Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

Devanagari script

दम्पतीभोजनं तत्र फलदानं सकञ्चुकम् । प्रशस्तं पृषदाज्यस्य प्राशनं पापनाशनम्

Transliteration

dampatībhojanaṃ tatra phaladānaṃ sakañcukam | praśastaṃ pṛṣadājyasya prāśanaṃ pāpanāśanam

Translation

وهناك يُمدَح كثيرًا إطعامُ زوجين، وإهداءُ الثمار مع ثوبٍ؛ كما يُستحسن تناولُ «بْرِشاداجْيا» بوصفه مُزيلًا للذنوب.

Word by Word

• दम्पतीभोजनम्: feeding of the couple
• दम्पतीभोजनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दम्पती (प्रातिपदिक) + भोजन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; दम्पत्योः भोजनम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (locative adverb)

• फलदानम्: giving of fruits
• फलदानम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; फलस्य दानम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• सकञ्चुकम्: together with a garment
• सकञ्चुकम्: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स (उपसर्ग/सह-भाव) + कञ्चुक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (to फलदानम्); ‘with a kañcuka/upper garment’

• प्रशस्तम्: commended/excellent
• प्रशस्तम्: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र-शंस् (धातु) → प्रशस्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (to prāśanam)

• पृषदाज्यस्य: of pṛṣadājyā (a ghee-preparation)
• पृषदाज्यस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पृषद् (प्रातिपदिक) + आज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; पृषदः आज्यम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• प्राशनम्: eating/tasting
• प्राशनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्र-अश् (धातु) → प्राशन (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियानाम (act of eating/tasting)

• पापनाशनम्: destroyer of sins
• पापनाशनम्: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + नाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; पापस्य नाशनम् (षष्ठी-तत्पुरुष); विशेषणम् (to prāśanam)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Maṅgalā-māhātmya observance locale)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: In Prabhāsa, a devotee offers a meal to a dignified married couple, then presents fruits and a folded garment; nearby, a small bowl of pṛṣadājya (a ghee-based preparation) is received as prasāda, with a subtle aura indicating sin-destruction.

Characters & Entities

• Maṅgalā (implied)
• Prabhāsa Kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage merit is completed through charity and hospitality—feeding others and giving essentials becomes a purifier.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, in the context of Maṅgalā’s māhātmya where charity and ritual food are praised.

What ritualistic prescription is mentioned?

Feed a married couple, donate fruits with clothing, and partake of pṛṣadājya as a pāpa-nāśana practice.