوات، كأنّ الجماداتِ تتحرّك. أنا ثابتٌ لا يتبدّل، أبديّ، سعادةٌ دائمة، طاهرٌ، معرفةٌ خالصة، منزَّهٌ عن الدنس. أنا الذاتُ في جميع الكائنات، شاملٌ لكلّ شيء، الشاهد—لا ريب. أنا وحدي برهمن، الذي تُدرِكه جميعُ تعاليم الفيدانتا؛ ولستُ موضوعَ معرفةٍ على هيئةِ الفضاء أو الريح ونحوها. لستُ صورةً ولا اسماً ولا فعلاً؛ أنا وحدي برهمن، ذو طبيعة الوجود-الوعي-النعيم (سَتْ-چِتْ-آنَنْدا).

I am not (this) becoming; I am not a god; nor am I the ten senses. I am neither intellect nor mind; likewise I am not the ego-sense. I am without vital-breath, indeed without mind, pure—ever the witness of intellect and the rest. I am always the witness, eternal, consciousness alone—without doubt. I am not the agent, nor indeed the enjoyer; I have the form of the witness of Prakṛti. By my mere presence the body and the rest function, as if non-insentient things (were acting). I am unmoving, eternal, ever-blissful, pure, made of knowledge, stainless. I am the Self of all beings, all-pervading, the witness—without doubt. I alone am Brahman, knowable through all Vedānta; I am not an object of knowledge having the form of space, wind, and the like. I am not form, I am not name, I am not action; I alone am Brahman, of the nature of existence-consciousness-bliss.

Ātman–Brahman identity; sākṣī; neti-neti; transcendence of nāma-rūpa-karmaMahavakya: Reinforces “ayam ātmā brahma” and “ahaṃ brahmāsmi”; also consistent with “tat tvam asi” as the implied identity of the inner ‘I’ with Brahman.AtharvaChandas: Mixed/late Upaniṣadic śloka style; largely anuṣṭubh-like with a concluding extended line; not a strictly Vedic metrical hymn.