Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 27

Devanagari script

निर्गुणः स गुणातीतो निःस्नेहो मूकवत्स्थितः । सर्वज्ञः सर्वगः सर्वः पठ्यते भुवनत्रये

Transliteration

nirguṇaḥ sa guṇātīto niḥsneho mūkavatsthitaḥ | sarvajñaḥ sarvagaḥ sarvaḥ paṭhyate bhuvanatraye

Translation

هو منزَّهٌ عن الصفات، متعالٍ عن كل صفة؛ لا تعلّق له، قائمٌ كالصامت. عليمٌ بكل شيء، ساريٌ في كل مكان، هو الكلّ—هكذا يُتلى ويُعلن في العوالم الثلاثة.

Word by Word

• निर्गुणः: without qualities
• निर्गुणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: निर्- (उपसर्ग) + गुण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्/निर्-प्रयोगे तत्पुरुषः (गुणरहितः) (masc. nom. sg.)

• स: he
• स: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• गुणातीतः: beyond the qualities
• गुणातीतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: गुण (प्रातिपदिक) + अतीत (इ धातु/अत्-इति?; अतीत-प्रातिपदिक, कृदन्त-निष्पन्न)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (गुणान् अतीतः/गुणेभ्यः अतीतः) (masc. nom. sg.)

• निःस्नेहः: without attachment/affection
• निःस्नेहः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: निः- (उपसर्ग) + स्नेह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; निः-प्रयोगे तत्पुरुषः (स्नेहरहितः) (masc. nom. sg.)

• मूकवत्: like a mute person
• मूकवत्: Adhikarana (Manner/अधिकरण-अर्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: मूक (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित)
• Form: उपमा-अव्यय (comparative indeclinable: like a mute)

• स्थितः: standing/abiding
• स्थितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स्था (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masc. nom. sg.)

• सर्वज्ञः: all-knowing
• सर्वज्ञः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + ज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (सर्वं जानाति इति/सर्वज्ञः) (masc. nom. sg.)

• सर्वगः: all-pervading
• सर्वगः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + ग (गम् धातु से निष्पन्न प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (सर्वत्र गच्छति/व्याप्नोति) (masc. nom. sg.)

• सर्वः: all/everything (as all)
• सर्वः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (masc. nom. sg.)

• पठ्यते: is recited
• पठ्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पठ् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive: is recited/read)

• भुवनत्रये: in the three worlds
• भुवनत्रये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भुवन (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; द्विगु-समासः (त्रीणि भुवनानि) (neut. loc. sg.)

Speaker

Deductive (Vastrāpatha-kṣetra-māhātmya narrative voice praising Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Śiva as a silent ascetic: minimal ornament, matted hair, calm gaze; a vast cosmic backdrop (three worlds) subtly mapped around him, indicating omnipresence and omniscience.

Characters & Entities

• Śiva
• Trailokya (three worlds)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva is described as transcending the guṇas while still being omniscient and omnipresent—pointing to a reality beyond attachment and speech.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The praise occurs within the Vastrāpatha-kṣetra-māhātmya, linking Śiva’s greatness to the sanctity of Vastrāpatha in Prabhāsa.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct rite is prescribed here; the verse functions as a doctrinal eulogy (stuti) of Śiva.