Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 49

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि प्रभासक्षेत्रविस्तरम् । रहस्यं सर्वपापघ्नं देवानामपि दुर्ल्लभम्

īśvara uvāca | śṛṇu devi pravakṣyāmi prabhāsakṣetravistaram | rahasyaṃ sarvapāpaghnaṃ devānāmapi durllabham

قال الإيشڤارا: اصغي يا إلهة؛ سأبيّن بتفصيل عظمة حقل برابهاسا المقدّس (Prabhāsa-kṣetra)، وهو سرّ يمحو جميع الخطايا ويعسر نيله حتى على الآلهة.

ईश्वरःĪśvara (Lord)
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
शृणुlisten
शृणु:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद
देविO देवी
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
प्रवक्ष्यामिI will explain
प्रवक्ष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+वच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन, परस्मैपद
प्रभासक्षेत्रविस्तरम्the detailed extent of the Prabhāsa sacred field
प्रभासक्षेत्रविस्तरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रभास + क्षेत्र + विस्तार (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (of Prabhāsa) + तत्पुरुष (field's extent), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
रहस्यम्a secret (teaching)
रहस्यम्:
Karma (Appositional object/कर्म)
TypeNoun
Rootरहस्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सर्वपापघ्नम्destroying all sins
सर्वपापघ्नम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + पाप + घ्न (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (all-sin-destroying), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying 'रहस्यम्')
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कारक अव्यय (particle: 'even/also')
दुर्ल्लभम्hard to obtain
दुर्ल्लभम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुर्लभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying 'रहस्यम्')

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: Śiva, smiling yet solemn, begins a formal revelation to Pārvatī: the ‘expanse’ (vistara) of Prabhāsa’s greatness, depicted as a radiant scroll of knowledge emanating from his speech, with Prabhāsa’s sacred shore and temple aura behind.

Ś
Śiva (Īśvara)
D
Devī (Pārvatī)
P
Prabhāsa-kṣetra
D
Devas

FAQs

Certain tīrthas carry a uniquely potent grace; hearing and honoring their māhātmya is itself purifying and spiritually rare.

Prabhāsa-kṣetra, introduced as supremely purifying and esoteric.

No specific rite is prescribed here; the emphasis is on attentive listening to the māhātmya as a purifying act.